بیت کوین در یک ماه گذشته یکی از بزرگترین موجهای فروش خود را پشت سر گذاشته است. قیمت این دارایی پیشرو در روز جمعه ۷ فوریه ۲۰۲۶ (۱۸ بهمن) با ریزشی بیش از ۴۰ درصد، به پایینترین سطح یک سال اخیر خود یعنی حدود ۵۹,۹۳۰ دلار رسید. در حال حاضر، قیمت بیت کوین نسبت به اوج تاریخی خود در اکتبر ۲۰۲۵ (مهر ۱۴۰۴) که نزدیک به ۱۲۶,۲۰۰ دلار بود، بیش از ۵۰ درصد فاصله گرفته است.
به گزارش میهن بلاکچین، در حالی که فعالان بازار به دنبال دلایل این سقوط ناگهانی هستند، تحلیلگران به سه عامل کلیدی اشاره میکنند: فعالیتهای اهرمی صندوقهای پوشش ریسک (Hedge Funds) در هنگکنگ، محصولات بانکی مرتبط با صندوقهای ETF در ایالات متحده و مهاجرت استخراجکنندگان (Miners) به سمت صنعت هوش مصنوعی.
۱. نقش صندوقهای پوشش ریسک هنگکنگ در ریزش بازار
یکی از نظریههای کلیدی نشان میدهد که ریشه سقوط اخیر ممکن است در بازارهای آسیایی نهفته باشد؛ جایی که برخی از صندوقهای پوشش ریسک (Hedge Funds) در هنگکنگ، اقدام به معامله با اهرم سنگینی روی ادامه افزایش قیمت بیت کوین کرده بودند. این صندوقها با استفاده از استراتژی استقراض ین ژاپن که نرخ بهره پایینی داشت، سرمایه لازم برای معاملات خود در قراردادهای اختیار معامله (Options) مرتبط با صندوقهای ETF (مانند صندوق IBIT متعلق به شرکت بلکراک) را فراهم میکردند.
این معاملهگران، ارز ژاپن را به داراییهای پرریسک تبدیل کردند تا سود بیشتری کسب کنند. اما با متوقف شدن روند صعودی و بالا رفتن هزینه استقراض ین، این معاملات وارد ضرر شدند. در نتیجه، وامدهندگان خواستار تضمین یا نقدینگی بیشتر شدند و این صندوقها مجبور شدند برای تسویه بدهیهای خود، بیت کوینهایشان را سریعاً بفروشند که باعث شدت گرفتن ریزش قیمت شد.
۲. فشار فروش از سوی مورگان استنلی؛ دیدگاه آرتور هیز
آرتور هیز (Arthur Hayes)، مدیرعامل سابق صرافی بیت مکس، معتقد است بانکهای بزرگی مثل مورگان استنلی (Morgan Stanley) ممکن است عامل این فشار فروش باشند. این بانکها محصولات مالی پیچیدهای به نام اوراق ساختاریافته (Structured Notes) به مشتریان خود میفروشند که به نوعی معامله با اهرم روی قیمت بیت کوین محسوب میشود.
وقتی قیمت بیت کوین به شدت افت کرد و سطوح مهمی (مثل ۷۸,۷۰۰ دلار) را شکست، این بانکها برای مدیریت ریسک خود مجبور شدند بیت کوینهای موجود در بازار اسپات (Spot) یا قراردادهای آتی (Futures) را بفروشند. این فرآیند که پوشش ریسک (Hedging) نامیده میشود، باعث شد با هر بار کاهش قیمت، بانکها مجبور به فروش بیشتر شوند و بازار را در یک مارپیچ نزولی قرار دهند.
۳. خروج استخراجکنندگان به سمت هوش مصنوعی
نظریه سوم به تغییر رفتار استخراجکنندگان (Miners) اشاره دارد. با داغ شدن بازار هوش مصنوعی (AI)، برخی شرکتهای بزرگ استخراج ترجیح دادهاند به جای تولید بیت کوین، توان پردازشی خود را در اختیار مراکز داده هوش مصنوعی قرار دهند. این موضوع باعث کاهش توان پردازشی شبکه یا همان هشریت (Hash Rate) شده است.
بهعنوان مثال، در دسامبر ۲۰۲۵ (آذر ۱۴۰۴)، شرکت «رایوت پلتفرمز» همزمان با تغییر استراتژی خود، ۱۶۱ میلیون دلار بیتکوین فروخت. بررسیهای آنچین (On-chain) نیز نشان میدهد که هزینه تولید هر واحد بیتکوین به حدود ۷۲,۷۰۰ دلار رسیده است؛ بنابراین وقتی قیمت به زیر ۶۰ هزار دلار میرسد، استخراج برای بسیاری از آنها دیگر سودآور نیست و ممکن است برای جبران هزینهها، ذخایر خود را بفروشند.
همچنین دادهها نشان میدهند سرمایهگذاران بزرگ که بین ۱۰ تا ۱۰,۰۰۰ بیت کوین دارند، در حال کاهش داراییهای خود هستند و فعلاً تمایلی به خرید دوباره ندارند.
