در دنیای کریپتوکارنسی، عدد «۲۱ میلیون» به عنوان نمادی از کمیابی مطلق و تغییرناپذیر بیت کوین شناخته می‌شود. با این حال، نگاهی دقیق‌تر به کدهای پروتکل و رفتار کاربران نشان می‌دهد که عرضه واقعی و قابل‌دسترس بیت کوین به‌طور معناداری کمتر از این سقف تئوریک است. در واقع، بخش بزرگی از این دارایی دیجیتال به دلایل فنی یا انسانی برای همیشه از دسترس خارج شده است. در این مقاله از میهن بلاکچین، به بررسی تفاوت میان «عرضه اسمی» و «عرضه واقعی» بیت کوین می‌پردازیم و عواملی همچون سکه‌های استخراج‌نشده، خروجی‌های اثباتاً غیرقابل‌خرج و میلیون‌ها بیت کوین مفقود شده را کالبدشکافی می‌کنیم تا درک دقیق‌تری از کمیابی ساختاری این شبکه به‌دست آوریم. نکات کلیدی سقف ۲۱ میلیونی بیت کوین بازتاب‌دهنده قوانین صدور (Issuance) است، نه مقدار بیت کوینی که واقعاً قابل استفاده یا خرج کردن باشد. بخش قابل‌توجهی از عرضه به دلیل سکه‌های استخراج‌نشده، خروجی‌های اثباتاً غیرقابل‌خرج و کلیدهای خصوصی مفقود شده، در دسترس نیست. پژوهشگران تخمین می‌زنند که حتی با پیش‌فرض‌های محافظه‌کارانه، میلیون‌ها واحد BTC عملاً از چرخه خارج شده‌اند. واقعیت اقتصادی عرضه بیت کوین را بهتر است به این صورت درک کرد: «سقف اسمی منهای صدور آتی، سکه‌های غیرقابل‌خرج و بیت کوین‌های مفقود شده یا غیرقابل‌دسترس.» «۲۱ میلیون» سقف اسمی عرضه بیت کوین است؛ این قانون در جدول صدور پروتکل از طریق یارانه بلاک (Block Subsidy) تعبیه شده و هر ۲۱۰,۰۰۰ بلاک یک‌بار نصف (Halving) می‌شود. اما عرضه اسمی با عرضه قابل‌خرج یا قابل‌استفاده یکی نیست. هنگامی که سکه‌هایی را که (۱) هنوز استخراج نشده‌اند، (۲) اثباتاً غیرقابل‌خرج هستند و (۳) به دلیل گم شدن کلیدها یا شکست‌های فاجعه‌بار در حضانت (Custody) عملاً غیرقابل‌دسترس شده‌اند محاسبه کنید، عرضه «واقعی» بیت کوین به‌طور معناداری کمتر از عددی است که اکثر داشبوردهای آماری نمایش می‌دهند. ۲۱ میلیون یک مجانب است و پروتکل هرگز دقیقاً به آن نمی‌رسد صدور بیت کوین از تابع یارانه بلاک (یا پاداش بلاک) ناشی می‌شود که با ۵۰ بیت کوین شروع شد و هر ۲۱۰,۰۰۰ بلاک نصف می‌شود. چرا عرضه بیت کوین هرگز به ۲۱ میلیون نمی‌رسد؟ این برنامه در کد بیت کوین کور (Bitcoin Core) پیاده‌سازی شده و دلیل مکانیکیِ اشاره مردم به سقف ۲۱ میلیونی است. دو نکته فنی حائز اهمیت است: زمان‌بندی: هاوینگ‌ها هر ۲۱۰,۰۰۰ بلاک رخ می‌دهند، نه دقیقاً هر چهار سال یک‌بار طبق تقویم؛ بنابراین تاریخ‌های دقیق بسته به سرعت تولید بلاک‌ها تغییر می‌کنند. گرد کردن و محاسبات اعداد صحیح: از آنجا که یارانه بلاک بر حسب «ساتوشی» واحدگذاری شده و به‌طور مکرر با استفاده از محاسبات اعداد صحیح نصف می‌شود تا زمانی که به صفر میل کند، مقدار نهایی صادر شده کمی کمتر از ۲۱,۰۰۰,۰۰۰ بیت کوین خواهد بود. در توضیحات فنی، این مقدار دقیقاً ۲۰,۹۹۹,۹۹۹.۹۷۶۹ بیت کوین ذکر می‌شود. بنابراین، حتی قبل از محاسبه «سکه‌های مفقود شده»، حداکثر عرضه صادر شده توسط سیستم را باید «حدود ۲۱ میلیون» دانست، نه یک عدد صحیحِ تضمین شده. بخش بزرگی از بیت کوین هنوز استخراج نشده است «عرضه در گردش» بیت کوین معمولاً به عنوان تعداد سکه‌های استخراج شده تا به امروز تعریف می‌شود و این رقم همچنان زیر سقف نهایی است. به عنوان مثال، CoinMarketCap در حال حاضر عرضه در گردش بیت کوین را حدود ۱۹.۹۶ میلیون BTC نشان می‌دهد. این ساده‌ترین دلیل برای کمتر بودن عرضه واقعی از ۲۱ میلیون است. بخش غیرقابل‌چشم‌پوشی از عرضه هنوز قرار است از طریق هاوینگ‌های آتی تا حدود سال ۲۱۴۰ میلادی ضرب (Mint) شود. برخی از بیت کوین‌ها اثباتاً غیرقابل‌خرج هستند همه سکه‌های صادر شده حتی از لحاظ تئوری نیز قابل خرج کردن نیستند: پاداش بلاک جنسیس (نخستین بلاک): اولین بلاک بیت کوین حاوی خروجی پاداشی است که تحت قوانین و ناهنجاری‌های پیاده‌سازی بیت کوین، قابل خرج کردن نیست و به‌طور گسترده به عنوان سکه‌های برای همیشه قفل‌شده شناخته می‌شود. خروجی‌های OP_RETURN: این دستور می‌تواند خروجی‌هایی ایجاد کند که اثباتاً غیرقابل‌خرج هستند. مستندات توسعه‌دهندگان بیت کوین، خروجی‌های "Null Data" با استفاده از OP_RETURN را غیرقابل‌خرج توصیف می‌کنند. این یک روش استاندارد برای سوزاندن (Burn) ساتوشی‌های اختصاص یافته به آن‌هاست. نکته مهم برای توسعه‌دهندگان: هر نوع «سوزاندن» در بیت کوین به یک اندازه قابل‌اثبات نیست. دور انداختن یک کلید خصوصی سکه‌ها را عملاً غیرقابل‌خرج می‌کند، اما این موضوع برای شبکه از نظر رمزنگاری (مانند روش OP_RETURN) آشکار نیست. بزرگترین کاهش عرضه ناشی از سکه‌های مفقود شده است حضانت بیت کوین نامتقارن است. اگر کلیدهای خود را گم کنید، هیچ مرجع مرکزی برای بازیابی آن‌ها وجود ندارد. در نتیجه، بخش بزرگی از بیت کوین‌های استخراج شده برای همیشه مفقود شده‌اند. در سال ۲۰۱۸، Chainalysis تخمین زد که بین ۲.۳ تا ۳.۷ میلیون بیت کوین مفقود شده است. موسسه River در سال ۲۰۲۳ اعلام کرد که ۳ تا ۴ میلیون بیت کوین به‌طور «برگشت‌ناپذیر» از دست رفته است. CoinShares تخمین می‌زند که تا مارس ۲۰۲۵، حدود ۱.۵۸ میلیون بیت کوین را می‌توان در دسته مفقود شده طبقه‌بندی کرد. وجه اشتراک تمامی این منابع این است که حتی تخمین‌های محافظه‌کارانه، میلیون‌ها واحد BTC را از عرضه قابل‌خرج حذف می‌کنند. داشبوردهای «عرضه در گردش» گمراه‌کننده نیستند سایت‌هایی مانند CoinMarketCap «عرضه در گردش» را بهترین تقریب از دارایی‌های موجود برای عموم تعریف می‌کنند. با این حال، در عمل، این عدد بر اساس سکه‌های صادر شده (منهای برخی موارد خاص) است، نه یک اثبات رمزنگاری مبنی بر اینکه همه آن سکه‌ها نقدشونده یا در دسترس هستند. بنابراین، دو گزاره زیر می‌توانند هم‌زمان درست باشند: ۱۹.۹۶ میلیون BTC وجود دارد (یعنی استخراج شده‌اند). عرضه قابل‌خرج یا در دسترس به‌طور متمایزی کمتر است (به دلیل سوختن اثبات‌شده یا مفقودی). این موضوع برای سرمایه‌گذاران و استخراج‌کنندگان چه معنایی دارد؟ برای سرمایه‌گذاران، این واقعیت که عرضه مؤثر کمتر از ۲۱ میلیون است، یک ویژگی ساختاری کلیدی را تقویت می‌کند: کمیابی بیت کوین توسط سکه‌های در دسترس تعیین می‌شود، نه محدودیت‌های صدور تئوریک. تعداد بیت کوین‌هایی که واقعاً می‌توان نگه داشت یا فروخت، کمتر از ارقام رایج عرضه است که این خود بر شدت کمیابی می‌افزاید. برای ماینرها، مفقود شدن سکه‌ها تغییری در پاداش بلاک، مکانیزم هاوینگ یا قوانین اجماع ایجاد نمی‌کند. پروتکل بدون توجه به اینکه چه مقدار سکه قدیمی گم شده است، به صدور بیت کوین جدید طبق برنامه ادامه می‌دهد. با این حال: بیت کوین‌های تازه استخراج شده کاملاً قابل استفاده هستند و ماینرها را به منبع اصلی عرضه جدید و نقدشونده در بازار تبدیل می‌کنند. اقتصاد ماینرها تغییر نمی‌کند؛ بیت کوین‌های مفقود شده باعث افزایش پاداش بلاک نمی‌شوند و درآمد ماینر همچنان به صدور، کارمزد تراکنش‌ها و فعالیت کلی شبکه بستگی دارد. نتیجه گیری در نهایت، عرضه ۲۱ میلیونی بیت کوین فراتر از یک عدد ثابت، هدفی ریاضی است که شاید هرگز به‌طور کامل لمس نشود. واقعیت اقتصادی نشان می‌دهد که به دلیل مفقود شدن کلیدها، سکه‌های سوخته و فرآیند تدریجی استخراج، مقدار بیت کوین‌های در دسترس بسیار کمتر از آمارهای رسمی است؛ این «کمیابی پنهان» نه تنها ارزش بنیادین بیت کوین را تقویت می‌کند، بلکه به سرمایه‌گذاران یادآوری می‌کند که برای درک واقعی نقدینگی بازار، باید همیشه تفاوت میان عرضه اسمی و عرضه واقعی را مد نظر قرار دهند.

اگر دیفای را به یک شهر در حال انفجار تشبیه کنیم، بلاکچین‌هایی مثل سولانا و اتریوم خیابان‌هایی هستند که هر روز شلوغ‌تر می‌شوند. تراکنش‌ها بیشتر، کاربران بیشتر و اپلیکیشن‌ها پیچیده‌تر شده‌اند، اما زیرساخت‌ها هنوز همان ظرفیت محدود گذشته را دارند. نتیجه چیست؟ ازدحام، کاهش کیفیت سرویس، رقابت شدید برای فضای بلاک‌ها و در نهایت تجربه‌ای که دیگر با وعده «سیستم مالی آینده» هم‌خوانی ندارد. در چنین نقطه‌ای، سولیر (Solayer) وارد صحنه می‌شود؛ پروژه‌ای که نه‌تنها قصد دارد مشکل مقیاس‌پذیری سولانا را حل کند، بلکه تعریف ما از استیکینگ، امنیت شبکه و تخصیص منابع را به‌طور بنیادین تغییر می‌دهد. سولیر فقط نمی‌خواهد سریع‌تر باشد؛ می‌خواهد هوشمندتر، منعطف‌تر و آینده‌نگرتر عمل کند. در این مقاله از میهن بلاکچین، سولیر را موشکافانه بررسی می‌کنیم؛ از مفهوم لیکویید ری‌استیکینگ گرفته تا InfiniSVM، توکن LAYER، استیبل‌کوین sUSD و نقشی که این پروژه می‌تواند در آینده اکوسیستم سولانا بازی کند. توصیه می‌کنیم اصلا این مطلب را از دست ندهید. منظور از لیکویید ری‌استیکینگ چیست؟ برای درک سولیر، قبل از هر چیز باید مفهوم لیکویید ری‌استیکینگ را به‌درستی بفهمیم. در مدل سنتی استیکینگ، کاربر دارایی خود را قفل می‌کند تا در امنیت شبکه مشارکت داشته باشد و در ازای آن پاداش بگیرد. مشکل اینجاست که دارایی استیک‌شده عملاً از چرخه نقدشوندگی خارج می‌شود و کاربر مجبور است بین «درآمد غیرفعال» و «انعطاف‌پذیری سرمایه» یکی را انتخاب کند. این محدودیت، به‌خصوص در بازارهای دیفای، یک چالش جدی محسوب می‌شود. در ادامه لیکویید استیکینگ با معرفی توکن‌های نماینده مثل LSTها این مشکل را تا حدی حل کرد. کاربر با استیک کردن دارایی، یک توکن معادل دریافت می‌کند که می‌تواند آن را در دیفای استفاده کند. اما ری‌استیکینگ حتی یک قدم جلوتر می‌رود. در این مدل، همان دارایی استیک‌شده یا توکن لیکویید آن، دوباره برای تامین امنیت سرویس‌ها و اپلیکیشن‌های دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. یعنی یک دارایی، همزمان چند نقش مختلف ایفا می‌کند. لیکویید ری‌استیکینگ ترکیبی از این دو مفهوم است. دارایی هم نقدشونده باقی می‌ماند و هم می‌تواند چندین‌بار برای ایجاد امنیت و ارزش اقتصادی به‌کار گرفته شود. نتیجه این مدل، افزایش بهره‌وری سرمایه، کاهش هزینه امنیت برای اپلیکیشن‌ها و ایجاد جریان‌های درآمدی جدید برای کاربران است. دقیقاً همین منطق، پایه اصلی طراحی سولیر در اکوسیستم سولانا محسوب می‌شود که البته از پروتکل آیگن لیر (EigenLayer) در بلاکچین اتریوم الهام گرفته است. سولیر (Solayer) چیست؟ سولیر (Solayer) یک پروتکل بومی لیکویید ری‌استیکینگ در اکوسیستم سولانا است که با هدف آزادسازی ظرفیت پنهان استیکینگ و افزایش بهره‌وری سرمایه طراحی شده است. این پروتکل به کاربران اجازه می‌دهد ارز دیجیتال سولانا یا برخی توکن‌های لیکویید استیکینگ مبتنی بر این شبکه را بدون نیاز به آن‌استیک کردن دارایی یا قربانی کردن نقدشوندگی دوباره وارد چرخه امنیت و پردازش شبکه کنند. به بیان ساده، سولیر تلاش می‌کند از هر واحد SOL بیشترین کارایی ممکن را استخراج کند. در این پروتکل کاربران با واریز سولانا یا توکن‌هایی مثل mSOL، JitoSOL، bSOL و …  توکنی به نام sSOL دریافت می‌کنند. این توکن صرفاً یک رسید دیجیتال نیست، بلکه نماینده‌ی دارایی‌ای است که می‌تواند همزمان در چند لایه از شبکه سولانا نقش ایفا کند؛ از تأمین امنیت برنامه‌های غیرمتمرکز گرفته تا مشارکت در تخصیص منابع حیاتی مانند فضای بلاک و توان پردازشی شبکه. از نظر معماری، سولیر شباهت مفهومی زیادی به پروتکل آیگن لیر در اتریوم دارد، با این تفاوت کلیدی که کاملاً متناسب با ساختار، سرعت و منطق سولانا طراحی شده است. همان‌طور که آیگن لیر امکان استفاده مجدد از ETH استیک‌شده را برای تأمین امنیت سرویس‌های مختلف فراهم می‌کند، سولیر نیز این قابلیت را به‌صورت بومی به سولانا آورده است. این یعنی بدون وابستگی به پل‌های بین بلاکچینی یا سیستم‌های خارجی، امنیت و مقیاس‌پذیری مستقیماً از دل خود شبکه سولانا تقویت می‌شود. سولیر را همچنین می‌توان نوعی «بازار منابع بلاکچینی» دانست؛ جایی که استیکرها نقش تأمین‌کننده منابع را دارند، اپلیکیشن‌ها متقاضی این منابع هستند و اعتبارسنج‌ها به‌عنوان تسهیل‌گر عمل می‌کنند. مشابه آنچه در سرویس‌های ابری مانند AWS رخ می‌دهد، توسعه‌دهندگان می‌توانند در سولیر متناسب با نیاز اپلیکیشن خود، به منابع بلاکچینی بیشتری دسترسی داشته باشند؛ با این تفاوت که همه‌چیز به‌صورت غیرمتمرکز، شفاف و مبتنی بر مکانیزم استیکینگ انجام می‌شود. این نگاه باعث شده سولیر صرفاً یک ابزار درآمدزایی برای کاربران نباشد، بلکه به یک لایه زیرساختی مهم برای آینده سولانا تبدیل شود؛ لایه‌ای که هم برای کاربران دیفای، هم برای توسعه‌دهندگان و هم برای اعتبارسنج‌ها، نقش کلیدی در حل چالش‌های مقیاس‌پذیری، کارایی و ازدحام شبکه ایفا می‌کند. در واقع، سولیر آمده تا استیکینگ را از یک فعالیت منفعل، به یک موتور فعال برای رشد کل اکوسیستم سولانا تبدیل کند. تیم توسعه سولیر کیست؟ سولیر از آن دسته پروژه‌هایی است که صرفاً با یک وایت‌پیپر پرزرق‌وبرق وارد بازار نشده، بلکه پشت آن تیمی قرار دارد که شناخت عمیقی از زیرساخت سولانا و چالش‌های فنی آن دارد. این پروژه توسط جیسون لی (Jason Li) و ریچل چو (Rachel Chu) بنیان‌گذاری شده؛ دو چهره‌ای که نقش آنها در شکل‌گیری رویکرد نوآورانه سولیر، به‌ویژه در توسعه راهکارهای مقیاس‌پذیری و بهینه‌سازی عملکرد سولانا، کاملاً کلیدی بوده است. در کنار بنیان‌گذاران، جاشوا سام (Joshua Sum) به‌عنوان مدیر محصول یکی از مهره‌های اصلی تیم به‌شمار می‌رود. تمرکز او بر طراحی محصول و تجربه کاربری باعث شده سولیر صرفاً یک پروژه زیرساختی پیچیده نباشد، بلکه بتواند نیازهای واقعی توسعه‌دهندگان و اپلیکیشن‌های بلاکچینی را هدف بگیرد. علاوه بر این، سولیر از حمایت سرمایه‌گذاران و مشاوران شناخته‌شده‌ای در فضای کریپتو برخوردار است که به بلوغ راهبردی پروژه کمک کرده‌اند. نکته مهم‌تر اینجاست که سولیر از نظر فکری و فنی، ارتباط نزدیکی با تیم اصلی سولانا دارد. آناتولی یاکوونکو (Anatoly Yakovenko) و راج گوکال (Raj Gokal)، بنیان‌گذاران سولانا، نقش مهمی در شکل‌گیری دیدگاه کلان این پروژه داشته‌اند. این موضوع نشان می‌دهد سولیر از ابتدا با درک دقیق محدودیت‌ها، نیازها و مسیر آینده سولانا طراحی شده، نه اینکه یک راهکار جداافتاده یا وارداتی از اکوسیستم‌های دیگر باشد. ترکیب اعضای تیم توسعه سولیر شامل مهندسان زیرساخت، متخصصان سیستم‌های توزیع‌شده، طراحان معماری شبکه و فعالان حوزه دیفای است. این تنوع تخصصی باعث شده پروژه هم از نظر تئوریک و معماری فنی بسیار قدرتمند باشد و هم در اجرا، رویکردی عملی، مقیاس‌پذیر و متناسب با نیاز بازار داشته باشد. در نهایت، همین پشتوانه انسانی قوی، ارتباط نزدیک با اکوسیستم سولانا و حمایت افراد معتبر صنعت، باعث شده سولیر در مدت‌زمان کوتاهی به یکی از پروژه‌های مورد توجه توسعه‌دهندگان، سرمایه‌گذاران و کاربران حرفه‌ای تبدیل شود؛ پروژه‌ای که نه فقط روی کاغذ، بلکه در عمل برای حل مشکلات واقعی بلاکچین طراحی شده است. سولیر چگونه کار می‌کند؟ برای درک نحوه عملکرد سولیر، ابتدا باید به نقطه‌ای برگردیم که مفهوم «ری‌استیکینگ» برای اولین‌بار جدی شد. همانطور که بالاتر گفتیم، در اکوسیستم اتریوم، پروتکل آیگن لیر نشان داد که امنیت شبکه فقط قرار نیست صرفاً برای تایید تراکنش‌ها استفاده شود. EigenLayer این امکان را فراهم کرد که اترهای استیک‌شده، علاوه بر خود شبکه اتریوم، برای تأمین امنیت سرویس‌های دیگر مثل اوراکل‌ها، رول‌آپ‌ها و لایه‌های دسترس‌پذیری داده هم استفاده شوند. به این سرویس‌ها «AVS برون‌زاد» (Exogenous AVS) گفته می‌شود، چون خارج از خود شبکه اصلی اتریوم قرار دارند اما از امنیت آن بهره می‌برند. سولیر دقیقاً همین ایده را می‌گیرد، اما آن را به‌شکلی کاملاً بومی و آنچین برای سولانا بازطراحی می‌کند. تفاوت کلیدی اینجاست که سولیر به‌جای ایمن‌سازی سرویس‌های خارج از شبکه، روی اپلیکیشن‌هایی تمرکز دارد که مستقیماً در بستر خود سولانا ساخته شده‌اند. این مدل با نام «AVS درون‌زاد» (Endogenous AVS) شناخته می‌شود. یعنی امنیت حاصل از استیک ارز دیجیتال سولانا، بدون نیاز به بریج یا وابستگی به شبکه‌های دیگر مستقیماً در خدمت صرافی‌های غیرمتمرکز، مارکت‌پلیس‌های NFT، بازی‌ها و حتی میم‌کوین‌های فعال روی این شبکه قرار می‌گیرد. در عمل، این یعنی یک اپلیکیشن سولانایی دیگر مجبور نیست صرفاً به منابع عمومی شبکه بسنده کند. اگر یک پروژه به سرعت بالاتر، پردازش مطمئن‌تر یا فضای بلاک بیشتر نیاز داشته باشد، می‌تواند از چارچوب سولیر استفاده کند و امنیت و عملکرد خود را با تکیه بر استیک SOL بهینه‌سازی کند. همه‌چیز به صورت آنچین اتفاق می‌افتد و پشتوانه آن، مکانیزم اثبات سهام سولانا است. در قلب این سیستم، یک ساختار هوشمند برای مدیریت دارایی‌ها قرار دارد. وقتی کاربر سولانا یا توکن‌های لیکویید استیکینگ خود را وارد سولیر می‌کند، ابتدا این دارایی‌ها توسط «مدیر استخر» (Restaking pool manager) جمع‌آوری و به توکن اختصاصی سولیر یعنی sSOL تبدیل می‌شوند. sSOL نماینده سهم کاربر از دارایی ری‌استیک‌شده است و در عین حال، کلید ورود به اکوسیستم سولیر محسوب می‌شود. به زبان ساده، sSOL همان بلیطی است که به شما اجازه می‌دهد هم در امنیت شبکه مشارکت کنید و هم از فرصت‌های درآمدی جدید بهره ببرید. پس از آن، «مدیر واگذاری» (Delegation manager) وارد عمل می‌شود. وظیفه این بخش، توزیع هوشمند دارایی‌های استیک‌شده میان ولیدیتورها و سرویس‌های فعال یا همان AVSهاست. این توزیع به‌گونه‌ای انجام می‌شود که هم امنیت اپلیکیشن‌ها تضمین شود و هم بازدهی کاربران بهینه بماند. در کنار آن، استخر استیک با انتخاب ولیدیتورهای مناسب و استفاده از فرصت‌های MEV، تلاش می‌کند سود نهایی حاصل از استیکینگ و ری‌استیکینگ را افزایش دهد. اما یکی از نوآورانه‌ترین بخش‌های سولیر، اتصال آن به سیستم swQoS در سولانا است. swQoS یک مکانیزم تخصیص منابع شبکه است که مشخص می‌کند چه کسی به فضای بلاک و توان پردازش تراکنش‌ها دسترسی بیشتری داشته باشد. در وضعیت فعلی، این سیستم عمدتاً میان نودهای RPC و اعتبارسنج‌ها عمل می‌کند و خود اپلیکیشن‌ها نقش مستقیمی در آن ندارند. سولیر این معادله را تغییر می‌دهد و swQoS را به یک بازار واقعی تبدیل می‌کند؛ بازاری که در آن استیکرها عرضه‌کننده منابع هستند، اپلیکیشن‌ها تقاضا ایجاد می‌کنند و اعتبارسنج‌ها نقش واسط و مجری را بر عهده دارند. به همین خاطر می‌توان سولیر را به یک «بازار ابری بلاکچینی» تشبیه کرد. همان‌طور که توسعه‌دهندگان در سرویس ابری آمازون برای افزایش قدرت پردازش یا حافظه هزینه می‌کنند، در سولانا نیز اپلیکیشن‌ها می‌توانند با استفاده از استیک دارایی، به فضای بلاک و ظرفیت پردازشی بیشتری دست پیدا کنند. البته این تخصیص نه به‌صورت دستوری، بلکه بر اساس منطق بازار و وزن استیک انجام می‌شود؛ موضوعی که هم کارایی شبکه را بالا می‌برد و هم رقابت سالم‌تری میان اپلیکیشن‌ها ایجاد می‌کند. تفاوت سولیر و آیگن لیر در این میان، sSOL نقش سوخت اصلی این اکوسیستم را بازی می‌کند. sSOL یک توکن لیکویید ری‌استیکینگ است که دسترسی به «بازار ابری سولیر» را ممکن می‌سازد. کاربران با نگه‌داری یا استفاده از sSOL، هم در امنیت و کیفیت سرویس شبکه مشارکت می‌کنند و هم می‌توانند از چند منبع درآمدی به‌صورت هم‌زمان بهره‌مند شوند. تمام این فرآیند با چند کلیک انجام می‌شود و پیچیدگی‌های فنی از دید کاربر نهایی پنهان می‌ماند. در نهایت، سولیر صرفاً به دنبال افزایش تعداد تراکنش‌ها نیست. این پروتکل تعریف تازه‌ای از «امنیت بومی اپلیکیشن‌ها» در سولانا ارائه می‌دهد. مدلی که در آن، هر پروژه می‌تواند متناسب با نیاز خود، امنیت و عملکردش را تنظیم کند و کل اکوسیستم به سمت ساختاری مقاوم‌تر و آماده برای آینده حرکت کند. InfiniSVM چیست؟ InfiniSVM موتور اجرایی فوق‌سریع سولیر است؛ زیرساختی که طراحی شده تا بلاکچین را از محدودیت‌های رایج در سرعت، تأخیر و مقیاس‌پذیری عبور دهد. اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، InfiniSVM تلاش می‌کند کاری را انجام دهد که تا امروز فقط سیستم‌های متمرکز قادر به آن بودند: پردازش حجم عظیمی از تراکنش‌ها، با تاخیر نزدیک به صفر، بدون قربانی کردن امنیت و ترکیب‌پذیری. ایده اصلی InfiniSVM از دنیای معاملات فرکانس بالا الهام گرفته شده است؛ جایی که شرکت‌های بزرگ برای اجرای معاملات در کسری از میلی‌ثانیه، دیگر به نرم‌افزارهای عمومی اکتفا نمی‌کنند و بخش زیادی از پردازش را به سخت‌افزارهای تخصصی می‌سپارند. سولیر همین منطق را وارد بلاکچین کرده است. به‌جای اینکه تمام مراحل پردازش تراکنش، از بررسی امضا گرفته تا زمان‌بندی و اجرای قراردادها، صرفاً توسط CPU و سیستم‌عامل انجام شود، InfiniSVM این وظایف را میان خوشه‌های سخت‌افزاری به‌شدت بهینه تقسیم می‌کند. نتیجه این کار، حذف چالش‌هایی است که سال‌ها مانع افزایش واقعی سرعت بلاکچین‌ها بوده‌اند. در این معماری، بخش‌های سنگین و تکراری پردازش تراکنش به سخت‌افزارهایی مانند کارت‌های شبکه هوشمند، سوئیچ‌های قابل برنامه‌ریزی و FPGA سپرده می‌شود. این تفکیک باعث می‌شود پردازش‌ها به‌صورت گسترده و موازی و نه پشت سر هم انجام شوند. از طرف دیگر، ارتباط بین نودها از طریق فناوری‌هایی مثل InfiniBand و RDMA صورت می‌گیرد؛ یعنی نودها می‌توانند تقریباً به‌طور مستقیم با حافظه یکدیگر ارتباط برقرار کنند، بدون اینکه از مسیرهای کند سیستم‌عامل عبور کنند. همین موضوع تاخیر در شبکه را به حد میکروثانیه می‌رساند و فشار روی CPU را به‌شدت کاهش می‌دهد. InfiniSVM بر پایه ماشین مجازی سولانا (SVM) ساخته شده، اما آن را به سطحی کاملاً جدید می‌برد. برخلاف مدل‌های اجرای ترتیبی، در اینجا تراکنش‌هایی که با یکدیگر تداخل ندارند، همزمان و موازی اجرا می‌شوند. مدل حافظه چندنسخه‌ای نیز اجازه می‌دهد چندین نسخه از داده‌ها به‌صورت همزمان خوانده شوند. زیرساخت InfiniSVM از یک مدل اجماع ترکیبی بهره می‌برد که همزمان سرعت و امنیت را هدف قرار می‌دهد. در این سازوکار تراکنش‌ها ابتدا به‌صورت حدسی اجرا می‌شوند تا زمان تلف نشود و سپس با ترکیب الگوریتم‌های اثبات اعتبار و اثبات سهام نهایی می‌شوند. این طراحی باعث می‌شود نهایی‌سازی تراکنش‌ها بسیار سریع انجام شود، بدون اینکه کنترل شبکه از دست مجموعه‌ای محدود خارج شود. حاصل همه این تصمیم‌های معماری، بلاکچینی سخت‌افزاری است که برای دنیای واقعی طراحی شده است. InfiniSVM توان پردازش بیش از یک میلیون تراکنش در ثانیه، پهنای باند شبکه بالای صد گیگابیت و تأخیر نزدیک به صفر را هدف گرفته است؛ سطحی از عملکرد که اجرای اپلیکیشن‌هایی مانند صرافی‌های پرحجم، بازی‌های پرطرفدار، سیستم‌های پرداخت آنی و دیفای مقیاس‌پذیر را ممکن می‌کند. در نهایت، InfiniSVM صرفاً یک «بهبود فنی» نیست؛ بلکه نگاهی تازه به آینده بلاکچین است. به‌جای شاردینگ، تکه‌تکه کردن وضعیت شبکه یا اتکا به لایه‌های متعدد مثل اتفاقی که در اکوسیستم اتریوم در حال رخ دادن است، سولیر با InfiniSVM نشان می‌دهد که می‌توان یک وضعیت سراسری واحد داشت و در عین حال، به مقیاس‌پذیری و سرعتی بی‌سابقه دست پیدا کرد. ویژگی‌های مهم سولیر InfiniSVM به‌عنوان موتور اجرایی سولیر، فقط روی افزایش سرعت تمرکز ندارد؛ بلکه مجموعه‌ای از ویژگی‌ها و تجربه کاربری را کنار هم قرار داده تا هم توسعه‌دهندگان و هم کاربران عادی بتوانند بدون هیچ چالشی از آن استفاده کنند. این ویژگی‌ها باعث می‌شوند سولیر در عین مقیاس‌پذیری بالا، یکپارچگی اکوسیستم سولانا را حفظ کرده و برای کاربردهای آینده نیز آماده باشد. سازگاری کامل با ماشین مجازی سولانا (SVM) یکی از مهم‌ترین مزیت‌های InfiniSVM، سازگاری کامل آن با ماشین مجازی سولانا است. این یعنی اپلیکیشن‌هایی که امروز روی سولانا ساخته شده‌اند، می‌توانند بدون نیاز به بازنویسی قراردادها یا اعمال تغییرات پیچیده، از زیرساخت پرسرعت سولیر بهره ببرند. توسعه‌دهندگان به‌جای ورود به فرآیندهای پرریسک مهاجرت، مستقیماً به یک محیط اجرایی بسیار سریع‌تر و بهینه‌تر دسترسی پیدا می‌کنند. تجربه کاربری ساده با انتزاع زنجیره‌ای InfiniSVM با پیاده‌سازی مفهوم انتزاع زنجیره‌ای، بسیاری از پیچیدگی‌های فنی بلاکچین را از دید کاربر پنهان می‌کند. کاربر برای استفاده از اپلیکیشن‌ها نیازی به بریج کردن دارایی، تغییر شبکه یا مدیریت چندین محیط مختلف ندارد و می‌تواند با همان کیف پول و همان اپلیکیشن‌های آشنای سولانا تعامل داشته باشد، بدون اینکه احساس کند وارد یک زنجیره یا لایه جدید شده است.  یکپارچگی اکوسیستم و جلوگیری از تکه‌تکه شدن از نظر معماری، InfiniSVM به‌گونه‌ای طراحی شده که مانع تکه‌تکه شدن اکوسیستم شود. به‌جای پراکندگی اپلیکیشن‌ها روی زنجیره‌ها یا محیط‌های جداگانه، همه پروژه‌ها روی یک لایه سراسری مشترک تسویه می‌شوند. این ساختار به اپلیکیشن‌ها اجازه می‌دهد به‌صورت مستقل مقیاس‌پذیر شوند، در حالی که همچنان در یک محیط یکپارچه، ترکیب‌پذیر و قابل تعامل با یکدیگر باقی می‌مانند. مقیاس‌پذیری انعطاف‌پذیر متناسب با تقاضا InfiniSVM با رویکردی افقی و منعطف طراحی شده است. این معماری می‌تواند بسته به میزان ترافیک شبکه، ظرفیت پردازش خود را افزایش یا کاهش دهد. در زمان اوج تقاضا، توان پردازشی بیشتر فعال می‌شود و در دوره‌های کم‌بار، منابع به شکل بهینه‌تری مدیریت می‌شوند. نتیجه این طراحی، حفظ سرعت و امنیت شبکه حتی در شلوغ‌ترین شرایط است. آماده برای نسل بعدی اپلیکیشن‌ها و هوش مصنوعی در نهایت، InfiniSVM سولانا را برای موج بعدی کاربران و کاربردها آماده می‌کند؛ موجی که احتمالاً شامل اپلیکیشن‌های خودکار، پردازش‌های آنی و میلیون‌ها عامل هوش مصنوعی خواهد بود. ظرفیت بالای شبکه، تأخیر بسیار پایین و توان پردازش گسترده، اجرای اپلیکیشن‌های مبتنی بر AI و تعاملات آنی را ممکن می‌سازد. به همین دلیل، InfiniSVM نه‌تنها پاسخ‌گوی نیازهای امروز است، بلکه زیرساختی آینده‌محور برای بلاکچین سولانا محسوب می‌شود. توکن sUSD چیست؟ sUSD استیبل‌کوین بومی اکوسیستم سولیر است؛ اما نه از آن جنس استیبل‌کوین‌هایی که صرفاً برای حفظ ارزش طراحی شده‌اند. sUSD مثل سایر استیبل کوین‌ها پگ دلاری دارد و پشتوانه آن اوراق خزانه‌داری ایالات متحده (U.S. Treasury Bills) است؛ دارایی‌هایی که در دنیای مالی سنتی، جزو کم‌ریسک‌ترین ابزارهای درآمد ثابت محسوب می‌شوند. همین پشتوانه باعث می‌شود sUSD حفظ پگ ۱ دلاری‌اش بتواند به‌صورت پایدار سود سالانه حدود ۴ تا ۵ درصد ایجاد کند. تفاوت اصلی sUSD با استیبل‌کوین‌های رایجی مثل USDC یا USDT در همین نقطه است. در حالی که اغلب استیبل‌کوین‌ها فقط نقش «حفظ ارزش پول» را بازی می‌کنند، sUSD به‌طور ذاتی سودده است. کاربر بدون نیاز به استیک، قفل کردن دارایی یا ورود به پروتکل‌های پیچیده دیفای، صرفاً با نگهداری sUSD می‌تواند بازدهی دریافت کند. مکانیزم سوددهی sUSD چگونه کار می‌کند؟ سوددهی sUSD از طریق یک مکانیزم «ری‌بیس خودکار» انجام می‌شود. به زبان ساده، موجودی کیف پول کاربر به‌مرور زمان افزایش پیدا می‌کند؛ درست شبیه حساب بانکی که سود به آن تعلق می‌گیرد. این فرآیند به‌صورت بومی و آنچین انجام می‌شود و نیازی به اقدام خاصی از سوی کاربر ندارد. در سطح فنی، به جای مینت مستقیم توکن‌های جدید برای همه کاربران، سولیر از یک ضریب محاسباتی (Multiplier) استفاده می‌کند که با انباشت سود افزایش می‌یابد. این یعنی موجودی sUSD در کیف پول کاربر به مرور زمان و به شکل خودکار رشد می‌کند و بازدهی سالانه تقریباً ۴ تا ۵ درصدی بر اساس سود اوراق خزانه آمریکا به آن تعلق می‌گیرد؛ بدون اینکه توکن جدیدی به ولت او منتقل شود. نقش sUSD در اکوسیستم سولیر و سولانا sUSD فقط یک استیبل کوین برای مقابله با نوسانات نیست؛ بلکه نقش کلیدی در معماری سولیر ایفا می‌کند. این توکن به‌عنوان دارایی پایه برای ایمن‌سازی سرویس‌های AVS که بالاتر به آنها اشاره کردیم استفاده می‌شود. این سرویس‌ها شامل زیرساخت‌هایی مثل اوراکل‌ها، بریج‌ها، رول‌آپ‌ها و ماژول‌های شبکه‌ای هستند که برای عملکرد امن و پایدار به مشوق‌های اقتصادی نیاز دارند. علاوه بر این کاربران می‌توانند توکن sUSD را در پلتفرم‌های وام‌دهی، معاملات، تامین نقدینگی و حتی استیکینگ استفاده کنند؛ بدون اینکه این ارز سود پایه دلاری خود را از دست بدهند. همین ویژگی، sUSD را به یک دارایی چندمنظوره تبدیل می‌کند که هم پایدار، هم سودده، هم قابل‌استفاده در دیفای است. هدف سولیر از طراحی sUSD فقط عرضه یک استیبل‌کوین جدید نیست. sUSD قرار است پلی میان سیستم مالی سنتی و اقتصاد بدون بانک باشد؛ جایی که ثبات دلار با توان درآمدزایی مالی آنچین ترکیب می‌شود. این توکن می‌تواند هم برای کاربران دیفای که به‌دنبال بهینه‌سازی بازده سرمایه هستند جذاب باشد، هم برای سرمایه‌گذاران محافظه‌کاری که به‌دنبال سود کم‌ریسک دلاری‌اند. کارت امیرالد: کاربردهای واقعی سولیر در زندگی روزمره سولیر فراتر از ری‌استیکینگ، تلاش می‌کند دنیای کریپتو را وارد زندگی روزمره کاربران کند. یکی از نمونه‌های ملموس این حرکت، کارت امیرالد (Emerald Card) است؛ یک کارت دبیت کریپتویی که امکان خرج کردن دارایی‌های دیجیتال شما را درست مثل پول نقد فراهم می‌کند. با کارت امیرالد، می‌توانید به‌طور مستقیم با کریپتو در میلیون‌ها فروشگاه در سراسر جهان خرید کنید و حتی از طریق خودپردازها (ATM) پول فیات برداشت کنید. نکته جذاب این است که اگر موجودی شما sUSD باشد، همچنان سود سالانه آن (۴ تا ۵ درصد) انباشته می‌شود؛ حتی زمانی که با این استیبل کوین پرداخت‌های خود را انجام می‌دهید. البته این ویژگی طبیعتا در ایران در دسترس نیست و کاربران کشورهای خارجی می‌توانند از آن استفاده کنند. توکن LAYER چیست؟ ارز دیجیتال LAYER، توکن بومی حاکمیتی و کاربردی سولیر است که در این شبکه و زیرساخت InfiniSVM برای استیکینگ و دریافت پاداش، تامین نقدینگی، پرداخت کارمزدها، تشویق اکوسیستم و جامعه و مشارکت در تصمیمات حاکمیتی و رای‌گیری‌ها استفاده می‌شود. این توکن پایه‌ای برای تمام فعالیت‌های شبکه محسوب می‌شود و نقش آن فراتر از یک ارز دیجیتال ساده است. سقف عرضه این توکن ۱ میلیارد واحد است و مدل توکنومیک آن نیز به گونه‌ای طراحی شده که رشد پایدار اکوسیستم و مشارکت جامعه را تضمین کند. نحوه توزیع توکنومیک  ارز دیجیتال LAYER نیز به شرح زیر است: ۵۱.۲۳٪ برای جامعه و اکوسیستم ۱۷.۱۱٪ برای تیم اصلی و مشاوران ۱۶.۶۶٪ برای سرمایه‌گذاران ۱۵٪ برای بنیاد سولیر نکته قابل توجه این است که عرضه‌ای که به تیم توسعه و سرمایه‌گذاران اختصاص یافته شامل دوره‌های وستینگ خواهد بود و به صورت خطی آنلاک می‌شود تا از فشار فروش و نوسانات ناگهانی بازار جلوگیری شود. سوالات متداول سولیر چه تفاوتی با آیگن لیر دارد؟سولیر روی AVSهای درون شبکه‌ای سولانا تمرکز دارد، در حالی که آیگن‌لیر بیشتر امنیت سرویس‌های برون‌زنجیره‌ای اتریوم را تأمین می‌کند.sSOL چه کاربردی دارد؟sSOL نماینده دارایی استیک‌شده شماست و برای ری‌استیکینگ، دیفای و مشارکت در امنیت اپلیکیشن‌ها استفاده می‌شود.آیا InfiniSVM یک راهکار لایه ۲ است؟با اینکه InfiniSVM از نظر کارکرد شباهت‌هایی به راهکارهای لایه ۲ دارد، اما از نظر معماری یک لایه دوم کلاسیک برای سولانا نیست؛ بلکه یک موتور اجرایی بومی و پرسرعت است که مقیاس‌پذیری را بدون جدا شدن از وضعیت اصلی شبکه فراهم می‌کند.sUSD چگونه سود می‌دهد؟سود sUSD از طریق پشتوانه اوراق خزانه آمریکا و مکانیزم ری‌بیس خودکار تأمین می‌شود.توکن LAYER چه نقشی دارد؟LAYER توکن حاکمیتی و کاربردی سولیر است که برای رأی‌گیری، کارمزدها و مشوق‌های اکوسیستم استفاده می‌شود. سخن نهایی سولیر را نمی‌توان صرفاً یک پروژه دیفای یا یک لایه دوم ساده دانست. این پروتکل تلاشی جدی برای بازتعریف نحوه استفاده از امنیت، سرمایه و منابع شبکه در اکوسیستم سولانا است. ترکیب مفاهیمی مثل لیکویید ری‌استیکینگ، بازار فضای بلاک و اجرای سخت‌افزارمحور، سولیر را به پروژه‌ای آینده‌نگر تبدیل کرده است. اگر سولانا را زیرساختی برای نسل بعدی اینترنت می‌دانیم، سولیر می‌تواند همان لایه‌ای باشد که این زیرساخت را مقیاس‌پذیر، پایدار و آماده پذیرش میلیون‌ها کاربر و اپلیکیشن پیشرفته می‌کند. پروژه‌ای که نه با وعده، بلکه با معماری، منطق اقتصادی و نگاه بلندمدت حرف می‌زند.

صنعت ارزهای دیجیتال سال‌هاست که در فضایی مملو از تناقض و ابهام مقرراتی فعالیت می‌کند. گاهی کریپتو به‌طور کامل ممنوع شده، گاهی دولت‌ها با آغوش باز به استقبالش رفته‌اند و در بسیاری از موارد در یک منطقه خاکستری رها شده است. سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی در این مسیر بودغ چند دولت مهم به این نتیجه رسیدند که می‌توان شفافیت و دسترسی به مجوزهای ارزهای دیجیتال را بدون به‌خطر انداختن حفاظت از مصرف‌کننده و سلامت نظام مالی فراهم کرد. نتیجه این رویکرد، شکل‌گیری چارچوب‌های ساده‌تر و قابل‌پیش‌بینی‌ است که هم راه برای نوآوری باز می‌کند و هم نظارت موثر را ممکن می‌سازد. در این مطلب از میهن بلاکچین بررسی می‌کنیم که کدام کشورها در تسهیل فرآیند صدور مجوزهای کریپتویی پیشگام بودند و چطور مسیر فعالیت قانونی پروژه‌های ارز دیجیتال را هموارتر کردند. معرفی ۵ کشور که مسیر مجوز‌دهی کریپتویی را هموار کردند؟ منبع: x.com شفافیت در قانون‌گذاری ارزهای دیجیتال به یک عامل کلیدی برای برنامه‌ریزی بلندمدت و فعالیت قانونی پروژه تبدیل شده است. اگر فعالان بازار بدانند با چه مقرراتی روبر هستند، هزینه‌ها چقدر است و فرآیند دریافت مجوزه چه مدت زمان می‌برد، می‌توانند به‌جای حرکت در فضای مبهم حقوقی، به صورت هدفمند برنامه‌ریزی کنند. در سال ۲۰۲۵ با تصویب قانون جینیس در ایالات متحده تا اجرای کامل مقررات میکا در اتحادیه اروپا، شاهد اولین نشانه‌های کاهش سردرگمی مقرراتی دیده شد. ۱. ایالات متحده؛ حرکت به سمت شفافیت فدرال ایالات متحده سال‌ها به دلیل نبود قوانین شفاف، یکی از چالش‌برانگیزترین کشورها برای کارآفرینان حوزه کریپتویی به‌شمار می‌آمد. در عمل، بسیاری از فعالان بازار فقط زمانی متوجه می‌شدند چه کاری مجاز است یا نیست که یک پرونده قضایی یا اقدام حقوقی علیه یک شرکت شکل می‌گرفت؛ رویکردی که معمولاً از آن با عنوان «تنظیم مقررات از طریق اجرا» یاد می‌شود. همین وضعیت، فضای نامطمئنی ایجاد کرد و باعث شد بخشی از نوآوری‌های کریپتویی از آمریکا خارج شوند. در جولای ۲۰۲۵ با تصویب قانون جینیس (GENIUS Act) شرایط تغییر کرد. این قانون برای اولین بار یک چارچوب جامع فدرال را برای استیبل کوین‌ها ایجاد کرد و به ابهام‌های قدیمی درباره جایگاه حقوقی آن‌ها در قوانین اوراق بهادار و کالا پایان داد. به‌دنبال تصویب جینیس، سیاست‌های بانکی هم تغییر کرد و محدودیت‌هایی که پیش‌تر دسترسی شرکت‌های کریپتویی به سیستم مالی سنتی را سخت کرده بود، مورد بازنگری قرار گرفت. قانون جینیس چطور فرآیند صدور مجوز را ساده‌تر می‌کند؟ قانون جینیس یک مسیر فدرال روشن و واحد را برای صادرکنندگان استیبل کوین تعریف کرد. پیش از این، شرکت‌ها برای فعالیت در سطح ملی، ملزم به دریافت مجوزهای ایالتی جداگانه بودند. چارچوب جدید فدرال با ارائه یک سیستم صدور مجوز یکپارچه این تکرار را کاهش می‌دهد و در نتیجه، هزینه‌ها و زمان فرآیند نیز کمتر می‌شود. [sc name="box" ][/sc][sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/crypto-regulation-us-vs-eu-analysis/" content="دوجهان، یک صنعت؛ مقایسه تحلیلی قانون‌گذاری ارزهای دیجیتال در آمریکا و اروپا" ][/sc] ۲. اتحادیه اروپا؛ قدرت مکانیزم «پاسپورتینگ» در مجوزدهی کریپتو اگرچه مقررات میکا (MiCA) اتحادیه اروپا پیش از سال ۲۰۲۵ تصویب شده بود، اما تا قبل از آن به‌طور جدی اجرا نمی‌شد. از ابتدای ژانویه، فرآیند صدور مجوز و تأیید رسمی آغاز شد و مزیت اصلی میکا، یعنی سازوکار «صدور پروانه اتحادیه»، عملاً در دسترس شرکت‌ها قرار گرفت. پیش از اجرای میکا، شرکت‌های کریپتویی برای فعالیت در کشورهای مختلف اروپایی مجبور بودند در هر کشور مجوز جداگانه‌ای دریافت کنند؛ اما میکا مفهوم «صدور مجوز واحد» را معرفی کرد. بر اساس این چارچوب، یک ارائه‌دهنده خدمات دارایی دیجیتال (CASP) که در یکی از کشورهای عضو اتحادیه مجوز دارد، می‌تواند همان مجوز را به تمام ۲۷ کشور عضو تعمیم دهد و به کل بازار واحد اروپا با بیش از ۴۵۰ میلیون مصرف‌کننده دسترسی داشته باشد. برای مثال، شرکتی که در هلند مجوز گرفته است، می‌تواند تحت چارچوب میکا و بدن نیاز به اخذ مجوز جداگانه فعالیت خود را به آلمان گسترش دهد. در این میان، آلمان که پیش از این هم یکی از کشورهای پیشرو در قانون‌گذاری فین‌تک بود، در نیمه نخست سال ۲۱ شرکت ارائه‌دهنده خدمات کریپتویی را تأیید کرد و به یکی از دروازه‌های اصلی ورود فعالیت‌های نهادی کریپتو به اروپا تبدیل کرد. ۳. امارات متحده عربی (دبی)؛ شفاف‌سازی دامنه مقررات کریپتو دبی سال‌هاست که خود را به‌عنوان یکی از قطب‌های جهانی ارزهای دیجیتال معرفی کرده است. با‌این‌حال، در دوره‌های ابتدایی قانون‌گذاری، تغییرات و به‌روزرسانی‌های پی‌درپی باعث ‌شد برخی شرکت‌ها با ابهام و عدم‌اطمینان مواجه شوند. این وضعیت در ماه مه ۲۰۲۵ تغییر کرد. سازمان تنظیم مقررات دارایی‌های مجازی دبی (VARA) که یک نهاد نظارتی مستقل و متمرکز روی دارایی‌های مجازی است، نسخه اصلاح‌شده مجموعه قوانین خود را منتشر کرد. این به‌روز‌رسانی نشان داد که سازمان VARA از یک رویکرد نظارتی آزمایشی به سمت یک چارچوب بالغ‌تر و مطابق با استانداردهای مالی بین‌المللی حرکت می‌کند. مقررات دارایی‌های مجازی دبی چگونه فرآیند مجوزدهی را ساده‌تر می‌کند؟ در نسخه جدید، دستورالعمل‌های پراکنده کنار گذاشته شدند و جای خود را به یک سیستم مجوزدهی یکپارچه و مبتنی بر نوع فعالیت دادند. مفاهیم مبهمی مانند «متولی واجد شرایط» به‌صراحت تعریف شدند، استانداردهای شفافی برای وثیقه دارایی‌ها مشخص شد و ۱۹ ژوئن ۲۰۲۵ به‌عنوان یک ضرب‌الاجل قطعی برای انطباق با مقررات تعیین شد. درحقیقت، این نسخه با ارائه یک چک‌لیست واضح برای رعایت الزامات قانونی، نیاز به تفسیر دستورالعمل‌های کلی و مبهم را برای متقاضیان به حداقل رساند. ۴. هنگ‌کنگ؛ بازطراحی چارچوب نظارتی استیبل کوین‌ها هنگ‌کنگ از سال ۲۰۲۴ به‌طور جدی دنبال تقویت جایگاه خود در حوزه دارایی‌های دیجیتال بود و در سال ۲۰۲۵ نیز همین مسیر را دنبال کرد. یکی از مهم‌ترین اقدامات، معرفی چارچوب جدید نظارتی برای استیبل کوین‌ها در ماه آگوست ۲۰۲۵ بود. این چارچوب پس از یک دوره آزمایشی و تحت نظارت سازمان پولی هنگ‌کنگ (HKMA) تدوین شد. چارچوب جدید هنگ‌کنگ چگونه صدور مجوزهای کریپتویی را ساده‌تر کرد؟ هنگ‌کنگ با پذیرفتن نقش رو به رشد استیبل کوین‌ها در اکوسیستم کریپتو، یک سیستم مجوزدهی اختصاصی برای صادرکنندگان استیبل کوین‌های مبتنی بر ارز فیات معرفی کرد. این اقدام، ابهام‌های ناشی از تطبیق استیبل کوین‌ها با قوانین اوراق بهادار یا سیستم‌های ذخیره ارزش را تا حد زیادی برطرف کرد. در چارچوب جدید الزامات سرمایه‌ و استانداردهای ذخایر پشتیبان به‌صورت شفاف تعریف شده‌اند و ماهیت نظارتی دارند. نتیجه این رویکرد آن بود که هنگ‌کنگ جایگاه خود را به‌عنوان یک حوزه قانون‌گذاری‌شده برای صدور استیبل کوین بر پایه اصول قانونی انگلیس تثبیت کرد تا شرکت‌های بین‌المللی بتوانند از یک مسیر ساختاریافته به بازار دارایی‌های دیجیتال آسیا ورود کنند. یک نکته قابل توجه این است که طبق درخواست معکوس (Reverse Solicitation) شرکت‌های خارجی می‌توانند بنا به درخواست مشتریان، خدمات خود را در این بازار ارائه دهند؛ البته به شرطی که خودشان به‌صورت مستقیم بازایابی نکنند. این موضوع یک حاشبه امن قانونی ایجاد می‌کند و به‌طور قابل‌توجهی پیچیدگی انطباق جهانی برای پروتکل‌های دیفای چندملیتی را کاهش می‌دهد. ۵. بریتانیا؛ حرکت به‌سوی سیستم نظارتی یکپارچه بریتانیا در ابتدا یک رویک مرحله‌ای را برای قانون‌گذاری ارزهای دیجیتال معرفی کرد که طبق آن استیبل کوین‌ها در اولویت بودند و بعد چارچوبی برای سایر فعالیت‌های کریپتویی تدوین می‌شد. در سال ۲۰۲۵ نقشه راه ساده‌تر شد و این کشور با انتشار پیش‌نویس قوانینی ذیل «قانون خدمات و بازارهای مالی (FSMA)» به سمت یک سیستم واحد و یکپارچه حرکت کرد. این روند با انتشار اسناد مشورتی از سوی نهاد ناظر امور مالی (FCA) بریتانیا در دسامبر همان سال تکمیل شد. سیستم یکپارچه بریتانیا چگونه صدور مجوز را ساده‌تر می‌کند؟ بریتانیا با ادغام فعالیت‌های کریپتویی در چارچوب FSMA، دیگر ارزهای دیجیتال را یک طبقه دارایی جداگانه در نظر نمی‌گیرد، بلکه آن‌ها را در دل قوانین مالی موجود قرار می‌دهد. سند DP25/1 چارچوبی را ارائه می‌دهد که بر پایه الزامات فعلی برای پلتفرم‌های معاملاتی و واسطه‌های مالی بنا شده است. این روش انطباق قانونی را برای بانک‌ها و کارگزارانی که پیش‌تر تحت نظارت FCA فعالیت می‌کردند، آسان‌تر می‌کند. اکنون این شرکت‌ها می‌توانند فرآیندهای نظارتی موجود را به فعالیت‌های مرتبط با کریپتو تعمیم دهند، بدون آنکه مجبور باشند با یک ساختار کاملاً جدید سازگار شوند.سیستم نظارتی یکپارچه بریتانیا به‌غیر از شرکت‌ها، افراد فعال در تبلیغات مالی را نیز در بر می‌گیرد. بر اساس قوانین جدید FCA در سال ۲۰۲۵، اینفلوئنسرهایی که دارایی‌های کریپتویی غیرمطابق با قوانین را تبلیغ کنند، ممکن است با مجازات‌های کیفری از جمله حبس مواجه شوند. جمع‌بندی سال ۲۰۲۵ را بدون تردید می‌توان سال مجوزها نامید؛ اما نه به معنای عقب‌نشینی از نظارت. برعکس، استانداردهای مربوط به مبارزه با پولشویی، حضانت دارایی‌ها و حفاظت از مصرف‌کننده در بسیاری از کشورها سخت‌گیرانه‌تر شدند. آنچه تغییر کرد، مسیر و منطق صدور مجوز بود. دولت‌ها فهمیدند که سرمایه از بی‌قانونی فرار می‌کند و به سمت قوانین شفاف، قابل پیش‌بینی و مشخص حرکت می‌کند. کشورهایی مانند ایالات متحده با شفاف‌سازی فدرال، اتحادیه اروپا با اجرای میکا و سازوکار پاسپورتینگ، امارات و هنگ‌کنگ و بریتانیا با چارچوب‌های تخصصی نشان دادند که می‌توان هم نظارت قوی داشت و هم مسیر فعالیت قانونی را روشن کرد. در نتیجه، پرسش اصلی برای بنیان‌گذاران و سازندگان اکوسیستم تغییر کرده است. در سال ۲۰۲۵ دیگر سؤال شرکت‌ها این نیست که «آیا می‌توان مجوز گرفت یا نه؟» بلکه سؤال کلیدی این است که «کدام کشور بستری مناسبی را برای راه‌اندازی کسب‌وکارهای کریپتویی فراهم می‌کند؟»

بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵ یکی از پرحادثه‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت. برخی اتفاقات، فعالان بازار را در بهت و سردرگمی فرو بردند و برخی دیگر نشانه‌هایی از بلوغ و امید را به همراه داشتند. از هک‌های میلیارد دلاری و نوسان‌های شدید قیمت گرفته تا تغییر رویکرد رگولاتورها و ورود جدی سرمایه نهادی، در هر مقطع از سال شاهد روایت‌های مختلفی بودیم. با‌ وجود همه روزهای خوب و بد، سال ۲۰۲۵ بیش از هر زمان دیگری نشان داد که کریپتو دیگر در حاشیه نظام مالی قرار ندارد. در این مطلب از میهن بلاکچین به مرور مهم‌ترین اتفاقات کریپتو در سال ۲۰۲۵ می‌پردازیم؛ اتفاقاتی که مسیر صنعت کریپتو را هدایت کردند و چشم‌انداز آن را برای سال‌های آینده شکل دادند. مهم‌ترین وقایع و نقاط عطف کریپتو در سال ۲۰۲۵ منبع: theelitex.com بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵ مجموعه‌ای از رویدادهای مهم و تأثیرگذار را پشت سر گذاشت که هر کدام نقش مهمی در شکل‌دهی چشم‌انداز آینده بازار داشتند. در ادامه هر یک از آن‌ها را بررسی می‌کنیم. فوریه؛ سرقت بای‌بیت و یادآوری ریسک‌های عملیاتی در ۲۴ فوریه، بازار کریپتو بار دیگر با یک واقعیت تلخ روبه‌رو شد. حدود ۱.۴ میلیارد دلار از صرافی بای‌بیت (Bybit) به سرقت رفت و این حادثه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین هک‌‌های تاریخ صرافی‌های ارز دیجیتال ثبت شد. مقامات ایالات متحده علنا این حمله را به هکرهای کره شمالی نسبت دادند و هشدار دادند که دارایی‌های سرقت‌شده به‌احتمال زیاد از طریق شبکه‌ پیچیده‌ای از آدرس‌ها و واسطه‌ها پولشویی خواهد شد. پیام این اتفاق «فاصله‌گرفتن از بازار کریپتو» نبود؛ بلکه نشان داد که ریسک‌ طرف مقابل و روش‌های مربوط به حضانت دارایی، از صرافی‌ها و ارائه‌دهندگان کیف پول گرفته تا فرآیندهای امضا و برداشت، ممکن است در عرض چند ساعت به یک تهدید جدی تبدیل شوند، آن هم در شرایطی که بلاکچین پایه بدون کوچک‌ترین اختلال به کار خود ادامه می‌دهد. آوریل؛ تشدید تعرفه‌ها، ترس بازار و تغییر رفتار کریپتو تعرفه‌های متقابل در اوایل آوریل، همزمان با تشدید تنش‌های تعرفه‌ای و افزایش فضای ریسک‌گریزی در بازارهای جهانی، سهام شرکت‌های مرتبط با کریپتو کاهش یافت و قیمت بیت‌کوین به پایین‌ترین سطح خود در سال رسید. این افت قیمتی، الگویی که در طول سال ۲۰۲۵ به‌تدریج شکل گرفته بود را پررنگ‌تر کرد. واقعیت این است که برای سرمایه‌های بزرگ، کریپتو دیگر شبیه به یک دارایی جایگزین و کاملا مستقل عمل نمی‌کند؛ بلکه در دوره‌های تنش خبری، رفتار آن به دارایی‌های پرنوسانی شباهت دارد که به متغیرهای کلان وابسته هستند. این اتفاق مهر تاییدی بود که کریپتو بیش از گذشته در معرض شوک‌های اقتصاد جهانی قرار دارد. با ورود گسترده‌تر سرمایه نهادی، قیمت‌ها به‌طور فزاینده‌ای نسبت به سیاست‌های تجاری، فضای ریسک و شرایط نقدینگی واکنش نشان می‌دهند و این یعنی اخبار غیرکریپتویی هم می‌توانند به همان سرعتِ رویدادهای آنچین، بازار را تحت تاثیر قرار دهند. جولای؛ قانون جینیس و ورود رسمی استیبل‌کوین‌ها به چارچوب فدرال در ۱۸ جولای، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، با امضای قانون جینیس (GENIUS Act) برای نخستین‌بار یک چارچوب نظارتی فدرال را برای «استیبل‌کوین‌ها» ایجاد کرد. این قانون حداقل الزامات لازم را برای صدور، پشتوانه ذخایر و نظارت تعیین کرد و رسما توکن‌های وابسته به دلار را تحت نظارت نهادهای فدرال قرار داد. ایجاد چنین چارچوبی برای صادرکنندگان، به معنای قوانین شفاف‌تر درباره ذخایر، افشای اطلاعات و نظارت است. درواقع، از یک‌سو عدم‌قطعیت‌های رگولاتوری را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر باعث افزایش پیروی از قوانین می‌شود. در سمت کاربران نیز قانون‌گذاری منجر به اعتماد بیشتر می‌شود؛ چراکه به آن‌ها اطمینان می‌دهد استیبل‌کوین‌های دلاری واقعاً پشتوانه دارند، تحت نظارت هستند و به‌عنوان ابزارهای پرداخت معتبر شناخته می‌شوند. از تابستان تا پاییز؛ حرکت استیبل کوین‌ها از حاشیه به مرکز میدان در ماه آگوست، شرکت سرکل (USDC)، ناشر استیبل‌کوین USDC، از آغاز فرآیند عرضه اولیه سهام (IPO) خود با نماد «CRCL» در بورس نیویورک خبر داد و یکی از برجسته‌ترین ورودها به بازارهای عمومی تا به امروز را رقم زد. این رویداد یک پیام روشن داشت؛ استیبل‌کوین‌ها دیگر فقط ابزار معامله در اکوسیستم کریپتو نیستند. آن‌ها به تدریج به ابزار رسمی پرداخت و تسویه مالی تبدیل می‌شوند و برای بانک‌ها و نهادهای مالی نیز اهمیت خواهند داشت. صرف‌نظر از دیدگاه‌های مختلف در مورد صادرکنندگان استیبل‌ کوین‌ها، جهت‌گیری کلی بازار این است که استیبل کوین‌ها به رکن اصلی سیستم‌های مالی، مباحث سیاست‌گذاری و نقشه راه‌ فین‌تک‌ها تبدیل شده‌اند. سپتامبر؛ چراغ سبز کمیسیون بورس و اوراق بهادار به ETPهای اسپات کریپتو در ماه سپتامبر، نهادهای نظارتی ایالات متحده با تصویب «استانداردهای عمومی پذیرش» برای صندوق‌های کالایی از جمله محصولات قابل معامله در بورس (ETP) مبتنی بر کریپتو، گام مهمی برداشتند. این تغییر به محصولات واجد شرایط اجازه داد به‌جای دریافت مجوزهای موردی و جداگانه، تحت یک چارچوب استاندارد وارد بازار شوند. در عمل، این تصمیم نشانه یک تغییر ساختاری در بازار آمریکا بود. دسترسی به کریپتو شبیه به کالاهای سنتی شد و پیامدهای بلندمدتی برای نقدشوندگی، دسترسی سرمایه‌گذاران و نحوه گنجاندن دارایی‌های دیجیتال در پرتفوی‌ها به همراه داشت. اکتبر؛ اوج سرخوشی، ورود بی‌سابقه سرمایه و سپس فروپاشی اهرمی در اوایل اکتبر، بیت‌کوین به رکوردهای جدیدی دست یافت و برای مدت کوتاهی بالای ۱۲۵ هزار دلار معامله شد. این رشد با افزایش حضور نهادها و ورود سنگین سرمایه به ETPها همراه بود. در همین دوره، صندوق‌های جهانی کریپتویی بزرگ‌ترین ورودی هفتگی خود را ثبت کردند که عمدتاً توسط محصولات فهرست‌شده در ایالات متحده هدایت می‌شد. البته این رالی چندان دوام نیاورد و تنها چند روز بعد، بازار به شدت ریسک‌گریز شد. کاهش شدید قیمت‌ها باعث شد بیش از ۱۹ میلیارد دلار از موقعیت‌های اهرمی لیکویید شوند و یکی از بزرگ‌ترین رویدادهای لیکوییدیشن تاریخ کریپتو رقم خورد. درحالی‌که نیمه اول سال ۲۰۲۵ حول دسترسی بهتر به بازار و یکپارچه شدن سیستم می‌چرخید، ماه اکتبر چهره انعطاف‌پذیر سیستم را به رخ کشید و نشان داد که استفاده از اهرم‌ها، لیکوییدیشن‌های خودکار و جریان‌های سرمایه مبتنی بر ETF‌ها هم باعث تشدید صعود می‌شوند و هم فشار نزولی را تقویت می‌کنند. جالب است بدانید که پیتر شیف (Peter Schiff)، منتقد قدیمی بیت‌کوین، در سال ۲۰۲۵ نیز همچنان جزء سرسخت‌ترین مخالفان بود و بارها تأکید کرد که بیت‌کوین فاقد ارزش ذاتی است. دسامبر؛ تسریع یکپارچگی اکوسیستم و تدوین قوانین روند ادغام کریپتو در نظام مالی سنتی سرعت بیشتری گرفت و نظارت‌های قانونی نیز جدی‌تر شد. در ایالات متحده، چند شرکت بومی کریپتو از جمله سرکل و ریپل مجوزهای اولیه یا مشروط برای تأسیس بانک‌های امانی ملی یا تبدیل مجوزهای ایالتی را دریافت کردند که نشان‌دهنده حرکت به سمت زیرساخت‌های بانکداری کریپتویی تحت نظارت فدرال بود. در بریتانیا، نهادهای ناظر مباحث گسترده‌ای را برای تدوین قوانین جامع بازار کریپتو آغاز کردند که بازخوردهای آن تا اوایل ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. اجرای این قوانین برای سال‌های بعد برنامه‌ریزی شده است. در هنگ‌کنگ، صرافی‌های دارای مجوز از تداوم تقاضای نهادی خبر دادند. عرضه اولیه صرافی هش‌کی (HashKey) در بورس هنگ‌کنگ (HKEX) با جذب ۲۰۶ میلیون دلار و تقاضای مازاد، جاه‌طلبی این منطقه را برای تبدیل شدن به قطب قانونی کریپتو برجسته کرد. در حوزه اجرای قانون نیز، پرونده فروپاشی ترا یو‌اس‌دی (TerraUSD) و لونا (LUNA) به نقطه پایانی مهمی رسید. دو کوان (Do Kwon)، بنیان‌گذار ترافورم لبز، پس از پذیرش اتهامات مرتبط با کلاهبرداری، به ۱۵ سال زندان محکوم شد و یکی از مهم‌ترین پرونده‌های چرخه قبلی بازار بسته شد. جمع‌بندی صنعت ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۲۵ یک روایت واحد و غالب نداشت؛ بلکه مجموعه‌ای از رویدادها مسیر صنعت کریپتو را رقم زدند. هک‌ها، تغییر رویکردهای سیاست‌گذاری، ارتقای ساختار بازار و همگرایی عمیق‌تر با نظام مالی سنتی، نشان داد که کریپتو وارد مرحله جدیدی شده است؛ مرحله‌ای که در آن نوع مشارکت بازیگران، شیوه انتقال ریسک و معنای «پذیرش عمومی» بازتعریف می‌شود. ریسک عملیاتی به یکی از واقعیت‌های اجتناب‌ناپذیر تبدیل شد؛ چراکه اکنون امنیت دارایی‌ها دیگر محدود به پروتکل‌ها نیست، بلکه به نحوه عملکرد پلتفرم‌ها، کیف پول‌ها و نهادها در شرایط فشار بستگی دارد. همزمان، کریپتو به‌طور کامل وارد چرخه ریسک اقتصاد کلان شد و رفتار قیمتی آن بیش از گذشته به نقدینگی جهانی، سیاست‌گذاری و احساس ریسک بازارهای مالی گره خورد. از سوی دیگر، استیبل‌کوین‌ها از ابزارهای جانبی به اجزای اصلی زیرساخت‌های مالی ارتقا یافتند و مسائلی مانند نظارت، شفافیت و ساختار صادرکننده به عناصر کلیدی پذیرش آن‌ها تبدیل شد. در کنار این تحولات، ابزارها و کانال‌های ورود به بازار متنوع‌تر شد و تعداد مشارکت‌کنندگان افزایش یافت؛ اما مدیریت ریسک ناکارآمد بود. در نتیجه، اگرچه ساختار بازار بالغ‌تر به نظر می‌رسید؛ اما این بلوغ نه‌تنها نوسان را از بین نبرد، بلکه باعث شد حرکت‌های قیمتی با سرعت بیشتر و در ابعاد بزرگ‌تری رخ دهند. این چهار محور، تصویر روشنی از دگرگونی کریپتو در سال ۲۰۲۵ ارائه می‌دهند و مبنای مهمی برای درک رفتار بازار در سال ۲۰۲۶ و بعد از آن هستند.

۱۲ دسامبر ۲۰۲۵ بازار استیبل کوین‌ها رکورد جدید را ثبت کرد. ارزش کل این بازار به ۳۱۰ میلیارد دلار رسید و تنها در یک سال حدود ۷۰٪ رشد کرد. این عدد نه حاصل یک هیجان گذرا در بازار کریپتو است و نه ادامه همان روایت‌های تکراری حبابی؛ بلکه نشانه‌ یک تغییر عمیق در نحوه استفاده واقعی از دارایی‌های دیجیتال در مقیاس جهانی است. در این مطلب از میهن بلاکچین می‌خواهیم عوامل موثر در رشد ۳۱۰ میلیارد دلاری استیبل کوین‌ها را بررسی کنیم و ببینیم آیا این بازار می‌تواند به رکوردهای تریلیون دلاری برسد. پذیرش گسترده استیبل کوین‌ها منبع: crypto-economy.com ارزش بازار استیبل کوین‌ها در سال ۲۰۲۵ به رقم خیره‌کننده ۳۱۰ میلیارد دلار رسید؛ اما این رشد را نباید به چشم حباب‌های معمول کریپتو دید، چراکه نشان‌دهنده ورود آن‌ها به کاربردهای واقعی و روزمره در مقیاس جهانی است. برای درک اهمیت موضوع، اول باید بدانیم استیبل کوین چیست. برخلاف بیت‌کوین یا اتریوم که دائما نوسان دارند و قیمت‌شان به احساسات بازار وابسته است، استیبل کوین‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که همواره قیمت ثابتی داشته باشند. این ثبات معمولاً از طریق ذخایر پشتوانه‌ مانند دلار آمریکا، سایر ارزهای فیات یا حتی کالاهایی مانند طلا تامین می‌شود. برخی استیبل کوین‌ها نیز از مکانیسم‌های الگوریتمی برای ثبات ارزش استفاده می‌کنند. منبع: cointelegraph.com هدف از این طراحی، حل بزرگ‌ترین مشکل کریپتو، یعنی نوسان شدید قیمت است. به‌طور مثال، اگر کسی بخواهد ۱۰۰ دلار پول به خارج از کشور ارسال کند، انتظار دارد گیرنده همان ۱۰۰ دلار را دریافت کند، نه ۵۰ دلار یا ۱۵۰ دلار. استیبل کوین‌ها دقیقاً این امکان را فراهم می‌کنند و به همین دلیل به یک پل ارتباطی بین سیستم مالی سنتی و اقتصاد غیرمتمرکز تبدیل شده‌اند. در حال حاضر، بازار استیبل کوین‌ها تحت سلطه دو شرکت است. تترلیمیتد با استیبل کوین یو‌اس‌دی‌تی (USDT) و ارزش بازاری حدود ۱۷۲ میلیارد دلار و شرکت سرکل با یو‌اس‌دی‌سی (USDC) و ارزشی نزدیک به ۱۴۵ میلیارد دلار سهم عمده بازار را در دست دارند. این دو در مجموع نزدیک به ۸۰٪ کل فعالیت تراکنش‌های استیبل کوین‌ جهان را تشکیل می‌دهند. این تمرکزگرایی یک نکته مهم را نشان می‌دهد؛ در پذیرش عمومی کریپتو، کاربران بیشتر از اینکه دنبال نوآوری فنی باشند به اعتماد و شبکه گسترده کاربران اهمیت می‌دهند. انقلاب در نظام پرداخت جهانی یک انقلاب آرام، اما عمیق در نظام پرداخت‌های جهانی در حال شکل‌گیری است. استیبل کوین‌ها در مرکز این تحول قرار دارند و بیشترین اثرگذاری آن‌ها را می‌توان در پرداخت‌های بین‌المللی دید. در روش‌های سنتی انتقال پول به خارج از کشور، معمولاً چندین واسطه از بانک‌های کارگزار گرفته تا شرکت‌های تسویه و واسطه‌های تبدیل ارز درگیر هستند. گذر از هر کدام از این لایه‌ها هم زمان انتقال را طولانی‌تر می‌کند و هم هزینه را بالا می‌برد. به‌طور معمول، یک انتقال بین‌المللی بین سه تا پنج روز کاری زمان می‌برد و چیزی حدود ۲٪ تا ۳٪ از مبلغ انتقالی را به‌عنوان کارمزد می‌بلعد. در مقابل، انتقال پول با استفاده از استیبل کوین‌ها در عرض چند دقیقه انجام شود و هزینه آن تنها چند صدم درصد است. نقش استیبل کوین‌ها در کشورهایی با تورم بالا مانند آرژانتین و ونزوئلا پررنگ‌تر است. هنگامی که ارزش پول ملی به سرعت کاهش پیدا می‌کند، بسیاری از مردم از آن‌ها به‌عنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی خود استفاده می‌کنند. این موضوع نوعی «شمول مالی» را نشان می‌دهد؛ به این معنا که مردم در مناطقی با زیرساخت‌های بانکی ضعیف می‌توانند به‌راحتی و بدون نیاز به حساب بانکی سنتی، به دارایی‌های دیجیتال نسبتاً باثبات دسترسی پیدا ‌کنند. جالب است بدانید که طبق پژوهش‌های مؤسسه FIS نزدیک به سه‌چهارم کاربران حاضر هستند در صورت ارائه استیبل کوین‌ها توسط بانک‌ها از آن‌ها استفاده کنند. این آمار حاکی از آن است که اعتماد، نقش مهمی در پذیرش گسترده استیبل کوین‌ها دارد. تقاضای نهادی محرک اصلی پذیرش استیبل کوین‌ها استیبل کوین‌ها امروز دیگر تنها ابزار سرمایه‌گذاری یا سفته‌بازی نیستند؛ تقاضای مؤسسات مالی و شرکت‌های بزرگ نقش بسیار مهمی در گسترش آن‌ها دارد. فعالیت‌هایی مانند خرید پلتفرم استیبل کوین بریج (Bridge) توسط استرایپ (Stripe)، معرفی بلاکچین لایه ۱ آرک (Arc) توسط سرکل یا راه‌اندازی پروتکل لایه ۱ استیبل (Stable) نشان می‌دهد که بازیگران بزرگ در حال سرمایه‌گذاری روی زیرساخت‌های تخصصی هستند تا کارایی استیبل کوین‌ها را بیشتر کنند. طبق گزارش «استیبل کوین‌ها در بانکداری ۲۰۲۵» فایربلاکس (Fireblocks)، نزدیک به نیمی از مؤسسات حاضر در این پژوهش، از استیبل کوین‌ها در عملیات روزمره خود استفاده می‌کنند و ۴۱٪ دیگر در حال اجرای آزمایشی یا برنامه‌ریزی برای پیاده‌سازی آن‌ها هستند. مهم‌ترین کاربردهای استیبل کوین‌ها، تراکنش‌های بین‌المللی است. نظرسنجی موسسه ارنست اند یانگ (Ernst & Young survey ) نیز نشان می‌دهد که ۶۲٪ از شرکت‌ها از استیبل کوین‌ها برای پرداخت به تأمین‌کنندگان استفاده می‌کنند، درحالی‌که ۵۳٪ آن‌ها را به‌عنوان ابزار پرداخت می‌پذیرند. منبع: cointelegraph.com این تغییر از سفته‌بازی به ضرورت عملیاتی نشان می‌دهد که خزانه‌داران شرکت‌ها، استیبل کوین‌ها را به چشمِ ابزاری برای بهبود جریان کاری و کاهش ریسک‌های ارزی می‌بینند. برخلاف سیستم‌های بانکی سنتی که با چالش‌هایی مانند ریسک ارزی و هزینه فرصت مواجه هستند، استیبل کوین‌ها امکان تسویه سریع و ۲۴ ساعته را با شفافیت بیشتر فراهم می‌کنند. جالب است بدانید که طبق ارزیابی‌ها، استیبل کوین‌ها اغلب اولین محصول بلاکچینی هستند که حتی قبل از بیت کوین و اتریوم داخل سازمان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ چرا که با جریان‌های نقدی و عملیات خزانه‌داری آن‌ها هماهنگی بیشتری دارند. استیبل کوین‌ها مهره کلیدی دیفای هستند استیبل کوین‌ها نقش محوری در مجموعه امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) ایفا می‌کنند. پروتکل‌های بزرگ مانند آوه (Aave) و کرو (Curve) استخرهای اصلی وام‌دهی و معاملات خود را حول استیبل کوین‌ها طراحی کرده‌اند تا وثیقه‌ها کم‌نوسان و قابل‌پیش‌بینی باشند. بسیاری از توسعه‌دهندگان نیز در حال آزمایش استیبل کوین‌های با بازده بالا مانند USDe اتنا (Ethena) هستند. امسال بیش از نیمی از ارزش کل قفل‌شده (TVL) در دیفای در قالب استیبل کوین‌ها بود و آن‌ها به وثیقه اصلی و واحد حساب در بسیاری از پروتکل‌های وام‌دهی و استخرهای نقدینگی تبدیل شدند. حجم تراکنش‌های استیبل کوین‌ها مهر تاییدی بر نقش محوری آن‌ها در دیفای است. در سال ۲۰۲۵، حجم انتقال‌های آنچین مرتبط با استیبل کوین‌های اصلی به چند تریلیون دلار در سال رسید و در برخی مقاطع حتی از شبکه‌های کارت اعتباری سنتی هم فراتر رفت. منبع: cointelegraph.com چرا ارزش بازار استیبل کوین‌ها هنوز به تریلیون دلار نرسیده است؟ شاید سوال شما هم این باشد که اگر استیبل کوین‌ها اینقدر مفید هستند، چرا هنوز ارزش بازار آن‌ها تریلیون دلاری نشده است؟ پاسخ این سوال در نحوه پذیرش زیرساخت‌های مالی نهفته است؛ این روند معمولاً ابتدا آهسته است و سپس ناگهان سرعت می‌گیرد. در تحلیل‌ها این اتفاق به نمودار چوب هاکی (hockey stick chart) معروف است. در حال حاضر، استیبل کوین‌ها عمدتاً به‌عنوان زیرساخت معاملاتی در بازارهای کریپتو و کانال پرداخت بین‌المللی برای حواله‌ها و جریان‌های نهادی استفاده می‌شوند. برای اینکه پذیرش این دارایی‌ها به مقیاس بزرگ برسد، چند لایه زیرساختی باید بهبود پیدا کند. این لایه‌ها عبارتنداز؛ درگاه‌های ورودی و خروجی قانونی (On ramp & Off Ramp) برای اتصال به بانک‌ها و کیف‌پول‌ها، ابزارهایی که پذیرش استیبل کوین‌ها را به سادگی کارت‌های بانکی می‌کنند و رابط‌های کاربری که پیچیدگی بلاکچین را برای کاربر نهایی حذف می‌کنند. در برخی سناریوها، حجم استیبل کوین‌ها تا سال ۲۰۲۸ می‌تواند به ۲ تریلیون دلار برسد، البته به شرط آنکه این دارایی‌ها به‌طور گسترده‌تری توسط موسسال مالی بزرگ پذیرفته شوند. این پیش‌بینی‌ها بر پایه این فرض است که استیبل کوین‌ها از یک ابزار متمرکز بر معاملات کریپتو، به یک لایه پول دیجیتال عمومی و کاربردی برای تجارت الکترونیک، پرداخت‌ بین‌ کسب‌وکارها و خدمات مالی تعبیه‌شده در محصولات مختلف تبدیل شوند. جالب است بدانید که طبق قانون میکا (MiCA) و جینیس (GENIUS) استیبل کوین‌های اصلی با پشتوانه فیات باید دارای ذخایر با کیفیت بالا باشند و تحت حسابرسی و افشای منظم اطلاعات ذخایر قرار گیرند. این ساختار از نظر شفافیت، پشتوانه و نظارت، به نظام مالی سنتی و قانون‌گذاری‌شده شباهت بیشتری دارد تا مدل‌های اولیه کریپتو. جمع‌بندی رشد استیبل کوین‌ها حاکی از آن است که فناوری‌های تحول‌آفرین معمولا بدون هیاهو و از دل کاربردهای واقعی راه خود را پیدا می‌کنند. این رمزارزهای باثبات شاید مانند چرخه‌های هاوینگ بیت‌کوین تیتر رسانه‌ها را تسخیر نکنند، اما واقعیت این است که بخش عمده کاربردهای واقعی و روزمره کریپتو بر پایه همین دارایی‌ها شکل گرفته است. دلیل موفقیت‌شان هم کاملا روشن است؛ ترکیب همزمان ثبات قیمتی، چارچوب‌های قانونی و قابلیت‌های فنی باعث شده است هم اعتماد نهادهای مالی محافظه‌کار را جلب کنند و هم برای پروتکل‌های دیفای جذاب باشند. با اجرایی شدن مقرراتی مانند میکا و جینیس و بالغ‌شدن بازار، استیبل کوین‌ها، پل اصلی کریپتو و سیستم مالی سنتی باقی خواهد ماند. برای کاربران عادی هم تاثیرگذارترین نوآوری کریپتو دیگر نه یک بلاکچین جدید است و نه روایت هیجان‌انگیز؛ بلکه گسترش تدریجی دلارهای دیجیتال است که سریع و ارزان‌تر از سیستم‌های پرداخت سنتی عمل می‌کنند و تجربه مالی روزمره را به شکل ملموس تغییر می‌دهند.

بازار رمزارزها سال ۲۰۲۵ را با طعمی تلخ به پایان رساند؛ در سالی که با وجود ثبت رکوردهای تاریخی، در نهایت به نخستین افت سالانه بیت کوین از سال ۲۰۲۲ ختم شد. به گزارش میهن بلاکچین، حالا با ورود به ۲۰۲۶، برخی تحلیلگران معتقدند این ضعف می‌تواند ادامه‌دار باشد و حتی بازار را وارد یک زمستان کریپتویی دیگر کند؛ این سناریو پیش‌تر در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۲ نیز تجربه شده بود. فشار بر XRP و تردید به استراتژی خزانه بیت کوین شان ویلیامز (Sean Williams)، تحلیلگر وب‌سایت سرمایه‌گذاری موتلی فول (Motley Fool)، هشدار داد که الگوی افت‌های شدید چهارساله ممکن است بار دیگر تکرار شود. از نگاه او، بسیاری از محرک‌های اصلی بازار در سال‌های اخیر مصرف شده‌اند و فضای جدیدی برای ایجاد موج صعودی قدرتمند دیده نمی‌شود. ویلیامز تأکید می‌کند که رویدادهایی مانند هاوینگ بیت کوین، پیروزی دونالد ترامپ در انتخابات و تصویب قانون جینیس (GENIUS Act) همگی به گذشته تعلق دارند و دیگر نمی‌توانند نقش موتور محرک بازار را بازی کنند. به گفته او، بیت کوین در حال حاضر بیش از ۳۰٪ پایین‌تر از سقف ۵۲ هفته‌ای خود معامله می‌شود و مشکل اصلی بازار این است که برای سال جدید، کاتالیزور مشخص و قدرتمندی در افق دیده نمی‌شود. این تحلیلگر حتی نسبت به برخی روایت‌های محبوب سال‌های اخیر نیز بدبین است. او پیش‌بینی می‌کند روندی که با استراتژی خزانه بیت کوین توسط شرکت استراتژی (Strategy) به رهبری مایکل سیلر (Michael Saylor) آغاز شد، در سال ۲۰۲۶ به یکی از «ناکام‌ترین ایده‌های وال‌استریت» تبدیل شود. از نگاه ویلیامز، بسیاری از شرکت‌هایی که سعی کرده‌اند این مدل را کپی کنند، نه سابقه‌ای اثبات‌شده و نه توان مالی کافی برای حفظ تقاضای پایدار برای بیت کوین را دارند. او همچنین به این نکته اشاره می‌کند که سهام شرکت‌های پیرو این استراتژی معمولاً با فاصله‌ای قابل‌توجه بالاتر از ارزش خالص دارایی‌های دیجیتال‌شان معامله می‌شود. به باور ویلیامز، پرداخت پریمیوم‌های دو یا حتی سه‌رقمی نسبت به NAV در شرایطی که ETFهای اسپات بیت کوین سرمایه‌گذاری مستقیم و ساده‌تری فراهم کرده‌اند، توجیه اقتصادی ندارد. در مورد ریپل، ویلیامز دیدگاهی حتی بدبینانه‌تر ارائه می‌دهد و احتمال سقوط قیمت این توکن تا محدوده ۱ دلار را مطرح می‌کند. به اعتقاد او، محرک‌های مثبتی مانند پیروزی ترامپ، پایان دعوای حقوقی ریپل با کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) و حتی بحث ETFهای اسپات، همگی پیش‌تر در قیمت XRP لحاظ شده‌اند. او همچنین یادآور می‌شود که در حال حاضر تنها حدود ۳۰۰ نهاد مالی از XRP برای پرداخت‌های فرامرزی استفاده می‌کنند، در حالی که شبکه سوئیفت بیش از ۱۱,۰۰۰ مؤسسه مالی را پوشش می‌دهد؛ به‌زعم او این مقایسه‌ محدودیت کاربرد واقعی XRP را نشان می‌دهد. با این حال، ویلیامز کاملاً هم بدبین نیست. او یکی از معدود نقاط روشن افق ۲۰۲۶ را احتمال موج گسترده‌ای از تأیید ETFهای اسپات رمزارزی می‌داند. طبق برآوردها، تا اواسط دسامبر حدود ۱۲۵ درخواست ETF رمزارزی در انتظار تأیید نهادهای نظارتی بوده‌اند. او معتقد است در صورت تأیید ETFهایی برای پروژه‌هایی مانند آوالانچ، کاردانو و پولکادات، برخی آلت کوین‌ها می‌توانند عملکردی بهتر از بیت کوین داشته باشند. مرور ۲۰۲۵؛ سال فشارهای کلان اقتصادی عملکرد بیت کوین در سال ۲۰۲۵ به‌خوبی نشان می‌دهد چرا بازار با تردید وارد سال جدید شده است. بیت کوین این سال را با افتی بیش از ۶٪ (نخستین زیان سالانه از ۲۰۲۲ تاکنون) و در محدوده ۸۷,۴۷۴ دلار به پایان رساند. سال با موجی از خوش‌بینی آغاز شد و پیروزی ترامپ در انتخابات، بیت کوین را تا اوج تاریخی بالای ۱۲۶,۰۰۰ دلار در اوایل اکتبر رساند. اما این روند در ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر) به‌طور ناگهانی معکوس شد؛ در زمانی که ترامپ از تعرفه‌های جدید علیه واردات چین و احتمال اعمال محدودیت‌های صادراتی بر نرم‌افزارهای حیاتی خبر داد. این شوک باعث لیکویید شدن بیش از ۱۹ میلیارد دلار (در بزرگ‌ترین موج لیکوییدیشن در تاریخ بازار کریپتو) موقعیت اهرمی شد. تحلیلگران می‌گویند نوسانات بیت کوین در ۲۰۲۵ در نتیجه ورود گسترده سرمایه‌گذاران خرد و نهادی سنتی، بازار رمزارز بیش از گذشته با احساسات بازار سهام هم‌راستا شد. انتظار می‌رود این هم‌بستگی در ۲۰۲۶ حتی قوی‌تر شود و کریپتو بیش از پیش تحت‌تأثیر عواملی مانند سیاست‌های پولی، نرخ بهره و نگرانی‌ها درباره ارزش‌گذاری سهام فناوری و هوش مصنوعی قرار بگیرد. در حوزه قانون‌گذاری، صنعت کریپتو در دوران دولت ترامپ دستاوردهای مهمی داشت؛ از جمله می‌توان به کنار گذاشته شدن پرونده‌های دوره بایدن علیه کوین‌بیس و بایننس تا تصویب قانون جینیوس برای استیبل کوین‌ها اشاره کرد. با این حال، نبود قوانین جامع درباره ساختار بازار و ابهام در برخی معافیت‌های نظارتی همچنان به‌عنوان مانعی بالقوه برای ادامه رشد بازار مطرح است. همه بدبین نیستند در مقابل این دیدگاه محتاطانه، گروهی از تحلیلگران تصویری کاملاً متفاوت ترسیم می‌کنند. آن‌ها معتقدند سال ۲۰۲۶ می‌تواند همان سالی باشد که بازار صعودی واقعی و آلت سیزنی که در ۲۰۲۵ شکل نگرفت، بالاخره محقق شود. از نگاه این گروه، وجود کاخ سفید حامی کریپتو، تداوم پذیرش نهادی، رشد سریع استیبل کوین‌ها و احتمال کاهش نرخ بهره، همگی می‌توانند به‌عنوان محرک‌های قدرتمند عمل کنند. این دسته از تحلیلگران باور دارند که فناوری بلاکچین در سال ۲۰۲۶ در حوزه‌های بیشتری به‌کار گرفته خواهد شد و همین گسترش کاربردهای واقعی، می‌تواند دوباره جان تازه‌ای به بازار رمزارزها ببخشد؛ حتی اگر مسیر رسیدن به آن، پرنوسان و چالش‌برانگیز باشد.

گاهی لذت تعطیلات به کام خیلی‌ها تلخ می‌شود؛ زیرا همان زمانی که مشغول خرید اینترنتی، رزرو سفر یا برنامه‌ریزی جشن‌های آخر سال هستند در دام کلاهبرداران سایبری می‌افتند. در این ایام، حجم خریدهای آنلاین افزایش پیدا می‌کند، تخفیف‌ها و پیشنهادهای وسوسه‌‌انگیز بیشتر می‌شوند و تصمیم‌های مالی اغلب تحت‌تأثیر احساسات گرفته می‌شوند. چنین فضایی به نفع کلاهبرداران است؛ زیرا راحت‌تر می‌توانند قربانیان خود را به دام بیاندازند. برای کاربران ارز دیجیتال، این خطر جدی‌تر است؛ زیرا در دنیای کریپتو خبری از دکمه «بازگشت وجه» نیست. یک کلیک اشتباه، یک لینک جعلی یا اعتماد نابه‌جا باعث می‌شود دارایی‌ کاربر تنها در چند ثانیه برباد برود. کلاهبرداران هم به‌خوبی می‌دانند که بسیاری از کاربران هنوز تجربه و دانش کافی برای مدیریت امن دارایی‌های دیجیتال ندارند و از همین نقطه‌ضعف سوءاستفاده می‌کنند. حالا سؤال اصلی این است که کلاهبرداران ارز دیجیتال در ایام تعطیلات چطور کاربران کریپتو را هدف می‌گیرند و از چه ترفندهایی استفاده می‌کنند؟ در این مطلب از میهن بلاکچین ضمن بررسی روش‌های رایج کلاهبرداری‌های کریپتویی در تعطیلات، به معرفی راهکارها می‌پردازیم. با ما همراه باشید. چرا تعطیلات زمان مناسبی برای کلاهبرداران کریپتو است؟ منبع: ccn.com در طول تعطیلات آخر سال و زمان‌هایی مانند کریسمس، چند عامل باعث می‌شود کلاهبرداران سایبری بیشتر در کمین کاربران ارزهای دیجیتال بنشینند، برخی از آن‌ها عبارتنداز: افزایش حضور آنلاین کاربران: کاربران هنگام خرید اینترنتی، رزرو سفر و فعالیت در شبکه‌های اجتماعی بیشتر از قبل در معرض تبلیغات و پیام‌ها و قرار می‌گیرند. کلاهبرداران هم از این فرصت برای ارسال لینک‌های جعلی و پیشنهادهای تقلبی خود استفاده می‌کنند. پررنگ شدن احساسات و هیجانات: در تعطیلات افراد معمولاً خوش‌بین‌تر، سخاوتمندتر یا حتی مضطرب‌تر هستند و این شرایط بر قدرت تصمیم‌گیری آن‌ها اثر می‌گذارد. کلاهبرداران با وعده‌هایی مانند پاداش تعطیلات، هدایای کریسمس یا فرصت‌های سرمایه‌گذاری پایان سال، کاربران را برای تصمیم‌های عجولانه تحت فشار قرار می‌دهند. حواس‌پرتی و بی‌دقتی: درگیری‌های پایان سال باعث می‌شود بسیاری از کاربران لینک‌ها، اپلیکیشن‌ها یا آدرس‌های کیف پول را با دقت بررسی نکنند و همین غفلت‌های کوچک گاهی منجر به ضررهای سنگین می‌‌شود. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/new-wave-of-blockchain-scams/" content="کلاهبرداری در حوزه ارز دیجیتال چیست، چه انواعی دارد و چطور از آن دوری کنیم؟" ][/sc] کدام کلاهبرداری‌های کریپتویی در تعطیلات افزایش می‌یابد؟ منبع: guthriefcu.org در طول تعطیلات معمولا شاهد افزایش کلاهبرداری‌هایی کریپتویی هستیم. همه آن‌ها برای یک هدف مشترک یعنی سرقت ارز دیجیتال کاربران؛ اما در اشکال مختلف ازجمله وعده پاداش، سود یا حتی ایجاد رابطه عاطفی طراحی می‌شوند. کلاهبرداری فیشینگ ایمیل‌های فیشینگ و وب‌سایت‌ها یا کیف پول‌های جعلی یکی از رایج‌ترین روش‌های سرقت کریپتو هستند. در تعطیلات، این حملات اغلب در قالب پیام‌های تبلیغاتی یا هشدارهای امنیتی ظاهر می‌شوند. برای مثال، ممکن است ایمیلی ظاهرا از طرف یک صرافی معتبر مانند بایننس یا کوین بیس برای شما ارسال شود و ادعا کند که واجد دریافت «پاداش تعطیلات» شده‌اید. لینک موجود در ایمیل شما را به یک صفحه ورود جعلی هدایت می‌کند و به‌محض وارد شدن اطلاعات، حساب‌تان تخلیه می‌شود. علاوه بر این، ممکن است کلاهبرداران با برنامه‌های کیف پول‌ جعلی که مشابه نسخه‌های اصلی هستند، شما را به دام بیندازند. در برخی تعطیلات گذشته، نمونه‌هایی از این برنامه‌ها حتی در فروشگاه‌های رسمی مانند گوگل‌پلی و اپ‌استور شناسایی شده‌ است که پس از نصب، کلید خصوصی یا عبارات بازیابی را از کاربر درخواست می‌کنند. در نهایت، اطلاعات مستقیماً در اختیار کلاهبرداران قرار می‌گیرد. پروژه‌های جعلی سرمایه‌گذاری‌های جعلی و پیش‌فروش‌های توکن نیز در این دوره افزایش می‌یابند. کلاهبرداران پلتفرم‌هایی راه‌اندازی می‌کنند که وعده سود تضمینی یا دسترسی زودهنگام به یک کوین جدید یا مجموعه‌ای از توکن‌های بی‌همتا (NFT) را می‌دهند. از کاربران خواسته می‌شود ارز دیجیتال خود را به این پلتفرم واریز کنند و پس از جذب سرمایه کافی، وب‌سایت ناپدید می‌شود و هیچ اثری از گردانندگان باقی نمی‌ماند. رومنس اسکم کلاهبرداری‌های عاشقانه (Romance Scam) یا قصابی خوک «Pig Butchering» نیز در تعطیلات شدت می‌گیرد. برای برخی افراد، این ایام با حس تنهایی همراه است و همین موضوع آن‌ها را در برابر سوءاستفاده‌های عاطفی آسیب‌پذیرتر می‌کند. در کلاهبرداری‌های عاشقانه، فرد مهاجم ابتدا با هویت‌ جعلی در اپلیکیشن‌های دوستیابی یا شبکه‌های اجتماعی ظاهر می‌شود و طی هفته‌ها یا ماه‌ها اعتماد قربانی را جلب می‌کند. سپس این مهاجم عاشق‌پیشه موضوع کریپتو را به‌عنوان یک فرصت سرمایه‌گذاری مشترک مطرح می‌کند. بسیاری از این نوع کلاهبرداری‌ها در حوالی کریسمس و سال نو، زمانی که ارتباطات آنلاین و وابستگی عاطفی افزایش می‌یابد، تشدید می‌شوند. طبق گزارش‌ها کمپینی با نام “SparkCat” اپلیکیشن‌های اندروید و iOS موجود در فروشگاه‌های رسمی را از طریق یک کیت توسعه (SDK) مخرب آلوده کرده است. این بدافزار با استفاده از فناوری تشخیص کاراکتر نوری (OCR)، عبارت بازیابی کیف پول‌های کریپتویی را سرقت می‌کند. براساس داده‌های کسپرسکی (Kaspersky)، این اپلیکیشن‌ها بیش از ۲۴۲ هزار بار در گوگل‌پلی دانلود شده‌اند و بسیاری از توسعه‌دهندگان حتی از آلوده شدن برنامه‌های خود اطلاعی نداشته‌اند. افزایش کلاهبرداری‌های جعل هویت و بازیابی دارایی در تعطیلات در ایام تعطیلات، کلاهبرداران بیش از هر زمان دیگری از جعل هویت برای فریب کاربران کریپتو استفاده می‌کنند. آن‌ها ممکن است خود را به‌جای نهادهای نظارتی، کارکنان صرافی‌ها یا حتی برگزارکنندگان خیریه معرفی کنند و قربانیان را برای انتقال وجه فریب دهند. برخی نیز سراغ افرادی می‌روند که قبلاً قربانی کلاهبرداری شده‌اند و با وعده «بازیابی سرمایه» دوباره آن‌ها را مورد هدف شوم خود قرار می‌دهند. کلاهبرداری با جعل هویت یکی از رایج‌ترین روش‌ها، ارسال پیام‌های جعلی با ظاهر رسمی است. کلاهبرداران وانمود می‌کنند که از طرف نهادهای رسمی، پشتیبانی صرافی‌ها یا حتی مجریان قانون تماس می‌گیرند. آن‌ها معمولاً هشدار می‌دهند که کیف پول شما در خطر است یا قوانین جدیدی وضع شده که نیاز به اقدام فوری دارد. سپس از قربانی خواسته می‌شود دارایی خود را برای «بررسی» یا «ایمن‌سازی» به یک کیف پول به‌اصطلاح امن منتقل کند؛ اما آنچه در پشت پرده اتفاق می‌افتد انتقال مستقیم پول به کلاهبردار است. گزارش‌ها نشان می‌دهد کمپین‌های فیشینگ در دوره‌های خرید بزرگ سال به شدت افزایش می‌یابد. برای مثال، حملات مرتبط با بلک‌فرایدی در مقایسه با ابتدای ماه نوامبر بیش از ۶ برابر و کلاهبرداری‌های با تم کریسمس در پرترافیک‌ترین هفته خرید سال، بیش از ۳۰۰٪ درصد رشد کرده‌اند. موضوع نگران‌کننده‌تر، پیشرفت فناوری و کلاهبرداری با هوش مصنوعی است. اکنون کلاهبرداران می‌توانند با کمک AI صدای یک شخص را با تنها چند ثانیه نمونه صوتی، بازسازی کنند. آن‌ها با استفاده از این تکنیک ابتدا اعضای خانواده یا دوستان شما را فریب می‌دهند و بعد سراغ درخواست‌های مالی می‌روند. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/what-is-digital-twins-crypto-scam-by-digital-copies/" content="فناوری دوقلوی دیجیتال چیست؟ کلاهبرداری ارز دیجیتال با Digital twin" ][/sc] توکن‌های جعلی تعطیلات و پروژه‌های پامپ و دامپ یکی دیگر از کلاهبرداری‌های کریپتویی رایج در این ایام، معرفی ارزهای دیجیتال جعلی با موضوع تعطیلات است. یکی از نمونه‌های گزارش‌شده، توکنی با نام “XMAS” بود. بررسی‌ها نشان داد گردانندگان این توکن با پروژه‌های اسکم قبلی مرتبط بودند و مجددا تحت عناوین جدید اقدام به فریب سرمایه‌گذاران کرده‌اند. تحلیل‌گران Devsnightmare هشدار دادند که سرمایه‌گذاران اولیه این توکن در زمان عرضه، نزدیک به ۴۰٪ از کل توکن‌ها را در اختیار گرفتند و همچنان حدود ۲۷٪ آن‌ها را نگه داشته‌اند. این الگو، نمونه‌ای از رفتار پامپ‌ و دامپ است. تمرکز شدید مالکیت و استفاده از برندهای تکراری، نشانه‌هایی از کلاهبرداری خروج (Exit Scam) است. به همین دلیل، سرمایه‌گذاران باید از توکن‌هایی که فاقد شفافیت کافی درباره مالکیت و نقدشوندگی هستند، دوری کنند. پشتیبانی فنی جعلی و پیشنهادات بازیابی نوع دیگری از کلاهبرداری که معمولاً پس از موج‌ کلاهبرداری تعطیلات ظاهر می‌شود، پیشنهادهای جعلی پشتیبانی فنی و بازیابی دارایی است. پس از آنکه فردی قربانی می‌شود، کلاهبرداران دیگری با او تماس می‌گیرند و خود را به‌عنوان بازرس بلاکچین، واحد جرایم سایبری یا خدمات حقوقی معرفی می‌کنند. قربانی که حاضر است برای بازگرداندن پول خود هر کاری انجام دهد، دوباره در دام می‌افتد و هزینه‌های جدیدی را تقدیم کلاهبرداران می‌کند یا اطلاعات حساس ‌خود را در اختیار آن‌ها می‌گذارد. این نوع اسکم‌ها معمولاً پس از موج اولیه یعنی زمانی که قربانیان در اینترنت دنبال کمک هستند، افزایش می‌یابند. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/ways-to-know-scam-crypto-telegram-channel/" content="تلگرام پاتوق کلاهبرداران ارز دیجیتال؛ چطور کانال‌های کلاهبرداری تلگرامی را تشخیص دهیم؟" ][/sc] چطور از کلاهبرداری‌های کریپتویی در تعطیلات در امان بمانیم؟ منبع: thecurrencyanalytics.com با کمی صبر، بررسی منابع و شناخت نشانه‌های هشدار، می‌توان با خیال آسوده‌تری این ایام را سپری کرد. برای پیشگیری از کلاهبرداری‌ ارزهای دیجیتال در تعطیلات، رعایت نکات زیر ضروری است: نسبت به پیشنهادهای ناخواسته مشکوک باشید: اگر فرد ناشناسی یک فرصت سرمایه‌گذاری را به شما پیشنهاد داد یا ادعا کرد برنده جایزه شده‌اید، قبل از هر اقدامی اصل ماجرا را بررسی کنید. فقط از لینک‌ها و اپلیکیشن‌های رسمی استفاده کنید: همیشه برنامه کیف پول یا صرافی را از وب‌سایت رسمی یا فروشگاه‌های معتبر دانلود کنید و از کلیک روی لینک‌های ارسال‌شده در ایمیل یا شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید. هرگز کلید خصوصی یا عبارت بازیابی را به اشتراک نگذارید: هیچ شرکت معتبری چنین اطلاعاتی را از کاربران درخواست نمی‌کند. آن‌ها را آفلاین و در جای امن نگهداری کنید. امنیت حساب‌ها را تقویت کنید: از احراز هویت دوعاملی و رمزهای عبور منحصربه‌فرد استفاده کنید و هنگام تراکنش‌های کریپتویی سراغ وای‌فای عمومی نروید. مراقب بازی با احساسات باشید:کلاهبرداران اغلب با اعتماد‌سازی یا ایجاد حس ترس، قربانیان خود را تحت فشار قرار می‌دهند. عجله نکنید و قبل از جابه‌جایی وجه، تمام جوانب را بسنجید. خیریه‌ها و هدایای تبلیغاتی را به دقت بررسی کنید: فقط به سازمان‌های تأییدشده کمک مالی کنید و به وعده‌های پوشالی «دو برابر کردن کریپتو» اعتماد نکنید. به‌روز و آگاه بمانید: هشدارهای نهادهای مالی و آژانس‌های امنیت سایبری معتبر را دنبال کنید؛ آگاهی یکی از بهترین ابزارهای دفاعی است. جمع‌بندی کلاهبرداری‌های کریپتویی معمولاً در آستانه تعطیلات افزایش می‌یابند؛ زیرا کاربران بیشتر آنلاین هستند، تصمیم‌ها احساسی‌تر می‌شود و دقت کمتری برای بررسی لینک‌ها و پیشنهادها وجود دارد. برای در امان ماندن کافی است عجله نکنید، فقط از منابع و اپلیکیشن‌های رسمی استفاده کنید، هیچ‌وقت کلید خصوصی یا عبارت بازیابی را به اشتراک نگذارید و قبل از هر انتقال، یک بار دیگر تمام جزئیات را بررسی کنید. اگر به کلاهبرداری مشکوک هستید، با پشتیبانی رسمی صرافی خود تماس بگیرید، موضوع را به مراجع محلی گزارش دهید و حتماً اسکرین‌شات‌ها، آدرس‌ها و هش تراکنش‌ها را ذخیره کنید.

امیر زایدی که پیش از این نظارت بر راه‌اندازی بازار فیوچرز بیت کوین در ایالات متحده را بر عهده داشت، به‌عنوان رئیس دفتر کمیسیون معاملات فیوچرز کالا (CFTC) بازگشته است تا نظارت بر بازارهای در حال تحول دارایی‌های دیجیتال را تقویت کند و آماده‌سازی برای قوانین جدید این دارایی‌ها را در ایالات متحده پیش ببرد. به گزارش میهن بلاکچین، مایکل سلیگ (Michael Selig)، رئیس جدید CFTC، از تخصص و تجربه زایدی قدردانی کرده و او را برای تقویت نظارت بر بازارهای در حال تحول دارایی‌های دیجیتال حیاتی دانسته است. سلیگ در این باره اظهار کرده است: من از آمادگی او برای بازگشت به این سمت و ادامه خدمت به CFTC و ذینفعان آن سپاسگزارم. امیر نقش اساسی در راه‌اندازی بازار فیوچرز بیت کوین تحت نظارت CFTC در دوره ریاست‌جمهوری ترامپ ایفا کرد. تجربه پیشین زایدی در CFTC زایدی پیش از بازگشت به CFTC، به‌مدت ۹ سال (۲۰۱۰ تا ۲۰۱۹) در این نهاد مشغول به کار بود و در دو سال پایانی به‌عنوان مدیر بخش نظارت بر بازار، مسئول سیاست‌گذاری‌های مربوط به بازار فیوچرز بیت کوین در ایالات متحده بود. راه‌اندازی بازار فیوچرز بیت کوین در CBOE در سال ۲۰۱۷، گامی مهم در مشروعیت‌بخشی به بیت کوین در زمانی بود که شک و تردید زیادی در بازار و جامعه وجود داشت. پس از ترک CFTC، زایدی به‌عنوان رئیس بخش تطبیق جهانی در شرکت TP ICAP فعالیت کرد. در سال‌های آینده CFTC نقش کلیدی در نظارت بر رمزارزها و اجرای قوانین جدید خواهد داشت. سلیگ، رئیس جدید CFTC، وعده داده است که از هدف دولت کنونی برای تبدیل ایالات متحده به «پایتخت رمزارز جهان» حمایت کند. این اقدام بخشی از تحولات نظارتی است که با تصویب قوانین جدید، بر توسعه و پذیرش رمزارزها در ایالات متحده تأثیرگذار خواهد بود. هم‌زمان با تغییرات در کمیسیون معاملات اوراق بهادار و بورس ایالات متحده (SEC)، این نهاد تحت رهبری پل آتکینز (Paul Atkins) رویکردی دوستانه‌تر نسبت به بازار رمزارزها در پیش گرفته است. این تغییر رویکرد شامل افزایش تعداد ETFها و خاتمه بسیاری از دعاوی قانونی علیه شرکت‌های فعال در این حوزه می‌شود.

از عفو راس اولبریکت گرفته تا پایان دعوای حقوقی ریپل با SEC، سال ۲۰۲۵ پر بود از بازگشت‌هایی که کمتر کسی انتظارشان را داشت؛ این بازگشت‌ها نه‌فقط گذشته را بازنویسی کردند، بلکه نشانه‌هایی جدی از آینده بازار کریپتو به‌دست می‌دهند و اعلام این بود که سال پرحادثه دیگری برای صنعت رمزارزها به پایان رسید. به گزارش میهن بلاکچین، بیت کوین اگرچه توانست سقف تاریخی جدیدی ثبت کند، اما در نهایت سال را با بازدهی منفی به پایان رساند. در همین حال، فضای قانون‌گذاری در آمریکا نرم‌تر شد، پرایوسی کوین دوباره جان گرفتند، پذیرش نهادی شتاب گرفت و حتی رئیس‌جمهور ایالات متحده وارد بازی میم کوین‌ها شد. اکنون که ۲۰۲۶ آغاز شده، مرور مهم‌ترین بازگشت‌های کریپتو در سال گذشته می‌تواند سرنخ‌های مهمی از آنچه در ۱۲ ماه آینده در انتظار این بازار است، به ما بدهد. عفو ریاست‌جمهوری راس اولبریکت و چانگ‌پنگ ژائو سال ۲۰۲۵ با یکی از بحث‌برانگیزترین تصمیمات سیاسی در تاریخ کریپتو آغاز شد؛ عفو ریاست‌جمهوری یکی از نمادین‌ترین چهره‌های دوران ابتدایی بیت کوین . راس اولبریکت (Ross Ulbricht)، بنیان‌گذار بازار سیاه سیلک رود (Silk Road)، پس از بیش از ۱۱ سال زندان و محکومیت به دو حبس ابد، در اواخر ژانویه با دستور دونالد ترامپ عفو شد و آزادی خود را به‌دست آورد؛ این تصمیم به او فرصتی دوباره برای زندگی بخشید، آن هم در شرایطی که بسیاری تصور می‌کردند بازگشت او به زندگی عادی تقریباً غیرممکن است. اولبریکت پس از آزادی گفت این عفو نه‌تنها زندگی، بلکه آینده‌اش را به او بازگردانده و آن را لحظه‌ای تعیین‌کننده برای خودش و خانواده‌اش توصیف کرد. منبع: حساب Free_Ross در X این تنها عفو مرتبط با کریپتو در سال ۲۰۲۵ نبود. در ماه اکتبر، چانگ‌پنگ ژائو (Changpeng Zhao) ملقب به CZ، هم‌بنیان‌گذار بایننس (Binance)، نیز عفو مشابهی دریافت کرد. ژائو پیش‌تر پس از پذیرش یک اتهام مربوط به نقض قانون محرمانگی بانکی آمریکا و ضعف در اجرای برنامه‌های ضدپول‌شویی، چهار ماه زندان را پشت سر گذاشته بود. اگرچه این عفو، اعتراف به تخلف را از سوابق او پاک نکرد، اما به‌نوعی نشان داد دولت آمریکا مجازات اعمال‌شده را بیش از حد سخت‌گیرانه می‌دانسته و راه را برای بازگشت فعال‌تر CZ به صنعت کریپتو هموار کرد. خود ترامپ نیز در توضیح این تصمیم، پرونده ژائو را نمونه‌ای از برخورد سیاسی دولت قبلی با فعالان این صنعت توصیف کرد. کاهش فضای خصمانه نسبت به کریپتو در آمریکا، می‌تواند اعتماد کارآفرینان و سرمایه‌گذاران را تقویت کند. شفافیت نسبی در قانون‌گذاری، احتمال ورود بازیگران جدید و بازگشت پروژه‌هایی را افزایش می‌دهد که پیش‌تر به‌دلیل ریسک‌های حقوقی از بازار آمریکا فاصله گرفته بودند. بازگشت کوین‌های حریم خصوصی؛ تطبیق و صعود مونرو و زی‌کش کوین‌های حریم خصوصی در سال ۲۰۲۵ یکی از پررنگ‌ترین روایت‌های بازار بودند؛ آن هم در شرایطی که بسیاری از کاربران به‌دنبال حفظ ناشناس‌بودن فعالیت‌های آن‌چین خود بودند. مونرو پس از چهار سال، بار دیگر توانست از سطح ۴۰۰ دلار عبور کند و به یک دوره طولانی رکود قیمتی پایان دهد. هرچند این رمزارز به سقف تاریخی جدیدی نرسید، اما طبق داده‌های کوین‌گکو (CoinGecko)، سال را با رشد حدود ۱۲۰٪ به پایان رساند؛ این عملکرد در تضاد با بازدهی منفی بیت کوین در همان سال بود. در سوی دیگر، زی‌کش یکی از شگفتی‌های واقعی ۲۰۲۵ بود. این پرایوسی کوین با رشدی حدود ۸۱۷٪، برای نخستین‌بار در هفت سال گذشته از سطح ۵۰۰ دلار عبور کرد و توجه بازار را به‌طور جدی به خود جلب کرد. افزایش مجدد قیمت زی‌کش - منبع: CoinGecko با توجه به اینکه اغلب بلاکچین‌ها بر دفترکل‌های عمومی بنا شده‌اند، شبکه‌های متمرکز بر حریم خصوصی همچنان ظرفیت رشد دارند. شرکت سرمایه‌گذاری اندریسن هوروویتز (a16z) در گزارشی تأکید کرده که کاربران علاقه‌مند به ناشناس‌ماندن، تمایلی به انتقال دارایی‌های خود به بلاکچین‌های عمومی ندارند؛ این موضوع می‌تواند به شکل‌گیری یک ساختار «برنده همه‌چیز را می‌برد» در میان بلاکچین‌های حریم خصوصی منجر شود. رشد ریپل پس از پایان دعوای تاریخی با SEC پس از سال‌ها نبرد حقوقی پرهزینه و فرسایشی، ریپل لبز (Ripple Labs) سرانجام در سال ۲۰۲۵ به نقطه پایانی یکی از مهم‌ترین پرونده‌های تاریخ صنعت کریپتو رسید. در ماه آگوست، هم ریپل و هم کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) از ادامه فرجام‌خواهی‌های خود صرف‌نظر کردند. هرچند در ماه مارچ مشخص شد ریپل همچنان باید جریمه مدنی ۵۰ میلیون دلاری پرداخت کند، اما حکم نهایی اتهام اصلی را کنار گذاشت؛ این اتهام مدعی بود عرضه و فروش XRP به نهادها، نقض قوانین اوراق بهادار بوده است. اگر دادگاه به نفع SEC رأی می‌داد، می‌توانست پیامدهای زنجیره‌ای گسترده‌ای برای طبقه‌بندی حقوقی بسیاری از دارایی‌های دیجیتال داشته باشد و مسیر شکایت‌های جدیدی را علیه پروژه‌های مشابه باز کند. پایان این پرونده، نه‌تنها برای ریپل بلکه برای کل بازار کریپتو یک نقطه عطف بود. حالا پروژه‌ها با اطمینان بیشتری می‌توانند مدل‌های توکنی خود را طراحی کنند و نهادهای مالی نیز با ریسک حقوقی کمتری وارد این فضا شوند؛ این عامل می‌تواند پذیرش نهادی را در سال پیش‌رو تقویت کند. جمع‌بندی: سالی که گذشته را ترمیم کرد و آینده را ساخت بازگشت‌های بزرگ سال ۲۰۲۵ نشان دادند که بازار کریپتو، برخلاف تصور بسیاری، تنها به چرخه‌های قیمتی وابسته نیست. سیاست، قانون‌گذاری، فناوری و تغییر رفتار کاربران همگی می‌توانند مسیر این صنعت را بازتعریف کنند. اگر این روندها ادامه پیدا کنند، سال ۲۰۲۶ می‌تواند سالی باشد که کریپتو نه با هیجان‌های زودگذر، بلکه با بلوغ، شفافیت و نقش‌آفرینی عمیق‌تر در اقتصاد جهانی شناخته شود.

سال ۲۰۲۵ برای بیت کوین با یک سیگنال غیرمنتظره به پایان رسید؛ قیمت BTC، در نخستین سال پس از هاوینگ، پایین‌تر از ابتدای سال بسته شد. این اتفاق برای بسیاری از فعالان بازار، نه صرفاً یک افت قیمتی، بلکه نشانه‌ای از ترک برداشتن یکی از قدیمی‌ترین چارچوب‌های تحلیلی بازار کریپتو بود: چرخه چهار‌ساله بیت کوین. به گزارش میهن بلاکچین، برای بیش از یک دهه، هاوینگ‌ها به‌عنوان ستون فقرات روایت‌های صعودی بیت کوین عمل کرده‌اند؛ اما داده‌های امسال و اختلاف نظرهای فزاینده میان تحلیل‌گران و مدیران صنعت کریپتو، این پرسش را جدی‌تر از همیشه مطرح کرده‌اند که آیا بازار وارد مرحله‌ای جدید شده است یا صرفاً با نسخه‌ای متفاوت از همان چرخه قدیمی روبه‌رو هستیم. بیت کوین و شکستن یک الگوی تاریخی بیت کوین سال ۲۰۲۵ را پایین‌تر از نقطه شروع خود به پایان رساند؛ این رخداد برای نخستین‌بار در سال پس از هاوینگ اتفاق می‌افتد. هاوینگ بیت کوین هر چهار سال یک‌بار پاداش استخراج بلاک‌ها را نصف می‌کند و در آخر این فرآیند به کاهش ورود کوین‌های جدید به بازار و محدودتر شدن عرضه منجر می‌شود. در چرخه‌های پیشین، این کاهش عرضه معمولاً به یک دوره انباشت، سپس یک بازار صعودی قدرتمند و در نهایت، اصلاح شدید و ورود به بازار خرسی چندساله ختم می‌شد. پس از هاوینگ سال ۲۰۱۲، بیت کوین در سال بعد به اوج تاریخی جدیدی رسید. همین الگو در چرخه‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ نیز، با تفاوت‌هایی در شدت و زمان‌بندی تکرار شد و به شکل‌گیری مفهوم «چرخه چهار‌ساله» انجامید. بازدهی ساالیانه بیت کوین در طول زمان - منبع: Charlie Bliello اما این‌بار، مسیر متفاوت بود. با وجود آنکه آخرین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ انجام شد، بیت کوین در پایان ۲۰۲۵ نه‌تنها وارد یک فاز صعودی پایدار نشد، بلکه بیش از ۳۰٪ پایین‌تر از سقف تاریخی خود سال را به پایان رساند. داده‌ها چه می‌گویند؟ از اوج تاریخی تا پایان سال بر اساس داده‌های CoinGecko، بیت کوین در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۲۵ به بالاترین قیمت تاریخی خود، در حدود ۱۲۶,۰۸۰ دلار رسید. با این حال، این اوج دوام نیاورد و قیمت در ادامه سال وارد روندی اصلاحی شد که در نهایت، بازده سالانه را منفی کرد. این عملکرد، به‌طور مستقیم یکی از کاربردی‌ترین ابزارهای تحلیلی بازار کریپتو را زیر سؤال برد که سال‌ها برای پیش‌بینی رفتار کلان بازار و زمان‌بندی ورود و خروج سرمایه استفاده می‌شد. چرخه چهار‌ساله برای بسیاری از معامله‌گران، چیزی فراتر از یک الگو بود و شمایل نوعی نقشه راه را تداعی می‌کرد. اما حالا دیگر این نقشه اعتبار سابق را ندارد؛ یا دست‌کم، به گفته برخی تحلیل‌گران، باید به‌طور اساسی بازتعریف شود. آیا چرخه چهار‌ساله رسماً مرده است؟ ویوک سن (Vivek Sen)، بنیان‌گذار شرکت Bitgrow Lab، در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که پایان منفی سال ۲۰۲۵ برای بیت کوین نشان می‌دهد چرخه چهار‌ساله «رسماً مرده است». از نگاه او، داده‌های قیمتی دیگر با منطق کلاسیک هاوینگ هم‌خوانی ندارند. منبع: Vivek Sen آرماندو پانتوخا (Armando Pantoja)، سرمایه‌گذار بازار کریپتو، نیز دیدگاهی مشابه دارد، اما ریشه تغییر را نه در خود بیت کوین، بلکه در ترکیب بازیگران بازار می‌بیند. به‌ گفته او، بازار امروز دیگر شبیه سال‌های ۲۰۱۶ یا ۲۰۲۰ نیست؛ ورود ETFها، نهادهای مالی بزرگ و شرکت‌هایی که BTC را به ترازنامه خود اضافه کرده‌اند، رفتار بازار را به‌کلی تغییر داده است. پانتوخا معتقد است بیت کوین امروز بیشتر به متغیرهای کلان اقتصادی واکنش نشان می‌دهد؛ عواملی مانند نقدینگی جهانی، نرخ بهره، مقررات و حتی رویدادهای ژئوپلیتیک، بیش از یک تقویم از هاوینگ بر قیمت اثر می‌گذارند. با این حال، او تأکید می‌کند که هاوینگ همچنان در تصویر بزرگ‌تر اهمیت دارد، اما دیگر محرک خودکار و قابل‌اتکای قیمت نیست؛ زیرا بخش بزرگی از عرضه قفل شده و ماینرها نیز به ابزارهای مالی متنوع‌تری برای تأمین نقدینگی دسترسی دارند. اجماع وجود ندارد؛ اختلاف نظر در بالاترین سطوح صنعت کریپتو دیدگاه «پایان چرخه چهار‌ساله» تنها به تحلیل‌گران مستقل محدود نیست. چهره‌هایی مانند کتی وود (Cathie Wood)، مدیرعامل ARK Invest، آرتور هیز (Arthur Hayes)، هم‌بنیان‌گذار BitMEX و همچنین مت هوگان (Matt Hougan) و هانتر هورسلی (Hunter Horsley) از Bitwise، در طول سال ۲۰۲۵ بارها اعلام کرده‌اند که بازار دیگر بر اساس الگوهای قدیمی حرکت نمی‌کند. در مقابل، همه با این نظر موافق نیستند. مارکوس تیلن (Markus Thielen)، رئیس بخش تحقیقات شرکت 10x Research، در گفت‌وگویی در دسامبر ۲۰۲۵ گفت که این چرخه هنوز زنده است، اما شکل آن تغییر کرده است. از نگاه او، محرک اصلی دیگر صرفاً کاهش برنامه‌ریزی‌شده عرضه نیست، بلکه مجموعه‌ای پیچیده از عوامل ساختاری و کلان اقتصادی جهت حرکت بازار را تعیین می‌کنند. در مجموع به‌نظر می‌رسد دوره ساختارهای ساده بازار بیت کوین به پایان رسیده است. چرخه چهار‌ساله، اگر هم کاملاً از میان نرفته باشد، دیگر نمی‌تواند به‌تنهایی نقش قطب‌نمای بازار را بازی کند و این، شاید مهم‌ترین تغییری باشد که بیت کوین در سال ۲۰۲۵ به سرمایه‌گذاران خود تحمیل کرده است.