در حالی که تب «ایجنت‌های هوش مصنوعی» طی ماه‌های پایانی ۲۰۲۵ کمی فروکش کرده بود، پروژه ویرچوال پروتکل با توکن VIRTUAL در آغاز ۲۰۲۶ همه نگاه‌ها را دوباره به سمت خود برگردانده است. این پروتکل که امکان ساخت، مالکیت و مدیریت ایجنت‌های هوش مصنوعی روی بلاکچین را فراهم می‌کند، از ابتدای سال میلادی تاکنون بیش از ۷۰٪ رشد قیمتی را تجربه کرده؛ رشدی که بسیاری از تحلیلگران آن را نشانه‌ای از بازگشت توجه بازار به این حوزه می‌دانند. به گزارش میهن بلاکچین، اما چه عواملی پشت رشد قیمت ویرچوال قرار دارند و آیا این پروژه می‌تواند در ادامه سال ۲۰۲۶ هم به روند صعودی خود ادامه دهد یا با یک موج هیجانی کوتاه‌مدت طرف هستیم؟ چرا بسیاری از تحلیلگران نسبت به آینده Virtual در ۲۰۲۶ خوش‌بین هستند؟ یکی از مهم‌ترین دلایل تغییر نگاه بازار به ویرچوال، معرفی سه سازوکار جدید برای راه‌اندازی ایجنت‌ها با نام‌های پگاسوس (Pegasus)، یونیکورن (Unicorn) و تایتان (Titan) است. این تغییر، یک بازطراحی جدی و جسورانه در ساختار پروژه محسوب می‌شود. ویرچوال با این اقدام، مدل قدیمی و یکپارچه راه‌اندازی توکن را کنار گذاشت و به‌جای آن، سه مدل مجزا و متناسب با نیازهای مختلف توسعه‌دهندگان معرفی کرد. هدف از این تغییر، بهینه‌سازی فرآیند توسعه، آزمایش و مقیاس‌پذیری ایجنت‌های هوش مصنوعی روی شبکه‌های بلاکچینی است؛ به‌طوری که هر تیم بتواند بسته به مرحله رشد پروژه خود، مسیر مناسب‌تری را انتخاب کند. پگاسوس برای توزیع اولیه و تست بازار طراحی شده و مناسب سازندگانی است که می‌خواهند سریع وارد بازار شوند و تقاضا را بسنجند. یونیکورن تمرکز بیشتری بر جذب سرمایه، شفافیت و پاسخ‌گویی دارد و برای تیم‌هایی مناسب است که به دنبال تأمین مالی در کنار حفظ اعتماد جامعه هستند. تایتان هم مخصوص پروژه‌های بزرگ و تیم‌های معتبر است؛ آنهایی که محصول فعال، پشتیبانی مالی یا حتی پیاده‌سازی در دنیای واقعی دارند و حالا قصد مقیاس‌سازی دارند. این چارچوب جدید، برای بسیاری از سرمایه‌گذاران نشانه‌ای از بلوغ پروژه است؛ به‌ویژه اگر در نظر بگیریم که قیمت VIRTUAL در مقاطعی بیش از ۷۵٪ افت کرده بود و حالا دوباره به کانون توجه برگشته است. عامل مهم دیگر در بازگشت اعتماد بازار، سرمایه‌گذاری استراتژیک بازوی سرمایه‌گذاری این پروژه یعنی ویرچوال ونچرز (Virtuals Ventures) در پلتفرم پریدیکت‌بیس (PredictBase) است. این همکاری، فرصت‌های جدید و مهمی برای ایجنت‌های هوش مصنوعی ساخته‌شده روی ویرچوال ایجاد می‌کند. بر اساس این مشارکت، ایجنت‌ها می‌توانند در بازارهای پیش‌بینی فعالیت کنند، استراتژی‌های معاملاتی خودکار اجرا کنند و حتی در بهینه‌سازی نقدینگی نقش داشته باشند. این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که بسیاری از کارشناسان معتقدند بازارهای پیش‌بینی در سال ۲۰۲۶ با رشد انفجاری روبه‌رو خواهند شد. به بیان ساده، ویرچوال تلاش می‌کند ایجنت‌های خود را از حالت نمایشی و آزمایشی خارج کند و آن‌ها را وارد کاربردهای واقعی و درآمدزا کند؛ موضوعی که برای سرمایه‌گذاران فاندامنتال بسیار حیاتی است. ترند x402؛ کاتالیزور بلندمدت ویرچوال؟ یکی دیگر از محرک‌های مهمی که تحلیلگران به آن اشاره می‌کنند، ترند نوظهور x402 است. x402 یک پروتکل پرداخت خرد (Micropayment) است که در ماه‌های پایانی سال گذشته مورد توجه قرار گرفت و به‌تدریج در حال تبدیل شدن به یکی از زیرساخت‌های مهم عصر ایجنت‌های هوش مصنوعی است. طبق تحلیلی که لیرجی‌جی (Layergg) در شبکه ایکس منتشر کرده، x402 کاملاً با اکوسیستم ایجنت‌ها هم‌راستاست. این پروتکل به ایجنت‌های خودمختار اجازه می‌دهد برای خدمات مختلف مثل خرید، پیش‌بینی بازار و حتی کاربردهای رباتیکی، پرداخت‌های کوچک و خودکار انجام دهند. در این میان، ویرچوال نقش کلیدی دارد؛ چرا که هم به‌عنوان لانچ‌پد ایجنت‌های هوش مصنوعی عمل می‌کند و هم بستری برای پشتیبانی از پرداخت‌های مبتنی بر x402 فراهم کرده است. تحلیلگری به نام 0xJeff در این‌باره می‌گوید: لانچ‌پدها مثل بتای اهرمی حرکت می‌کنند. ایجنت‌های هوش مصنوعی دوباره در حال بیدار شدن هستند. x402 هنوز در مراحل ابتدایی است، اما کاملاً مشخص است که روی آن خرید می‌شود. نکته مهم این است که رشد ویرچوال به تنهایی اتفاق نیفتاده است. این جهش بخشی از یک موج گسترده‌تر در توکن‌های مرتبط با هوش مصنوعی است. برای مثال، توکن رندر (RENDER) طی هفت روز گذشته حدود ۸۰٪ رشد کرده و آرتیفیشال سوپراینتلیجنس الاینس (FET) نیز بیش از ۴۵٪ افزایش قیمت داشته است. این داده‌ها نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خرد در ابتدای ۲۰۲۶ دوباره تمرکز خود را روی بخش AI گذاشته‌اند و به‌دنبال فرصت‌های رشد در این حوزه هستند؛ اتفاقی که می‌تواند به نفع پروژه‌هایی مثل ویرچوال تمام شود. داده‌های آنچین هنوز هشدار می‌دهند با وجود تمام این نشانه‌های مثبت، داده‌های آنچین تصویر کاملاً صعودی را تأیید نمی‌کنند. برخلاف رشد قیمت، هنوز نشانه‌ای از افزایش چشمگیر فعالیت واقعی روی پلتفرم دیده نمی‌شود. بر اساس داده‌های منابعی مانند دون آنالیتیکس (Dune Analytics)، در ابتدای ۲۰۲۶ روزانه فقط ۱ یا ۲ توکن جدید روی ویرچوال راه‌اندازی می‌شود؛ عددی که فاصله زیادی با انتظارات بازار دارد. علاوه بر این، توکن‌هایی که روی این پلتفرم لانچ شده‌اند، نتوانسته‌اند به اندازه برخی میم‌توکن‌ها در پلتفرم‌هایی مثل پامپ‌فان (Pump.fun) توجه و نقدینگی جذب کنند. تعداد توکن‌هایی که روزانه در پروتکل ویرچوال راه‌اندازی می‌شوند - منبع: Dune از طرف دیگر، میزان توکن‌های استیک‌شده VIRTUAL نیز کاهش یافته است. این عدد از بیش از ۴۰ میلیون واحد در اواسط سال گذشته، حالا به حدود ۲۵.۸ میلیون رسیده است. میزان استیکینگ ویرچوال - منبع: Dune استیکینگ در ویرچوال به کاربران اجازه می‌دهد با مشارکت فعال در اکوسیستم، پاداش دریافت کنند؛ اما کاهش این شاخص نشان می‌دهد مشارکت واقعی هنوز احیا نشده است.

دنیای مالی سال‌ها اتریوم را به‌عنوان بستری برای پرورش دارایی‌ها و هنرهای دیجیتال می‌شناخت؛ اما حالا این نگاه تغییر کرده است. اتریوم به لایه نامرئی وال‌استریت تبدیل شده است. بانک‌ها و نهادهای مالی بزرگ از آن برای توکنیزه‌کردن پول، تسویه سریع‌تر و زیرساخت‌های آنچین قانونی استفاده می‌کنند، البته بی‌آنکه در اسناد رسمی یا اتاق‌های هیئت مدیره نامی از آن برده شود. تا اواخر سال ۲۰۲۵ حجم تراکنش‌های سه‌ماهه اتریوم از ۵ تریلیون دلار عبور کرد که از نظر مقیاس با شرکت‌های پردازنده سنتی قابل‌مقایسه است. در این مطلب از میهن بلاکچین می‌خواهیم ببینیم زیرساخت غیرمتمرکز اتریوم چطور بی‌سروصدا به لایه تسویه نهادهای مالی پیشرو تبدیل شده است. نکات کلیدی پذیرش اتریوم توسط وال‌استریت به‌طور مستقیم به توانایی این شبکه در خودکارسازی تسویه‌ حساب‌ها از طریق قراردادهای هوشمند گره خورده است. این قابلیت وابستگی به فرآیندهای کند و دستی تطبیق حساب‌ها را به‌طور محسوسی کاهش می‌دهد. استیبل کوین‌ها و دلارهای توکنیزه‌ شده امروز به ابزار مهمی برای بانک‌ها تبدیل شده‌اند و امکان نقل‌وانتقال قانونی دلار آمریکا را به‌صورت ۲۴ ساعته بر بسترهای مبتنی بر اتریوم فراهم می‌کنند. نهادهای مالی اغلب از اشاره مستقیم به نام اتریوم پرهیز می‌کنند و درعوض از آن به‌عنوان یک زیرساخت بلاکچینی خنثی یاد می‌کنند که قابلیت پشتیبانی از سیستم‌های مالی منطبق با مقررات را دارد. صندوق‌های توکنیزه‌ شده و دارایی‌های دنیای واقعی از شبکه اتریوم به‌عنوان یک لایه توزیع و مدیریت استفاده می‌کنند؛ در حالی که سرمایه‌گذاری‌های پایه همچنان روی محصولات مالی سنتی انجام می‌شود.  وال استریت از اتریوم به‌عنوان زیرساخت مالی استفاده می‌کند، نه یک دارایی منبع: cointelegraph.com برای افراد عادی، اتریوم صرفاً یک «کوین» برای معامله است؛ اما در نگاه وال‌استریت، اتریوم به یک زیرساخت پیشرفته‌ برای نظام مالی تبدیل شده است. یان ون‌اک (Jan van Eck)، مدیرعامل شرکت ون‌اک، در آگوست ۲۰۲۵ اتریوم را «توکن وال‌استریت» نامید و تاکید کرد که معماری زیربنایی این شبکه، یعنی ماشین مجازی اتریوم (EVM)، در حال تبدیل شدن به یک استاندارد جهانی برای تسویه‌ حساب بین بانکی است. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/ethereum-wall-street-future/" content="اتریوم و آینده وال‌استریت: چرا این بلاکچین امن‌ترین انتخاب است؟" ][/sc] برخلاف سیستم‌های سنتی که به تطبیق دستی نیاز دارند، اتریوم به‌عنوان یک «منبع واحد حقیقت» عمل می‌کند. تراکنش‌ها به‌جای یک اتاق پایاپای متمرکز، توسط شبکه‌ جهانی و غیرمتمرکز نودها (nodes) اعتبارسنجی می‌شوند. همین ویژگی باعث شده است نهادهای مالی به‌جای مسیرهایی که تسویه آن‌ها روزها زمان می‌برد، از قراردادهای هوشمند اتریوم برای خودکارسازی بخش بزرگی از عملیات پرهزینه و انسانی در واحدهای میانی استفاده کنند. نتیجه این تغییر، حرکت به‌سوی تسویه حساب آنی (T+0) است؛ مدلی که در آن تراکنش‌ها در همان لحظه نهایی می‌شوند. پیش از این، تسویه معاملات معمولاً با تأخیر دو روز کاری (T+2) انجام می‌شد؛ زیرا بانک‌ها باید طی چند روز پیام‌هایی را رد و بدل می‌کردند تا از وجود منابع مالی و موقعیت‌های معاملاتی مطمئن شوند. اما روی شبکه اتریوم، انتقال دارایی و پرداخت به‌طور هم‌زمان رخ می‌دهد و نیازی به اعتماد به واسطه‌ها یا تطبیق‌های بعدی نیست. در چنین چارچوبی، اتریوم دیگر یک دارایی سفته‌بازانه نیست؛ بلکه به‌عنوان یک زیرساخت پایه‌ به نظام مالی سنتی اجازه می‌دهد سریع‌تر، کم‌هزینه‌تر و با خطای کمتر عمل کند. از آنجا که شبکه اتریوم نسبت به ارزش و نوع دارایی بی‌طرف است، به‌عنوان یک پلتفرم خنثی عمل کند که در آن توافق‌های مالی کدنویسی شده، بدون دخالت انسان اجرا می‌شوند. استیبل کوین‌ها و توکنیزه‌ کردن دلار به‌عنوان دروازه ورود رشد سریع «دلارهای توکنیزه‌شده» نیز از پذیرش زیرساخت‌های اتریوم توسط وال‌استریت حکایت دارد. پس از تصویب قانون جینیس (GENIUS) در جولای ۲۰۲۵ که چارچوب قانونی مشخصی را برای استیبل کوین‌ها ایجاد کرد، ارزش بازار این دارایی‌ها به ۳۰۰ میلیارد دلار رسید. برای بانک‌ها، استیبل کوین‌های مبتنی بر اتریوم نسخه دیجیتالی دلار آمریکا هستند که بدون محدودیت ساعات کاری و تعطیلات، به‌صورت ۲۴ ساعته قابل‌انتقال هستند و ریسک تسویه را کاهش دهند. غول‌های پرداخت سنتی مانند ویزا (Visa) و مسترکارت (Mastercard)، رابط‌های (API) تسویه مبتنی بر استیبل کوین را برای پشتیبانی از پرداخت‌های جهانی روی شبکه اتریوم یکپارچه کرده‌اند. این شرکت‌ها با جنبه سفته‌بازانه کریپتو سر‌و‌کار ندارند؛ بلکه از استیبل کوین‌های مبتنی بر اتریوم صرفاً برای تسویه آنی معاملات میان بانک‌ها و کسب‌وکارها استفاده می‌کنند. جالب است بدانید قانون جینیس که در ۱۸ جولای ۲۰۲۵ به تصویب رسید، اولین چارچوب فدرال بود که رسماً به بانک‌های آمریکایی اجازه داد از طریق شرکت‌های تابعه خود استیبل کوین منتشر کنند. این تغییر، اتریوم را از یک منطقه خاکستری نظارتی به لایه‌ قانونی و منطبق با مقررات برای دلار آمریکا تبدیل کرد. صندوق‌های توکنیزه شده و دارایی‌های دنیای واقعی کاربردهای اتریوم برای نهادهای مالی فراتر از لایه پرداخت‌ است و از آن برای توکنیزه کردن ابزارهای سرمایه‌گذاری پیچیده‌ استفاده می‌شود. در دسامبر ۲۰۲۵، بانک جی‌پی مورگان (JPMorgan) با راه‌اندازی اولین صندوق بازار پول خود (Money market fund) روی بلاکچین عمومی اتریوم خبرساز شد. این صندوق که با نماد MONY معامله می‌شود، دسترسی به بازده اوراق خزانه آمریکا را برای سرمایه‌گذاران واجد شرایط فراهم می‌کند. جی‌پی مورگان با قرار دادن صندوق مانی روی بلاکچین اتریوم، امکان انتقال همتا‌به‌همتا و سرمایه‌گذاری مجدد سود روزانه سهام را فراهم کرد، امکانی که قبلاً دشوار بود. اکنون، سرمایه‌گذاران می‌توانند به‌راحتی با پول نقد یا استیبل کوین‌ها روی پلتفرم‌های نهادی، اشتراک صندوق را بخرند یا سهام خود را بازخرید کنند. در این ساختار، روی خود اتریوم هیچ سرمایه‌گذاری انجام نمی‌شود؛ بلکه به‌عنوان یک پوشش دیجیتال عمل می‌کند که نقدینگی و کارایی عملیاتی را افزایش می‌دهد. این تحول یک نقطه عطف مهم است؛ چراکه قراردادهای هوشمند اتریوم بخش عمده‌ای از بار عملیاتی مدیریت صندوق‌ها را بر عهده می‌گیرند، هزینه‌های سربار را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهند و امکان توزیع خودکار و شفاف سودها را فراهم می‌کنند؛ کاری که پایگاه‌های داده سنتی به سختی می‌توانند انجام دهند. سکوت استراتژیک؛ چرا وال‌استریت از اتریوم نام نمی‌برد؟ منبع: cryptopotato.com اگر محتوای تبلیغاتی و گزارش‌های بانک‌های بزرگ را بررسی کنید، عباراتی مانند «نقدینگی آنچین»، «دفاتر کل توزیع‌شده» یا «پرداخت‌های برنامه‌پذیر» را به‌وضوح می‌بینید؛ در حالی که از فناوری زیرساخت آن‌ها که تقریبا همیشه اتریوم است، نامی قید نشده است. این «پذیرش نامرئی» به توضیح این موضوع کمک می‌کند که چرا اتریوم انتخاب اول مؤسسات وال‌استریت است. یکی از دلایل اصلی، اثر شبکه‌ (Network Effect) است. همانطور که اینترنت به پروتکل‌های استاندارد وابسته است، سیستم مالی هم به سمت استانداردهای برنامه‌نویسی اتریوم حرکت می‌کند. تا اواخر ۲۰۲۵، گزارش‌های متعدد حاکی از آن بودند که دلارهای توکنیزه‌شده روی شبکه، به آرامی نحوه انتقال پول میان مراکز تسویه را تغییر می‌دهند. با توکنیزه شدن دارایی‌های بیشتر مانند اوراق خزانه، اوراق قرضه و املاک‌ومستغلات روی اتریوم، کاربرد این شبکه در موارد استفاده نهادی بیش از پیش مشهود می‌شود. صندوق بیلد (BUIDL) از زمان راه‌اندازی در سال ۲۰۲۴ به بزرگ‌ترین صندوق بازار پول توکنیزه‌شده جهان تبدیل شده و بیش از ۱ میلیارد دلار را مستقیماً روی اتریوم مستقر کرده است تا امکان توزیع آنی سود فراهم شود. همچنین، بانک جی‌پی‌ مورگان در اواخر ۲۰۲۵ بخش بلاکچین خود را به Kinexys تغییر نام داد و بیش از ۲ میلیارد دلار حجم تراکنش روزانه را از طریق زیرساخت‌های سازگار با اتریوم مدیریت کرد. جمع‌بندی شرکت‌های بزرگ مالی به‌جای استفاده از بلاکچین‌های خصوصی که قابلیت تعامل جهانی ندارند، به اتریوم روی آورده‌اند. آن‌ها بر بی‌طرفی معتبر اتریوم تکیه کرده‌اند و از آن به‌عنوان یک لایه‌ خنثی و نامرئی برای تسویه حساب‌ها استفاده می‌کنند. درنتیجه، این شبکه به یک سیستم عامل استاندارد برای سرمایه جهانی تبدیل شده است، آن هم بدون اینکه در اتاق‌های هیئت‌مدیره به صراحت نامی از اتریوم برده شود یا کسی متوجه آن شود.

این مقاله را از زاویه اقتصاد و معیشت می‌نویسم، نه از زاویه سیاست. هدفم قضاوت نیست، طرفداری نیست، نسخه سیاسی هم نیست. فقط می‌خواهم بفهمیم وقتی کشوری زیر فشار تورم، بی‌ثباتی ارز و فروپاشی امید اقتصادی می‌افتد، زندگی آدم‌ها چه شکلی می‌شود، مردم چه راه‌هایی برای دوام آوردن پیدا می‌کنند و دولت اگر بخواهد واقعاً به مردم کمک کند چه تمهیداتی می‌تواند بیندیشد. پیش از شروع دو نکته را می‌خواهم یادآور شوم. اول اینکه «پسامادورو» هنوز فقط چند روز عمر دارد. دستگیری مادورو در ۵ ژانویه ۲۰۲۶ گزارش شده و تحولات هنوز در مرحله شوک اولیه است. پس هر حرفی درباره آینده، ناگزیر بخشی‌اش سناریوست نه قطعیت. دوم اینکه ونزوئلا و ایران یکی نیستند. اندازه اقتصاد، ساختار درآمدها، نظام حکمرانی اقتصادی، شبکه‌های اجتماعی و خانوادگی، حتی فرهنگ مصرف و پس‌انداز فرق دارد. مقایسه فقط وقتی مفید است که دنبال «الگوهای رفتاری اقتصاد» بگردیم، نه اینکه عیناً نتیجه بگیریم همان مسیر تکرار می‌شود. قسمت اول: ونزوئلا پیش از دستگیری مادورو، وقتی تورم تبدیل شد به هوا نقطه شروع بحران، نفت بود اما به نفت ختم نشد: ونزوئلا سال‌ها روی ستونی اصلی ایستاده بود: درآمد نفت. وقتی قیمت نفت افت کرد و درآمد ارزی کم شد، مدل اقتصادی که با یارانه، کنترل قیمت و کنترل ارز کار می‌کرد شروع کرد به لرزیدن. در روایت‌های خبری هم تاکید می‌شود سقوط قیمت نفت از ۲۰۱۴ به بعد به اقتصاد فشار سنگین آورد و تامین مالی دولت را سخت کرد. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/how-venezuela-became-crypto-survival-economy/" content="نفت، تحریم، ابرتورم؛ ونزوئلا چگونه ناخواسته کریپتویی شد؟" ][/sc] اما آنچه بحران را عمیق‌تر کرد فقط کم شدن قیمت نفت نبود. ترکیبی از چند چیز بود: کسری بودجه، تامین کسری با چاپ پول، چندنرخی شدن ارز، کنترل‌های گسترده بر قیمت‌ها، افت تولید داخلی و مهم‌تر از همه فرو ریختن اعتماد عمومی به پول ملی. این ترکیب مانند چرخه عمل می‌کند: مردم به پول بی‌اعتماد می‌شوند، تقاضا برای دلار بالا می‌رود، ارزش پول ملی می‌ریزد، قیمت کالاهای وارداتی و حتی داخلی بالا می‌رود و دولت دوباره برای جبران فشارها بیشتر پول چاپ می‌کند. چرخه دوباره می‌چرخد، اما هر بار تندتر. تورم در ونزوئلا و اعدادی که دیگر فقط «عدد» نبودند: برای اینکه بحران ونزوئلا را کامل درک کنیم، چند عدد کلیدی کافی است: تورم سالانه ۲۰۱۶ حدود ۲۵۴.۹٪ گزارش شده است. بعد اوضاع وارد قلمرو «ابرتورم» شد. بانک مرکزی ونزوئلا تورم ۲۰۱۸ را ۱۳۰٬۰۶۰٪ و تورم ۲۰۱۹ را ۹٬۵۸۵.۵٪ اعلام کرده است. این اعداد در زندگی واقعی یعنی چه؟ یعنی حقوقی که اول ماه می‌گیری، وسط ماه دیگر شبیه پول توجیبی می‌شود. یعنی مغازه‌دار قیمت را ساعت‌به‌ساعت عوض می‌کند، نه ماه‌به‌ماه. یعنی خانواده‌ها از روی ذوق خرید نمی‌کنند، از روی ترس خرید می‌کنند: «الان بخریم که فردا گران‌تر است». یعنی پس‌انداز کردن عملاً تبدیل می‌شود به شوخی تلخ، مگر اینکه پس‌انداز شکل دیگری پیدا کند. سقوط کیک اقتصاد و کوچک شدن زندگی: شاخصی ساده برای دیدن کوچک شدن زندگی، درآمد سرانه است. داده‌های سازمان ملل نشان می‌دهد GDP سرانه ونزوئلا از حدود ۱۲,۹۰۱ دلار در ۲۰۱۲ به حدود ۳,۷۲۲ دلار در ۲۰۲۰ سقوط کرده و در ۲۰۲۳ حدود ۴,۹۲۵ دلار بوده است. (درآمد سرانه یا GDP سرانه یعنی سهم متوسط هر نفر از اندازه اقتصاد کشور). پشت این اعداد، کارخانه‌ایست که خوابیده، شغلیست که از بین رفته، سرمایه‌گذاری‌ است که نیامده، خدمات عمومی‌ است که فرسوده شده. و در نهایت یعنی فشار مستقیم روی سفره مردم. تصور کنید اقتصاد کشور، کیکی بزرگ است. GDP یعنی اندازه کل کیک در یک سال! GDP سرانه یعنی اگر این کیک را بین همه مردم «به طور متوسط» تقسیم کنیم، سهم هر نفر چقدر می‌شود. پس GDP سرانه فقط میانگین را نشان می‌دهد، نه حقوق واقعی هر نفر را! طبق داده‌های بانک جهانی، GDP سرانه ایران در ۲۰۲۴ حدود ۵٬۱۹۰ دلار (به قیمت و نرخ همان سال) ثبت شده. این عدد دو تا نکته خیلی مهم دارد: این عدد درآمد مردم نیست: یعنی قرار نیست هر ایرانی واقعاً سالی ۵٬۱۹۰ دلار پول نقد بگیرد. ممکن است بخش بزرگی از تولید و درآمد در یک جاهایی جمع شود، یا اصلاً به شکل خدمات دولتی، نفت، یا فعالیت‌هایی باشد که مستقیم در جیب خانوار حس نمی‌شود. با تورم بالا، حس زندگی می‌تواند بدتر از عدد باشد: همان وقتی که GDP سرانه عددی می‌دهد، تورم سالانه ایران در ۲۰۲۴ حدود ۳۲٪ گزارش شده. تورم یعنی حتی اگر درآمد اسمی تکان بخورد، قدرت خرید می‌تواند جا بماند. خانواده بیشتر حس «دویدن روی تردمیل» را تجربه می‌کند: حرکت می‌کند، اما جلو نمی‌رود. تصویری خیلی ساده رسم می‌کنم: اگر حقوق شما ۳۰٪ زیاد شود ولی هزینه‌های ضروری ۴۰٪ بالا برود، GDP سرانه ممکن است تغییر عجیبی نکند، اما سفره شما کوچک‌تر می‌شود. در ونزوئلا مشکل فقط کم بودن GDP سرانه نبود. مشکل این بود که پول ملی مثل یخ زیر آفتاب، مدام آب می‌شد. وقتی تورم خیلی خیلی بزرگ می‌شود، شاخص‌های عددی اقتصاد ممکن است هشداری ندهند، اما زندگی روزمره تبدیل می‌شود به: قابل پیش‌بینی نبودن قیمت‌ها و نابودی برنامه‌ریزی خانوار تقلای مردم برای تبدیل پول به کالا، ارز، دارایی و هر‌آنچه که ارزش‌شان کمتر آب می‌رود. دلاری شدن بازار و بیشتر شدن نابرابری به دلیل دسترسی نداشتن همه به دلار!  برای اینکه مقیاس را حس کنید: صندوق بین‌المللی پول در صفحه کشور ونزوئلا، تورم مصرف‌کنندهِ پیش‌بینی‌شده برای ۲۰۲۶ را حدود ۲۶۹.۹٪ نشان می‌دهد. یعنی حتی بعد از آن همه سال بحران، هنوز تورم می‌تواند چند برابرِ کل «تورم‌های بدِ» معمول باشد. پس چرا ممکن است دو کشور GDP سرانه نزدیک داشته باشند ولی زندگی یکی سخت‌تر از دیگری حس شود؟ چون GDP سرانه فقط «اندازه کیک» را می‌گوید، نه این‌ که: کیک چقدر «قابل خوردن» است (قدرت خرید واقعی) کیک چطور تقسیم شده (نابرابری) قیمت‌ها چقدر باثبات‌اند (تورم و انتظارات تورمی) خدمات عمومی چقدر کار می‌کند (بهداشت، آموزش، امنیت، انرژی، حمل‌ونقل) آینده چقدر قابل پیش‌بینی است (ریسک، سرمایه‌گذاری، اشتغال) دلاریزه شدن واقعیت، راهکار مردم و بازار: در اوج بحران، اتفاق مهمی افتاد. دولت بخشی از سختگیری‌های قدیمی را کنار گذاشت. گزارش رویترز از ۲۰۱۹ می‌گوید دولت اجرای کنترل قیمت را شل کرد و عملاً معاملات دلاری را پذیرفت و همین چرخش به کاهش شدت تورم کمک کرد، هرچند تورم همچنان بسیار بالا ماند. دلاریزه شدن در ونزوئلا دو رویه داشت: رویه اول، «کارکرد» بود. وقتی پول ملی کار نمی‌کند، بازار واحد حساب و وسیله مبادله دیگری می‌یابد تا معامله باقی بماند. رویه دوم، «نابرابری» بود. چون همه به دلار دسترسی برابر ندارند. رویترز در ۲۰۲۲ توضیح می‌دهد دلاریزه شدن تدریجی، شکاف بین کارکنان دولتی و خصوصی را عمیق‌تر کرد، چرا که بخشی از مردم دستمزد یا درآمد ارزی دارند و بخشی ندارند. این نکته برای ایران هم مهم است: در شرایط تورمی، نابرابری فقط از شکاف بین دارا و ندار نمی‌آید، از «دسترسی و عدم دسترسی به دارایی‌های محافظ در برابر تورم» هم می‌آید. قسمت دوم: پسامادورو، شوکی تازه روی اقتصاد فرسوده واقعه از این قرار بود که مادورو پس از عملیات نیروهای آمریکا دستگیر شد، سپس در دادگاه نیویورک حاضر شد و گفت «ربوده شده» و بی‌گناه است. هم‌زمان، دلسی رودریگز به عنوان رئیس‌جمهور موقت سوگند خورد. گذار سیاسی، حتی اگر در بلندمدت به ثبات برسد، در کوتاه‌مدت معمولاً شوک ایجاد می‌کند: مردم دست نگه می‌دارند، سرمایه‌گذار صبر می‌کند، بازار ارز عصبی می‌شود و مهم‌تر از همه صادرات نفت و جریان ارز می‌تواند مختل شود. برای کشوری مثل ونزوئلا که هنوز نفت شاهرگ اصلی است، این اختلال مثل کم‌خونی ناگهانی است. بر اساس گزارش‌های رویترز در همان روزهای اول، صادرات نفت ونزوئلا به دلیل محدودیت‌ها و مجوزها با افت جدی مواجه شده و به شرکت‌ها گفته شده تولید را کم کنند. در چند روز اول، پیش‌بینی قطعی بی‌انصاف است، اما می‌شود سه سناریوی اقتصادی محتمل را برای ونزوئلا در نظر گرفت:  سناریوی تثبیت: اگر دولت موقت بتواند نظم اجرایی ایجاد کند و مسیر تعامل خارجی به کاهش ریسک صادرات نفت کمک کند، «فرصتی هرچند کوچک» برای ثبات نسبی ایجاد می‌شود. سناریوی بن‌بست: اگر کشمکش‌ها طولانی شود یا صادرات نفت ضربه بخورد، فشار ارزی می‌تواند دوباره تورم را تغذیه کند. سناریوی بهبود نابرابر: حتی با ثبات، بازسازی نفت و خدمات عمومی زمان می‌خواهد و ممکن است اول بخش‌های دلاری و شهری نفس بکشند و بقیه دیرتر. قسمت سوم: ایران امروز، در زمستان ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶، زیر فشار تورم و ارز برای ایران هم چند عدد و چند نشانه کافی است تا بفهمیم مردم چرا خسته‌اند. تورم بالا و فرساینده: داده‌های World Bank (در FRED) تورم سالانه ایران را حدود ۴۴.۶٪ در ۲۰۲۳ و حدود ۳۲.۵٪ در ۲۰۲۴ نشان می‌دهد. در گزارش‌های اواخر دسامبر ۲۰۲۵ هم از تورم نقطه‌به‌نقطه حدود ۵۲.۶٪ صحبت شده است. رویترز هم از تورم ۴۲.۵٪ در دسامبر و افت شدید ارزش ریال در ۲۰۲۵ گفته است. ارز و اثرش روی زندگی روزمره: وقتی قیمت ارز بالا می‌رود، مردم حتی اگر «مستقیماً دلار نخرند»، اثرش را در قیمت‌ها می‌بینند. گزارش رویترز از ۸ دسامبر ۲۰۲۵ از رکوردهای تازه کاهش ارزش ریال و فشار تورمی می‌گوید. گزارش AP هم از عبور نرخ بازار از حدود ۱.۳ میلیون ریال به ازای هر دلار در اواخر ۲۰۲۵ نوشته است.  معیشت، وقتی غذا خط قرمز می‌شود: قیمت کالاهای معیشتی غذا، به‌ویژه نان و روغن و تخم‌مرغ، جهش بسیار سنگینی داشته و این فشارها به اعتراض‌های معیشتی دامن زده است. اقتصاد دیگر «بحث کارشناسی» نیست، «زیست روزانه» است. داده‌های داخلی هم بر تمام موارد بالا مهر تایید می‌زنند: گزارش بودجه خانوار بانک مرکزی برای ۱۴۰۳ نشان می‌دهد سرانه مصرف گوشت قرمز برای هر نفر به حدود ۱۰ کیلوگرم رسیده، در حالی که سرانه مصرف گوشت پرندگان (عمدتاً مرغ) به ۳۶ کیلوگرم افزایش یافته است. این جابه‌جایی فقط تغییر سلیقه نیست، نشانه کوچ اجباری بخشی از خانوارها به سمت جایگزین ارزان‌تر است. هم‌زمان، داده‌های مرکز آمار می‌گوید از شروع سال ۱۳۹۰ قیمت خوراکی‌ها، آشامیدنی‌ها و دخانیات ۷۸ برابر شده، اما حداقل دستمزد فقط ۳۱.۵ برابر بالا رفته، یعنی خوراکی‌ها حدود ۲.۵ برابر سریع‌تر از حداقل دستمزد رشد کرده‌اند.  وقتی پایه‌های هزینه زندگی این‌طور تندتر از درآمد حرکت می‌کنند، حتی شوک‌های به ظاهر کوچک هم سریع به زندگی روزمره سرایت می‌کنند؛ مانند افزایش ۱۷ درصدی قیمت روغن پایه در بورس کالا که در یک هفته به ۸۳ میلیون تومان برای هر تن رسیده و چون ماده اولیه اصلی روانکارهای خودرویی و صنعتی است، رد آن دیر یا زود روی هزینه حمل‌ونقل و تولید و خدمات می‌نشیند. در قابی بزرگ‌تر هم، از شروع ۱۳۹۹ تا امروز، دلار ۶۹۰ درصد رشد کرده و در همین بازه قیمت گاو ۹۹۴ درصد و مرغ ماشینی ۱۱۸۶ درصد بالا رفته است؛ یعنی حتی همان گزینه‌های جایگزین هم به مرور گران می‌شوند و خانواده‌ها مدام مجبورند خط بعدی «صرفه‌جویی» را پیدا کنند. از طرف دیگر، فشار فقط در مصرف خانوار دیده نمی‌شود، در نفس کشیدن تولید هم پیداست. طبق گزارش‌های کدال، تولید و فروش سایپا در نه‌ماهه سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل به ترتیب ۳۵ و ۳۹ درصد کاهش یافته است، و این جنس افت‌ها یعنی بازار، نقدینگی، قطعه، تقاضا یا ترکیبی از همه، آن‌قدر سخت شده که حتی بنگاه‌های بزرگ هم عقب می‌نشینند.  در سطح عمومی قیمت‌ها هم تصویر تیزتر است؛ تورم نقطه‌به‌نقطه به ۵۲.۶ درصد رسیده که بالاترین رقم از اردیبهشت ۱۴۰۲ گزارش شده، تورم ماهانه ۴.۲ درصد بوده و از شروع سال هم قیمت‌ها ۳۷.۸ درصد رشد کرده‌اند که بدترین شروع از سال ۱۳۹۹ توصیف شده است. زمانی فقط ۴۲.۸ درصد کشورهای جهان تولید سرانه‌ای بالاتر از ایران داشتند، اما حالا ۶۲.۸ درصد کشورها از ایران جلوتر ایستاده‌اند. معنای این عقب ماندن برای مردم خیلی ساده است: هم قیمت‌ها با سرعت اوج می‌گیرند، هم موتور تولید و درآمدزایی کشور آن‌طور که باید همراهی نمی‌کند و نتیجه‌اش می‌شود فشار ممتد روی زندگی معمولی. قسمت چهارم: شباهت‌ها و تفاوت‌های ایران و ونزوئلا به دور از ترس یا ساده‌سازی شباهت‌های مهم: هر دو کشور تجربه کرده‌اند که وقتی دسترسی به ارز محدود شود و اعتماد به پول ملی آسیب ببیند، تورم می‌تواند به بیماری مزمن تبدیل شود. هر دو جا، چندنرخی شدن ارز و سیاست‌های کوتاه‌مدت می‌تواند رانت و نابرابری بسازد. و در هر دو، تورم بیشتر از همه به حقوق‌بگیر و بازنشسته فشار می‌آورد.  تفاوت‌های مهم: ونزوئلا به ابرتورم‌های چند ده هزار درصدی رسید. ایران هنوز در آن نقطه نیست، اما تورم‌های چند ده درصدی اگر طولانی شوند، همان فرسایش را آرام‌تر و ممتدتر ایجاد می‌کنند. در ونزوئلا دلاریزه شدن گسترده‌تر شد و همین همزمان هم «بازار را زنده نگه داشت» و هم «نابرابری را بیشتر کرد».علاوه بر این ونزوئلا موج مهاجرت عظیمی را تجربه کرد. طبق داده UNHCR، تعداد پناهندگان و مهاجران ونزوئلایی در جهان به حدود ۷.۹ میلیون نفر رسیده است. در گزارش رویترز هم از خروج ۷.۷ میلیون نفر از ۲۰۱۴ صحبت شده است. این مهاجرت هم خودش زخم است، هم برای خیلی از خانواده‌ها تبدیل شد به مسیر بقا از طریق حواله‌های ارزی. قسمت پنجم: مردم ونزوئلا چطور در تورم افسارگسیخته دوام آوردند؟ دوام آوردن در بحران اقتصادی معمولاً شبیه فیلم‌های انگیزشی نیست. بیشتر شبیه کار روزانه خسته‌کننده است: کم کردن، جایگزین کردن، مذاکره کردن و پیدا کردن راه‌های کوچک برای حفظ کرامت. چندمنبعی کردن درآمد: بسیاری از خانواده‌ها به یک درآمد تکیه نکردند: کار دوم، کار پروژه‌ای، کار خدماتی، فروش کوچک خانگی، یا هر چیزی که نقدشوندگی داشته باشد. این کار شیک نیست، ولی واقعی است: وقتی تورم بالاست، یک منبع درآمد به تنهایی خیلی شکننده است. اتکا به حواله‌ها و شبکه مهاجران: برای بخشی از خانواده‌ها، مهاجرت یک نفر تبدیل شد به «سوپاپ بقا». یک گزارش پژوهشی درباره حواله‌ها می‌گوید ونزوئلا در ۲۰۲۲ بیش از ۴.۲ میلیارد دلار حواله دریافت کرده است. این یعنی خانواده‌ای که در داخل حقوقش آب می‌رود، با کمک ارزی کوچک از خارج می‌تواند غذا و دارو را تامین کند. این البته هزینه انسانی هم دارد: دوری، دلتنگی و گاهی فروپاشی روابط. دلاریزه شدن و خرید هوشمندانه: در دلاریزه شدن، مردم یاد گرفتند «پول را زیاد نگه ندارند» و بیشتر «کالا و نیازهای ضروری» را مدیریت کنند. این به زبان اقتصادی یعنی کاهش ریسک نگهداری نقد در پولی که ارزشش می‌ریزد. اما چون دسترسی برابر نیست، شکاف هم بیشتر می‌شود. همیاری محلی و اقتصاد همسایگی: در بحران‌های طولانی، روابط اجتماعی از ویژگی فرهنگی تبدیل می‌شود به زیرساخت بقا: قرض‌های کوچک، خرید گروهی، مراقبت از بچه‌ها، تقسیم دارو، آشپزی جمعی. این‌ها سیاست نیست، اخلاق جمعی است. قسمت ششم: مردم ایران در فشار معیشتی چه کار می‌توانند بکنند؟ می‌دانم حرف «بایدها» وقتی آدم خسته است آزاردهنده می‌شود. پس این بخش را مانند جعبه ابزار ببینیم. هر کس بنا به سن، درآمد، شهر، خانواده، سلامت و شغل، ابزارهای متفاوتی را می‌تواند بردارد. منکر وظیفه دولت نیستم. مهار تورم، حمایت هدفمند از اقشار آسیب‌پذیر (خصوصاً غذا و دارو) و تصمیم‌های شفاف که اعتماد بسازد، وظیفه است نه لطف. اما زندگی‌مان معطل نمی‌ماند تا سیاست‌ها اثر کند. برای همین، کنار مطالبه‌گری و انتظارِ اصلاحات، ما هم باید سهم خودمان را در دوام آوردن خودمان برداریم.  قدم‌های فوری برای «کم کردن خونریزی»: اولین هدف در شرایط تورمی، ثروتمند شدن نیست. زنده ماندنِ با کرامت است. ۱) نقشه نقدینگی خانوار: برای یک ماه، خیلی ساده و بی‌قضاوت بنویسید پول از کجا می‌آید و دقیقاً کجا می‌رود. تورم مثل مه است؛ تا عددش نکنید، نمی‌فهمید کجا گم می‌شوید. همین یک کار، جلوی بخشی از هزینه‌های نشتی را می‌گیرد. ۲) سه سبد اولویت:  سبد بقا: غذا، دارو، اجاره یا قسط ضروری، رفت‌وآمد. سبد ثبات: بیمه، تعمیرات ضروری، هزینه‌های آموزش پایه، حداقل تفریح کم‌هزینه برای سلامت روان. سبد آرزو: چیزهایی که دوست داریم، ولی در شرایط فعلی می‌تواند صبر کند. در تورم، اشتباه رایج این است که همه چیز را با هم قطع می‌کنیم، بعد از چند هفته فرسوده می‌شویم و یکباره با خریدهای احساسی جبران می‌کنیم. سبدبندی کمک می‌کند این موج کمتر شود. ۳) بدهی‌های بد را جدی بگیرید: اگر وام یا بدهی با بهره بالا دارید، هر کاری که قانونی و ممکن است انجام دهید تا ساختارش را سبک کنید: مذاکره، تجمیع، یا تبدیل به اقساط قابل مدیریت. در تورم بالا، بدهیِ بد می‌تواند خانواده را له کند. این توصیه عمومی است و برای تصمیم دقیق بهتر است با مشاور مالی یا حقوقی مطمئن صحبت شود. قدم‌های میان‌مدت برای «کم کردن شکنندگی» ۱) چندمنبعی کردن درآمد، حتی کوچک: لازم نیست همه کارآفرین شوند. ولی اگر بتوانید منبع کوچک درآمد جانبی بسازید، خانواده در برابر شوک‌ها مقاوم‌تر می‌شود: تدریس، خدمات آنلاین، فروش مهارت، تعمیرات، تولید محتوا، یا هر چیزی که با توان شما سازگار است. ۲) سرمایه‌گذاری روی مهارت، نه روی هیجان: در بحران، بازارها پر از وعده‌های سریع می‌شود. اما آنچه معمولاً در بلندمدت می‌ماند «مهارت قابل‌فروش» است: زبان، کار فنی، تحلیل داده، طراحی، فروش، مذاکره یا هر مهارتی که تقاضا دارد. این شاید آهسته باشد، ولی ریشه دارد. ۳) «پولِ بی‌پناه» را کمتر کنید: در تورم، نگه داشتن نقدینگی زیاد معمولاً آسیب‌زا است. اما اینکه چه دارایی‌هایی برای هر خانواده مناسب است، به ریسک‌پذیری، افق زمانی و شرایط قانونی و فردی بستگی دارد. پس بهتر است اصل را بر این بگذاریم: نقدینگی به اندازه نیاز کوتاه‌مدت و باقی در دارایی‌هایی که نوسان و ریسک‌شان را می‌فهمید، نه دارایی‌هایی که فقط «شنیده‌اید خوب است». این توصیه سرمایه‌گذاری شخصی نیست، اصل مدیریت ریسک است. مراقبت از سلامت روان و روابط، به عنوان دارایی اقتصادی این مورد شاید عجیب به نظر برسد، اما در تورم طولانی، فرسایش روانی خودش هزینه اقتصادی دارد: تصمیم‌های عجولانه، دعواهای خانوادگی، ترک کار، افسردگی و حتی بیماری‌های جسمی. «روتین ساده»، «خواب»، «پیاده‌روی» و «حفظ حلقه حمایتی کوچک» می‌تواند به اندازه پول، نجات‌دهنده باشد. قسمت هفتم: دولت چه تمهیداتی می‌تواند برای کمک واقعی به مردم انجام دهد؟ بسته‌های اقتصادی، نه شعار اگر بخواهیم خیلی عملی و اقتصادی نگاه کنیم، دولت‌ها دو وظیفه هم‌زمان دارند: یک، آتش را خاموش کنند تا قیمت‌ها از کنترل خارج نشود. دو، در همان حین کاری کنند که مردم زیر آوار نمانند. کمک‌های فوری برای حفاظت از سفره و دارو حمایت هدفمند از دهک‌های پایین، نه پخش یارانه بی‌هدف: کمک نقدی یا کالایی اگر دقیق هدف‌گیری شود می‌تواند موثر باشد، اما اگر بی‌هدف و گسترده باشد هم بودجه را می‌ترکاند و هم تورم را تغذیه می‌کند. ابزارهایی مثل پایگاه داده رفاهی و کارت‌های حمایتی هدفمند، در بسیاری کشورها برای همین ساخته شده‌اند. ثبات در تامین کالاهای حیاتی: دارو، شیرخشک، گندم و نهاده‌های اساسی باید از شوک‌های ارزی و لجستیکی تا حد ممکن محافظت شوند، با شفافیت کامل و کمترین رانت. بیمه بیکاری و حمایت از کارگران غیررسمی: در بحران‌های معیشتی، بخش بزرگی از مردم در بازار کار غیررسمی‌اند. اگر حمایت‌ها فقط به رسمی‌ها برسد، شکاف اجتماعی عمیق‌تر می‌شود. اصلاحات میان‌مدت برای مهار تورم انضباط بودجه و پرهیز از تامین کسری با چاپ پول: تورم در نهایت یک پیام دارد: کسی دارد هزینه‌ها را به آینده پاس می‌دهد. اگر دولت کسری را با پول پرقدرت جبران کند، مردم با گرانی پرداخت می‌کنند. مهار تورم بدون مهار کسری بودجه و شیوه تامین آن، معمولاً ممکن نیست. یکسان‌سازی تدریجی و قابل مدیریت نرخ ارز: چندنرخی بودن ارز رانت می‌سازد، سیگنال قیمت را خراب می‌کند و به اعتماد ضربه می‌زند. یکسان‌سازی اگر با برنامه و حمایت‌های اجتماعی همراه باشد، می‌تواند به شفافیت و کاهش فساد کمک کند. شفافیت و ارتباط صادقانه با مردم: در تورم، «اعتماد» مانند اکسیژن است. برنامه ضدتورمی اگر مبهم باشد، مردم باور نمی‌کنند و رفتارهای تورمی تشدید می‌شود. برنامه باید ساده، قابل سنجش و با گزارش‌های دوره‌ای باشد. رشد و اشتغال: کمک به کسب‌وکارهای کوچک و سرمایه‌گذاری اگر فقط روی تورم تمرکز کنیم ولی رشد و اشتغال نباشد، فشار معیشت حل نمی‌شود؛ جا‌به‌جا می‌شود. سیاست‌های تسهیل کسب‌وکار، تامین مالی تولید، کاهش ریسک مقرراتی و حمایت از صادرات غیرنفتی می‌تواند بخشی از بار را سبک کند. جمع‌بندی: زندگی ادامه دارد، امید را زنده نگه داریم! شرایط ونزوئلا به ما نشان می‌دهد مردم می‌توانند در سخت‌ترین شرایط هم دوام بیاورند، اما بهایش کم نیست: مهاجرت گسترده، فرسایش امید و نابرابری عمیق. ایران ما هم امروز زیر فشار است و نگرانی‌ها کاملاً قابل‌فهم. نکته مهم این است: در بحران‌های معیشتی، هیچ توصیه‌ای برای همه جواب نمی‌دهد، اما چند اصل تقریباً همیشه کمک می‌کند: شفاف کردن جریان پول، کم کردن شکنندگی با چندمنبعی کردن درآمد، پرهیز از تصمیم‌های هیجانی، تکیه بر مهارت و شبکه حمایتی و حفظ سلامت روان به عنوان ستون تصمیم‌گیری. هدف در این روزها ثروتمند شدن نیست؛ هدف این است که زندگی، حتی زیر فشار، قابل ادامه باشد و کرامت انسانی‌مان حفظ شود.

با شروع سال ۲۰۲۶، یک سیگنال قدرتمند در بازار بیت کوین دیده می‌شود و آن بازگشت سرمایه‌گذاران نهادی است. آمار نشان می‌دهد که میزان خرید روزانه بیت کوین توسط نهادها حالا از استخراج روزانه ماینرها پیشی گرفته؛ اتفاقی که در چرخه‌های قبلی بازار، اغلب مقدمه جهش‌های قیمتی قابل‌توجه بوده است. به گزارش میهن بلاکچین، پس از دو ماه افت تقاضا و بلاتکلیفی ابتدای سال، حالا شرکت‌های بزرگ، خزانه‌های سازمانی و ETFهای اسپات آمریکا دوباره برای گرفتن سهم از بیت کوین صف کشیده‌اند. این تغییر فاز، بسیاری از تحلیلگران را به آینده کوتاه‌مدت و میان‌مدت قیمت بیت کوین امیدوار کرده است. نهادها ۷۶٪ بیشتر از تولید ماینرها بیت کوین می‌خرند بر اساس تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از سوی شرکت کاپریول اینوستمنتز (Capriole Investments)، خرید نهادی بیت کوین حالا نزدیک به ۷۶٪ بیشتر از میزان بیت کوینی است که روزانه توسط ماینرها وارد بازار می‌شود. این داده‌ها نشان می‌دهد که پس از یک دوره تردید در ابتدای سال جدید، که در ادامه دو ماه افت تقاضا شکل گرفته بود، سرمایه‌گذاران بزرگ شرکتی دوباره به‌دنبال افزایش بیت کوین در پورتفوی خود هستند. شاخص خرید خالص نهادی - منبع: Capriole Investments شاخص «خرید خالص نهادی» کاپریول، که شامل خرید خزانه‌های شرکتی و ETFهای اسپات بیت کوین آمریکا می‌شود، اکنون هشت روز متوالی سبز را ثبت کرده است. به زبان ساده، در هر یک از این هشت روز، میزان تقاضای خالص نهادها از کل بیت کوینی که ماینرها به عرضه اضافه کرده‌اند، بیشتر بوده است. در روز دوشنبه نیز این مازاد تقاضا به عدد چشمگیر ۷۶٪ رسید؛ یعنی نهادها ۷۶٪ بیشتر از عرضه جدید بازار، بیت کوین جذب کرده‌اند. چارلز ادواردز (Charles Edwards)، بنیان‌گذار کپسول اینوستمنتز، در واکنش به این داده‌ها در توییتی نوشته: نهادها بار دیگر به خریداران خالص بیت کوین تبدیل شده‌اند. در چرخه‌های قبلی بازار، هر زمان که خرید نهادی نسبت به عرضه جدید ماینرها مثبت شده، قیمت بیت کوین در دوره بعدی رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده است. به گفته او، از سال ۲۰۲۰ تاکنون، میانگین رشد بیت کوین پس از این سیگنال مثبت، حدود ۱۰۹٪ بوده و در آخرین نمونه، همین تغییر فاز باعث رشد ۴۱ درصدی قیمت شد. خرید نهادی و تغییرات قیمت به دنبال آن - منبع: Charles Edwards/X این آمارها باعث شده بسیاری از تحلیلگران، بازگشت نهادها را یکی از جدی‌ترین سیگنال‌های صعودی بازار در آغاز ۲۰۲۶ بدانند. تیموتی پیترسون: تاریخ از بازگشت بیت کوین به بالای ۱۰۰ هزار دلار حمایت می‌کند تیموتی پیترسون (Timothy Peterson)، اقتصاددان شبکه بیت کوین، نیز به جمع تحلیلگران خوش‌بین پیوسته و معتقد است تاریخ به نفع خریداران عمل می‌کند.  او با اشاره به افت نزدیک به ۴۰ درصدی بیت کوین نسبت به سقف ۱۲۶٬۲۰۰ دلار ماه اکتبر در صرافی کوین‌بیس، تأکید کرده که چنین اصلاح‌هایی در گذشته اغلب با بازگشت‌های قدرتمند همراه بوده‌اند. وی در این باره می‌گوید: تاریخ از بازگشت بیت کوین به بالای ۱۰۰ هزار دلار در همین ماه حمایت می‌کند. بیت کوین سه ماه متوالی افت قیمت داشته؛ اتفاقی که از سال ۲۰۱۵ فقط ۹ بار رخ داده است. بعد از این الگو، یک ماه بعد قیمت بیت کوین در ۶۷٪ مواقع مثبت بوده است. البته سه مورد منفی مربوط به سال ۲۰۱۸ بودند و پایان بازار نزولی آن دوره را رقم زدند. پیترسون بر اساس این داده‌ها، میانگین رشد پس از چنین الگوهایی را حدود ۱۵٪ محاسبه کرده است؛ رقمی که در صورت تکرار، می‌تواند بیت کوین را دوباره به بالای ۱۰۰ هزار دلار برساند.

بازار ارزهای دیجیتال با ورود به سال ۲۰۲۶، وارد مرحله‌ای کاملاً تازه از بلوغ ساختاری شده است؛ مرحله‌ای که در آن دیگر فقط رشد قیمت‌ها اهمیت ندارد، بلکه نحوه توزیع نقدینگی، کیفیت اجرای معاملات و میزان آمادگی زیرساخت‌ها برای پذیرش سرمایه نهادی، به عوامل تعیین‌کننده تبدیل شده‌اند. فعالان بازار می‌گویند تمرکز نقدینگی روی تعداد محدودتری از پلتفرم‌ها، یکی از مهم‌ترین تغییراتی است که سال آینده چهره بازار کریپتو را دگرگون خواهد کرد. به گزارش میهن بلاکچین، همزمان با سفت‌وسخت‌تر شدن چارچوب‌های نظارتی در اروپا، آسیا و آمریکا و افزایش حضور موسسات مالی بزرگ، این سوال جدی‌تر از همیشه مطرح است: آیا زیرساخت‌های فعلی بازار ارز دیجیتال توان پاسخ‌گویی به استانداردهای معاملاتی در سطح نهادی را دارند یا بحران‌هایی مشابه شوک نقدینگی ماه اکتبر دوباره تکرار خواهند شد؟ در این مطلب از میهن بلاکچین به این سوال پاسخ می‌دهیم. تمرکز نقدینگی؛ چالش بزرگ بازار کریپتو در ۲۰۲۶ بر اساس دیدگاه فعالان بازار، سال ۲۰۲۶ احتمالاً سالی خواهد بود که نقدینگی در بازار ارزهای دیجیتال به‌جای پراکندگی گسترده، روی تعداد محدودتری از پلتفرم‌ها متمرکز می‌شود. دلیل اصلی این تغییر، هم‌راستایی تدریجی نوآوری، قانون‌گذاری و زیرساخت‌های بازار است؛ فرآیندی که نحوه انجام معاملات را به‌صورت بنیادین تغییر می‌دهد. شرکت «اوروس» (Auros)، فعال در حوزه معاملات الگوریتمی و بازارگردانی، در گزارش سالانه ۲۰۲۵ خود تاکید کرده است که اگرچه دیفای همچنان در حال رشد است، اما حفظ این روند بدون ارتقای اساسی در سازوکار نقدینگی ممکن نخواهد بود. این شرکت می‌گوید ادامه رشد ارزش کل قفل‌شده (TVL) در دیفای، نیازمند جهش جدی در بهره‌وری آنچین در سال ۲۰۲۶ است. این شرکت به صراحت اعلام کرده: با وجود تمام نوسانات، ارزش کل قفل‌شده در دیفای به‌طور پیوسته در حال افزایش است، اما حفظ این روند در سال ۲۰۲۶ مستلزم یک جهش ساختاری در کارایی آنچین خواهد بود. این شرکت بر ضرورت تعمیق نقدینگی در پلتفرم‌های کلیدی دیفای، کاهش اسپردها و بهبود کیفیت اجرای سفارش‌ها تاکید دارد. اس‌بی سِکِر (SB Seker)، مدیر منطقه آسیا-اقیانوسیه در صرافی بایننس، نیز دیدگاهی مشابه دارد. او در این باره می‌گوید: نوآوری، مقررات و زیرساخت‌های بازار به‌طور گسترده‌ای در حال هم‌راستا شدن هستند و همین موضوع، پویایی بازارهای جهانی را بازتعریف می‌کند. به گفته سکر، سال ۲۰۲۶ محک جدی بازار خواهد بود تا مشخص شود آیا اکوسیستم کریپتو می‌تواند استانداردهای اجرای معاملات در سطح نهادی را پشتیبانی کند یا نه. این موضوع به‌ویژه از آن جهت اهمیت دارد که بازار باید بتواند نوسانات شدید را بدون فروپاشی زیرساختی جذب کند؛ ضعفی که در بحران نقدینگی ماه اکتبر به‌وضوح دیده شد. در آن مقطع، بیش از ۱۹ میلیارد دلار از پوزیشن‌های اهرمی معامله‌گران در کمتر از ۲۴ ساعت لیکویید شد و عمق دفتر سفارش‌ها در بسیاری از پلتفرم‌های بزرگ تقریباً از بین رفت. اتفاقی که نشان داد بازار هنوز در برابر شوک‌های ناگهانی آسیب‌پذیر است. موضوع فقط جذب نوسان نیست؛ مسئله مهم‌تر این است که چارچوب‌های نظارتی جدید تا چه اندازه می‌توانند به بهبود عملیاتی واقعی منجر شوند. اینکه صرافی‌ها و پلتفرم‌ها چگونه ریسک را مدیریت می‌کنند، نقدینگی را حفظ می‌کنند و مانع از شکل‌گیری فروپاشی‌های زنجیره‌ای می‌شوند، برای سرمایه نهادی حیاتی است؛ چرا که خزانه‌های سازمانی اساساً تحمل چنین شکنندگی‌هایی را ندارند. سال ۲۰۲۶ قرار است این واقعیت را روشن کند که آیا مقررات صرفاً روی کاغذ باقی می‌مانند یا واقعاً به ارتقای کیفیت عملکرد بازار منجر خواهند شد. هم‌راستایی قوانین؛ از اروپا تا آسیا در اروپا، چارچوب قانونی میکا (MiCA) از دسامبر ۲۰۲۴ اجرایی شده و شرکت‌های فعال در حوزه کریپتو موظف شده‌اند تا پایان دوره‌های انتقالی که تا اواسط ۲۰۲۶ ادامه دارد، مجوزهای اتحادیه اروپا را دریافت کرده و الزامات سخت‌گیرانه‌تری در حوزه امنیت، شفافیت و حمایت از مصرف‌کننده را رعایت کنند. در آسیا نیز روند مشابهی در جریان است. هنگ‌کنگ در آگوست گذشته چارچوب صدور مجوز برای استیبل کوین‌ها را تصویب کرده و انتظار می‌رود اولین مجوزها در اوایل ۲۰۲۶ صادر شوند. ژاپن هم در حال حرکت به‌سوی طبقه‌بندی مجدد رمزارزهای بزرگ به‌عنوان محصولات مالی است؛ اقدامی که با اعمال مالیات ثابت ۲۰ درصدی از سال ۲۰۲۶ همراه خواهد بود. مشیر احمد (Musheer Ahmed)، بنیان‌گذار و مدیرعامل فین‌استپ آسیا (Finstep Asia)، در این باره می‌گوید: اگر ۲۰۲۵ سال تثبیت قوانین دارایی‌های مجازی بود، ۲۰۲۶ سالی است که همه چیز وارد فاز اجرایی می‌شود. وی معتقد است که پس از تصویب قوانین مهمی مانند قانون جینیس (Genius Act) در سال گذشته، انتظار می‌رود مرحله بعدی قانون‌گذاری‌ها فراتر از صدور مجوز و تعریف فعالیت‌های مجاز باشد. به گفته احمد، بازار شاهد نوعی «واگرایی فعالیت‌ها» خواهد بود؛ بخشی که به کاربران طرفدار مدل‌های کاملاً غیرمتمرکز خدمات می‌دهد و بخشی دیگر که تحت نظارت سخت‌گیرانه نهادهای بین‌المللی فعالیت می‌کند. او همچنین تأکید می‌کند که برای ورود جدی‌تر مالی سنتی به حوزه دارایی‌های دیجیتال، وجود حاکمیت قوی و ساختار بازار شفاف کاملاً ضروری است. به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند اوراق بهادار توکنیزه‌شده، باید قوانین روشنی وجود داشته باشد تا شکاف میان سیستم مالی سنتی و بلاکچین پر شود. در آمریکا نیز تحرکات مهمی در جریان است. قوانین مربوط به ساختار بازار ارز دیجیتال به نقطه حساسی نزدیک شده‌اند و طبق گزارش کریپتو امریکا (Crypto America)، کمیته بانکی سنا قرار است در تاریخ ۱۵ ژانویه این لایحه را بررسی کند؛ اقدامی که می‌تواند مسیر را برای رأی‌گیری نهایی هموار کند. این لایحه که تابستان گذشته با حمایت دوحزبی از مجلس نمایندگان عبور کرده، نخستین چارچوب جامع فدرال برای تعیین مرز اختیارات کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) و کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) خواهد بود. با این حال، تنش‌ها همچنان پابرجاست. سناتور کوری بوکر (Cory Booker) پیش‌تر در گفت‌وگویی اعلام کرده که به تضمین‌های کاخ سفید درباره انتصاب دموکرات‌ها در نهادهای نظارتی مالی اعتماد ندارد و این موضوع را «نگرانی عمیق» توصیف کرده است. آیا زیرساخت آماده است؟ در نهایت اما سوال اصلی این است که آیا زیرساخت‌های بازار می‌توانند به‌اندازه کافی سریع تکامل پیدا کنند تا پاسخ‌گوی تقاضای رو به رشد نهادی در حوزه دارایی‌های توکنیزه‌شده، استیبل کوین‌ها و جریان‌های مرتبط با ETF باشند یا نه. سرمایه نهادی به‌دنبال بازاری است که در زمان فشار و نوسان، دچار فروپاشی نشود. اگر بازار کریپتو نتواند این سطح از پایداری را فراهم کند، حتی جذاب‌ترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری هم ممکن است از سوی موسسات نادیده گرفته شوند.

جنسن هوانگ (Jensen Huang)، مدیرعامل انویدیا (Nvidia)، در جریان یک رویداد زنده در لاس‌وگاس اعلام کرد که تقاضا برای منابع توان محاسباتی به‌دلیل پیشرفت سریع مدل‌های هوش مصنوعی با رشد بسیار شدیدی مواجه شده است و این روند می‌تواند تخصیص توان پردازشی در حوزه‌های مختلف از جمله استخراج بیت کوین را تحت تاثیر قرار دهد. به گزارش میهن بلاکچین، مدیرعامل انویدیا وضعیت کنونی بازار فناوری را یک رقابت فشرده برای عبور از مرزهای فعلی توصیف کرد. به گفته او، از زمان معرفی و ورود هوش مصنوعی به بازارهای جهانی، بازیگران مختلف این عرصه در تلاشی مستمر بوده‌اند تا زودتر از رقبای خود به سطوح پیشرفته‌تر این فناوری دست پیدا کنند. جنسن هوانگ در خصوص حجم نیاز بازار به سخت‌افزارهای با توان محاسباتی بالا اظهار داشت: میزان محاسبات مورد نیاز برای هوش مصنوعی به‌شدت در حال افزایش است. تقاضا برای GPUهای انویدیا به‌شدت در حال افزایش است؛ زیرا اندازه مدل‌ها هر سال حدود ۱۰ برابر رشد می‌کند. جنسن هوانگ درباره رشد توان محاسباتی هوش مصنوعی و تراشه‌های نسل جدید صحبت می‌کند – منبع: Nvidia او همچنین تاکید کرد که رقابت برای دستیابی به نسل‌های بعدی فناوری به طور کامل به یک چالش محاسباتی تبدیل شده است و در این مسیر، سرعت پردازش اصلی‌ترین عامل تعیین‌کننده برای برتری شرکت‌ها محسوب می‌شود. تاثیر تحولات هوش مصنوعی بر صنعت استخراج بیت کوین رشد شتابان حوزه هوش مصنوعی در سال‌های اخیر پیامدهایی را برای صنعت استخراج بیت کوین به همراه داشته است، به طوری که برخی از شرکت‌های فعال در این حوزه تمام یا بخشی از توان عملیاتی خود را به بخش پردازش هوش مصنوعی منتقل کرده‌اند. این تغییر رویکرد تا حدودی ناشی از افزایش تدریجی سختی استخراج بیت کوین است که باعث شده استخراج‌کنندگان به دنبال جایگزین‌های سودآور باشند. در حال حاضر پردازش داده‌های هوش مصنوعی به عنوان یک فرصت استراتژیک برای استفاده بهینه‌تر از زیرساخت‌های موجود و ایجاد جریان‌های درآمدی جدید شناخته می‌شود. با توجه به اظهارات هوانگ، انتظار می‌رود افزایش بیشتر تقاضا برای توان محاسباتی هوش مصنوعی، جذابیت این تغییر مسیر را برای شرکت‌های استخراج‌کننده بیش از پیش افزایش دهد. توسعه محصولات نسل جدید و تراشه‌های روبین ورا مدیرعامل انویدیا در بخش دیگری از این رویداد به تشریح وضعیت توسعه محصولات جدید این شرکت پرداخت و از ورود تراشه‌های نسل بعدی روبین ورا (Rubin Vera) به مرحله تولید کامل خبر داد. طبق اعلام وی، فرآیند تولید این سخت‌افزارها مطابق با برنامه‌ریزی‌های قبلی در حال انجام است. هوانگ تصریح کرد که طراحی مشترک و ترکیب دو بخش روبین و ورا می‌تواند کارایی و عملکرد محاسباتی هوش مصنوعی را در مقایسه با مدل‌های قبلی تا پنج برابر افزایش دهد. این افزایش قابل‌توجه عملکرد در راستای پاسخگویی به نیازهای محاسباتی مدل‌های هوش مصنوعی است که هر ساله با ابعاد بزرگ‌تر طراحی می‌شوند. پیش‌بینی‌های ارائه شده در این رویداد نشان می‌دهد که تا پیش از سال ۲۰۲۶، تمرکز بر افزایش توان پردازشی و بهینه‌سازی زیرساخت‌ها، اصلی‌ترین محور فعالیت شرکت‌های بزرگ فناوری و تامین‌کنندگان منابع محاسباتی خواهد بود که این موضوع به طور مستقیم بر اکوسیستم‌های مرتبط با دارایی‌های دیجیتال و پردازش داده تاثیر می‌گذارد. جمع‌بندی در مجموع، سخنان مدیرعامل انویدیا نشان می‌دهد افزایش تقاضا برای هوش مصنوعی، بخش بزرگی از منابع سخت‌افزاری و توان محاسباتی را به خود اختصاص داده و حوزه‌هایی مانند استخراج رمزارز را به بازنگری در مدل‌های کسب‌وکار و زیرساخت‌هایشان وادار کرده است. این شرایط نشان می‌دهد سرعت و توان محاسباتی به یکی از باارزش‌ترین دارایی‌ها در اقتصاد دیجیتال آینده تبدیل شده است.

گمانه‌زنی‌ها درباره نقش کشور ونزوئلا در بازار رمزارزها و پیامدهای سقوط دولت مادورو، بار دیگر توجه تحلیلگران را جلب کرده است. به گزارش میهن بلاکچین، از یک‌سو، سابقه استفاده زودهنگام این کشور از دارایی‌های دیجیتال و از سوی دیگر، شایعاتی درباره تبدیل ذخایر طلا به بیت کوین، این پرسش را مطرح کرده که آیا کاراکاس ممکن است در خفا صاحب یکی از بزرگ‌ترین ذخایر BTC دولتی جهان باشد یا نه؟ با این حال، بررسی‌های دقیق آن‌چین هنوز هیچ مدرک قطعی برای تأیید چنین ادعایی ارائه نکرده‌اند. انباشت در سکوت، فروش در هیاهو در فضای کلی بازار، داده‌های پلتفرم تحلیلی سنتیمنت (Santiment) نشان می‌دهد رفتار سرمایه‌گذاران بزرگ و خرد تصویری متفاوت و حتی متناقض از شرایط فعلی ترسیم می‌کند. به گفته سنتیمنت، انباشت بیت کوین توسط نهنگ‌ها و هم‌زمان ذخیره سود از سوی معامله‌گران خرد می‌تواند به‌عنوان نشانه‌ای صعودی برای ادامه حرکت بازار تعبیر شود. این پلتفرم آن‌چین توضیح می‌دهد که بازار کریپتو معمولاً مسیر خود را از رفتار بازیگران بزرگ، یعنی نهنگ‌ها و کوسه‌ها، می‌گیرد و اغلب خلاف جهت تصمیم‌های کیف پول‌های کوچک حرکت می‌کند. در این دسته‌بندی، نهنگ‌ها و کوسه‌ها شامل آدرس‌هایی هستند که بین ۱۰,۰۰۰ تا ۱۰,۰۰۰ واحد BTC در اختیار دارند، در حالی که معامله‌گران خرد معمولاً کمتر از ۰.۰۱ BTC نگه می‌دارند. بر اساس داده‌های سنتیمنت، از اواسط ماه دسامبر تاکنون، نهنگ‌ها و کوسه در مجموع ۵۶٬۲۲۷ BTC دیگر به دارایی‌های خود افزوده‌اند. منبع: حساب Bradley Hope در X به باور تحلیلگران این پلتفرم، این مقطع زمانی با شکل‌گیری کف محلی بازار هم‌زمان بوده است. اگرچه قیمت‌ها در هفته‌های بعدی حرکت پرقدرتی نداشتند و بازار نسبتاً خنثی باقی ماند، اما همین واگرایی صعودی ناشی از انباشت سرمایه‌گذاران بزرگ، از نظر تاریخی اغلب زمینه‌ساز یک شکست قیمتی می‌شود. سنتیمنت اضافه می‌کند که در ۲۴ ساعت گذشته شرایط حتی مساعدتر شده است؛ زیرا معامله‌گران خرد اکنون با این تصور که بازار درگیر یک تله گاوی یا رشد فریبنده است، اقدام به فروش و ذخیره سود کرده‌اند. این رفتار، در کنار ادامه انباشت نهنگ‌ها، احتمال رشد ارزش کل بازار رمزارزها را نسبت به شرایط عادی افزایش می‌دهد. آیا شکست قیمتی بیت کوین نزدیک است؟ بیت‌کوین حدود شش هفته است که در یک بازه نسبتاً محدود نوسان می‌کند و قیمت آن عمدتاً بین محدوده ۸۷,۰۰۰ تا ۹۴,۰۰۰ دلار در حرکت بوده است. بیت کوین در حال فاصله گرفتن از سطح حمایت و حرکت به سمت سطح مقاومت بلندمدت است - منبع: Santiment این فاز رِنج از اواسط تا اواخر نوامبر شکل گرفته و اکنون قیمت در نزدیکی سقف این محدوده قرار دارد. قیمت بیت کوین در معاملات پایانی روز دوشنبه در صرافی کوین‌بیس (Coinbase) تا سطح ۹۴,۸۰۰ دلار پیش رفت که بالاترین قیمت هفت هفته اخیر محسوب می‌شود. جیمز چک (James Check)، تحلیلگر بازار، می‌گوید اگرچه رشد قیمت تا این سطوح قابل توجه است، اما داستان اصلی در لایه‌های زیرین بازار جریان دارد. به گفته او، توزیع عرضه بیت کوین به‌شکل محسوسی متعادل‌تر شده و سهم عرضه سنگین و متمرکز از حدود ۶۷٪ به ۴۷٪ کاهش یافته است. هم‌زمان، فشار فروش ناشی از ذخیره سود به‌شدت افت کرده و بازارهای آتی نشانه‌هایی از شورت اسکوئیز را نشان می‌دهند، در حالی که سطح کلی اهرم همچنان پایین باقی مانده است. منبع: حساب Crypto Seth در X فاز تثبیت صعودی ادامه دارد از نگاه آندری فوزان آدزییما (Andri Fauzan Adziima)، مدیر تحقیقات صرافی بیترو (Bitrue)، بیت کوین هنوز در یک فاز تثبیت صعودی قرار دارد. او توضیح می‌دهد که مقاومت‌های مهم در مسیر رشد قیمت بین ۹۵,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ دلار قرار گرفته‌اند و در بازار آپشن، تمرکز قابل‌توجهی از قراردادهای اختیار خرید روی قیمت اعمال ۱۰۰,۰۰۰ دلار برای سررسید ژانویه دیده می‌شود. به گفته او، در سمت مقابل، محدوده حمایتی کلیدی بیت‌کوین بین ۸۸,۰۰۰ تا ۹۰,۰۰۰ دلار قرار دارد و از دست رفتن این سطح می‌تواند اصلاح عمیق‌تری را رقم بزند. با این حال، تا زمانی که این حمایت‌ها حفظ شوند و رفتار نهنگ‌ها تغییری نکند، ساختار کلی بازار همچنان به نفع سناریوهای صعودی تفسیر می‌شود.

داده‌های جدید نشان می‌دهد، با آغاز سال ۲۰۲۶ میلادی، میزان خرید روزانه بیت کوین توسط مؤسسات مالی، از عرضه‌ای که ماینرها به بازار اضافه می‌کنند پیشی گرفته است؛ در چرخه‌های قبلی، این سیگنال اغلب پیش‌درآمد حرکت‌های صعودی مهم بوده است. به گزارش میهن بلاکچین، در شرایطی که بازار پس از ماه‌ها اصلاح و نوسان در حال بازتعریف تعادل خود است، تحلیل‌گران معتقدند ترکیب کاهش فشار فروش، بازگشت تقاضای نهادی و الگوهای تاریخی قیمت می‌تواند مسیر بیت کوین را در ماه‌های پیش رو تغییر دهد. بازگشت خریداران نهادی؛ وقتی تقاضا از عرضه جلو می‌زند بر اساس داده‌های منتشرشده توسط شرکت سرمایه‌گذاری Capriole Investments، خرید نهادی بیت کوین در روزهای اخیر به‌شکلی معنادار از میزان عرضه جدید پیشی گرفته است. این داده‌ها نشان می‌دهد مؤسسات مالی حدود ۷۶٪ بیشتر از بیت کوینی که روزانه توسط ماینرها استخراج می‌شود، اقدام به خرید کرده‌اند؛ از منظر عرضه و تقاضا، این وضعیت فشار صعودی بالقوه‌ای بر قیمت وارد می‌کند. شاخص «جریان خالص خریدنهادی» Capriole که خریدهای خزانه‌های شرکتی و صندوق‌های ETF اسپات بیت کوین در آمریکا را در نظر می‌گیرد، برای هشت روز متوالی در وضعیت مثبت قرار داشته است. جریان خالص خرید نهادی بیت کوین - منبع: Capriole Investments به‌عبارت ساده‌تر، در هر یک از این روزها، تقاضای نهادی نه‌تنها کل عرضه جدید ماینرها را جذب کرده، بلکه فراتر از آن رفته است. در روز دوشنبه، این مازاد تقاضا به حدود ۷۶٪ رسید؛ عددی که به‌ندرت در دوره‌های خنثی بازار دیده می‌شود. چارلز ادواردز (Charles Edwards)، بنیان‌گذار Capriole Investments، در واکنش به این داده‌ها اعلام کرد که مؤسسات بار دیگر به خریداران بیت کوین تبدیل شده‌اند. به گفته او، این تغییر رفتار معمولاً نقطه‌ای است که بازار از فاز تردید وارد مرحله‌ای جدید می‌شود. سابقه تاریخی چه می‌گوید؟ وقتی خرید نهادی مثبت می‌شود ادواردز به یک الگوی تاریخی مهم اشاره می‌کند: در دوره‌هایی که خرید نهادی از عرضه استخراج‌شده پیشی گرفته، قیمت بیت کوین در ماه‌ها و فصل‌های بعد عملکرد قابل‌توجهی داشته است. طبق داده‌های او، از سال ۲۰۲۰ تاکنون، میانگین رشد قیمت BTC پس از چنین چرخشی حدود ۱۰۹٪ بوده است. حتی در آخرین نمونه مشابه، بازار رشد بیش از ۴۰ درصدی را تجربه کرد. نمودار هفتگی قیمت بیت کوین - منبع: Edwards این نکته اهمیت زیادی دارد، زیرا برخلاف هیجانات کوتاه‌مدت، خرید نهادی معمولاً با افق‌های سرمایه‌گذاری میان‌مدت و بلندمدت انجام می‌شود. ورود مجدد این دسته از سرمایه‌گذاران می‌تواند نشان‌دهنده افزایش اعتماد به ساختار بازار، سیاست‌های کلان و موقعیت بیت کوین در سبد دارایی‌های مالی باشد. از منظر آنچین نیز، وقتی عرضه روزانه توسط ماینرها به‌طور کامل جذب می‌شود، فشار فروش طبیعی شبکه کاهش می‌یابد. این موضوع باعث می‌شود بازار برای حرکت‌های صعودی بعدی، به سرمایه کمتری نیاز داشته باشد؛ این عامل در چرخه‌های قبلی نقشی کلیدی ایفا کرده است. امید بازگشت به ۱۰۰,۰۰۰ دلار؛ آیا تاریخ به نفع گاوهاست؟ در کنار داده‌های آنچین، تحلیل‌های تاریخی نیز به تقویت سناریوی صعودی کمک می‌کنند. تیموتی پیترسون (Timothy Peterson)، اقتصاددان شبکه و تحلیل‌گر شناخته‌شده بیت کوین، با اشاره به افت نزدیک به ۴۰ درصدی قیمت نسبت به سقف تاریخی اکتبر، معتقد است تاریخ معمولاً پس از چنین اصلاحاتی به نفع خریداران عمل کرده است. او توضیح می‌دهد که بیت کوین به‌ندرت سه ماه متوالی کاهش قیمت را تجربه کرده است. از سال ۲۰۱۵ تاکنون، این اتفاق تنها ۹ بار رخ داده و در حدود ۶۷٪ مواقع، یک ماه بعد از آن بازار وارد فاز مثبت شده است. البته پیترسون یادآوری می‌کند که سه مورد استثنا همگی به سال ۲۰۱۸ بازمی‌گردند؛ دوره‌ای که پایان بازار خرسی آن زمان را رقم زد. بر اساس محاسبات او، حتی در سناریوهای محافظه‌کارانه، میانگین رشد قیمت پس از چنین الگویی حدود ۱۵٪ بوده است. از این منظر، بازگشت بیت کوین به محدوده ۱۰۰,۰۰۰ دلار در ژانویه ۲۰۲۶ سناریویی دور از ذهن تلقی نمی‌شود، هرچند همچنان به متغیرهای کلان و رفتار بازار وابسته است. واکنش بازار؛ بازگشت قیمت به سطوح کلیدی هم‌زمان با انتشار این تحلیل‌ها، قیمت بیت کوین نیز واکنش مثبتی نشان داد. پس از بازگشایی بازارهای وال‌استریت در روز دوشنبه، قیمت BTC دوباره به محدوده ۹۴,۰۰۰ دلار بازگشت و بالاترین سطوح خود از اواسط نوامبر را ثبت کرد. این حرکت قیمتی، هرچند هنوز تأییدکننده یک روند صعودی پایدار نیست، اما نشان می‌دهد بازار به داده‌های تقاضای نهادی بی‌تفاوت نمانده است. مقایسه عملکرد قیمتی بیت کوین - منبع: Timothy Peterson در مجموع، ترکیب خرید سنگین مؤسسات، کاهش فشار فروش ماینرها و الگوهای تاریخی قیمت، تصویری می‌سازد که برای بسیاری از تحلیل‌گران یادآور آغاز فازهای مهم در چرخه‌های قبلی بیت کوین است. با این حال، همان‌طور که تجربه بازار کریپتو بارها نشان داده است، مسیر پیش رو همچنان می‌تواند پرنوسان و غیرخطی باشد؛ اما داده‌ها فعلاً به نفع سناریوی بازگشت قدرتمند خریداران سنگینی می‌کنند.

تحلیل‌های تازه پلتفرم داده‌های آن‌چین سنتیمنت (Santiment) نشان می‌دهد که رفتار متضاد میان سرمایه‌گذاران بزرگ و معامله‌گران خرد می‌تواند زمینه‌ساز ادامه روند صعودی در بازار بیت کوین باشد. به گزارش میهن بلاکچین، در حالی که خرده‌سرمایه‌گذاران مشغول ذخیره سود هستند، نهنگ‌ها و بازیگران بزرگ به‌طور پیوسته در حال افزایش موجودی خود بوده‌اند؛ این الگو از نظر تاریخی اغلب به نفع ادامه رشد بازار تمام شده است. انباشت آرام نهنگ‌ها در سکوت بازار به گفته سنتیمنت، بازار رمزارزها معمولاً مسیر حرکتی خود را از رفتار نهنگ‌ها و اصطلاحاً شارک‌ها (Sharks) می‌گیرد و اغلب خلاف جهت تصمیم‌های کیف پول‌های کوچک حرکت می‌کند. در این طبقه‌بندی، نهنگ‌ها و شارک‌ها شامل آدرس‌هایی هستند که بین ۱۰ تا ۱۰,۰۰۰ واحد BTC در اختیار دارند، در حالی که معامله‌گران خرد معمولاً کمتر از ۰.۰۱ بیت کوین نگه می‌دارند. بر اساس داده‌های سنتیمنت، از اواسط ماه دسامبر تاکنون، این گروه از سرمایه‌گذاران بزرگ در مجموع ۵۶,۲۲۷ بیت کوین دیگر به دارایی‌های خود اضافه کرده‌اند؛ این رقم با قیمت‌های فعلی، ارزشی بیش از ۵.۳ میلیارد دلار دارد. به باور تحلیلگران این پلتفرم، همین مقطع زمانی با شکل‌گیری کف محلی بازار هم‌زمان بوده است. اگرچه قیمت‌ها در هفته‌های بعدی نوسان محدودی داشتند، اما انباشت پیوسته نهنگ‌ها نوعی واگرایی صعودی ایجاد کرده که معمولاً دیر یا زود به یک شکست قیمتی منجر می‌شود. سنتیمنت اضافه می‌کند که در ۲۴ ساعت گذشته شرایط حتی جذاب‌تر هم شده است؛ چراکه معامله‌گران خرد اکنون با این تصور که بازار درگیر تله گاوی یا یک رشد فریبنده است، اقدام به فروش و ذخیره سود کرده‌اند. از منظر رفتاری، این دقیقاً همان الگویی است که اغلب به نفع ادامه رشد بازار عمل می‌کند؛ زیرا عرضه از سمت بازیگران کوچک افزایش می‌یابد، در حالی که سرمایه‌گذاران بزرگ همچنان در حال جذب این عرضه هستند. بر همین اساس، سنتیمنت جمع‌بندی می‌کند که با توجه به این دینامیک‌ها، احتمال رشد ارزش کل بازار رمزارزها در مقایسه با شرایط عادی بالاتر رفته است و زمینه برای حرکت صعودی بعدی فراهم‌تر به نظر می‌رسد. تجمع نهنگ‌ها و فروش خرده‌فروشی، روند صعودی را نشان می‌دهد - منبع: Santiment آیا شکست قیمتی بیت کوین نزدیک است؟ بیت کوین طی حدود شش هفته گذشته عمدتاً در یک بازه خنثی نوسان کرده و قیمت آن بین محدوده تقریبی ۸۷,۰۰۰ تا ۹۴,۰۰۰ دلار در رفت‌وآمد بوده است. این فاز رِنج از اواسط تا اواخر نوامبر شکل گرفته و حالا قیمت در لبه بالایی این محدوده قرار دارد. قیمت بیت کوین در معاملات پایانی روز دوشنبه در صرافی کوین‌بیس (Coinbase) تا سطح ۹۴,۸۰۰ دلار هم پیش رفت که بالاترین قیمت هفت هفته اخیر محسوب می‌شود. جیمز چک (James Check)، تحلیلگر بازار، در ابتدای سال ۲۰۲۶ به نکته مهم‌تری اشاره می‌کند و می‌گوید اگرچه رشد قیمت تا محدوده ۹۴,۰۰۰ دلار قابل توجه است، اما داستان اصلی در پشت صحنه بازار در حال رخ دادن است. به گفته او، توزیع عرضه بیت کوین به‌شکل محسوسی متعادل‌تر شده و سهم عرضه متمرکز از حدود ۶۷٪ به ۴۷٪ کاهش یافته است. هم‌زمان، فشار فروش ناشی از ذخیره سود به‌شدت افت کرده و بازارهای آتی نیز نشانه‌هایی از شورت اسکوئیز را نشان می‌دهند، در حالی که سطح کلی اهرم در بازار همچنان پایین باقی مانده است. بیت کوین در حال فاصله گرفتن از سطح حمایت و حرکت به سمت سطح مقاومت بلندمدت است - منبع: James Check فاز تثبیت صعودی ادامه دارد از نگاه آندری فوزان آدزییما (Andri Fauzan Adziima)، مدیر تحقیقات صرافی بیترو (Bitrue)، بیت کوین همچنان در یک فاز تثبیت صعودی قرار دارد. او توضیح می‌دهد که مقاومت‌های مهم در مسیر صعودی بین ۹۵,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ دلار قرار گرفته‌اند و در بازار آپشن، تمرکز قابل‌توجهی از قراردادهای اختیار خرید روی قیمت اعمال ۱۰۰,۰۰۰ دلار برای سررسید ماه ژانویه دیده می‌شود. به گفته او، در سمت مقابل، محدوده حمایتی مهم بیت کوین بین ۸۸,۰۰۰ تا ۹۰,۰۰۰ دلار قرار دارد و از دست رفتن این سطح می‌تواند زمینه‌ساز اصلاح عمیق‌تری شود. با این حال، تا زمانی که قیمت بالای این حمایت‌ها باقی بماند و انباشت نهنگ‌ها ادامه داشته باشد، ساختار کلی بازار همچنان به نفع سناریوهای صعودی تفسیر می‌شود.

مجموعه‌ای از تحلیل‌گران برجسته وال‌استریت معتقدند بیت کوین در سال جاری شانس بالایی برای ثبت سقف تاریخی جدید دارد. از نگاه آن‌ها، ترکیب هم‌زمان شتاب گرفتن روندهای نظارتی در آمریکا، ورود عمیق‌تر نهادهای مالی سنتی به بلاکچین و بهبود ساختارهای تکنیکال، فضایی متفاوت از چرخه‌های قبلی ساخته است. به گزارش میهن بلاکچین، در همین چارچوب، اظهارات اخیر بیل میلر (Bill Miller)، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت Miller Value Partners و فرزند سرمایه‌گذار افسانه‌ای بازارهای مالی، بار دیگر بحث «آمادگی بیت کوین برای جهش بعدی» را زنده کرده است؛ جهشی که به‌ گفته او، می‌تواند فراتر از سقف‌های تاریخی قبلی باشد. بازگشت اعتماد تکنیکال و تغییر زمین بازی؛ بررسی نوسانات کوتاه‌مدت بیت کوین در چشم‌انداز بلندمدت بیل میلر در گفت‌وگویی با شبکه CNBC تأکید کرد که سیگنال‌های تکنیکال بیت کوین بار دیگر در حال هم‌راستا شدن هستند. به‌ گفته او، ساختار نمودارها نشان می‌دهد بازار از فاز اصلاحی عبور کرده و آماده حرکت جدیدی است که می‌تواند قیمت را به سطوحی بالاتر از سقف تاریخی پاییز گذشته برساند. میلر این وضعیت را نشانه‌ای از «آماده‌ شدن بازار برای یک فاز جدید» توصیف می‌کند. او در ادامه، به تحولات نهادی اشاره می‌کند که به‌ زعم او قواعد بازی را تغییر داده‌اند. به گفته میلر، اظهارات پل اتکینز (Paul Atkins)، رئیس کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC)، مبنی بر حرکت تدریجی بازارهای سرمایه به‌سمت زیرساخت‌های آنچین، نشانه‌ای روشن از تغییر نگرش سیاست‌گذاران است. هم‌زمان، بانک‌ها و غول‌های مالی وال‌استریت مانند جی‌پی مورگان (JPMorgan) نیز به‌طور فعال در حال توسعه محصولات مبتنی بر بلاکچین هستند؛ مسیری که پیش‌تر بیشتر به بازیگران بومی کریپتو محدود بود. از نگاه میلر، مجموع این عوامل باعث شده است بیت کوین بر خلاف چرخه‌های قبلی، یک «کف قیمتی بالاتر» نسبت به بهار ۲۰۲۵ بسازد؛ از نظر تحلیل‌گران تکنیکال، این موضوع اهمیت زیادی در سنجش قدرت روندهای صعودی دارد. میلر همچنین به افت ۶ درصدی قیمت بیت کوین و عملکرد ضعیف‌تر آن نسبت به طلا در سال گذشته اشاره می‌کند، اما این موضوع را چندان نگران‌کننده نمی‌داند. به باور او، نوسان بخشی جدایی‌ناپذیر از ذات بیت کوین است و سرمایه‌گذارانی که صرفاً به بازه‌های کوتاه‌مدت خیره می‌شوند، تصویر بزرگ‌تر را از دست می‌دهند. توصیه صریح او به فعالان بازار این است که «کمی عقب‌تر بایستند و نمودارها را در مقیاس بزرگ‌تر ببینند». نگاهی تاریخی به رفتار قیمتی بیت کوین نیز این دیدگاه را تا حدی تأیید می‌کند. داده‌ها نشان می‌دهد این دارایی دیجیتال تاکنون هرگز دو سال پیاپی را با بازدهی منفی پشت سر نگذاشته است؛ در تحلیل‌های چرخه‌ای بازار، این الگو اغلب به‌عنوان نشانه‌ای از بازگشت تدریجی تقاضا تلقی می‌شود. بازدهی ماهانه بیت کوین در سال‌های پیش - منبع: Coinglass در حال حاضر، بیت کوین در محدوده ۹۳٬۸۸۰ دلار معامله می‌شود که حدود ۲۵٪ پایین‌تر از سقف تاریخی ۱۲۶٬۰۸۰ دلاری ثبت‌شده در ۶ اکتبر (۱۴ مهر ۱۴۰۴) است. با این حال، قیمت این دارایی از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون بیش از ۷٪ رشد داشته است. حمایت نهادی و دولت آمریکا؛ بررسی سناریو‌های خوش‌بینانه و محتاطانه قیمت تام لی (Tom Lee)، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت Fundstrat Capital، نیز بر این باور است که بیت کوین سال ۲۰۲۶ را با مجموعه‌ای از «عوامل مثبت» آغاز کرده است. او معتقد است شوک بزرگ بازار در ۱۰ اکتبر (۱۸ مهر ۱۴۰۴) باعث شد اهرم‌های مازاد از سیستم خارج شوند و بازار به‌نوعی «ریست» شود؛ این اتفاق، اغلب زمینه را برای شکل‌گیری روندهای سالم‌تر فراهم می‌کند. به گفته لی، روند پذیرش نهادی همچنان ادامه دارد و وال‌استریت نه‌تنها علاقه خود را از دست نداده، بلکه در حال ساخت محصولات و زیرساخت‌های بیشتری روی بلاکچین است. در کنار این موضوع، حمایت آشکار دولت آمریکا از توسعه فناوری‌های مرتبط با دارایی‌های دیجیتال، عاملی است که به باور او می‌تواند به بازیابی قیمت BTC در سال جاری کمک کند. لی اگرچه پیش‌بینی عددی جدیدی برای قیمت نهایی بیت کوین در سال ۲۰۲۶ ارائه نکرد، اما یادآوری کرد که در اواسط دسامبر گفته بود احتمال ثبت سقف تاریخی جدید تا پایان ژانویه وجود دارد. در میان سایر فعالان بازار، حسیب قریشی (Haseeb Qureshi)، شریک مدیریتی شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر Dragonfly، دیدگاهی نسبتاً جسورانه‌تر دارد. او معتقد است که قیمت بیت کوین تا پایان سال ۲۰۲۶ می‌تواند از ۱۵۰,۰۰۰ دلار عبور کند؛ هرچند هم‌زمان هشدار داده است که سهم BTC از کل بازار کریپتو احتمالاً کاهش خواهد یافت و آلت کوین‌ها نقش پررنگ‌تری می‌گیرند. در مقابل، شرکت سرمایه‌گذاری Galaxy Digital رویکرد محتاطانه‌تری اتخاذ کرده است. تحلیل‌گران این شرکت معتقدند فضای سال ۲۰۲۶ آن‌قدر «آشفته و غیرقابل‌پیش‌بینی» خواهد بود که ارائه یک عدد مشخص چندان معنادار نیست. از نگاه آن‌ها، قیمت BTC می‌تواند در بازه‌ای بسیار گسترده، از ۵۰,۰۰۰ تا ۲۵۰,۰۰۰ دلار، نوسان کند؛ دامنه‌ای که بیش از هر چیز، عدم قطعیت بالای این مرحله از بازار را نشان می‌دهد. در مجموع، آنچه از اظهارات این تحلیل‌گران برمی‌آید، نه اجماع کامل بر سر یک عدد مشخص، بلکه توافقی نسبی بر سر یک نکته کلیدی است: بیت کوین وارد مرحله‌ای شده که دیگر صرفاً یک دارایی پرنوسان حاشیه‌ای محسوب نمی‌شود و به‌تدریج در حال تثبیت جایگاه خود در قلب ساختارهای مالی سنتی است؛ تغییری که می‌تواند مسیر قیمت را در سال‌های پیش‌ رو تحت‌تأثیر قرار دهد.