تبلیغات مسابقه نهایی فوتبال آمریکایی، یا همان سوپربول (Super Bowl)، فقط چند آگهی ساده نیستند؛ این تبلیغات سال‌هاست به ویترینی تبدیل شده‌اند که حال‌وهوای اقتصاد فناوری آمریکا را نشان می‌دهد. هر شرکتی که بتواند در این شب خاص دیده شود، عملاً خود را به جریان اصلی بازار معرفی کرده است؛ اما تاریخ نشان داده وقتی یک فناوری نوظهور بیش‌ازحد در تبلیغات سوپربول دیده می‌شود، معمولاً پایان خوشی در راه نیست. به گزارش میهن بلاکچین، سوپربول امسال با حدود ۱۲۷ میلیون بیننده، نه‌تنها پربیننده‌ترین رویداد ورزشی سال در آمریکا بود، بلکه رکورد پربیننده‌ترین سوپربول تاریخ را هم شکست. همین مخاطب گسترده باعث می‌شود برندها برای هر آگهی ۳۰ ثانیه‌ای، تا حدود ۴ میلیون دلار هزینه کنند؛ رقمی که شرکت‌ها را وادار می‌کند تبلیغی بسازند که «متفاوت» به نظر برسد، حتی اگر پشت آن تفاوت، یک حباب در حال شکل‌گیری باشد. یک الگوی تکرارشونده: سوپربول و ترکیدن حباب‌ها اوایل سال ۲۰۰۰، اینترنت تازه به زندگی روزمره مردم راه پیدا کرده بود و تب شرکت‌های دات‌کام به اوج خود رسیده بود. سوپربول آن سال بعدها به «سوپربول دات‌کام‌ها» معروف شد؛ چراکه ۱۷ تبلیغ مختلف به شرکت‌ها و خدمات اینترنتی اختصاص داشت. یکی از معروف‌ترین آنها تبلیغ پلتفرم معاملاتی ای‌ترید (E-Trade) بود؛ جایی که یک شامپانزه در حال رقص دیده می‌شد و بعد جمله‌ای روی صفحه ظاهر می‌شد: خب، ما همین الان ۲ میلیون دلار را هدر دادیم. تو با پولت چه‌کار می‌کنی؟ تنها دو ماه بعد، حباب دات‌کام‌ها شروع به ترکیدن کرد و این سقوط تا اکتبر ۲۰۰۲ ادامه یافت. کریپتو هم همین مسیر را رفت دو دهه بعد، نوبت به بازار ارزهای دیجیتال رسید. سوپربول ۲۰۲۲ به‌قدری مملو از تبلیغات کریپتویی بود که لقب «کریپتو بول» را گرفت. در آن زمان چهار شرکت بزرگ حوزه رمزارز، کوین‌بیس (Coinbase)، کریپتو دات‌کام (Crypto.com)، ای‌تورو (eToro) و اف‌تی‌ایکس (FTX)، هرکدام با تبلیغی پرزرق‌وبرق وارد میدان شدند. اف‌تی‌ایکس، که حالا دیگر وجود خارجی ندارد، تبلیغی با حضور لری دیوید (Larry David)، خالق سریال ساینفلد (Seinfeld)، پخش کرد و مخاطبان را تشویق می‌کرد «از کریپتو جا نمانند». برآوردها نشان می‌دهد هر شرکت برای همان ۳۰ ثانیه، حدود ۶.۵ میلیون دلار پرداخت کرده بود. چند ماه بعد، بازار کریپتو فروپاشید. استیبل‌کوین ترا (Terra) در ماه مه دی‌پگ شد و تا پایان سال، نام‌هایی مثل اف‌تی‌ایکس، سلسیوس (Celsius)، وویجر دیجیتال (Voyager Digital) و بلاک‌فای (BlockFi) یکی پس از دیگری ورشکسته شدند. جنسیس (Genesis) هم ژانویه ۲۰۲۳ به این فهرست اضافه شد. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/review-ftx-collapse/" content="صرافی FTX چطور سقوط کرد؟ بررسی دلایل ورشکستگی FTX و تاثیر آن بر بازار رمزارزها" ][/sc] سال بعد، تنها یک تبلیغ مرتبط با رمزارز در سوپربول دیده شد و آن هم مربوط به یک NFT در بازی ویدیویی لیمیت بریک (Limit Break) بود. در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ نیز عملاً خبری از تبلیغات کریپتویی نبود. بازگشت کوین‌بیس؛ اما بدون اثرگذاری پس از دو سال غیبت، امسال دوباره تبلیغ صرافی کوین‌بیس به سوپربول برگشت. اما واکنش‌ها چندان مثبت نبود چراکه برای بسیاری از مخاطبان، تصویر کریپتو هنوز از دوران ورشکستگی اف‌تی‌ایکس فاصله نگرفته است. جردن اول (Jordan Uhl)، استریمر سیاسی، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: از کریپتو گرفته تا هوش مصنوعی و حساب‌های ترامپی، هر سوپربول یک تم کلاهبرداری خاص خودش را دارد. دانشکده مدیریت کلاگ (Kellogg School of Management) دانشگاه نورث‌وسترن، هر سال تبلیغات سوپربول را ارزیابی و آنها را به دو دسته «تاچ‌داون» (موفق) یا «فامبل» (ناموفق) تقسیم می‌کند. طبق نتایج این نظرسنجی، تبلیغ کوین‌بیس در سال ۲۰۲۶ نتوانسته ارتباط روشنی با برند یا ارزش پیشنهادی شرکت برقرار کند و نمره «F» گرفته است. با این حال، صنعت کریپتو حالا دستاوردهای قانونی مهمی در آمریکا دارد و بازگشت کوین‌بیس به سوپربول می‌تواند نشانه‌ای باشد از اینکه این صنعت قصد ندارد از بزرگترین شب تبلیغاتی آمریکا عقب‌نشینی کند! «سوپربول هوش مصنوعی»؛ حباب بعدی؟ اگر کریپتو امسال کم‌رنگ بود، هوش مصنوعی دقیقاً برعکس عمل کرد و در مجموع، ۱۰ تبلیغ سوپربول امسال مستقیماً به AI اختصاص داشت. آنتروپیک (Anthropic) از مدل بدون تبلیغ خود، کلود (Claude)، گفت. متا (Meta) عینک‌های هوشمند اوکلی (Oakley) مجهز به هوش مصنوعی را به نمایش گذاشت. گوگل (Google) در تبلیغی، مادری و پسرش را نشان داد که خانه‌شان را با کمک ابزار تصویرساز مبتنی بر هوش مصنوعی این شرکت تجهیز می‌کنند. آمازون (Amazon) هم نسخه جدید الکسا پلاس (Alexa+) را با حضور کریس همسورث (Chris Hemsworth) معرفی کرد. اما آیا این نشانه ترکیدن حباب AI است؟ همزمان با رشد سریع هوش مصنوعی، ارزش‌گذاری شرکت‌های این حوزه به ارقام سرسام‌آوری رسیده و تردیدهایی جدی درباره سودآوری آنها شکل گرفته است. گری اسمیت (Gary Smith)، استاد اقتصاد کالج پومونا، و جفری فانک (Jeffrey Funk)، مشاور مستقل مرتبط با دانشگاه کارنگی ملون، در یادداشتی نوشته‌اند: در این حباب هوش مصنوعی، قیمت سهام شرکت‌های وابسته به AI از پیش‌بینی‌های واقع‌بینانه سودآوری جدا شده است. شرکت‌هایی مثل اوپن‌ای‌آی (OpenAI) و آنتروپیک، میلیاردها دلار ضرر می‌دهند، اما ارزش‌گذاری‌شان به صدها میلیارد دلار می‌رسد؛ انگار شرکت‌هایی هستند که واقعاً سود می‌سازند. به‌گفته آنها، وقتی خبری از سود نیست، تمرکز تبلیغات دوباره روی یک شاخص قدیمی می‌رود: تعداد کاربران؛ همان چیزی که در دوران دات‌کام هم دیده شده بود. حضور پررنگ و بعضاً اغراق‌آمیز هوش مصنوعی در تبلیغات سوپربول، برای خیلی‌ها یادآور دوره‌هایی است که فناوری‌های نوظهور درست در اوج هیجان عمومی، بیش از حد بزرگ و همه‌جا حاضر شدند. وقتی یک تکنولوژی تازه، ناگهان به محور اصلی تبلیغات برندها تبدیل می‌شود، این سوال جدی مطرح می‌شود که آیا با رشد طبیعی یک نوآوری طرف هستیم یا نشانه‌های اولیه یک حباب را می‌بینیم. الگوی تاریخی بازارها نشان می‌دهد که چنین دوره‌هایی اغلب با انتظارات غیرواقع‌بینانه همراه می‌شوند؛ جایی که ارزش‌گذاری‌ها جلوتر از درآمد، سودآوری و کاربرد واقعی حرکت می‌کنند. در چنین شرایطی، حتی اگر ترکیدن حباب اجتناب‌ناپذیر باشد، به‌معنای نابودی کامل آن فناوری نیست. معمولاً بسیاری از شرکت‌های ضعیف حذف می‌شوند، اما چند شرکت قدرتمند که مدل کسب‌وکار، منابع مالی و کاربرد واقعی دارند، از این آزمون جان سالم به در می‌برند. اگر گذشته چراغ راه آینده باشد، هوش مصنوعی هم از این قاعده مستثنی نیست. ممکن است هیجان فعلی فروکش کند و بازار وارد فاز اصلاح شود، اما احتمالاً باز هم شرکت‌هایی باقی می‌مانند که نه‌تنها دوام می‌آورند، بلکه بعدها از همین دوران به‌عنوان نقطه‌ای تعیین‌کننده در مسیر رشد خود یاد می‌کنند؛ شاید حتی با تبلیغی پرزرق‌وبرق، درست در همان صحنه‌ای که زمانی نشانه اوج حباب بود.

اصلاح شدید قیمت بیت کوین در ابتدای ماه فوریه بار دیگر نگاه‌ها را به ساختار چرخه‌های قیمتی این دارایی جلب کرده است. داده‌ها نشان می‌دهد افت اخیر ممکن است نه یک نوسان مقطعی بلکه نقطه‌ای کلیدی در دل بازار نزولی فعلی باشد؛ نقطه‌ای که می‌تواند مسیر ادامه این چرخه را برای ماه‌های آینده مشخص کند. به گزارش میهن بلاکچین و بر اساس تحلیل تازه شرکت تحقیقاتی کایکو ریسرچ (Kaiko Research)، سقوط اخیر بیت کوین شاید همان «نقطه میانی» بازار نزولی کنونی باشد؛ مرحله‌ای که معمولاً پس از فروکش‌کردن هیجان‌ها رخ می‌دهد و بازار را وارد فاز فرسایشی‌تری می‌کند، پیش از آن‌که زمینه برای یک دوره انباشت جدید و رشد دوباره فراهم شود. سقوط اخیر «نقطه میانی» بازار نزولی بود قیمت بیت کوین روز جمعه تا محدوده ۵۹٬۹۳۰ دلار سقوط کرد که پایین‌ترین قیمت این ارز دیجیتال از اکتبر ۲۰۲۴ محسوب می‌شود.  این ریزش واکنش‌های زیادی به همراه داشته اما تحلیلگران شرکت کایکو ریسرچ معتقدند که این افت قیمتی نشانه‌ای از خروج بازار از فاز سرخوشی پس از هاوینگ و ورود به دوره‌ای است که از نظر تاریخی، ویژگی‌های یک بازار نزولی کلاسیک را دارد. دوره‌ای که معمولاً حدود ۱۲ ماه به طول می‌انجامد و پس از آن، فاز انباشت تدریجی آغاز می‌شود. شرکت کایکو می‌گوید سقوط ۳۲ درصدی اخیر بیت کوین، شدیدترین اصلاح قیمت این دارایی از زمان هاوینگ ۲۰۲۴ تاکنون بوده و می‌تواند به‌عنوان نقطه میانی بازار نزولی فعلی در نظر گرفته شود. این شرکت در توضیح دیدگاه خود می‌گوید: تحلیل شاخص‌های آنچین و مقایسه عملکرد توکن‌های مختلف نشان می‌دهد بازار در حال نزدیک‌شدن به سطوح حمایتی تکنیکالی بسیار مهمی است؛ سطوحی که مشخص خواهند کرد آیا چارچوب چرخه چهارساله بیت کوین همچنان معتبر باقی می‌ماند یا نه. چرخه‌های هاوینگی بیت کوین - منبع: Kaiko Research در تحلیل شرکت کایکو به چند نشانه مهم در داده‌های آنچین اشاره شده که ضعیف‌شدن بازار حکایت دارند. یکی از مهم‌ترین این نشانه‌ها، افت حدود ۳۰ درصدی حجم معاملات اسپات رمزارزها در مجموع ۱۰ صرافی متمرکز برتر است؛ به‌طوری‌که این عدد از حدود یک تریلیون دلار در اکتبر ۲۰۲۵ به حدود ۷۰۰ میلیارد دلار در نوامبر کاهش یافته است. همزمان، مجموع سود باز قراردادهای آتی بیت کوین و اتریوم نیز طی یک هفته گذشته از ۲۹ میلیارد دلار به ۲۵ میلیارد دلار رسیده و ۱۴٪ کاهش یافته است. کایکو این افت را نشانه‌ای روشن از فرآیند «دی‌لوریج» یا کاهش اهرم در بازار قراردادهای مشتقه می‌داند؛ فرآیندی که معمولاً در فازهای نزولی بازار شدت می‌گیرد. کاهش سود باز قراردادهای آتی بیت کوین و اتریوم - منبع: Kaiko Research در حالی که بیت کوین از ابتدای سال جاری بار دیگر با الگوی تاریخی چرخه‌های چهارساله مبتنی بر هاوینگ خود هم‌راستا شده، اما تعیین عمق واقعی بازار نزولی فعلی کار ساده‌ای نیست. شان یانگ (Shawn Young)، تحلیلگر ارشد موسسه تحقیقاتی ام‌ای‌اکس‌سی ریسرچ (MEXC Research)، معتقد است هنوز عوامل مهمی که بیت کوین را تا سقف ۱۲۶٬۰۰۰ دلار بالا بردند، از بین نرفته‌اند. او در این‌باره می‌گوید: با ظاهرشدن نشانه‌های اشباع فروش در چندین تایم‌فریم، حالا بیشتر بحث‌ها در این مورد است که رشد دوباره بیت کوین چه زمانی رخ می‌دهد، نه این‌که آیا اصلاً اتفاق می‌افتد یا نه. به‌گفته یانگ، حتی این احتمال وجود دارد که بیت کوین در حال ورود به یک چرخه جدید باشد؛ چرخه‌ای که ماهیت واقعی آن احتمالاً طی یک سال آینده روشن‌تر خواهد شد. آیا ۶۰ هزار دلار کف بازار نزولی فعلی است؟ اما سوال کلیدی که در حال حاضر سرمایه‌گذاران با آن مواجه هستند این است که آیا سقوط قیمت بیت کوین تا محدوده ۶۰٬۰۰۰ دلار کف بازار نزولی فعلی بوده یا نه. این سطح قیمتی تقریباً با میانگین متحرک ۲۰۰ هفته‌ای بیت کوین هم‌پوشانی دارد؛ شاخصی که در گذشته بارها به‌عنوان حمایت بلندمدت عمل کرده است. با این حال، نیکلای سوندِرگارد (Nicolai Sondergaard)، تحلیلگر آنچین شرکت نانسن، معتقد است در نبود محرک‌های اختصاصی برای بازار رمزارز، باید انتظار نوسانات بیشتری را داشت. وی در این رابطه می‌گوید: با این شرایط، هنوز بسیار دشوار است که بگوییم آیا واقعاً به چرخه چهارساله کلاسیک بازگشته‌ایم یا نه. افراد مطرح زیادی در بازار این ایده را مطرح می‌کنند، اما به همان اندازه هم تحلیلگرانی هستند که با آن موافق نیستند. شرکت کایکو ریسرچ نیز در ادامه گزارش خود خاطرنشان کرده که اصلاح ۵۲ درصدی قیمت بیت کوین از سقف قبلی خود در مقایسه با بازارهای نزولی گذشته، به شکل غیرمعمولی کم‌عمق بوده است و اصلاحی در بازه ۶۰ تا ۶۸ درصدی تطابق بیشتری با الگوهای تاریخی دارد. بر اساس این سناریو، کف چرخه فعلی بیت کوین می‌تواند در محدوده ۴۰٬۰۰۰ تا ۵۰٬۰۰۰ دلار شکل بگیرد؛ محدوده‌ای که با اصلاح‌های گذشته هم‌خوانی بیشتری دارد. منبع: Michaël van de Poppe با این حال، همه فعالان بازار با این دیدگاه موافق نیستند. به عنوان مثال، مایکل فن دی پوپ (Michaël van de Poppe)، تحلیلگر مطرح بازار با استناد به افت بی‌سابقه احساسات سرمایه‌گذاران و کاهش شاخص قدرت نسبی (RSI) به سطوحی که آخرین‌بار در سال‌های ۲۰۱۸ و ۲۰۲۰ مشاهده شده بودند معتقد است سقوط اخیر تا ۶۰ هزار دلار، کف محلی قیمت بیت کوین بوده است.

یک قابلیت جدید در کیف پول فانتوم، که قرار بود تجربه کاربری را ساده‌تر و ارتباط کاربران را راحت‌تر کند، حالا به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات امنیتی بازار رمزارز تبدیل شده است. پس از آن‌که یک سرمایه‌گذار در جریان حمله‌ای فیشینگ، حدود ۲۶۴ هزار دلار بیت کوین رپدشده را از دست داد، نگاه‌ها حالا به سمت پیامرسان داخلی این کیف پول و ضعف‌های احتمالی آن معطوف شده است. به گزارش میهن بلاکچین، بررسی داده‌های آنچین نشان می‌دهد این سرقت نه از طریق هک کلید خصوصی، بلکه با سوءاستفاده از یک روش قدیمی اما همچنان مؤثر به نام «مسموم‌سازی آدرس» (Address Poisoning) انجام شده؛ روشی که به‌جای نفوذ فنی، از رفتار کاربران و طراحی رابط کیف پول‌ها سوءاستفاده می‌کند. رد پای حمله در داده‌های بلاکچینی بر اساس داده‌هایی که زک‌ایکس‌بی‌تی (ZachXBT)، کارآگاه معروف کریپتو منتشر کرده، این کاربر روز چهارشنبه در نتیجه حمله‌ای مشکوک به فیشینگ مرتبط با بخش پیامرسان داخلی کیف پول فانتوم، حدود ۳.۵ واحد wBTC معادل حدود ۲۶۴٬۰۰۰ دلار از دست داده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که دارایی‌های مسروقه از آدرس 0x85c به آدرسی دیگر منتقل شده که در پلتفرم نانسن به عنوان یک آدرس با موجودی بالا تگ شده است. الگوی این تراکنش نیز کاملاً با متد «مسموم‌سازی آدرس» همخوانی دارد؛ روشی که در آن کلاهبردار به جای نفوذ به کدهای امنیتی، از سوابق تراکنش‌های کاربر برای فریب دادن او استفاده می‌کند. آدرس 0x85c - منبع: Nansen در این نوع حمله، کلاهبردار ابتدا با ارسال تراکنش‌های بسیار کوچک، آدرس خود را وارد تاریخچه تراکنش‌های قربانی می‌کند. سپس منتظر می‌ماند تا کاربر، هنگام انتقال دارایی، آدرس مقصد را از روی همین تاریخچه کپی کرده و بدون توجه، رمزارز را به کیف پول مهاجم بفرستد. در این روش، هیچ نفوذی به کیف پول یا کلید خصوصی انجام نمی‌شود. [sc name="box" type="info" link="https://mihanblockchain.com/what-is-address-poisoning-attack/" content="حمله مسموم کردن آدرس چیست و چگونه از این حمله در امان بمانیم؟" ][/sc] انتقاد مستقیم از فانتوم؛ «یک روش جدید برای خالی‌شدن حساب‌ها» زک‌ایکس‌بی‌تی با انتقاد صریح از فانتوم، از این کیف پول خواست رابط کاربری خود را به‌طور جدی ارتقا دهد. او هشدار داد که پیامرسان داخلی فانتوم می‌تواند به «یک روش جدید برای خالی‌شدن حساب کاربران» تبدیل شود، چرا که تراکنش‌های اسپم به‌درستی فیلتر نمی‌شوند و کاربران به‌راحتی در دام مسموم‌سازی آدرس می‌افتند. اما نکته قابل تامل اینجاست که این اتفاق تنها محدود به یک کاربر نبوده. کاربری در شبکه اجتماعی ایکس با نام Kill4h نیز گزارش داده که از طریق همین قابلیت پیامرسان، قربانی دو حمله مشابه شده و مجموعاً بیش از ۲۳۰ دلار یو‌اس‌دی کوین (USDC) را از دست داده است. مجموع این گزارش‌ها بار دیگر نشان می‌دهد که امنیت کاربران تنها به الگوریتم‌ها و رمزنگاری وابسته نیست، بلکه طراحی رابط کاربری و نحوه نمایش اطلاعات نیز نقشی حیاتی در جلوگیری از کلاهبرداری‌ها دارد. پیش از این نیز برخی چهره‌های سرشناس صنعت کریپتو نسبت به خطر حملات مسموم‌سازی آدرس هشدار داده بودند. به عنوان مثال، چانگ‌پنگ ژائو (Changpeng Zhao)، هم‌بنیان‌گذار صرافی بایننس در دسامبر سال گذشته پس از حمله مشابهی گفته بود: همه کیف پول‌ها باید به‌سادگی بررسی کنند که آیا آدرس مقصد یک آدرس مسموم است یا نه و در صورت تشخیص، انتقال را مسدود کنند. این فقط یک کوئری بلاکچینی است … در نهایت، کیف پول‌ها اصلاً نباید این تراکنش‌های اسپم را نمایش دهند. اگر ارزش تراکنش کم است، باید کاملاً فیلتر شود. واکنش فانتوم و توصیه‌های امنیتی تیم توسعه کیف پول فانتوم هنوز به این اتفاق واکنشی نشان نداده اما پیش‌تر در توصیه‌های امنیتی خود اعلام کرده که کاربران باید فرض را بر این بگذارند که هر توکن یا NFT ناخواسته‌ای که به کیف پولشان ارسال می‌شود، بخشی از یک کلاهبرداری است. این شرکت همچنین هشدار داده کاربران نباید روی لینک‌های موجود در تبلیغات پولی گوگل یا پست‌های شبکه‌های اجتماعی که وعده ایردراپ رایگان می‌دهند، کلیک کنند.

ری دالیو (Ray Dalio)، میلیاردر سرشناس و بنیان‌گذار شرکت مدیریت سرمایه بریج واتر (Bridgewater Associates)، هشدار داده است که ارزهای دیجیتال بانک مرکزی در راه هستند. او معتقد است این فناوری با وجود مزایایی که دارد، می‌تواند پتانسیل بالایی برای افزایش کنترل دولت‌ها بر دارایی‌های شخصی افراد ایجاد کند. دالیو در مصاحبه‌ای با تاکر کارلسون (Tucker Carlson)، ضمن بررسی بحران بدهی آمریکا و قیمت طلا، تأکید کرد که پیاده‌سازی این سیستم در نهایت اتفاق خواهد افتاد. به گزارش میهن بلاکچین، دالیو که از سال ۱۳۶۴ (۱۹۸۵ میلادی) مدیریت سرمایه‌گذاری شرکت خود را بر عهده دارد، بر این باور است که این ارزها حریم خصوصی مالی را به طور کامل از بین می‌برند. به گفته او، این ابزارهای دیجیتال به دولت‌ها قدرت می‌دهند تا به طور مستقیم مالیات وضع کرده، دارایی‌ها را ضبط کنند و حتی دسترسی مخالفان سیاسی را به سیستم بانکی قطع نمایند. ارزهای دیجیتال بانک مرکزی؛ شفافیت به قیمت از دست رفتن آزادی ری دالیو اشاره کرد که ارزهای دیجیتال بانک مرکزی به دلیل سرعت و سادگی در انجام تراکنش‌ها جذاب هستند. با این حال، او نسبت به جنبه‌های منفی آن‌ها ابراز نگرانی کرد و گفت که بحث‌های زیادی در این باره شکل خواهد گرفت. به باور او، این ارزها احتمالاً سودی به دارندگان پرداخت نخواهند کرد و به همین دلیل، با توجه به کاهش ارزش دلار، ابزار مناسبی برای نگهداری سرمایه نخواهند بود. ری دالیو همچنین هشدار داد که تمام تراکنش‌های انجام شده با این ارزها برای دولت‌ها شفاف خواهد بود. اگرچه این شفافیت برای کنترل جرم مفید است، اما هم‌زمان سطح بی‌سابقه‌ای از کنترل را در سایر حوزه‌ها در اختیار حکومت‌ها قرار می‌دهد. هشدار ری دالیو درباره خطر حذف حریم خصوصی و افزایش کنترل دولت‌ها با روی کار آمدن ارزهای دیجیتال بانک مرکزی - منبع: YouTube کنترل مستقیم دولت بر کیف پول شهروندان او تأکید کرد که در این سیستم‌های جدید، هیچ‌گونه حریم خصوصی وجود نخواهد داشت و این ارزها به یک ابزار کنترلی بسیار قدرتمند تبدیل می‌شوند. دالیو توضیح داد که یک ارز دیجیتال برنامه‌پذیر به دولت اجازه می‌دهد مستقیماً مالیات را کسر کند. همچنین، دولت‌ها از این طریق می‌توانند کنترل‌های ارزی شدیدی را اعمال نمایند. این موضوع به‌ویژه برای دارندگان بین‌المللی این ارزها یک چالش جدی است زیرا دولت‌ها می‌توانند دارایی‌های اتباع کشورهای تحت تحریم را به سادگی مسدود یا مصادره کنند. محدودیت‌های سیاسی و ممنوعیت در آمریکا ری دالیو همچنین اظهار داشت که اگر کسی از نظر سیاسی مورد غضب قرار گیرد، ممکن است دسترسی او به سیستم ارز دیجیتال بانک مرکزی به طور کامل قطع شود. با این حال، راه‌اندازی نسخه آمریکایی این ارز در آینده نزدیک بعید به نظر می‌رسد؛ زیرا دونالد ترامپ به شدت با آن مخالفت کرده است. ترامپ در دی ۱۴۰۳ (ژانویه ۲۰۲۵ میلادی)، بلافاصله پس از شروع به کار، با امضای یک فرمان اجرایی، ایجاد و انتشار هرگونه ارز دیجیتال بانک مرکزی در ایالات متحده را ممنوع کرد. وضعیت جهانی؛ آزمایش در ۵۰ کشور بر اساس داده‌های آنچین، در حال حاضر تنها سه کشور نیجریه، جامائیکا و باهاما به طور رسمی ارز دیجیتال بانک مرکزی خود را عرضه کرده‌اند. با این حال، رقابت جهانی در این عرصه ادامه دارد و ۴۹ کشور دیگر از جمله چین، روسیه، هند و برزیل در حال آزمایش این فناوری هستند. در همین راستا، بانک مرکزی هند در دی ۱۴۰۴ (ژانویه ۲۰۲۶ میلادی) پیشنهادی را برای پیوند دادن ارزهای دیجیتال بانک مرکزی کشورهای عضو بریکس (BRICS) ارائه کرده است. هدف این طرح، تسهیل تجارت فرامرزی و پرداخت‌های صنعت گردشگری است. همچنین پروژه ام بریج (mBridge) به رهبری چین، پیش از این توانسته است حجم پرداخت‌های بین‌المللی خود را به بیش از ۵۵ میلیارد دلار برساند.

راه‌اندازی شبکه آزمایشی کوانتومی بیت کوین توسط مجموعه فناوری‌های بی تی کیو (BTQ) در ۱۲ ژانویه ۲۰۲۶ (۲۲ دی ۱۴۰۴)، نقطه عطفی در شناسایی دقیق محل ظهور ریسک‌های پساکوانتومی محسوب می‌شود. این اقدام نشان می‌دهد که مقابله با تهدیدات محاسبات پیشرفته، فراتر از بحث‌های نظری، یک چالش مهندسی جدی و عملیاتی است. این شبکه آزمایشی که با ساختاری مشابه شبکه اصلی طراحی شده، به‌وضوح نشان می‌دهد که امنیت امضاهای دیجیتال و کلیدهای عمومی (Public Keys) افشا شده تا چه اندازه در برابر قدرت محاسباتی کوانتومی آسیب‌پذیر هستند و این موضوع ابعاد نگران‌کننده‌ای از ریسک دارایی‌های قدیمی را آشکار می‌سازد. به گزارش میهن بلاکچین، تمرکز اصلی ریسک‌های کوانتومی در شبکه بیت کوین بر کلیدهای عمومی افشا شده معطوف است و هدف بی تی کیو از طراحی این محیط آزمایشی، بررسی رفتار امضاهای پساکوانتومی در فضایی کاملاً مشابه بیت کوین بوده است. نتایج اولیه این پروژه نشان می‌دهد که استفاده از امضاهای مقاوم در برابر کوانتوم، به دلیل ساختار پیچیده‌تر، حجم داده‌های هر تراکنش را به شدت افزایش می‌دهد که این موضوع در نهایت باعث اشغال سریع‌تر فضای بلاک (Block Space) و بالا رفتن تقاضا برای آن می‌شود. از سوی دیگر، مشخص شده است که «ریسک بیت‌کوین‌های قدیمی» عمدتاً متوجه حساب‌هایی است که از قالب‌های قدیمی یا اصطلاحاً آدرس‌های لگسی (Legacy Output Types) استفاده می‌کنند یا گرفتار عادتِ ناامنِ استفاده دوباره از یک آدرس (Address Reuse) شده‌اند؛ چرا که در این حالت‌ها، کلید عمومی کیف پول در شبکه لو رفته و راه برای نفوذ کوانتومی باز شده است. در همین راستا، شرکت فناوری‌های بی تی کیو با ایجاد این شبکه آزمایشی مستقل، بستری را فراهم کرده است تا بتوان کارایی امضاهای جدید را در برابر تهدیدات آینده به دقت سنجید، بدون آنکه نیازی به تغییر در قوانین حاکمیتی یا ساختار فعلی شبکه اصلی بیت کوین باشد. چه چیزی در عصر کوانتوم تغییر می‌کند؟ ایده اصلی بی تی کیو این است که طرح امضای فعلی بیت کوین را با استاندارد «امضای مبتنی بر شبکه ماژولار» (Module-Lattice Signature) جایگزین کند. این استاندارد توسط مؤسسه ملی استاندارد و فناوری (NIST) به عنوان یک استاندارد رسمی برای امنیت در برابر تهدیدات پساکوانتومی تأیید شده است. نکته کلیدی اینجاست که در اکثر مدل‌های تهدید کوانتومی علیه بیت کوین، شرط اصلی برای حمله، «لو رفتن کلید عمومی» است. در واقع اگر کلید عمومی شما از قبل روی شبکه یا اصطلاحاً آنچین قابل مشاهده باشد، یک کامپیوتر کوانتومی با توان کافی در آینده می‌تواند به صورت تئوری، کلید خصوصی (Private Key) متناظر با آن را به صورت آفلاین پیدا کند و به دارایی‌های شما دسترسی یابد. نکته مهم این است که شرکت بی تی کیو یک نهاد پژوهش‌محور در حوزه رمزنگاری پساکوانتومی و امنیت بلاکچین است و این شبکه آزمایشی را صرفاً برای مطالعه رفتار امضاهای مقاوم در برابر کوانتوم طراحی کرده است. برخلاف تصور عمومی، ریسک کوانتومی بیت کوین ربطی به «عرضه کل بیت کوین» یا «حدس زدن جادویی کلیدهای خصوصی» ندارد. نگرانی اصلی این است که یک «کامپیوتر کوانتومیِ توانمند در رمزنگاری» بتواند با اجرای الگوریتم شور (Shor’s Algorithm)، مسئله ریاضیِ لگاریتم گسسته را حل کند. این یعنی مهاجم می‌تواند با داشتن کلید عمومی، کلید خصوصی متناظر با آن را استخراج کند. چنین اتفاقی هر دو روش فعلی امضای بیت کوین، یعنی الگوریتم منحنی بیضوی (ECDSA) و امضاهای اشنور (Schnorr) را بی‌اثر و ناامن می‌کند. طبق تحلیل‌های آزمایشگاه‌های چین‌کد (Chaincode Labs)، اصلی‌ترین خطر کوانتومی برای بیت کوین این است که مهاجم بتواند با تولید امضاهای معتبر، دارایی‌های دیگران را بدون اجازه خرج کند. این ریسک به دو دسته کلی تقسیم می‌شود: خطر بلندمدت : این وضعیت مربوط به دارایی‌هایی است که کلید عمومی آن‌ها به دلیل استفاده از قالب‌های قدیمی (Legacy) یا اشتباه در استفاده مجدد از آدرس، از قبل روی شبکه لو رفته و برای همه قابل مشاهده است. در این حالت، مهاجم زمان کافی برای حمله را در اختیار دارد. خطر کوتاه‌مدت: در این حالت، کلید عمومی فقط در لحظه‌ای که تراکنش به شبکه فرستاده می‌شود و در انتظار تایید (در Mempool) می‌ماند، آشکار می‌گردد. این موضوع یک پنجره زمانی بسیار کوتاه برای حمله ایجاد می‌کند. باید توجه داشت که در حال حاضر هیچ کامپیوتر کوانتومی تهدید فوری برای بیت کوین به حساب نمی‌آید. همچنین، برخلاف تصور بسیاری، خطر کوانتومی برای استخراج یا ماینینگ بسیار کمتر و متفاوت از خطر «شکستن امضاها» است. اگرچه الگوریتم شور به عنوان یک فرمول ریاضی وجود دارد، اما اجرای عملی آن برای استخراج کلید خصوصی از دل کلید عمومی، نیازمند یک کامپیوتر کوانتومی بسیار عظیم و مقاوم در برابر خطا است که هنوز ساخته نشده است. آنچه بی تی کیو ساخته است و چرایی اهمیت آن در دنیای کریپتو شبکه آزمایشی کوانتومی بی تی کیو در عمل با استفاده از کُد نرم‌افزار بیت کوین کور ساخته شده، اما با یک تفاوت کلیدی: سامانه امضای دیجیتال آن تغییر کرده است. در این تست‌نت، به‌جای امضاهای رایج بیت کوین (ECDSA)، از استاندارد ML-DSA استفاده می‌شود که درواقع یک الگوریتم امضای دیجیتال پساکوانتومی بوده که برای مقاومت در برابر کامپیوترهای کوانتومی طراحی شده‌اند. هدف بی تی کیو از این آزمایش، بررسی عملکرد بیت کوین در شرایطی است که امضاهای کلاسیک آن با امضاهای مقاوم در برابر کوانتوم جایگزین شوند. این تغییر بزرگ، شبکه را با مجموعه‌ای از سنجش سود و زیان فنی (Engineering trade-offs) روبرو می‌کند؛ به این معنا که برای به دست آوردن امنیتِ کوانتومی، باید هزینه‌های فنی دیگری را بپذیریم. چالش اصلی اینجاست که امضاهای جدید (ML-DSA) حدود ۳۸ تا ۷۲ برابر حجیم‌تر از امضاهای فعلی بیت کوین (ECDSA) هستند. به همین دلیل، بی تی کیو مجبور شده است سقف اندازه هر بلاک (Block size limit) را در این شبکه آزمایشی به ۶۴ مبی‌بایت (MiB) افزایش دهد تا فضای کافی برای این تراکنش‌های غول‌آسا فراهم شود. در واقع، آن‌ها می‌خواهند ببینند آیا شبکه می‌تواند این حجم سنگین از داده را بدون از دست دادن کارایی، مدیریت کند یا خیر. بی تی کیو از این تست‌نت به عنوان یک میدان آزمایش کامل استفاده می‌کند تا تمام مراحل از ساخت کیف پول گرفته تا استخراج و تایید در مرورگر بلاک را بسنجد. به زبان ساده، هدف این است که ببینند «بیت کوینِ مقاوم در برابر کوانتوم» در عمل چقدر روان کار می‌کند و سنجش سود و زیان فنی بین «امنیت بالاتر» و «حجم تراکنش بیشتر» در دنیای واقعی چگونه مدیریت می‌شود. ریسک بیت‌کوین‌های قدیمی در کجا متمرکز است؟ وقتی تحلیلگران در فضای رمزنگاری پسا‌کوانتومی از ریسک «بیت کوین‌های قدیمی» صحبت می‌کنند، تمرکز اصلی آن‌ها بر کلیدهای عمومی است که پیش از این روی زنجیره (آنچین) افشا شده‌اند. خطر بزرگ اینجاست که یک کامپیوتر کوانتومی در آینده با اجرای الگوریتم شور (Shor’s Algorithm)، می‌تواند از این کلیدهای لو رفته برای استخراج کلیدهای خصوصی و تولید تراکنش‌های خروجی معتبر استفاده کند. در این میان، سه نوع خروجی خاص به دلیل قرار دادن مستقیم کلید عمومی در اسکریپت قفل‌کننده (ScriptPubKey)، بلافاصله در معرض خطر حملات بلندمدت قرار می‌گیرند که شامل پرداخت به کلید عمومی (P2PK)، پرداخت به چند‌امضایی (P2MS) و پرداخت به تپ‌روت (P2TR) هستند. توزیع این ریسک نابرابر است: نوع پرداخت به کلید عمومی (P2PK) تنها سهم ناچیز ۲۵ هزارم درصدی (۰.۰۲۵٪) از کل خروجی‌های خرج‌نشده تراکنش (UTXO) را دارد، اما بخش بزرگی از ارزش کل شبکه، یعنی بیش از ۱.۷ میلیون واحد بیت کوین (حدود ۸.۶۸٪) را در خود جای داده است. این دارایی‌ها عمدتاً شامل کوین‌های غیرفعال و قدیمی مربوط به دوران ساتوشی هستند که به دلیل ساختارشان، کلید عمومی آن‌ها از قبل لو رفته است. در مقابل، نوع پرداخت به چند‌امضایی (P2MS) حدود ۱.۰۳۷٪ از خروجی‌های خرج‌نشده را شامل می‌شود، اما تنها مقدار ناچیز ۵۷ واحد بیت کوین در آن‌ها ذخیره شده است. نوع جدیدتر یعنی پرداخت به تپ‌روت (P2TR) از نظر تعداد بسیار رایج است و ۳۲.۵٪ از خروجی‌های شبکه را به خود اختصاص داده، اما از نظر ارزش دلاری یا سرمایه‌ای در آن مقطع زمانی سهم کمی (حدود ۰.۷۴٪ یا ۱۴۶ هزار واحد بیت کوین) دارد. در این نوع خروجی، افشای اطلاعات به طراحی «مسیر کلید» مربوط است که باعث می‌شود یک کلید عمومیِ تغییریافته در فضای آنچین قابل مشاهده باشد.. سهم انواع اسکریپت‌ها از اندازه مجموعه UTXO در شبکه بیت کوین – منبع: chaincode.com علاوه بر این، اشتباه در بازمصرف یا استفاده مجدد از آدرس می‌تواند وضعیتی را که در آن خطر فقط در لحظه خرج کردن وجود دارد، به یک تهدید همیشگی و بلندمدت تبدیل کند؛ زیرا به محض اینکه یک کلید عمومی روی شبکه ظاهر شود، برای همیشه در معرض دید هکرهای کوانتومی باقی می‌ماند. با تکیه بر این داده‌ها، شرکت بی تی کیو معتقد است حجم دارایی‌های آسیب‌پذیر بسیار گسترده بوده و حدود ۶.۲۶ میلیون واحد بیت کوین در معرض خطر جدی هستند. همین موضوع ضرورت آزمایش امضاهای پساکوانتومی در محیطی مشابه بیت کوین را از هم‌اکنون ثابت می‌کند. گام بعدی برای بیت‌کوین چیست؟ در کوتاه‌مدت، ملموس‌ترین اقدام برای مقابله با این تهدیدات، افزایش «مشاهده‌پذیری» و حفظ آمادگی است؛ چرا که مدل تهدید در امضاهای دیجیتال کاملاً به افشای کلید عمومی بستگی دارد و به همین دلیل، بحث‌های تخصصی عمدتاً بر این محور می‌چرخد که چگونه شیوه‌های فعلی مدیریت کیف پول و اسکریپت‌نویسی بیت کوین (مانند مدل‌های قدیمی اسکریپت) باعث افشای زودهنگام کلیدها می‌شوند. در مقابل، می‌توان با پرهیز از بازمصرف یا استفاده مجدد از آدرس، این ریسک را به طور پیش‌فرض به حداقل رساند؛ بنابراین، باید در نظر داشت که خطر بیت کوین‌ های قدیمی یک تهدید سراسری نیست که به طور ناگهانی تمام کوین‌ها را به یک اندازه به خطر بیندازد، بلکه این چالش عمدتاً گریبان‌گیر دارایی‌های انباشته‌شده در قالب‌های قدیمی و حساب‌هایی است که به دلیل بازمصرفِ آدرس، امنیت خود را از دست داده‌اند. محدودیت دوم که جنبه عملیاتی پررنگ‌تری دارد، مربوط به «ظرفیت شبکه» است. حتی اگر جامعه بیت کوین بر سر انتقال به سیستم‌های پساکوانتومی به توافق کامل برسد، باز هم با چالش بزرگ محدودیت فضای بلاک و هماهنگی میان کاربران روبرو خواهیم بود. تحلیل‌های دانشگاهی نشان می‌دهند که زمان‌بندی این انتقال به شدت به پیش‌فرض‌های ما بستگی دارد؛ اگرچه در یک سناریوی نظری و ایده‌آل (که فرض شود تمام تراکنش‌ها به سرعت مهاجرت می‌کنند) این زمان کوتاه به نظر می‌رسد، اما در واقعیت، اختصاص فضای کافی در بلاک‌ها برای این حجم عظیم از داده، حتی بدون در نظر گرفتن چالش‌های حاکمیتی و پذیرش همگانی، چندین سال زمان خواهد برد. شبکه آزمایشی بی تی کیو دقیقاً به همین منظور طراحی شده است؛ این بستر به مهندسان اجازه می‌دهد هزینه‌های عملیاتیِ امضاهای پساکوانتومی از جمله حجم بسیار زیاد داده‌ها و محدودیت‌های فنی جدید را در محیطی کاملاً شبیه به بیت کوین رصد کنند، بدون آنکه ادعاهای اغراق‌آمیزی درباره شکسته شدن قریب‌الوقوع امنیت بیت کوین مطرح نمایند. بزرگ‌ترین سدی که در حال حاضر جلوی پیشرفت کامپیوترهای کوانتومی را گرفته، وجود «نویز» یا همان خطاهای محاسباتی است. کیوبیت‌های (Qubits) امروزی بسیار حساس هستند و مدام دچار خطا می‌شوند؛ به همین دلیل، وجود سیستمی برای «تصحیح خطای مقاوم به خطا» (Fault-tolerant error correction) حیاتی است. در واقع، برای اینکه بتوان محاسبات سنگین و طولانی‌مدت (مثل شکستن کدهای رمزنگاری) را انجام داد، باید از تعداد بسیار زیادی «کیوبیت فیزیکی» استفاده کرد تا تنها تعداد کمی «کیوبیت منطقی» (Logical Qubits) قابل‌اعتماد و بدون خطا به دست آید. تا زمانی که این پایداری ایجاد نشود، کامپیوترهای کوانتومی قدرت لازم برای تهدید رمزنگاری‌های دنیای واقعی را نخواهند داشت. در سطح پروتکل، آمادگی برای مقابله با تهدیدات کوانتومی به عنوان یک مسیر مرحله‌بندی شده و گام‌به‌گام بررسی می‌شود. از آنجا که طرح‌های امضای پساکوانتومی بسیار سنگین‌تر از امضاهای فعلی (منحنی بیضوی) هستند، استفاده از آن‌ها باعث افزایش حجم تراکنش‌ها، اشغال پهنای باند بیشتر و بالا رفتن هزینه‌ی تأیید می‌شود؛ یعنی دقیقاً همان سنجش سود و زیان فنی که شرکت بی تی کیو با آزمایش استاندارد ML-DSA در حال بررسی آن‌هاست. به همین دلیل، برخی از پیشنهادها برای به‌روزرسانی بیت کوین، به جای اینکه شبکه را فوراً به یک الگوریتم امضای کوانتومی خاص متعهد کنند، ابتدا بر «کاهش نقاط ضعف در ساختار فعلی» تمرکز دارند. یکی از نمونه‌های اخیر، پیشنهاد بهبود بیت‌کوین شماره ۳۶۰ (BIP 360) است که نوع جدیدی از خروجی به نام «پرداخت به هش تپ‌اسکریپت» (P2TSH) را معرفی می‌کند. این طرح مشابه تپ‌روت است، اما با یک تفاوت هوشمندانه: این مدل، امکان «خرج کردن از مسیر کلید» را که مستقیماً به امضاهای منحنی بیضوی وابسته است، حذف می‌کند. در عوض، یک مسیر بومی برای «تپ‌اسکریپت» باقی می‌گذارد که به گونه‌ای طراحی شده تا وابستگی به کلیدهای عمومیِ آسیب‌پذیر را از بین ببرد. ایده‌های مشابه دیگری نیز تحت عنوان خانواده «تپ‌روتِ فقط هش» (Hash-only Taproot) یا «خرج‌کردن اسکریپتی» (Script-spend) مطرح شده‌اند که اغلب با نام فنی P2QRH شناخته می‌شوند. هدف اصلی این پیشنهادها، استفاده از ساختار فعلی تپ‌روت است، به شکلی که مسیرهای خرج‌کردنِ وابسته به کلید (که در برابر کوانتوم آسیب‌پذیر هستند) دور زده شوند. نکته کلیدی این است که هیچ‌کدام از این راهکارها هنوز قطعی یا نهایی نشده‌اند. در واقع، پاسخ احتمالی بیت کوین به تهدید کوانتوم، یک فرآیند سازماندهی جمعی (Coordination) خواهد بود که در آن باید بین سه عامل حیاتی یعنی «پایبندی به اصول سنتی و محافظه‌کارانه شبکه»، «حفظ سازگاری با نسخه‌های قدیمی» و «هزینه‌های سنگینِ تغییر فرمت تراکنش‌ها»، تعادل و توازن دقیقی برقرار شود. تست‌نت بی تی کیو حقایق مهمی را آشکار می‌کند اگرچه شبکه آزمایشی بی تی کیو نقطه پایانی برای بحث‌های پیچیده کوانتومی نیست، اما دو واقعیت انکارناپذیر را روشن می‌کند. نخست اینکه معتبرترین مدل‌های تهدید، بر بخش‌هایی تمرکز دارند که کلیدهای عمومی از قبل در آن‌ها افشا شده است؛ به همین دلیل موضوع «کوین‌های قدیمی» یا دارایی‌های غیرفعال، مدام در تحلیل‌های امنیتی تکرار می‌شود. دوم اینکه تبدیل بیت کوین به یک شبکه مقاوم در برابر کوانتوم، بیش از هر چیز یک چالش بزرگ در حوزه مهندسی و سازماندهی جمعی به شمار می‌رود؛ چرا که هم‌سو کردنِ هزاران ذینفع مستقل برای پذیرش یک تغییر ساختاری سنگین، امری زمان‌بر و پیچیده است. انتخاب‌های فنی بی تی کیو، مانند استفاده از استاندارد ML-DSA و افزایش سقف بلاک‌ها برای جای دادن امضاهای بسیار حجیم، به خوبی نشان‌دهنده سنجش سود و زیان‌های فنی در این مسیر است. در نهایت، این شبکه آزمایشی بستری برای اندازه‌گیری دقیق هزینه‌ها و محدودیت‌های عملیاتی است و هدف آن فراهم آوردن ابزارهای لازم برای ارتقای امنیت بیت کوین در آینده دور خواهد بود.

بازار بیت کوین پس از سقوط شدید هفته گذشته که قیمت را برای لحظاتی به زیر ۶۰,۰۰۰ دلار رساند، اکنون تلاش می‌کند بالای ۷۰,۰۰۰ دلار تثبیت شود. به گزارش میهن بلاکچین، در همین حال، داده‌های آن‌چین نشان می‌دهد هولدرهای بلندمدت حدود ۲۴۵,۰۰۰ BTC را در جریان این افت فروخته‌اند؛ این اتفاق بحث درباره رسیدن بازار به کف را دوباره داغ کرده است. هولدرهای بلندمدت سریع‌ترین فروش از سال ۲۰۲۴ را ثبت کردند طبق داده‌های گلس‌نود (Glassnode)، تغییر موقعیت خالص هولدرهای بلندمدت طی ۳۰ روز گذشته به یک سطح افراطی در چرخه فعلی رسیده است. نمودار یک روزه بیت کوین - منبع: TradingView چنین جهش‌هایی در گذشته نیز دیده شده و در سال‌های ۲۰۱۹ و ۲۰۲۱ معمولاً با دوره‌های تثبیت قیمت همراه بوده است. این موضوع می‌تواند نشان دهد بخشی از فروش اخیر بیشتر به جابه‌جایی موقعیت‌ها شباهت دارد تا اینکه نشان‌دهنده خروج کامل سرمایه باشد. در عین حال، داده‌های کریپتوکوانت (CryptoQuant) تصویر پیچیده‌تری ارائه می‌دهد. با وجود این فروش گسترده، عرضه کل بیت کوین در اختیار هولدرهای بلندمدت در سال ۲۰۲۶ افزایش یافته و به ۱۳.۸۱ میلیون BTC رسیده است. تغییر خالص موقعیت دارنده بلندمدت بیت کوین - منبع: Glassnode این واگرایی به ماهیت زمانی تعریف هولدرهای بلندمدت بازمی‌گردد؛ در زمانی که معامله‌گران کوتاه‌مدت فعالیت خود را کاهش می‌دهند، بخشی از کوین‌ها به مرور وارد دسته بلندمدت می‌شوند. در نتیجه، عرضه بلندمدت می‌تواند همزمان با فروش نسل‌های قدیمی افزایش یابد. جریان دارندگان بلندمدت بیت کوین - منبع: CryptoQuant شاخص SOPR هولدرهای بلندمدت نیز دوباره بالای ۱ بازگشته است که نشان می‌دهد بازار از مرحله فروش با ضرر عبور کرده و به فاز بازیابی سودهای تحقق‌یافته وارد شده است. از آنجا که قیمت فعلی بالاتر از قیمت تحقق‌یافته کل بازار در محدوده ۵۵,۰۰۰ دلار قرار دارد، برخی تحلیلگران این شرایط را نشانه‌ای از شکل‌گیری کف یا فاز ساخت پایه می‌دانند. با این حال، عامل اصلی نوسانات کوتاه‌مدت همچنان شرایط اقتصاد کلان است. انتشار داده تورم آمریکا و احتمال عدم کاهش نرخ بهره در نشست بعدی فدرال رزرو، فضای احتیاط را در بازار حفظ کرده است. بر اساس داده‌های فدواچ (FedWatch)، بازارها احتمال عدم کاهش نرخ بهره را بیش از ۸۰٪ می‌دانند؛ این موضوع نشان‌دهنده ادامه سیاست پولی انقباضی است. افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا و شرایط مالی سخت همچنان فشار بر دارایی‌های پرریسک را حفظ کرده است. همزمان شاخص دلار آمریکا نیز یکی از منابع مهم نوسان باقی مانده و تغییرات آن می‌تواند بر نقدینگی بازار کریپتو اثر بگذارد. در مجموع، داده‌های آن‌چین نشانه‌هایی از شکل‌گیری کف بازار ارائه می‌دهند، اما شرایط اقتصاد کلان همچنان مانع از شکل‌گیری یک روند صعودی پایدار در کوتاه‌مدت است.

در صندوق‌های ETF اسپات بیت‌ کوین در آمریکا پس از چند هفته فشار فروش، دوباره نشانه‌هایی از بازگشت خریداران بزرگ و سازمانی دیده می‌شود. داده‌های جدید نشان می‌دهد که این صندوق‌ها در ادامه بهبود روند خود، تنها در روز گذشته ۱۴۵ میلیون دلار سرمایه جدید جذب کرده‌اند. به گزارش میهن بلاکچین، این ورودی سرمایه پس از آن ثبت شد که ‌ETFهای بیت‌ کوین در جمعه گذشته نیز ۳۷۱ میلیون دلار نقدینگی جدید جذب کرده بودند. باوجود این موفقیت، مجموع ورودی‌های اخیر هنوز نتوانسته است خروج ۳۱۸ میلیون دلاری هفته گذشته و ۱/۹ میلیارد دلار خروجی کل سال جاری میلادی را جبران کند. بااین‌حال، تحلیلگران کوین‌شیرز (CoinShares) بر این باور هستند که کاهش چشمگیر سرعت خروج پول که در این هفته به ۱۸۷ میلیون دلار رسید، معمولا می‌تواند نشان‌دهنده پایان موج فروش و آماده‌شدن بازار برای شروع دوباره روند صعودی باشد. ورود سرمایه ۱۴۵ میلیون دلاری در صندوق ETF اسپات بیت کوین - منبع: sosovalue سرمایه‌گذاران قدیمی، همچنان وفادار به بیت کوین برخلاف تصور برخی از افراد، حضور پررنگ غول‌های مالی در بازار بیت‌ کوین باعث فرار سرمایه‌گذاران قدیمی نشده است. مت هوگان (Matt Hougan)، مدیر ارشد سرمایه‌گذاری در بیت وایز (Bitwise) توضیح می‌دهد که حتی با ریزش‌های اخیر هم قدیمی‌های بازار بیت‌ کوین‌هایشان را به‌طور کامل نمی‌فروشند؛ آن‌ها فقط بخشی از سودشان را برمی‌دارند و همچنان اصل سرمایه را حفظ می‌کنند. هوگان توضیح می‌دهد که شاید گروه کوچکی از طرفداران قدیمی و متعصب بیت‌ کوین (با تفکرات سایفرپانک و آزادی‌خواهانه) از نفوذ شرکت‌های بزرگی مثل بلک‌راک (BlackRock) راضی نباشند، اما این افراد اقلیت بسیار کوچکی هستند که تعدادشان هم رو به کاهش است. او تاکید می‌کند:  سرمایه‌گذارانی که روزی با چند هزار دلار وارد شدند و امروز دارای میلیون‌ها دلار سرمایه هستند، هنوز هم در بازار حضور دارند. این داستان که نسل اول بیت‌ کوین در حال ترک این فضا است، با واقعیت‌هایی که ما از سرمایه‌گذاران شرکت Bitwise می‌بینیم، اصلا جور در نمی‌آید. چرا ریزش اخیر بازار کریپتو، ضعیف‌ترین دوره نزولی در تاریخ بیت‌ کوین است؟ تحلیلگران شرکت برنشتاین (Bernstein) معتقد هستند که کاهش قیمت اخیر، سست‌ترین و ضعیف‌ترین بازار خرسی در کل تاریخ بیت‌ کوین بوده است. به‌عبارتی دیگر، آن‌ها می‌گویند برخلاف سال‌های گذشته که ریزش قیمت‌ها با ورشکستگی‌های بزرگ در صنعت همراه بود، این بار هیچ بحران ساختاری رخ نداده است. برخی کارشناسان دلیل نوسان‌های اخیر را این‌طور توضیح می‌دهند که بیت‌ کوین با ورود صندوق‌های ETF و حضور سرمایه‌گذاران بزرگ، حالا دیگر وارد دنیای مالی رسمی شده و بیشتر از قبل تحت تاثیر رفتارهای حرفه‌ای بازار قرار گرفته است. علاوه‌بر این، عواملی مثل کم‌شدن نقدینگی در بازارهای جهانی و بالا بودن نرخ بهره هم باعث شده است تا دارایی‌هایی مثل بیت‌ کوین تحت فشار فروش قرار بگیرند. رونق بازار به آلت‌ کوین‌ها هم رسید؛ ورود سرمایه به اتریوم و ریپل هم‌زمان با بهتر شدن اوضاع صندوق‌های ETF بیت‌ کوین، صندوق‌های سایر ارزهای دیجیتال هم روز گذشته ورودی سرمایه قابل‌توجهی را ثبت کردند. براساس آمار رسمی، تنها در یک روز ۵۷ میلیون دلار پول جدید وارد صندوق‌های اتریوم و ۶.۳ میلیون دلار وارد صندوق‌های ریپل شده است. ورود ۵۷ میلیون دلار سرمایه به صندوق اسپات اتریوم - منبع: sosovalue منبع: سوسو ولیو

یکی از اعضای هیئت‌مدیره فدرال رزرو اعلام کرده که موج هیجان بازار کریپتو که همزمان با پیروزی ترامپ در انتخابات شکل گرفته بود، اکنون در حال فروکش کردن است. به گزارش میهن بلاکچین، به گفته این عضو، هرچه بازار رمزارزها بیشتر با سیستم مالی سنتی درهم‌تنیده شده، رفتار آن نیز بیشتر شبیه بازارهای مالی کلاسیک شده است؛ به‌ویژه در دوره‌هایی که شرکت‌ها مجبور به تعدیل ریسک و بازتنظیم پرتفوی خود می‌شوند. فروکش هیجان کریپتو از نگاه فدرال رزرو به باور این عضو هیئت‌مدیره، ورود گسترده بازیگران مالی سنتی به بازار کریپتو در ابتدا باعث رشد قیمت‌ها شد، اما همین موضوع اکنون به یکی از عوامل فشار فروش تبدیل شده است. شرکت‌هایی که از دنیای مالی سنتی وارد این حوزه شده‌اند، هنگام تغییر شرایط بازار، ناچارند موقعیت‌های خود را کاهش دهند؛ این روند می‌تواند افت‌های مقطعی ایجاد کند. والر در حال سخنرانی در کنفرانس فدرال رزرو در مورد پرداخت‌ها در ماه اکتبر - منبع: ِYoutube او همچنین به نبود قطعیت قانونی اشاره کرده و گفته کندی روند تصویب قوانین ساختار بازار کریپتو در کنگره، بخشی از سرمایه‌گذاران را محتاط کرده است. نبود چارچوب قانونی روشن، همچنان یکی از عوامل اصلی تردید در بازار محسوب می‌شود. این عضو باور دارد که نوسانات شدید بخشی طبیعی از بازار رمزارز است و سرمایه‌گذاران باید این واقعیت را بپذیرند. او تأکید کرده افزایش و کاهش قیمت‌ها ماهیت این بازار است و کسانی که تحمل چنین نوساناتی را ندارند، نباید وارد آن شوند. در کنار این اظهارات، او اعلام کرد فدرال رزرو قصد دارد حساب‌های پرداخت محدود برای شرکت‌های فین‌تک و کریپتو را در سال جاری راه‌اندازی کند. این حساب‌ها نسخه‌ای محدود از حساب‌های اصلی بانک مرکزی خواهند بود و هدف آن‌ها حمایت از نوآوری در عین حفظ امنیت سیستم پرداخت عنوان شده است. این حساب‌ها سود دریافت نمی‌کنند، دسترسی به اعتبار بانک مرکزی ندارند و با محدودیت موجودی همراه خواهند بود. با این حال، می‌توانند گامی مهم در نزدیک‌تر شدن شرکت‌های کریپتویی به زیرساخت مالی رسمی محسوب شوند.

درحالی‌که طی چند ماه گذشته، بسیاری از دارایی‌های دیجیتال بخش بزرگی از ارزش خود را از دست داده‌اند، برخی از فعالان بزرگ این حوزه معتقد هستند که این دوره نزولی با دفعات قبل فرق دارد. سرگئی نازاروف (Sergey Nazarov)، هم‌بنیان‌گذار پروژه چین‌ لینک (Chainlink)، یکی از افرادی است که باور دارد صنعت کریپتو، اکنون به مرحله جدیدی از بلوغ رسیده است و برخلاف گذشته، زیرساخت‌های آن با قدرت به رشد خود ادامه می‌دهند.  به گزارش میهن بلاکچین، نازاروف، در پست‌ اخیرش در شبکه اجتماعی ایکس به دو واقعیت مهم اشاره کرده است که می‌توانند مسیر پذیرش عمومی و سازمانی این صنعت را در سال‌های آینده شکل دهند. مدیریت بهتر بحران‌ها در بازار نزولی جدید؛ نشانه بلوغ زیرساخت‌ها نازاروف در بخش اول صحبت‌هایش به نبود بحران‌های ساختاری اشاره می‌کند. او می‌گوید برخلاف چرخه قبلی یعنی بازار نزولی سال ۲۰۲۲ که با سقوط‌ شرکت‌هایی مانند FTX و ورشکستگی پلتفرم‌های وام‌دهی همراه بود؛ این بار بازار کریپتو بحران‌های نقدینگی را بهتر مدیریت کرده است. براساس داده‌های منتشرشده، ارزش کل بازار کریپتو نسبت به بالاترین رکورد خود در ماه اکتبر، حدود ۴۴ درصد ریزش کرده و نزدیک به دو تریلیون دلار پول از بازار خارج شده است. با این حال، نازاروف می‌گوید: ما در این دوره، هیچ‌گونه اشتباه مدیریتی بزرگی که باعث نابودی سازمان‌های اصلی بازار شود مشاهده نکردیم؛ این یعنی صنعت کریپتو حالا خیلی بهتر می‌تواند در برابر نوسانات شدید قیمت‌ها مقاومت کند. رشد مستقل RWAها، جدا از نوسانات بازار دومین نکته مهم از نظر هم‌بنیان‌گذار چین‌ لینک، سرعت‌گرفتن انتقال دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) به دنیای بلاک چین است. نازاروف تاکید می‌کند که حتی در زمان ریزش قیمت‌ها، ثبت این دارایی‌ها روی بلاک چین و رشد بازار قراردادهای دائمی آن‌چین همچنان ادامه داشته است. منبع: RWA.xyz او به بازارهای معاملاتی کالاهایی مثل نقره اشاره کرد که گاهی اوقات، از نظر نقدینگی و دسترسی حتی با بازارهای سنتی رقابت کرده‌اند. به گفته او، چون ارزش این دارایی‌ها از خود آن‌ها می‌آید و اطلاعاتشان به‌صورت شفاف روی شبکه ثبت می‌شود، این مسیر در آینده هم بدون توجه به نوسانات بازار رمزارزها، با قدرت بیشتری ادامه خواهد یافت. سه روند کلیدی برای آینده صنعت کریپتو با توجه به وضعیت فعلی، نازاروف، سه اتفاق هم‌زمان را پیش‌بینی می‌کند که ورود این صنعت به مرحله بعدی رشد خواهند بود: گسترش معاملات و دیجیتالی‌کردن دارایی‌ها: نخستین روند، رشد بازار قراردادهای دائمی آن‌چین و تبدیل دارایی‌های واقعی به توکن‌های دیجیتال است. این بازارها مزایایی دارند (مثل امکان معامله در تمام ساعات شبانه‌روز، مدیریت وثیقه‌ها مستقیما داخل شبکه و استفاده از اطلاعات لحظه‌ای و دقیق) که در سیستم‌های قدیمی نیست. ورود شرکت‌ها و سازمان‌های بزرگ: روند دوم، پذیرش کریپتو توسط شرکت‌های بزرگ است. این بار آن‌ها نه به‌دلیل جو و هیجان قیمت‌ها، بلکه به دلیل ارزش فنی و زیرساخت‌های دیفای و بازارهای آزاد به این سمت می‌آیند. نیاز به زیرساخت‌های پیشرفته‌تر: سومین روند، افزایش نیاز به ابزارهایی است که فعالیت دارایی‌های واقعی را روی شبکه ممکن می‌کنند. این زیرساخت‌ها باید بتوانند اطلاعات را به‌درستی منتقل کنند، بین شبکه‌های مختلف ارتباط برقرار کرده و هماهنگی لازم را میان سیستم‌های متنوع به وجود آورند. نقش چین‌ لینک در زیرساخت دارایی‌های واقعی نازاروف معتقد است چین‌ لینک در مرکز این تحولات قرار دارد. او توضیح می‌دهد که برای فعالیت دارایی‌های واقعی روی بلاک چین، داشتن اطلاعات دقیق و لحظه‌ای (اطلاعاتی مثل قیمت بازار، تایید ذخایر پشتوانه استیبل‌کوین‌ها و محاسبه ارزش دارایی‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری) ضروری است. به گفته او، چین‌ لینک با سهم بیش از ۷۰ درصدی، بزرگ‌ترین ارائه‌دهنده این اطلاعات در بازار ارزهای دیجیتال است. علاوه بر اطلاعات، وصل کردن بلاک چین‌ها به سیستم‌های بانکی و مالی قدیمی هم اهمیت زیادی دارد که چین‌ لینک در این بخش هم نقش مهمی را ایفا می‌کند. همچنین، نازاروف به مفهوم هماهنگی یا همان ارکستراسیون (Orchestration) اشاره کرده است که طی آن سیستم‌هایی مانند بلاک چین‌ها، منابع داده، زیرساخت‌های مالی سنتی و حتی هوش مصنوعی به‌صورت یکپارچه در یک مسیر واحد فعالیت می‌کنند. او می‌گوید این قابلیت کلیدی در پلتفرم CRE چین‌ لینک فراهم شده است تا پیاده‌سازی دارایی‌های دنیای واقعی با ساختارهای پیچیده روی شبکه به‌درستی انجام شود. RWAها؛ مسیر ورود کریپتو به اقتصاد نازاروف در جمع‌بندی صحبت‌هایش تاکید می‌کند که اگر این مسیر ادامه یابد، ارزش کل دارایی‌های واقعی از کل ارزش بازار رمزارزها بیشتر خواهد شد و ماهیت این صنعت تغییر خواهد کرد. به باور او، این دارایی‌ها راه اصلی ورود کریپتو به اقتصاد واقعی جهان هستند که در نهایت باعث رشد خود رمزارزها هم خواهند شد. او در پایان می‌گوید تاکنون هیچ‌وقت به اندازه امروز نسبت به نقش کریپتو در ساخت نسخه‌ای کارآمدتر از سیستم مالی جهانی خوش‌بین نبوده است.

تحلیلگران بازار ارزهای دیجیتال بر سر این موضوع که آیا اتریوم وارد مرحله کاپیتولاسیون شده یا همچنان پتانسیل ریزش بیشتر را دارد، به بحث و گفتگو پرداخته‌اند. شاخص MVRV Z-Score اتریوم پس از سقوط ۳۰ درصدی قیمت در دو هفته اخیر، به سطح ۰.۴۲- رسیده است که نشان‌دهنده ورود به محدوده کاپیتولاسیون است؛ هرچند این رقم هنوز با بدترین رکوردهای تاریخی خود فاصله دارد. به گزارش میهن بلاکچین، اتریوم اکنون به منطقه‌ای رسیده است که معمولاً با فروش گسترده همراه است؛ اما کارشناسان درباره اینکه آیا قیمت اتر (Ether) به کف نهایی خود نزدیک شده است یا خیر، نظرات متفاوتی دارند. شاخص MVRV Z-Score ابزاری کلیدی برای ارزیابی این است که آیا یک دارایی دیجیتال بیش از حد ارزش‌گذاری شده یا کمتر از ارزش واقعی خود معامله می‌شود. این کار از طریق مقایسه ارزش بازار با ارزش واقعی انجام می‌پذیرد که نشان‌دهنده مجموع ارزش اتریوم بر اساس قیمت آخرین جابه‌جایی آن است. این شاخص اساساً برای شناسایی دوره‌های سرخوشی بازار یا کاپیتولاسیون طراحی شده است؛ یعنی زمانی که ارزش بازار به‌طور قابل توجهی بالاتر یا پایین‌تر از ارزش واقعی قرار می‌گیرد. ژائو ودسون (Joao Wedson)، تحلیلگر آنچین در کریپتوکوانت (CryptoQuant) و مدیرعامل آلفراکتال (Alphractal)، معتقد است که این امتیاز نشان می‌دهد اتریوم واقعاً در حال طی کردن یک فرآیند واضح از کاپیتولاسیون است. با این حال، او خاطرنشان کرد که داده‌های فعلی با شدت آنچه در کف‌های بزرگ بازارهای خرسی سال‌های ۲۰۱۸ (۱۳۹۷ شمسی) و ۲۰۲۲ (۱۴۰۱ شمسی) مشاهده شد، قابل مقایسه نیست. به گفته ودسون، پایین‌ترین سطح ثبت‌شده برای این شاخص در طول تاریخ، رقم ۰.۷۶- در دسامبر ۲۰۱۸ (آذر ۱۳۹۷ شمسی) بوده است. کاپیتولاسیون اتریوم با سقوط شاخص MVRV Z-Score به زیر صفر منبع: Alphractal احتمال تداوم روند نزولی برای قیمت اتریوم این تحلیلگر هشدار داد که پیش از هرگونه بهبود معنادار در روند قیمت، احتمال ریزش‌های بیشتر همچنان وجود دارد. او معتقد است که اگرچه بازار در حال حاضر تحت فشار است، اما از نظر تاریخی هنوز فضا برای کاهش بیشتر قیمت قبل از شکل‌گیری یک کف ساختاری قطعی وجود دارد. قیمت اتر طی دو هفته گذشته ۳۰ درصد کاهش یافته و پیش از بازیابی جزئی به سطح ۲,۱۰۰ دلار در روز دوشنبه ۲۰ بهمن، به کف بازار خرسی یعنی ۱,۸۲۵ دلار در روز جمعه ۱۷ بهمن رسیده بود. تیم سان (Tim Sun)، پژوهشگر ارشد گروه هش‌کی (HashKey Group)، اعتقاد دارد که از نظر تاریخی، شاخص MVRV Z-Score ثابت کرده است که نشانگری بسیار قابل اعتماد برای ردیابی تغییرات بعدی بازار، به‌ویژه در شناسایی مناطق کف‌سازی در چندین چرخه مختلف، بوده است. او معتقد است که با قضاوت بر اساس فعالیت‌های آنچین، تکامل پروتکل و ساختار اکوسیستم در بلندمدت، بنیادهای اتریوم دچار وخامت اساسی نشده‌اند و برعکس، در چندین بُعد کلیدی همچنان در حال بهبود هستند. با این حال، او افزود که تا زمانی که محرک‌های اصلی کاهش فعلی قیمت پابرجا باشند، هنوز زود است که نتیجه‌گیری کنیم فرآیند کف‌سازی اتریوم به پایان رسیده است. با توجه به محدودیت‌های نقدینگی احتمالی مرتبط با فصل مالیات در آوریل پیش‌رو (فروردین ۱۴۰۵ شمسی)، احتمال ریزش بیشتر قیمت همچنان یک عامل تعیین‌کننده باقی مانده است. یکی از بهترین پنجره‌های «خرید در ترس» برای اتریوم سایر مفسران بازار، مانند مایکل فن د پاپ (Michaël van de Poppe)، بنیان‌گذار صندوق‌های (ETF) ام ان (MN Fund)، خوش‌بین‌تر بوده و اظهار داشتند که وضعیت فعلی یک فرصت فوق‌العاده برای نگاه کردن به اتریوم است. او دلیل اصلی این موضوع را وجود شکاف گسترده تا قیمت منصفانه با استناد به نسبت MVRV می‌داند. اتریوم در حال حاضر به اندازه‌ای کمتر از ارزش واقعی خود معامله می‌شود که در سقوط آوریل ۲۰۲۵ (فروردین ۱۴۰۴)، کف ژوئن ۲۰۲۲ (خرداد ۱۴۰۱) پس از فروپاشی ترا لونا، سقوط ناشی از کووید در مارس ۲۰۲۰ (اسفند ۱۳۹۸) و کف بازار خرسی دسامبر ۲۰۱۸ (آذر ۱۳۹۷) مشاهده شده بود. فن د پاپ معتقد است که در تمام این موارد، شرایط موجود یک فرصت خرید استثنایی برای این دارایی خاص فراهم کرده بود. سقوط قیمت اتریوم به کف‌های چرخه‌های بلندمدت - منبع: TradingView اندری فوزان آدیما (Andri Fauzan Adziima)، مدیر بخش تحقیق در پلتفرم معاملاتی بیت رو (Bitrue)، معتقد است که مناطق منفی MVRV بارها در چرخه‌های گذشته پیش‌درآمدی برای بازیابی‌های انفجاری بوده‌اند. او اشاره کرد که با توجه به قدرت معیارهای شبکه اتریوم، به نظر می‌رسد زمانی که دست‌های ضعیف به‌طور کامل از بازار خارج شوند، یک ساختار انباشت ایده‌آل برای بلندمدت شکل خواهد گرفت. به گفته وی، اگرچه اکنون شاهد یک کاپیتولاسیون بی‌رحمانه هستیم، اما از نظر تاریخی این یکی از بهترین پنجره‌های خرید در ترس برای اتریوم به شمار می‌رود.