خروج پیوسته سرمایه از صندوقهای ETF اسپات بیت کوین طی ۱۲ روز گذشته، در کنار آمارهای بازار مشتقات و وابستگی قیمتها به سهام شرکتهای تکنولوژی، نشاندهنده تمایل معاملهگران به دوری از داراییهای پرریسک است. بر اساس تحلیل تکنیکال موجود، فشار فروش در این صندوقها و لیکویید شدن سنگین موقعیتها نشان میدهد که بازار در حال حذف خریدارانی است که با اهرم بالا وارد معامله شدهاند.
به گزارش میهن بلاکچین، در روز چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴، قیمت بیت کوین پس از آنکه روز سهشنبه برای مدت کوتاهی به سطح ۷۹,۵۰۰ دلار رسیده بود، به زیر مرز ۷۳,۰۰۰ دلار سقوط کرد. این روند نزولی در واقع واکنشی به افت شاخص نزدک بود؛ ریزشی که از پیشبینیهای منفی درباره میزان فروش شرکت تراشهسازی ای ام دی (AMD) و آمارهای ناامیدکننده اشتغال در ایالات متحده نشأت میگرفت. افزون بر این، وضعیت قراردادهای باز (Open Interest) در بازار اختیار معامله (Options) گویای آن است که معاملهگران حرفهای همزمان با سقوط سهام بخش فناوری، با هدف مقابله با ریزشهای احتمالی بیشتر، به دنبال پوشش ریسک داراییهای خود هستند.
در حال حاضر معاملهگران نسبت به احتمال کاهش بیشتر قیمت بیت کوین ابراز نگرانی میکنندزیرا صندوقهای ETF اسپات در طول ۱۲ روز معاملاتی گذشته، با خروج بیش از ۲.۹ میلیارد دلار سرمایه روبرو شدهاند. میانگین خروج روزانه ۲۴۳ میلیون دلار از این صندوقها در ایالات متحده که از ۲۶ دی ۱۴۰۳ (January 16) آغاز شده، تقریباً با بازگشت قیمت بیت کوین از سقف ۹۸,۰۰۰ دلاری در ۲۴ دی ۱۴۰۳ (January 14) همزمان بوده است.
اصلاح قیمت ۲۶ درصدی که در طول سه هفته پس از آن رخ داد، منجر به لیکویید شدن ۳.۲۵ میلیارد دلار از معاملات آتی (Futures) خرید بیت کوین شد. در این موج ریزشی، هر معامله با اهرم بیش از ۴ برابر، در صورتی که معاملهگر موجودی حساب خود را افزایش نداده بود، بهطور کامل از بین رفت.
برخی از فعالان بازار، سقوط اخیر را پیامد تداوم اثرات لیکویید شدن ۱۹ میلیارد دلاری در تاریخ ۱۸ مهر ۱۴۰۴ (October 10, 2025) میدانند. گزارشها نشان میدهد آن اتفاق به دلیل نقص فنی در پایگاه داده صرافی بایننس و تأخیر در انتقال دادهها رخ داده بود. بایننس ضمن پذیرش این مشکل فنی، بیش از ۲۸۳ میلیون دلار غرامت به کاربران متضرر پرداخت کرد.
حسیب قریشی، مدیر ارشد در شرکت دراگونفلای (Dragonfly)، معتقد است که سیستمهای لیکویید صرافی بایننس بدون توجه به وضعیت سفارشها به فعالیت خود ادامه دادند و باعث آسیب جدی به بازارسازان شدند. به گفته او، اگرچه این اتفاق بازار را از کار نینداخت، اما بازگشت بازارسازان به شرایط عادی زمانبر خواهد بود.
تحلیلها حاکی از آن است که سازوکار لیکویید در صرافیهای ارزهای دیجیتال، برخلاف بازارهای مالی سنتی، ابزارهایی برای توقف خودکار معامله در شرایط بحرانی (مانند قطعکنندههای خودکار) ندارند و صرفاً بر جلوگیری از ورشکستگی صرافی تمرکز میکنند. قریشی معتقد است اگرچه بازار فعلاً با زنجیرهای از اتفاقات ناگوار روبرو شده، اما تجربه نشان داده است که این بازار در نهایت خود را بازیابی میکند.
افزایش نگرانیها در بازار مشتقات؛ آیا بیت کوین به کف قیمتی رسیده است؟
برای درک اینکه آیا معاملهگران حرفهای پس از سقوط اخیر بازار به رویکرد نزولی روی آوردهاند یا خیر، باید وضعیت بازار اختیار معامله (Options) را بررسی کرد. در زمانهای پرفشار بازار، تقاضا برای قراردادهای فروش (Put) افزایش مییابد و شاخص «انحراف دلتا» (Delta Skew) را به بالای سطح خنثی ۶ درصد میبرد. این تقاضای زیاد برای محافظت از داراییها، معمولاً نشاندهنده کاهش اعتماد خریداران به صعود قیمت است.
شاخص انحراف دلتای ۳۰ روزه بیت کوین در روز چهارشنبه ۱۶ بهمن ۱۴۰۴ به ۱۳ درصد رسید که نشان میدهد معاملهگران حرفهای هنوز نسبت به تثبیت قیمت در سطح ۷۲,۱۰۰ دلار اطمینان ندارند. بخشی از این بدبینی به دلیل رقابت شدید در حوزه فناوری است که شرکتهای گوگل (Google) و ای ام دی (AMD) در حال عرضه تراشههای اختصاصی هوش مصنوعی هستند. همچنین، قراردادهای باز (Open Interest) بیت کوین طی ۳۰ روز گذشته حدود ۵۵ میلیارد دلار کاهش یافته است.
از سوی دیگر، انتشار برخی شایعات تأیید نشده باعث نگرانی هولدر های بیت کوین شده است. شایعه اول به احتمال فروش ۹ میلیارد دلاری بیت کوین توسط یکی از مشتریان شرکت گلکسی دیجیتال (Galaxy Digital) در سال جاری میلادی به دلیل ترس از خطرات محاسبات کوانتومی اشاره داشت که توسط مدیر تحقیقات این شرکت تکذیب شد. شایعه دوم نیز درباره توانایی مالی صرافی بایننس پس از توقف موقت برداشتها بود؛ با این حال، دادههای آنچین نشان میدهند که ذخایر بیت کوین این صرافی همچنان در وضعیت پایداری قرار دارد.
با توجه به ابهامات موجود در وضعیت اقتصاد کلان، بسیاری از معاملهگران ترجیح دادهاند فعلاً از بازار ارزهای دیجیتال خارج شوند. این تغییر رفتار باعث شده تا پیشبینی اینکه آیا خروج سرمایه از صندوقهای ETF اسپات همچنان بر قیمت فشار وارد میکند یا خیر، دشوار شود.
