در بحبوحه سقوطهای اخیر بازار کریپتو و موج وحشت سرمایهگذاران، رائول پال، سرمایهگذار و تحلیلگر کلان، در یادداشتی مفصل تجربه ۳۸ سال فعالیت خود در بازارهای مالی و بیش از یک دهه حضور در کریپتو را مرور کرده و تأکید کرده است که نوسانات شدید و ترس بازار بخشی اجتنابناپذیر از مسیر رشد داراییهای دیجیتال است. متن زیر ترجمه کامل میهن بلاکچین از اظهارات اوست.
سقوطها، شیداییها و وحشت بازار
الان اوضاع واقعاً بیرحمانه به نظر میرسد؛ انگار هیچ امیدی وجود ندارد. تمام شد. فرصت را از دست دادی. دوباره خرابش کردی.
همه عصبانی و سردرگم هستند. حتی کسانی که این وضعیت را پیشبینی کرده بودند، تا حدی احساس رضایت میکنند، اما بسیاری هم میبینند که چنین نوسانات قیمتی چقدر به مردم آسیب میزند. اینها شبیه بدترین دورانها هستند.
۳۸ سال است که در بازارها فعالیت میکنم (فروش امروز بازار یک هدیه تولد جالب بود، همراه با مسمومیت غذایی که دیشب گرفتم!) و همه نوع سقوط و وحشت را دیدهام.
همه آنها یک حس مشترک، یعنی وحشتناک و دردناک دارند.
از سال ۲۰۱۳ در کریپتو بودهام. اولین بیت کوین را آن زمان با قیمت ۲۰۰ دلار خریدم. بعد از خرید من، کمی رشد کرد و سپس ۷۵٪ سقوط کرد؛ آن هم در یک بازار گاوی که در نهایت بیش از ۱۰ برابر بالاتر از نقطه ورود من سقف زد. من نفروختم، چون سرمایهگذاری بلندمدت بود و ریسک آن را میدانستم. سپس در بازار خرسی ۲۰۱۴، ۸۷٪ سقوط کرد.
در بازار گاوی بعدی که به ۲۰۱۷ رسید، سه بار سقوطهای بیرحمانه ۳۵٪ تا ۴۵٪ را تجربه کردم. در نهایت به دلیل جنگ فورکهای بیت کوین، در قیمت ۲۰۰۰ دلار (سقف قبلی سال ۲۰۱۳) فروختم.
من از نقطه ورود اولیهام ۱۰ برابر سود کرده بودم. قیمت سپس تا پایان سال ۱۰ برابر دیگر رشد کرد و بعد وارد یک بازار خرسی بزرگ و زشت شد. من کل آن بازار خرسی را کنار کشیدم و از این بابت احساس خوبی داشتم.
در سقوط کووید، دوباره در قیمت ۶۵۰۰ دلار خریدم (۳.۵ برابر بالاتر از جایی که فروخته بودم). این واقعاً یک اشتباه بسیار پرهزینه بود که برای انجام «کار درست» مرتکب شدم.
در سال ۲۰۲۱، قیمت بیت کوین از آوریل تا جولای ۵۰٪ سقوط کرد، در بازاری شبیه به این. احساسات در توییتر آن زمان واقعاً وحشتناک بود. اما آن زمان بازار به اندازه امروز اشباع فروش (Oversold) نشده بود.
تا نوامبر ۲۰۲۱، بازار دوباره به سقف تاریخی بازگشت. سولانا از کفهایش ۱۳ برابر رشد کرد. اتریوم دو برابر شد. بیت کوین با رشد ۱۵۰٪ به سقف جدید رسید.
همه اینها را تجربه کردهام؛ هر لحظه وحشتناک و دردناک را، آن هم در دل یک روند صعودی بلندمدت (سکولار).
اولین خرید من در ۲۰۰ دلار بود. قیمت اکنون ۶۵,۰۰۰ دلار است. حتی در میانه راه با تایمینگ بد بازار، یک رشد ۳.۵ برابری را هم از دست دادم.
اولین درس کلیدی برای من در یک دارایی با روند صعودی بلندمدت این است که هیچ کاری نکنید. HODL یک میم است، اما به دلیل بسیار خوبی. این استراتژی بسیار قدرتمندتر از میم چرخه چهارساله است.
درس دوم من این بود که در سقوطها بهطور تهاجمی خرید اضافه کنم. حتی اگر تایمینگ دقیقی نداشتم، میانگینگیری در ضعف بازار برای افزایش موقعیت کلی، در طول زمان بازده را حتی بیشتر از DCA بهشدت مرکب میکند.
همیشه پول نقد کافی برای خرید سنگین در سقوطها نداشتم، اما همیشه چیزی میخریدم، چون برای تمرین ذهنیت مهم است.
همیشه حس میشود که فرصت را از دست دادهای، دیگر بازنمیگردد و همه چیز برای همیشه منفجر خواهد شد. اما واقعیت این نیست.
از خودت دو سؤال بپرس:
- آیا فردا دیجیتالتر از امروز خواهد بود؟
- آیا ارزهای فیات فردا ارزش کمتری نسبت به امروز خواهند داشت؟
اگر پاسخ اینها مثبت است، ادامه بده. در افتها خرید کن (BTFD) و اجازه بده زمان در بازار بر زمانبندی بازار غلبه کند، چون همیشه همینطور است. افزودن خرید در سقوطهای بزرگ، نقطه اوج هزینهات را کاهش میدهد و تفاوت بزرگی ایجاد میکند.
استرس، ترس و شک به خود، مالیات اجتنابناپذیر این مسیر هستند.
اندازه موقعیت (Position Sizing) با توجه به تحمل ریسک تو بسیار مهم است. نگران نباش؛ همه وقتی بازار سقوط میکند احساس میکنند بیش از حد در معامله بودهاند و وقتی بازار رشد میکند احساس میکنند کم بودهاند. فقط باید این احساسات را مدیریت کنی و نقطه تعادل خودت را پیدا کنی.
نکته کلیدی دیگر این است که اعتقاد دیگران را اجاره نکنی. DYOR یک میم بسیار مهم است. بدون آن نمیتوانی این دورهها را دوام بیاوری.
اعتقاد خودت را به دست بیاور. اجاره کردن اعتقاد مثل استفاده از اهرم است؛ نابودت میکند.
به یاد داشته باش:
وقتی مشغول سرزنش دیگران هستی، در واقع خودت را سرزنش میکنی.
بله، اکنون تاریک به نظر میرسد. بهزودی خورشید دوباره طلوع میکند و این فقط یک زخم دیگر در مسیر خواهد بود؛ به شرطی که از اهرم استفاده نکنی! اهرم باعث از دست دادن دائمی سرمایه میشود.
این وضعیت کی تمام میشود؟ نمیدانم، اما فکر میکنم بیشتر شبیه آوریل تا نوامبر ۲۰۲۱ است؛ یک وحشت در دل بازار گاوی. فکر میکنم خیلی زود تمام شود. اگر هم اشتباه کنم، کاری متفاوت انجام نمیدهم. فقط وقتی پول نقد داشتم، اضافه میکنم.
اما برای تو ممکن است متفاوت باشد. سعی کن پرتفویی با حداقل پشیمانی داشته باشی. آیا میتوانی از اینجا یک سقوط ۵۰٪ دیگر را تحمل کنی؟ اگر نه، موقعیت را کاهش بده، حتی اگر انجام آن احمقانه به نظر برسد. داشتن ذهنیت درست برای بقا حیاتی است. ذهنیت من به سمت «چطور بیشتر بخرم» میرود؛ ذهنیت تو ممکن است برعکس باشد.
همیشه کسانی هستند که سقوط بازار را درست زمانبندی میکنند و میبندند یا شورت میگیرند. همیشه خواهند بود. اما حقیقت این است که باید به خودت بگویی این اتفاق همیشه ممکن است و انتظارش را داشته باشی. در این صورت وقتی رخ میدهد استرس نمیگیری، چون میدانستی خواهد آمد. این فقط بخشی از داستان میشود، نه خود داستان.
الان چه میکنم؟
شروع کردهام به خرید کمی هنر دیجیتال (که در واقع اتریوم هم اضافه میکند) و در هفته آینده هم قصد دارم سهم کریپتو را افزایش بدهم، همانطور که هر بار این فرصت پیش آمده انجام دادهام.
سقوط کووید، سقوطهای ۲۰۲۱، سقوط ۲۰۲۲، ۲۰۲۳، و همینطور ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ را خریدم! این بار هم همین کار را میکنم. هر بار P&L من قبل از بازار به سقف جدید میرسد. مثل جادو عمل میکند. دوباره… در افتها خرید کن!
موفق باشید. هیچوقت آسان نیست.
نوسان، بهایی است که برای داراییهایی میپردازیم که در طول زمان چنین بازدههای مرکبی ایجاد میکنند. آن را بپذیرید.
نتیجه گیری
در نهایت، تجربههای رائول پال یک پیام ساده اما حیاتی را یادآوری میکند؛ بازارهای پرریسک مثل کریپتو ذاتاً با ترس، سقوط و نوسان شدید همراه بوده، اما همین نوسانها موتور اصلی بازدههای بزرگ در بلندمدت هستند. برای سرمایهگذاران، تفاوت بین بقا و نابودی اغلب نه در پیشبینی دقیق بازار، بلکه در مدیریت ریسک، کنترل احساسات و داشتن یک استراتژی پایدار مشخص میشود. کسانی که میتوانند در اوج ترس منطقی بمانند و تصمیمهای هیجانی نگیرند، معمولاً بیشترین بهره را از چرخههای بعدی بازار میبرند.















