در سال‌های اخیر «رایانش کوانتومی» به یکی از بحث‌برانگیزترین موضوعات دنیای فناوری تبدیل شده و بسیاری آن را تهدیدی احتمالی برای رمزنگاری مدرن و حتی شبکه بیت کوین می‌دانند. از پیش‌بینی‌های تند برخی چهره‌های فناوری گرفته تا گمانه‌زنی‌هایی درباره آینده امنیت بلاکچین، این سوال بارها تکرار شده که آیا کامپیوترهای کوانتومی می‌توانند در آینده کل شبکه بیت کوین را در معرض خطر قرار دهند یا نه.

به گزارش میهن بلاکچین، اما آخرین اظهارنظر آدام بک (Adam Back)، رمزنگار مشهور و یکی از چهره‌های سایفرپانک که نامش حتی در وایت‌پیپر بیت کوین هم آمده، نشان می‌دهد واقعیت ماجرا بسیار آرام‌تر از چیزی است که برخی ادعا می‌کنند. او معتقد است شبکه بیت کوین «حداقل دو تا چهار دهه» از تهدید واقعی محاسبات کوانتومی فاصله دارد و حتی تا آن زمان نیز راه‌حل‌های استاندارد و رسمی برای مقاومت در برابر این فناوری وجود خواهد داشت.

بیت کوین فعلاً در برابر کوانتوم امن است

اظهارنظر بک در واکنش به سوال یکی از کاربران در شبکه اجتماعی ایکس مطرح شد. وی پرسیده بود که آیا پیشرفت رایانش کوانتومی خطری برای بیت کوین محسوب می‌شود یا نه که آدام بک در پاسخ نوشت که «احتمالاً حداقل ۲۰ تا ۴۰ سال» تا رسیدن به تهدید واقعی زمان باقی مانده است. او توضیح داد که مؤسسه استاندارد و فناوری ایالات متحده، یعنی نایست (NIST)، پیشاپیش استانداردهای رمزنگاری مقاوم در برابر کوانتوم را تصویب کرده و بیت کوین می‌تواند قبل از ورود نسل خطرناک رایانه‌های کوانتومی به‌روزرسانی‌های لازم را انجام دهد.

این گفت‌وگو پس از انتشار ویدیویی در شبکه ایکس درباره پیش‌بینی چاماث پالیهاپیتیا (Chamath Palihapitiya) شکل گرفت؛ سرمایه‌گذاری که مدعی شده بود تهدید کوانتومی تنها «دو تا پنج سال» با بیت کوین فاصله دارد. او حتی اشاره کرده بود که شکستن الگوریتم SHA-256 — پایه رمزنگاری شبکه بیت کوین — به حدود ۸۰۰۰ کیوبیت نیاز دارد.

بک پیش‌تر در گفت‌وگوی دیگری هم مدعی شده بود که اگر روزی فشار محاسبات کوانتومی به اوج برسد، شاید مشخص شود آیا ساتوشی ناکاموتو هنوز زنده است یا خیر؛ چراکه چنین فناوری‌ای می‌تواند کوین‌های استخراج‌شده اولیه ساتوشی را در معرض سرقت قرار دهد و او مجبور می‌شود دارایی‌اش را به آدرس جدیدی منتقل کند.

وضعیت فعلی کامپیوترهای کوانتومی؛ فاصله بسیار زیاد با تهدید واقعی

اگرچه تیترهای رسانه‌ای اغلب از توانایی خارق‌العاده این ماشین‌ها می‌گویند، اما وضعیت کنونی رایانش کوانتومی نشان می‌دهد این فناوری هنوز سال‌ها با توانایی شکستن رمزنگاری‌های مدرن فاصله دارد.

اکثر کامپیوترهای کوانتومی موجود یا بسیار پرخطا هستند، یا ثبات کافی ندارند، یا تعداد کیوبیت‌های آنها هنوز به حد قابل استفاده برای شکستن رمزنگاری نمی‌رسد. به‌عنوان نمونه، آرایه اتم‌های خنثی دانشگاه Caltech که رکورد بیشترین کیوبیت فیزیکی را دارد، حدود ۶۱۰۰ کیوبیت را در خود جا داده و با این حال حتی در حدی هم نیست که بتواند الگوریتم RSA-2048 را در هم بشکند؛ الگوریتمی که برای شکستن آن تنها حدود ۴۰۰۰ کیوبیت منطقی لازم است.

اما این تفاوت از کجا می‌آید؟ ۴۰۰۰ کیوبیت منطقی، عددی ایده‌آل است و فرض می‌کند تمام کیوبیت‌ها بدون نویز و خطا کار می‌کنند؛ چیزی که هنوز سال‌ها از آن فاصله داریم. در دنیای واقعی کیوبیت‌ها خطا دارند و برای داشتن یک کیوبیت «منطقی» باید چندین کیوبیت فیزیکی با هم ترکیب شوند تا خطاها اصلاح شود.

نمونه‌های دیگر مانند سیستم‌های Trapped-Ion شرکت Quantinuum حدود ۹۸ کیوبیت فیزیکی دارند که تنها به ۴۸ کیوبیت منطقی تبدیل می‌شود؛ یعنی تقریباً هر دو کیوبیت فیزیکی فقط یک کیوبیت قابل استفاده می‌سازند. یا شرکت Atom Computing که برای اولین بار در سال ۲۰۲۳ توانست به بیش از ۱۱۸۰ کیوبیت برسد.

در مجموع، تمام این پیشرفت‌ها ارزشمند‌اند اما تهدیدکننده رمزنگاری فعلی نیستند. البته کارشناسان درباره سرعت پیشرفت این حوزه اختلاف‌نظر دارند؛ برخی رشد خطی پیش‌بینی می‌کنند و برخی ممکن است انتظار یک «پرش بزرگ» در اثر سرمایه‌گذاری‌های عظیم داشته باشند.