اتریوم و آینده لایه‌های ۲؛ پاسخ آربیتروم و بیس به بوترین

جامعه اتریوم در حال حاضر با تغییرات مهمی در نقشه راه خود روبروست. هدف این تغییرات، قدرتمندتر ساختن لایه اول است. این در حالی است که شبکه‌های لایه دوم (Layer 2) در حال بازتعریف جایگاه خود به عنوان محیط‌هایی تخصصی برای نیازهای فنی خاص هستند. این تحولات پس از آن آغاز شد که ویتالیک بوترین، هم‌بنیان‌گذار اتریوم، در یادداشتی که چهارشنبه ۱۵ بهمن ۱۴۰۴ (February 5, 2026) منتشر شد، نقش لایه‌های ۲ به عنوان موتور اصلی مقیاس‌پذیری (Scalability) را زیر سوال برد و اعلام کرد که این مدل دیگر چندان منطقی به نظر نمی‌رسد.

به گزارش میهن بلاکچین، در پاسخ به این فراخوان برای تخصص‌گرایی (Specialization)، سازندگان شبکه‌های بزرگی مانند شبکه بیس (Base) معتقدند که لایه‌های دوم دیگر نمی‌توانند صرفاً «نسخه ارزان‌تر اتریوم» باشند. این واکنش‌ها نشان‌دهنده یک نقطه عطف در اکوسیستم است؛ جایی که فعالان لایه ۲ با لزوم تکامل این شبکه‌ها موافق هستند، اما در مورد اینکه آیا مقیاس‌پذیری همچنان باید نقش محوری آن‌ها باشد یا خیر، با یکدیگر اختلاف نظر دارند.

بوترین استدلال کرد که بسیاری از لایه‌های ۲ به دلیل استفاده مداوم از پل‌های چندامضایی (Multisig Bridges)، نتوانسته‌اند امنیت کامل اتریوم را به دست آورند. همزمان، لایه اول از طریق افزایش محدودیت گس (Gas-limit) و برنامه‌هایی برای رول آپ های بومی، توانایی مدیریت تراکنش‌های بیشتری را پیدا کرده است.

اختلاف نظر سازندگان لایه ۲ درباره نقش مقیاس‌پذیری

کارل فلورش (Karl Floersch)، از بنیان‌گذاران بنیاد اپتیمیسم (Optimism)، اعلام کرد که از چالش ساخت یک ساختار ماژولار برای لایه ۲ که از تمرکززدایی کامل پشتیبانی کند، استقبال می‌کند. با این حال، او به موانع بزرگی مثل زمان طولانی برای برداشت وجه و نبود ابزارهای کافی برای اپلیکیشن‌های میان‌زنجیره‌ای (Cross-chain Apps) اشاره کرد. فلورش از ایده تایید هویت بدون نیاز به اعتماد که بوترین بر آن تاکید داشته، حمایت کرد.

از سوی دیگر، استیون گلدفدر (Steven Goldfeder)، هم‌بنیان‌گذار شرکت آف چین لبز (Offchain Labs) و توسعه‌دهنده آربیتروم (Arbitrum)، موضع قاطعانه‌تری داشت. او معتقد است اگرچه مدل رول آپ تغییر کرده، اما مقیاس‌پذیری همچنان ارزش اصلی لایه‌های ۲ است. او تاکید کرد که اتریوم یک لایه تسویه با امنیت بالا فراهم می‌کند که اجرای رول آپ‌ها در مقیاس بزرگ را ممکن می‌سازد. گلدفدر همچنین گفت که حتی یک شبکه اصلی تقویت‌شده هم نمی‌تواند جایگزین ظرفیت لایه‌های ۲ شود. او به دوره‌های شلوغی بازار اشاره کرد که در آن آربیتروم و شبکه بیس بیش از ۱۰۰۰ تراکنش در ثانیه (TPS) را پردازش می‌کردند.

تمرکز بر تمایز شبکه‌ها و جذب کاربر

جسی پولاک (Jesse Pollak)، مدیر پروتکل بیس، افزایش قدرت لایه اول اتریوم را یک برد برای کل اکوسیستم دانست و موافقت کرد که لایه‌های ۲ نباید فقط نسخه‌ای ارزان‌تر از اتریوم باشند. او اظهار داشت که شبکه بیس بر جذب کاربران تمرکز کرده و با قابلیت‌هایی مثل انتزاع حساب و ویژگی‌های حریم خصوصی، کاملاً با جهت‌گیری جدید بوترین همسو است.

در همین راستا، مدیرعامل استارک ویر (StarkWare)، توسعه‌دهنده شبکه استارک نت (Starknet)، تلویحاً اشاره کرد که برخی لایه‌های ۲ که بر پایه فناوری دانش صفر هستند، از پیش با این نقش‌های تخصصی هماهنگ بوده‌اند. این بحث‌ها نشان‌دهنده تلاشی گسترده برای یافتن جایگاهی جدید در اکوسیستمی است که لایه اصلی آن در حال قدرتمندتر شدن است.