صرافی بایننس (Binance) طبق گزارشهای منتشر شده، دستکم پنج نفر از بازرسان واحد نظارت و تطبیق خود را برکنار کرده است. این اخراجها پس از آن رخ داد که این تیم، جریانهای مشکوک استیبل کوین تتر به ارزش تقریبی یک میلیارد دلار را که با نهادهای ایرانی در ارتباط بود، شناسایی و گزارش کردند. این خبر که ابتدا در نشریه فورچون (Fortune) بازتاب یافت، نشاندهنده تنشهای جدی در مدیریت این صرافی بزرگ در برخورد با تراکنشهای حساس بینالمللی است.
به گزارش میهن بلاکچین، این برکناریها در حالی انجام میشود که بایننس همچنان تحت نظارت مستقیم دولت ایالات متحده قرار دارد. این نظارت پس از جریمه ۴.۳ میلیارد دلاری این شرکت در سال ۲۰۲۳ میلادی (۱۴۰۲ هجری شمسی) به دلیل نقض قوانین ضد پولشویی و تحریمها وضع شد. وقوع چنین اتفاقی در دوره نظارت قانونی، حساسیتها را نسبت به تعهد این صرافی به رعایت چارچوبهای بینالمللی دوچندان کرده است.
بر اساس جزئیات موجود، این تراکنشها در فاصله زمانی مارس ۲۰۲۴ تا اوت ۲۰۲۵ میلادی (اسفند ۱۴۰۲ تا مرداد ۱۴۰۴ هجری شمسی) انجام شدهاند. گفته میشود این مبالغ عظیم در قالب استیبل کوین تتر و بر بستر بلاکچین ترون جابهجا شدهاند که در سالهای اخیر بارها در پروندههای مربوط به تحریمهای ایران نام آن به میان آمده است.
تتر در شبکه ترون: الگویی آشنا برای ایران؟
فرآیند اخراج این کارکنان ظاهراً از اواخر سال ۲۰۲۵ میلادی (پاییز ۱۴۰۴ هجری شمسی) آغاز شده است. نکته قابل تأمل اینجاست که افراد اخراج شده، پیش از این در نهادهای اجرای قانون سابقه فعالیت داشته و مسئولیتهای ارشد تحقیقاتی را در بایننس بر عهده داشتند. همچنین گزارش شده که دستکم چهار مدیر ارشد دیگر در واحد نظارت و تطبیق نیز در ماههای اخیر مجبور به ترک پست خود شده یا کنار گذاشته شدهاند.
بازرسان این واحد شواهدی یافته بودند که نشان میداد نهادهای مرتبط با ایران، بیش از یک میلیارد دلار را از طریق این صرافی دریافت کردهاند که میتواند نقض صریح قوانین تحریمی باشد. استفاده همزمان از تتر و شبکه ترون، دقیقاً همان روشی است که پیش از این نیز در اقدامات نهادهای نظارتی علیه فعالیتهای مالی مرتبط با ایران بارها مشاهده شده بود.
در اوایل ماه جاری میلادی (بهمن ۱۴۰۴ هجری شمسی)، دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانه داری آمریکا (Office of Foreign Assets Control | OFAC) دو صرافی ارزهای دیجیتال ثبت شده در بریتانیا به نامهای زدسکس (Zedcex) و زدکسیون (Zedxion) را تحریم کرد. ادعا شده است که این صرافیها نزدیک به یک میلیارد دلار تراکنش مرتبط با ایران را پردازش کردهاند.
طبق گزارشهای اوفک (OFAC) و تحلیلهای آنچین شرکتهایی مثل تی آر ام لبز (TRM Labs) و چین آنالیسیس (Chainalysis)، بخش بزرگی از این فعالیتهای مشکوک شامل استفاده از تتر در شبکه ترون بوده است. همچنین گزارشهای دیگری در ژانویه ۲۰۲۶ میلادی (دی ۱۴۰۴ هجری شمسی) منتشر شد که نشان میداد بانک مرکزی ایران در زمان افت ارزش ریال، بیش از ۵۰۰ میلیون دلار تتر ذخیره کرده است. شرکت تحلیلی بلاکچین الیپتیک (Elliptic) معتقد است این کار با هدف تأمین نقدینگی ارزی خارج از سیستم بانکی سنتی انجام شده است.
در مجموع، این پروندهها نشان میدهند که استیبل کوین ها و بهویژه تتر، به ستون اصلی جریانهای مالی فرامرزی مرتبط با ایران تبدیل شدهاند. اگرچه بایننس هنوز نقض تحریمها را رسماً تأیید نکرده و هیچ نهاد تنظیمگری نیز اقدام جدیدی علیه این شرکت اعلام نکرده است، اما این رویداد در زمانی رخ میدهد که نقش صرافی ها در جریانات تحریمی تحت فشار شدیدی قرار دارد.
