فناوری بلاکچین درهای یک عصر تازه از نوآوری دیجیتال را گشوده است؛ در این عصر، انتقال ارزش بدون واسطه و بر پایه اعتماد ریاضی انجام میشود. اما همین ماهیت غیرمتمرکز، در کنار فرصتهای بیسابقه، چالشهای پیچیدهای نیز بههمراه آورده است.
به گزارش میهن بلاکچین، با افزایش مداوم هکها، سوءاستفادهها و رخنههای امنیتی در فضای کریپتو، اهمیت انجام تحقیقات دقیق و حرفهای درباره این رخدادها بیش از هر زمان دیگری احساس میشود. تحقیق آنچین دیگر یک مهارت جانبی نیست، بلکه به یکی از ستونهای حفظ اعتماد و سلامت اکوسیستم بلاکچین تبدیل شده است.
تحقیقات آنچین؛ فراتر از دنبالکردن ساده پول
تحقیق درباره یک هک کریپتویی، بهمعنای ورود به شبکهای پیچیده از تراکنشها، ردپاهای دیجیتال و قراردادهای هوشمند است.
این فرآیند معمولاً با شناسایی یک رفتار غیرعادی یا گزارش یک نفوذ امنیتی آغاز میشود و سپس محقق باید با دقت، مسیر جابهجایی داراییهای سرقتشده را دنبال کند، دادههای تراکنشی را تحلیل نماید و نقاط ضعف احتمالی در زیرساخت فنی یا رفتاری کاربران را آشکار سازد. برخلاف سیستمهای مالی سنتی، در بلاکچین همهچیز روی دفترکل ثبت شده، اما خواندن و تفسیر این دادهها خود نیازمند ابزار، تجربه و نگاه تحلیلی عمیق است.
برای انجام یک تحقیق جامع، محققان از مجموعهای گسترده از ابزارها و روشها (از اکسپلوررهای بلاکچینی گرفته تا تحلیلهای جرمشناسانه تراکنشها و تکنیکهای پایش دیجیتال) استفاده میکنند.
هدف از این کار، فقط دنبالکردن پول نیست، بلکه درک الگوی رفتاری مهاجم، روشهای پنهانسازی ردپا و زنجیره تصمیماتی است که به وقوع حمله منجر شده است. ابزارهایی که امکان دیمیکسکردن میکسرهایی مانند تورنادو کش (Tornado Cash) یا حتی پروژههایی مانند ریلگان (RAILGUN) را فراهم میکنند، نشان میدهند که فضای تحقیقات آنچین بهسرعت در حال حرفهایتر شدن است.
در تجربه عملی بسیاری از محققان، اولین گام همیشه تحلیل دستی است. ابزارهایی مانند اثتکتیو (Ethtective)، تندرلی (Tenderly)، برد کرامبز (Breadcrumbs)، هال (Hal)، دون (Dune)، نانسن (Nansen) و بلاکسی (Bloxy) به تحلیلگر اجازه میدهند تراکنشها را شبیهسازی کند، مسیر اجرای قراردادها را ببیند و ارتباط میان آدرسها را کشف کند.
در کنار اینها، پروژههای متنبازی مانند tx2uml یا ایویام تریس (evm-trace) امکان تجسم ساختار تراکنشها و فراخوانیهای درونقراردادی را فراهم میکنند. برخی حتی پا را فراتر گذاشته و از تجسمهای سهبعدی و واقعیت مجازی برای درک بهتر جریانهای پیچیده آنچین استفاده کردهاند؛ شاید این رویکرد امروز عجیب بهنظر برسد، اما فردا میتواند استاندارد شود.
پس از تحلیل اولیه، مرحله خوشهبندی آدرسها اهمیت پیدا میکند. در این مرحله، محقق تلاش میکند آدرسهای مرتبط با یکدیگر را شناسایی کرده و آنها را به یک «بازیگر واحد» نسبت دهد.
ابزارهایی مانند ایامال بات (AMLBot)، چینالیسیس (Chainalysis) یا پلتفرمهای مشابه در این بخش نقش کلیدی دارند. سپس نوبت بررسی قراردادها و مجوزهاست؛ جایی که ابزارهایی مانند ریووک.کش (Revoke.cash)، آنرکت (Unrekt) یا توتلا لبز (Tutela Labs) کمک میکنند مشخص شود آیا کاربر ناخواسته مجوزی مخرب صادر کرده یا امضایی آلوده انجام داده است؟
تحقیق آنچین بدون اطلاعات از منابع آزاد (OSINT) ناقص است. بررسی پیامها در گروهها، مصاحبه با کارکنان، تحلیل رفتار اجتماعی و حتی دنبالکردن ردپاهای دیجیتال در شبکههای اجتماعی، گاهی اطلاعاتی در اختیار محقق میگذارد که روی بلاکچین هرگز ثبت نشدهاند.
زمان، دشمن قربانی و دوست هکر
بسیاری از پروندههای مهم، نه با یک تراکنش خاص، بلکه با یک پیام ساده در یک چت یا یک توییت اشتباه حل شدهاند. ترکیب دادههای آنچین و آفچین، همان نقطهای است که تحقیقات حرفهای از تحلیلهای سطحی جدا میشود.
یکی از بخشهای حساس این مسیر، تلاش برای بازیابی داراییهاست. وقتی کیف پولی به خطر میافتد، زمان دشمن شماست. هرچه هکر زمان بیشتری داشته باشد، شانس بازیابی کمتر میشود. اولین اقدام، لغو تمام مجوزها و متوقفکردن مسیرهای خروج دارایی است.
سپس باید خوشه هکر شناسایی و به صرافیها، اپراتورهای استیبل کوین و پروتکلهای مرتبط اطلاع داده شود. ارسال ایمیل یا گزارش هزینهای ندارد، اما میتواند میلیونها دلار را نجات دهد. در برخی موارد، گروههای وایتهت (White Hat) مانند فلشباتس (Flashbots) یا سرویسهای تخصصی بازیابی میتوانند داراییهای باقیمانده را از دست رباتهای سویپر (Sweaper) نجات دهند.
در نهایت، بخش کمتر دیدهشده اما بسیار مهم ماجرا، گزارشدادن به نهادهای قانونی است. تماس با پلیس بهمعنای درخواست معجزه یا بازگرداندن فوری پول نیست، بلکه اقدامی حقوقی برای اثبات مالکیت داراییهاست.
گزارش رسمی میتواند بهعنوان مدرک برای مسدودسازی وجوه در صرافیها یا نزد صادرکنندگان استیبل کوینهایی مانند تتر (Tether) یا سرکل (Circle) استفاده شود. علاوه بر آن، این گزارشها به انباشت دادههای اطلاعاتی کمک میکنند که در بلندمدت، توان صنعت و نهادها برای مقابله با جرایم سایبری را افزایش میدهد.
تحقیقات آنچین، ترکیبی از دانش فنی، صبر، شهود و مسئولیتپذیری است. در دنیایی که داراییها دیجیتال شدهاند، امنیت و اعتماد دیگر با وعده ساخته نمیشود، بلکه با شفافیت، ابزار درست و جامعهای هوشیار حفظ خواهد شد.
