تریدرها از نمودارهای متنوعی برای تحلیل بازارها استفاده میکنند. با این حال، بیشتر نمودارها مبتنی بر زمان هستند و تریدرها از چهارچوب زمانی مختلف برای تطابق با استراتژی خاص یا ترجیحی خود استفاده میکنند. تریدرها که در بازه زمانی بزرگی به ترید میپردازند معمولا از نمودارهای روزانه برای دید کلی بازار استفاده میکنند و در همان زمان از نمودارهای ساعتی برای لحظه ورود و خروج از بازار استفاده میکنند. در حالی که تریدرها دیگر ممکن است از نمودارهای ۱ دقیقهای برای ترید خود استفاده کنند.
اما اگر شما بخواهید در کوچکترین بازه زمانی ممکن ترید کنید چه باید بکنید؟ اگر ترید شما در بازه زمانی نباشد و تنها در حد لحظه تغییر قیمت یک معامله باشد چطور؟ اگر قصد دارید این نوع ترید را استفاده کنید، ممکن است بخواهید از نمودار تیک (Tick Chart) برای ترید کردن بهره ببرید.
نمودار تیک (Tick Chart) چیست؟
برای درک نمودار تیک، اولا باید ایده “تیک” را بفهمید و ثانیا شما باید این ایده را رها کنید که نمودارها به زمان محدود میشوند.
در نمودار تیک، نمودار هر بار که تعداد معینی از معاملات انجام می شود، نوار جدیدی ایجاد میکند که این برخلاف نمودار مبتنی بر زمان است که نوار جدیدی را بر اساس فاصله زمانی ثابت ایجاد میکند. بسیاری از تریدرها این نمودارها را راهی مؤثر برای کاهش اشتباه در بازار میدانند، زیرا هر نوار آن به صورت یکسان ایجاد میشود. به عنوان مثال، هر ۱۰۰۰ نوار ایجاد شده توسط تیک چارت نشان دهنده ۱۰۰۰ معامله با اندازههای مختلف است. یک تیک میتواند ترید فقط یک قرارداد (سهم ) یا ۱۰۰۰۰ سهم باشد. بنابراین ترکیب استفاده از تیک چارت و حجم بسیار مهم است.
طرفدارانی که استفاده از این نوع نمودارها را بهتر از نمودارهای مبتنی بر زمان میدانند استدلال میکنند که زمان یک پارامتر ثابت است و ارتباط چندانی با نحوه حرکت بازار ندارد. دیدن چند نوار ایجاد شده در مدت زمان کوتاه در نمودار تیک برای آنها بسیار مهمتر است، زیرا نشان میدهد که حجم قابل توجهی وارد سهام میشود. این نوع نمودارها معمولا در قراردادهای آتی مورد استفاده هستند. پس در اینجا به بررسی قرارداهای آتی در S&P 500 و داو جونز (Dow Jones) میپردازیم.
- معاملات آتی در ES (S&P 500) با ربع چهارم یا ۰.۲۵ افزایش مییابد. بنابراین اگر ES در ۲۹۵۰.۰۰ معامله شود، تیک بالا ۲۹۵۰.۲۵ خواهد بود و تیک زیر می تواند ۲۹۴۵.۷۵ باشد. توجه داشته باشید که یک امتیاز کامل در ES برابر با چهار تیک است.
- از طرف دیگر YM (معاملات آتی شاخص داو جونز) با یک دلار کامل افزایش مییابد. بنابراین یک امتیاز در YM برابر یک دلار است. بنابراین اگر YM در ۲۶۶۰۰ ترید شود، یک تیک بالا ۲۶۶۰۱ خواهد بود و یک تیک زیر ۲۶۵۹۹ است.
نمودار تیک میتواند پیشرفت هر تیک یا گروهی از آن را به شما نشان دهد.
در حالی که نمودارهای مبتنی بر زمان حرکت قیمت را در یک افزایش معین از زمان (مانند دقیقه، ساعت، روز) اندازه میگیرند، نمودار تیک فقط زمانی حرکت میکند که قیمت بالا یا پایین رود. تصور کنید اگر در ES، در ۲۹۵۰.۰۰ معاملهای صورت گیرد و تا یک ساعت بعد هیچ معامله دیگری در آن رخ ندهد، در چنین حالتی، نمودار تیک تا زمان انجام معاملات بعدی هیچ حرکتی نخواهد داشت. توجه کنید که در بالا ذکر کردیم که نمودارهای تیک میتوانند یک یا گروهی از تیکها را نشان دهند. اما این کار چه فرقی میکند؟
در بازارهایی که سرعت حرکت در آنها بسیار زیاد و نویز بسیاری وجود دارد، در مواقع نوسان تیکهای ایجاد شده میتوانند بسیار سریع بوده و باعث اشتباه کردن تریدرها شوند و اگر به ازای هر ترکنش یک تیک ایجاد شود، نمیتوان بهره زیادی از آن نمودار تیک برد اما با گروهبندی تیکها به عنوان مثال ۱۰، ۲۵، ۵۰ و یا هر اندازه که میخواهید، شکل کلی نمودار تغییرات قیمت دارای نویز کمتر و در کل بامعناتر میشود. به همین دلیل بسیاری از تریدرها تصمیم میگیرند که برای استفاده از این نمودار، به شکل گروهی از آن استفاده کنند.
نحوه خواندن نمودار تیک
خواندن نمودار تیک شبیه به خواندن نمودارهای دیگر است. اغلب به دنبال نقاط حمایت و مقاومت، شکست قیمت و روند آن خواهید بود. از آنجا که شما با اندازهگیری میزان تراکنشها سروکار دارید، به احتمال زیاد به دنبال الگوهای نمودارهای معنادار (مانند سر و شانه، کندل و غیره) نیستید که منعکسکننده الگوهای ناشی از تحلیلهای فاندامنتال طراحی شده باشند. پس هنگام خواندن نمودارهای تیک باید از اینگونه روشها بشدت دوری کنید.
از آنجا که هنگام مشاهده نمودارهای تیک با نویزهای زیادی برخورد خواهید کرد، ممکن است بخواهید به شدت روی نقاط حمایت و مقاومت، شکست قیمتها و روندهای کوتاه مدت ترید کردن متمرکز شوید. به طور خلاصه، نمودار را به حداقل برسانید و تمرکز خود را روی عملکرد قیمت بگذارید. با همین اشاره ، شما همچنین ممکن است بخواهید از مقادیر کلیدی قیمت در مقیاس وسیع تری آگاه باشید.
به تصویر بالا نگاه کنید و توجه داشته باشید که نقاط حمایت و مقاومت، شکستها و روندهای خرد مشابه آنچه در نمودارهای دیگر پیدا می کنید، ظاهر میشوند.
اما به یاد داشته باشید که برای اینکه بدانید چطور نمودارهای تیک در زمان واقعی کار می کنند و مهمتر از همه، برای درک نحوه تجارت با آنها، باید تجارت با استفاده از این نمودارها را در یک بازار زنده تجربه کنید. فقط در این صورت میتوانید درک کنید که حرکت قیمت به چه صورت است، چگونه نقدینگی بر عملکرد قیمت تأثیر میگذارد و چگونه می توان از کاهش یا لغزش قیمت استفاده کرد.
استراتژی معاملات با نمودار تیک
در یک نمودار روزانه معمولی، الگوها اغلب به صورت فاندامنتال و در مقیاس بزرگ ظاهر میشوند. به عنوان مثال نمودار زیر که با استفاده از الگوی فنجان با دسته (Cup with Handle) درست شده را مشاهده کنید
در مقیاس روزانه ، این الگوی برخی اطلاعات معنیدار را به ما میدهد:
- قیمت به بالاترین حد خود رسیده است
- با ورود خریداران جدید، قیمت اصلاح میشود تا مانع از پایین آمدن قیمت کمتر از قیمت قبلی خود شود
- با افزایش خریداران نسبت به فروشندگان، فعالیت فروش کند میشود
- قیمتها به سمت قیمت جدید افزایش پیدا میکنند
اگر این اتفاق در نمودار تیک رخ دهد، دشوار است كه بگوییم استراتژیهایی كه این الگوی را در نمودار “روزانه” ایجاد كردهاند در نمودار تیك نیز يكسان باشند. به عبارت دیگر ، الگوها در آن احتمالاً تصادفی هستند نه به صورت معنی دار که در بالا آمده است. به طور خلاصه، به جای استفاده از الگوهای معمولی به این چهار نکته توجه کنید: حمایت، مقاومت، نقطه شکست و روند حرکت. به نمودار تیک زیر که به صورت فرضی در نظر گرفته شده است دقت کنید.
چگونه ممکن است شما با استفاده از چیزی شبیه به این، ترید کنید؟
با توجه به مقاومت در ۲۹۴۵.۵۰، ممکن است شما شروع به ترید در بریک اوت بالاتر از این قیمت کنید (قرار دادن نقطه خرید). همچنین با توجه به مقاومت دوباره در ۲۹۵۰.۲۵ ، ممکن است انتظار دارید مقاومت قبلی را پشت سر بگذارید. شاید شما میتوانید حد مجاز خرید را در ۲۹۴۹.۷۵ یا توقف خرید در ۲۹۵۰.۲۵ قرار دهید. روند هرچند کوچک باشد، ممکن است نوسان دیگری به سمت بالا را بتوانید پیشبینی کنید.
به طور خلاصه، اطلاعات زیادی برای شناسایی نقاط حمایت، مقاومت، شکست و روند حرکت وجود دارد. همچنین ممکن است مشاهده فریمهای زمانی بزرگتر برای شناسایی جهت حرکت قیمت کمک کند. به عنوان مثال، اگر ۲۹۵۱.۰۰ به عنوان یک سطح مقاومت قوی در نمودار یک ساعته ظاهر شود، چه میشود؟ اگر چنین باشد، ممکن است بخواهید برای چند تیک یا امتیاز کوتاه دیگر اقدام کنید.
از آنجا که هنگام معامله نمودار تیک با مجموعهای از اشکال سر و کار دارید، ممکن است استفاده از چند اندیکاتور برای تکمیل تجزیه و تحلیل نمودار تیک شما، به ویژه آنهایی که حجم (نقدینگی) را اندازه میگیرند، مفید باشد. برای اینکار میتوانید از اندیکاتورهای حجم، RSI و Momentum کمک بگیرید. به یاد داشته باشید، در این سطح از معاملات، شما با نویز بازار نیز سروکار دارید.
مزایای استفاده از نمودارهای تیک
حالا که با مفهوم و طرز استفاده از نمودار تیک کمی آشنا شدید، به بررسی اینکه چرا از نمودارهای تیک استفاده میشود و مزایای کاربرد آن در بازارهای مالی مختلف میپردازیم. پس با ۵ مزیت ویژه این نمودارها آشنا شوید.
نمودارهای تیک به شما امکان میدهد تا حرفه ایها را دنبال کنید
Emini یک وسیله معاملاتی تجاری مناسب است زیرا تعداد قراردادها را در هر تجارت شخصی را مشخص میکند. بنابراین در نمودار تیک هنگامی که حجم نقشه را ترسیم میکنیم ، تعداد کل قراردادهای معامله شده (به عنوان مثال ۱۰۰ معامله آخر) تجارت را میبینیم. اندازه نسبی نمودار حجم، میزان تریدها را به ما نشان میدهد. بیایید مثالی بزنیم: اگر در طی ۱۰۰ معامله آخر میانگین تعداد قراردادها در هر تجارت شخصی ۲ بوده باشد، نمودار حجم مقدار ۲۰۰ را نشان میدهد. اما اگر در طی ۱۰۰ معامله آخر میانگین تعداد قراردادها در هر تجارت شخصی ۲۵ باشد، آنگاه نمودار حجم ۲۵۰۰ نشان میدهد. بنابراین اگر نمودار حجم کم باشد، ما شاهد معاملات افراد مبتدی هستیم و اگر نمودار حجم آن زیاد باشد، یعنی حرفهایها در حال معامله هستند. در نمودار تیک زیر شما شاهد نقاط خرید و فروش افراد حرفهای هستید که همگی در آن نقاط حجم معاملات بسیار بیشتر از نقاط دیگر است.
نمودار تیک به شما امکان نادیده گرفتن آماتورها را میدهد
به همین ترتیب، جستجوی نوارهای کم ارزش به شما امکان می دهد که متوجه شوید که آماتورها چه کاری انجام میدهند. نمودار تیک که در پایین آمده است دقیقا همان نمودار قبلی است با این تفاوت که اینبار نحوه حرکات تریدهای مبتدی در آن مشخص شده است. همانطور که در تصویر مشخص است شما میتوانید از این طریق تریدهایی که افراد مبتدی در حال انجام آن هستند را نادیده بگیرید.
امکان مطلع شدن از بریک اوتها قبل از دیگران
اگر منتظر بسته شدن یک نوار برای ورود به یک معامله هستید، یعنی یک بریک اوت، نمودار تیک شما را زودتر از بقیه مطلع میکند. در نمودار معاملات امینی که در پایین است، این نکته نمایش داده میشود. با استفاده از یک نمودار تیک می توانید فعالیت خود را ببینید و در نزدیکی نوار وارد شوید، در این نمودار عدد ۷۷۹ است. در حالی که در نمودار ۳ دقیقهای زمان بریک اوت را در حدود عدد ۷۸۴ نشان میدهد که ۵ واحد از نمودار تیک دیرتر است.
امکان مشاهده اطلاعات چرخهای بیشتر
نمودار تیک به شما امکان میدهد تا اطلاعات بیشتری در مورد معاملات را نیز رصد کنید و به خصوص تجزیه و تحلیل چرخه معاملات را به درستی انجام دهید. در مثال شکل پایین، ابزار تحلیلی چرخه Better Sine Wave، قادر به انتخاب نقطه ورود در ۲۰۹۷ با استفاده از نمودار تیک است. در حالی که با استفاده از نمودار ۳ دقیقهای این نقطه کاملا از بین رفته است.
نمودارهای تیک دوره کمفعالیت را فشرده میکنند
در آخر اینکه، یک نمودار تیک دوره های کم فعالیت مانند زمان ناهار و معاملات شبانه را فشرده میکند. این امر باعث کاهش خطا و امکان تجزیه و تحلیل مداوم بیشتر بین روزها میشود، که در تنظیمات استفاده از نمودار تیک میتوان آن را اعمال کرد. این امر همچنین سبب اشتباه فرض کردن بریکاوت در زمان ناهار نیز میشود.
تفاوت بین نمودار تیک و نمودار رنکو (Renko)
نحوه کار هر دو نمودار تیک و رنکو بر اساس حرکت قیمت است نه زمان یا حجم، اما این دو تفاوتهای اساسی دارند.
نمودارهای رنکو بر جهت قیمت تمرکز دارد. آنها یک نوار برای یک حرکت مشخص قیمت به سمت بالا یا پایین ایجاد میکنند. به عنوان مثال، شما ممکن است برنامه ریزی نمودار خود را برای ایجاد یک نوار رنکو جدید برای هر بار که بازار ۱۰ امتیاز به بالا یا پایین حرکت میکند، تنظیم کنید. ولی نمودار تیک جهتدار نیست و فقط با انجام فعالیت معاملاتی درست میشود، نمودار تیک بدون در نظر گرفتن جهت، و فقط در صورت انجام مقداری مشخص از معاملات یک نوار جدید تولید میکند.
تفاوت بین نمودار تیک و نمودار حجم
نمودار تیک و نمودار حجم کاملا مشابه هستند. هر دوی آنها براساس فعالیت حجم بوده و بر خلاف فعالیت قیمت در مورد رنکو و فعالیت زمانی در دیگر نمودارها، نوارهای جدید ایجاد میکنند.
تفاوت آنها در این است که نمودارهای حجم، براساس تعداد کل سهامهای معامله شده، نوار جدید ایجاد میکنند. یک نمودار حجم که بر روی ۱۰۰۰ تنظیم شده، زمانی که ۱۰۰۰ سهم مبادله شود یک نوار جدید تولید میکند و توجهی به اینکه این تعداد در یک یا ۵۰۰ معامله مختلف باشد ندارد. اما اساس کار نمودار تیک برخلاف این است. در نمودار تیک که بر روی ۱۰۰۰ تنظیم شده، زمانی که ۱۰۰۰ معامله انجام شود یک نوار جدید تولید میشود و به میزان سهامهای مبادله شده در آن معاملات توجهی ندارد.
کلام آخر
در نهایت، نمودارهای تیک راهی متفاوت برای نمایش دادههای بازار است که شما در نمودار، حجم، رنکو و نمودارهای مبتنی بر زمان مشاهده میکنید. اولویت شما برای انتخاب هرکدام از این نمودارها بستگی به استراتژی و نوع تکنیک ترید شما دارد. به نظر میرسد که یک نمودار تیک برای اسکالپرها مناسبتر باشد زیرا سبب از بین بردن نویز در کوتاهمدت میشود. هر نمودار دارای جوانب مثبت و منفی است. در زمان شلوغی زیاد بازار، نمودار تیک شما ممکن است خیلی سریع برای واکنش شما حرکت کند؛ در حالی که یک نمودار مبتنی بر زمان ممکن است یک جریان قابل پیشبینی از نوار جدید را ارائه میدهد.
نمودارهای تیک یک ابزار مفید برای همه تریدرها میتواند باشد؛ حتی اگر شما با نوسانات بازار ترید میکنید. بسیاری از تریدرهای روزانه و نواسانگیر، اعتراف میکنند که استفاده از نمودار تیک در بازه زمانی کوتاه، نقاط ورودی مناسبی را برای آنها فراهم میکند.
و در آخر اینکه، شاید یکی از بزرگترین مزایای استفاده از نمودارهای تیک این باشد که بسیاری از تریدرها از آنها استفاده نمیکنند؛ بنابراین ممکن است فضای نمودار توسط استراتژیهای رقیب اشباع نشود.