در روزهای منتهی به ارتقای فیوساکا (Fusaka)، شبکه اتریوم با اختلالی مواجه شد که اگرچه برای کاربران عادی چندان محسوس نبود، اما برای توسعهدهندگان و اپراتورهای نود، هشداری جدی بهشمار میرفت. حالا مشخص شده ریشه این مشکل، باگی بوده است که مدتها پیشتر و بیسروصدا وارد کد یکی از کلاینتهای مهم اتریوم شده بود.
به گزارش میهن بلاکچین، این نقص فنی، نه در شبکه اصلی، بلکه یک ماه قبلتر و در تستنتها ایجاد شده بود؛ باگی که فعال نشد، دیده نشد و در نهایت، در برههای حساس خود را نشان داد. این اتفاق بار دیگر اهمیت تنوع کلاینتها و محدودیتهای تستنتها را بهوضوح یادآوری میکند.
باگی قدیمی، مشکلی جدید برای پرایزم؛ تاثیرات اختلال اخیر بر شبکه و واکنش توسعهدهندگان
تیم توسعهدهنده پرایزم (Prysm) تأیید کرد اختلالی که اوایل ماه دسامبر و همزمان با آمادهسازی شبکه برای ارتقای فیوساکا رخ داد، ناشی از باگی بوده است که یک ماه قبلتر وارد نسخه تستنت این کلاینت شده بود. ترنس تسائو (Terence Tsao)، توسعهدهنده اتریوم، در گزارشی پس از حادثه توضیح داد که این مشکل در تاریخ ۴ دسامبر (۱۳ آذر) باعث ایجاد اختلال در اعتبارسنجی نودهای پرایزم در شبکه اصلی شد.
طبق این گزارش، نودهای پرایزم هنگام پردازش گواهی اعتبارسنجی که از نودهای ناهماهنگ دریافت میکردند، دچار «فرسایش منابع» شدند. این وضعیت باعث شد پرایزم بهجای استفاده از وضعیت فعلی زنجیره، بلاکهای قدیمی اپوکها را دوباره اجرا کرده و محاسبات سنگین انتقال وضعیت را از ابتدا انجام دهد؛ این فرآیند فشار محاسباتی شدیدی به نودها وارد کرد و عملکرد آنها را بهشدت کاهش داد.
بررسیها نشان میدهد این باگ در درخواست تغییر شماره ۱۵۹۶۵ پرایزم (Prysm PR 15965) اضافه شده و حدود یک ماه پیش از حادثه روی تستنتها اجرا شده بود؛ اما بهدلیل فعال نشدن شرایط خاص، شناسایی نشد. این موضوع بار دیگر نشان داد تستنتها اگرچه ابزار مهمی برای شناسایی خطاها هستند، اما تضمینی برای کشف تمام سناریوهای بحرانی بهشمار نمیروند.
در نتیجه این مشکل، شبکه برای بیش از ۴۲ اپوک با نرخ از دست رفتن اسلات حدود ۱۸.۵٪ مواجه شد و مشارکت ولیدیتورها به حدود ۷۵٪ کاهش یافت. طبق برآوردها، اعتبارسنجها در مجموع نزدیک به ۳۸۲ ETH از پاداشهای مربوط به گواهیهای اعتبارسنجی را از دست دادند.
در همان ساعات اولیه، به اپراتورهای نود توصیه شد یک راهحل موقت را پیادهسازی کنند تا فشار از روی شبکه برداشته شود. همزمان، تیم توسعه پرایزم کار روی وصله نهایی را آغاز کرد و در نهایت نسخه اصلاحشده این کلاینت منتشر شد تا مشکل بهطور کامل برطرف شود.
تنوع کلاینتها؛ سپر دفاعی اتریوم
توسعهدهندگان اتریوم معتقدند اگر این اختلال به کلاینت غالب شبکه برخورد میکرد، پیامدها میتوانست بهمراتب جدیتر باشد. پرایزم که توسط آفچین لبز (Offchain Labs) توسعه داده میشود، در حال حاضر با سهمی معادل حدود ۱۷.۶٪، دومین کلاینت بزرگ لایه اجماع اتریوم است.
بهگفته توسعهدهندگان، همین تنوع کلاینتها مانع از آن شد که کاربران نهایی با اختلال محسوس یا از دست رفتن نهاییسازی بلاکها مواجه شوند. آنها هشدار دادهاند اگر کلاینتی با سهم بیش از یکسوم شبکه دچار چنین باگی میشد، اتریوم احتمالاً با از دست رفتن موقت فاینالیتی و افزایش بلاکهای از دسترفته روبهرو میشد.
با این حال، این حادثه بار دیگر توجهها را به تمرکز بالای کلاینت لایتهاوس (Lighthouse) جلب کرد. لایتهاوس در حال حاضر حدود ۵۲.۶٪ از سهم کلاینتهای اتریوم را در اختیار دارد؛ این رقم، اگرچه نسبت به زمان حادثه کاهش یافته، اما همچنان به محدودهای نزدیک است که بروز یک باگ جدی میتواند پیامدهای سیستمی برای کل شبکه بهدنبال داشته باشد.
این اتفاق، فارغ از رفع سریع مشکل، بار دیگر نشان داد پایداری اتریوم نهتنها به کیفیت کد، بلکه به توزیع متوازن مسئولیت میان کلاینتها وابسته است؛ این مسئله همچنان یکی از حساسترین چالشهای فنی این شبکه محسوب میشود.
