در حالی که بحثها درباره استفاده از بلاکچین بیت کوین برای اهدافی فراتر از تراکنشهای مالی دوباره داغ شده، میزان حمایت نودهای شبکه از پروپوزال بهبود بیت کوین ۱۱۰ (BIP-110) به سطح قابل توجهی رسیده است. این پروپوزال که بهعنوان یک سافتفورک موقت طراحی شده، تلاش میکند حجم دادههای غیرضروری و اسپم (Spam) را در تراکنشهای بیت کوین محدود کند.
به گزارش میهن بلاکچین، طبق دادههای منتشرشده توسط بیت کوین پورتال (The Bitcoin Portal)، اکنون ۵۸۳ نود از مجموع ۲۴٬۴۸۱ نود فعال شبکه، در حال سیگنال دادن برای اجرای BIP-110 هستند. این رقم معادل حدود ۲.۳۸٪ از کل نودهاست و نشان میدهد بحث محدودسازی دادههای غیرمالی وارد مرحله جدیتری شده است. پیادهسازی اصلی این سافتفورک نیز از طریق نرمافزار بیت کوین ناتس (Bitcoin Knots) انجام میشود.
پروپوزال BIP-110 دقیقاً چه چیزی را محدود میکند؟
پیشنهاد BIP-110 بهطور مشخص اندازه خروجیهای تراکنش را به ۳۴ بایت محدود میکند و سقف دادههای OP_RETURN را نیز روی ۸۳ بایت قرار میدهد. این محدودیتها در سطح اجماع شبکه اعمال میشوند، به این معنا که هدف اصلی، جلوگیری از درج دادههای دلخواه و غیرمالی در بلاکچین بیت کوین است.
بر اساس صفحه گیتهاب (GitHub) این پیشنهاد، این سافتفورک بهصورت موقت برای مدت یک سال اجرا خواهد شد و پس از پایان این دوره، امکان تمدید، اصلاح یا تغییر آن وجود دارد.
کد OP_RETURN یکی از بخشهای اسکریپت بیت کوین است که به کاربران اجازه میدهد دادههای دلخواه را در تراکنشها قرار دهند. همین قابلیت در سالهای اخیر به نقطهای جنجالی در جامعه بیت کوین تبدیل شده و پس از انتشار نسخه ۳۰ بیت کوین کور (Bitcoin Core 30)، اختلافات را به اوج رسانده است.
تا پیش از نسخه ۳۰ بیت کوین کور، محدودیت OP_RETURN روی همان ۸۳ بایت باقی مانده بود. اما توسعهدهندگان بیت کوین کور در اقدامی بحثبرانگیز، این سقف را بهطور یکطرفه در نسخه ۳۰ حذف کردند؛ این تصمیم از یک پول ریکوئست (pull request) جنجالی ناشی شد و نخستین بار در آوریل ۲۰۲۵ مطرح شده بود.
این تغییر در اکتبر ۲۰۲۵ فعال شد و موجی از واکنشهای منفی را از سوی بسیاری از فعالان شبکه به همراه داشت. منتقدان میگویند حذف سقف دادههای arbitrary باعث میشود اسپمرها و پروژههای غیرمالی، بلاکچین بیت کوین را به یک دفتر ذخیره داده تبدیل کنند، نه یک سیستم پولی غیرمتمرکز.
دادههای غیرمالی چگونه میتوانند بیت کوین را تهدید کنند؟
منتقدان استدلال میکنند افزایش دادههای غیرمرتبط در تراکنشها، هزینه ذخیرهسازی و نگهداری نودهای بیت کوین را بالا میبرد. در نتیجه، اجرای نود کامل بهمرور از دسترس کاربران عادی خارج شده و شبکه به سمت تمرکزگرایی هدایت میشود.
یکی از مهمترین نقاط قوت بیت کوین این است که نودهای آن همچنان میتوانند روی کامپیوترهای معمولی اجرا شوند؛ برخلاف بلاکچینهای پرسرعت که تولید داده سنگین دارند و نیازمند سختافزار تخصصی هستند. اما افزایش نیاز سختافزاری، دقیقاً همان ارزش بنیادین بیت کوین را زیر سؤال میبرد: یک شبکه پولی غیرمتمرکز برای همه.
در همین راستا، متیو کراتر (Matthew Kratter)، مدرس و فعال حوزه بیت کوین، هشدار میدهد اسپم میتواند مانند گیاهی انگلی عمل کند که یک درخت را میپوشاند و در نهایت ساختار آن را نابود میکند. او میگوید اسپم این پتانسیل را دارد که همین بلا را سر بیت کوین بیاورد: ابتدا زیرساخت را سنگین کند و سپس کل سیستم را تضعیف نماید.
دو قطب مخالف در جامعه بیت کوین
با این حال، همه با محدودسازی دادهها موافق نیستند. چهرههایی مانند جیمسون لوپ (Jameson Lopp)، از مشارکتکنندگان بیت کوین کور، از حذف سقف OP_RETURN حمایت میکنند و معتقدند فیلترها و محدودیتها در عمل تأثیر زیادی در جلوگیری از اسپم ندارند و صرفاً باعث درگیریهای داخلی و پیچیدگی بیشتر میشوند.
در نتیجه، جامعه بیت کوین اکنون با شکافی جدی روبهروست: گروهی که میخواهند بیت کوین صرفاً پول باشد و از بلاکچین آن در برابر دادههای غیرمالی محافظت شود، و گروهی که معتقدند این محدودیتها بیفایده است و شبکه باید انعطاف بیشتری داشته باشد.
جمعبندی: جنگ اسپم، جنگ آینده بیت کوین است
افزایش تعداد نودهای سیگنالدهنده به BIP-110 شاید هنوز کوچک به نظر برسد، اما نشاندهنده یک نبرد بنیادی در آینده بیت کوین است. این مسئله فقط یک بحث فنی نیست؛ بلکه پرسشی عمیق درباره هویت بیت کوین است: آیا بیت کوین باید یک شبکه پولی خالص باقی بماند یا بستری باز برای هر نوع داده و کاربرد؟
