دابل زیرو چیست؟ آشنایی با DoubleZero، اینترنتی سریع‌تر برای بلاکچین‌ها

بسیاری از بلاکچین‌های پرسرعت هنوز با محدودیت شبکه روبه‌رو هستند؛ مشکل اینجاست که حتی اگر نرم‌افزار بسیار بهینه باشد و سخت‌افزار قدرتمندی استفاده شود، باز هم داده‌ها باید از طریق زیرساخت اینترنت جابه‌جا شوند. اینترنت عمومی برای استفاده همگانی طراحی شده است، نه برای انتقال حجم عظیمی از داده‌های حساس که باید با کمترین تأخیر منتقل شوند. همین موضوع باعث ازدحام و در نهایت کاهش کارایی شبکه‌های بلاکچینی می‌شود.

دابل‌زیرو (DoubleZero) یک زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز است که می‌خواهد این گلوگاه را حل کند؛ اما برخلاف بسیاری از پروژه‌ها به‌جای ساخت یک بلاکچین جدید، روی مسیر انتقال داده یعنی «لایه شبکه» تمرکز می‌کند. هدف دابل‌زیرو ساخت یک شبکه فیبر نوری غیرمتمرکز برای سیستم‌های توزیع‌شده پرسرعت است. این پروژه با معرفی پروتکل N1، یک لایه پایه و خنثی ایجاد می‌کند که بلاکچین‌هایی مانند سولانا می‌توانند روی آن اجرا شوند و بدون وابستگی به اینترنت عمومی، داده‌های خود را سریع‌تر، پایدارتر و با تأخیر بسیار کمتر منتقل کنند. در این مطلب از میهن بلاکچین می‌خواهیم ببینیم زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز دابل زیرو چیست و چطور به اینترنت سریع‌تر کمک می‌کند.

دابل زیرو چیست؟

اگر بخواهیم خیلی ساده بگوییم، دابل زیرو (DoubleZero) یک بلاکچین جدید نیست؛ بلکه یک زیرساخت شبکه‌ پرسرعت و غیرمتمرکز است که برای حل گلوگاه اصلی سیستم‌های توزیع‌شده یعنی کندی و محدودیت در انتقال داده‌ها طراحی شده است.

اکثر راهکارهای لایه اول (L1) و لایه دوم (L2) تلاش می‌کنند مقیاس‌پذیری را در سطح خود بلاکچین حل کنند؛ اما دابل زیرو سراغی یک لایه پایین‌تر و خود شبکه می‌رود؛ همان جایی که داده‌ها بین نودها جابه‌جا می‌شوند. به همین دلیل از آن به‌عنوان اولین لایه شبکه (Network Layer 1) یاد می‌شود؛ یعنی یک لایه پایه که زیر بلاکچین قرار می‌گیرد و عملکرد آن را تقویت می‌کند.

دابل زیرو یک چارچوب غیرمتمرکز برای ساخت و مدیریت شبکه‌های پرسرعت و بدون مجوز است. این پروتکل اجازه می‌دهد لینک‌های فیبر نوری خصوصی و بلااستفاده به‌صورت بدون مجوز (permissionless) وارد شبکه شوند و یک شبکه جهانی پویا و گسترده شکل بگیرد. به‌این ترتیب، عملکرد بلاکچین‌ها به‌طور چشمگیری بهبود پیدا می‌کند.

در حال حاضر تست‌نت این شبکه در ۷ شهر جهان فعال است و در نسخه مین‌نت قرار است ۱۰ منطقه شهری دیگر نیز به آن اضافه شود. همچنین، چهار ولیدیتور سولانا هم‌اکنون به‌صورت آزمایشی به شبکه دابل‌زیرو متصل هستند.

نوآوری‌های کلیدی دابل زیرو چیست؟

ویژگی‌هایی که دابل زیرو را از سایر شبکه‌های بلاکچینی متمایز می‌کند، عبارتنداز:

• بلاکچین جدید نیست: بر خلاف شبکه‌های لایه ۱ و ۲ که به پشته فناوری اضافه می‌شوند، دابل زیرو پیچیدگی جدیدی ایجاد نمی‌کند؛ بلکه زیرساخت موجود را تقویت می‌کند.
• فعالیت در لایه پایه شبکه: به‌جای کار در لایه اجماع یا اجرای تراکنش، در سطح شبکه فیزیکی که پهنای باند و تأخیر تعیین می‌شود، عمل می‌کند.
• پروتکل ‌آگنوستیک: محدود به یک اکوسیستم خاص نیست و می‌تواند از هر بلاکچین یا سیستم توزیع‌شده‌ای پشتیبانی کند.
• معماری بدون مجوز: هر فرد یا نهادی می‌تواند منابع شبکه (مانند لینک‌های فیبر خصوصی) را وارد این اکوسیستم کند.
• استفاده از شتاب‌دهی سخت‌افزاری: برای بهینه‌سازی عملکرد و کاهش تأخیر، از سخت‌افزارهای تخصصی (FPGA) استفاده می‌کند تا سرعت انتقال داده افزایش یابد.

ماموریت اصلی دابل زیرو؛ افزایش پهنای باند، کاهش تأخیر (IBRL)

مسئله‌ای که امروز بسیاری از سیستم‌های توزیع‌شده و بلاکچین‌ها با آن دست و پنجه نرم می‌کنند، کمبود قدرت پردازشی یا ضعف نرم‌افزار نیست؛ مشکل اصلی در مسیر حرکت داده‌ها است. با وجود اینکه سخت‌افزار اعتبارسنج‌ها قدرتمندتر شده است و کلاینت‌های جدید چندین برابر سریع‌تر از قبل عمل می‌کنند؛ اما داده‌ها هنوز از طریق شبکه اینترنتی جابه‌جا می‌شوند که مملو از تاخیر، ناپایداری و مسیرهای غیرقابل‌پیش‌بینی است.

در سمت عرضه، حجم عظیمی از فیبرهای تاریک (Dark Fiber) در جهان بلااستفاده مانده‌اند و هیچ داده‌ای از آن‌ها عبور نمی‌کند. بسیاری از فیبرهای روشن (Lit Fiber) نیز بیش‌ازنیاز واقعی سازمان‌ها فروخته شده است و به همین دلیل عملا وارد چرخه استفاده موثر نمی‌شوند.

از سوی دیگر، در سمت تقاضا، بلاکچین‌های پرسرعت با گلوگاه پهنای باند و تأخیر غیرقابل پیش‌بینی روبه‌رو هستند. تراکنش‌ها و پیام‌ها باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن و با حداقل تأخیر بین نودها منتقل شوند؛ اما از آنجایی‌که داده از مسیرهای عمومی اینترنت عبور می‌کند، تأخیر، نوسان و ازدحام اجتناب‌ناپذیر می‌شود. به همین دلیل حتی پیشرفته‌ترین شبکه‌ها هم نمی‌توانند تجربه‌ای در حد وب ۲ ارائه دهند. اگرچه راهکارهایی نظیر ممپول (Mempools) و سرویس‌های ارائه‌دهنده خدمات با کیفیت مبتنی بر استیکینگ (Stake-weighted QoS systems) معرفی شده‌اند، اما خودشان باعث افزایش تأخیر یا ایجاد نابرابری در دسترسی می‌شوند.

اینجاست که مأموریت اصلی دابل زیرو یعنی «افزایش پهنای باند و کاهش تأخیر (IBRL) از طریق بازطراحی زیرساخت فیزیکی شبکه» شکل می‌گیرد. دابل زیرو در حال ساخت یک شبکه زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز (DePIN) است که لینک‌های فیبر تاریک خصوصی و ظرفیت‌های بلااستفاده اپراتورها را به هم متصل می‌کند تا یک شبکه یکپارچه و هماهنگ ایجاد شود. این شبکه مانند یک لایه انتقال مش‌شده (meshed transport layer) عمل می‌کند و ترافیک را از مسیرهایی که ظرفیت بیشتر و تاخیر کمتری دارند، عبور می‌دهد.

اگر بخواهیم با یک مثال ساده توضیح دهیم، استفاده از اینترنت عمومی برای انتقال داده شبیه گرفتن اوبر برای رفتن از نقطه A به B است؛ ممکن است سریع باشد، اما زمان رسیدن همیشه قابل پیش‌بینی نیست. دابل زیرو می‌خواهد چیزی شبیه یک مسیر اختصاصی با راننده شخصی فراهم کند تا داده‌ها همیشه از مسیر مشخص، سریع و پایدار عبور کند.

اما دابل زیرو فقط یک «جاده سریع‌تر برای انتقال داده» نیست؛ سخت‌افزارهای تخصصی با اجرای کدهای متن باز، داده‌های ورودی را اعتبارسنجی کرده و داده‌های تکراری یا اسپم را حذف می‌کنند. این یعنی:

• تراکنش‌های ورودی قبل از رسیدن به اعتبارسنج‌ها پاک‌سازی می‌شوند.
• هر اعتبارسنج مجبور نیست به‌تنهایی منابع عظیمی برای مدیریت کل ترافیک شبکه فراهم کند.
• پیام‌ها به صورت هدفمند و اولویت‌بندی‌شده مسیریابی می‌شوند.

در نتیجه، به‌جای اینکه هر نود به‌تنهایی برای بدترین سناریو آماده شود، زیرساخت به‌صورت اشتراکی و بهینه پاسخ‌گوی تقاضای کل شبکه خواهد بود.

تمرکز اصلی دابل زیرو روی فیبر نوری زمینی و زیردریایی است؛ زیرساختی که توان انتقال صدها ترابیت داده در ثانیه را دارد. البته در آینده می‌توان فناوری‌های دیگری مانند مایکروویو یا ماهواره را نیز به‌عنوان لایه‌های مکمل (N2) به این شبکه متصل کرد.

معماری شبکه دابل زیرو چگونه است؟

معماری شبکه دابل زیرو به‌گونه‌ای طراحی شده که هم‌زمان دو هدف را محقق کند؛ یکی جداسازی ترافیک نامطمئن اینترنت عمومی از ترافیک حساس و عملکردمحور بلاکچین و دیگری فراهم‌کردن مسیرهای اختصاصی فیبر نوری برای انتقال سریع، پایدار و قابل پیش‌بینی داده‌ها. برای درک بهتر، می‌توان این معماری را به شکل دو حلقه هم‌مرکز تصور کرد که هرکدام وظیفه مشخصی دارند، اما در کنار هم یک سیستم یکپارچه می‌سازند.

۱. حلقه بیرونی؛ حلقه فیلتر داده‌ها

حلقه بیرونی (ورودی/خروجی) شبکه دابل‌زیرو به‌عنوان یک رابط با اینترنت عمومی عمل می‌کند. تمام داده‌ها ابتدا از این قسمت وارد شبکه می‌شوند. در این لایه سخت‌افزارهای قدرتمندی مستقر هستند که چند کار مهم از جمله مقابله با حملات انکار سرویس توزیع‌شده (DDoS)، بررسی صحت امضاهای تراکنش‌ها و حذف تراکنش‌های تکراری یا اسپم را انجام می‌دهند. به این ترتیب، قبل از اینکه داده‌ها وارد هسته شبکه شوند، پاک‌سازی و اعتبارسنجی اولیه می‌شوند و فقط ترافیک سالم به مرحله بعد می‌رسد.

۲. حلقه جریان داده داخلی

در مرحله بعد، داده‌های فیلترشده وارد حلقه درونی (جریان اصلی داده) می‌شوند. در این بخش، سرورها و اعتبارسنج‌ها با استفاده از همین داده‌ها فرآیند اجماع را انجام می‌دهند. در اینجا، انتقال اطلاعات از طریق خطوط اختصاصی با پهنای باند تأمین‌شده و مسیرهای بهینه انجام می‌شود، نه از طریق اینترنت عمومی. این موضوع باعث می‌شود ارتباط بین نودها سریع‌تر، پایدارتر و قابل پیش‌بینی‌تر باشد.

لایه فیزیکی شبکه دابل زیرو

در سطح فیزیکی، شبکه دابل‌زیرو از چند جزء اصلی تشکیل شده است:

۱. نقاط تبادل دابل زیرو (DoubleZero Exchange Points)

نقاط تبادل دابل‌زیرو (DZX) امکان اتصال چندین دیتاسنتر را در یک منطقه شهری فراهم می‌کنند؛ درست شبیه به نحوه اتصال شبکه‌ها تبادل اینترنت عمومی به یکدیگر. لینک‌های زیرساختی توسط مشارکت‌کنندگان شبکه فراهم می‌شود و لایه اصلی انتقال پروتکل را تشکیل می‌دهند. وجود نقاط تبادل باعث می‌شود همه مشارکت‌کنندگان، حتی اگر تعدادشان زیاد شود، بتوانند به‌صورت مقیاس‌پذیر به یکدیگر متصل بمانند.

۲. لینک‌های فیبر (Fiber Links)

لینک‌های فیبر، اتصال با تاخیر کم و پهنای باند بالا را بین نقاط مختلف جهان فراهم می‌کنند. ممکن است مشارکت‌کنندگان با خریدن فیبرهای تاریک ارتباطات شبکه را پوشش دهند یا اینکه فیبر‌های روشن را از شرکت‌های بزرگ مخابراتی اجاره کنند. به‌هرحال، همه مشارکت‌کنندگان بر اساس توافق‌نامه سطح خدمات (SLA) فعالیت می‌کنند تا میزان تأخیر، ظرفیت و کیفیت اتصال در سطح مشخصی باقی بماند.

۳. دستگاه‌های FPGA

آرایه‌های دروازه‌ای قابل‌برنامه‌ریزی میدانی (FPGA) سخت‌افزارهایی هستند که می‌توان آن‌ها را حتی پس از تولید برای انجام وظایف محاسباتی خاص برنامه‌ریزی کرد. این فناوری معمولاً در حوزه‌هایی که به پردازش سریع داده نیاز دارند، مانند شبکه‌سازی، پردازش سیگنال و سیستم‌های بلاکچینی استفاده می‌شود. دابل‌زیرو از FPGAهای تجاری موجود در بازار برای فیلتر کردن ترافیک ورودی در نقاط ورودی مهم لبه شبکه استفاده می‌کند. این دستگاه‌ها نسبت به اعتبارسنج‌ها می‌توانند چندین برابر ترافیک بیشتری را مدیریت کنند، زیرا دقیقاً برای وظایف خاص مانند حذف اسپم، حذف تراکنش‌های تکراری و بررسی امضاها بهینه شده‌اند. یک نمونه از این تجهیزات می‌تواند چندین گیگابیت داده در ثانیه را پردازش کند و تا یک میلیون تراکنش در ثانیه را تقریباً بدون تأخیر مدیریت کند.

چرا حملات DDoS به دابل زیرو دشوار است؟

از آنجایی‌ که زیرساخت دابل زیرو به‌صورت اشتراکی و جغرافیایی توزیع شده است، انجام حملات انکار سرویس توزیع‌شده (DDoS) دشوارتر می‌شود. در این مدل، مهاجم دیگر با یک اعتبارسنج یا یک بلاکچین طرف نیست، بلکه باید هم‌زمان حجم عظیمی از ترافیک، در حد چندین ترابیت در ثانیه، را به تعداد زیادی سایت در نقاط مختلف جهان ارسال کند. در واقع، هدف چنین حمله‌ای صدها دیتاسنتر و ارائه‌دهنده اینترنت در سراسر دنیا است و به‌همین دلیل انجام حمله به‌مراتب پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر می‌شود.

مدل اقتصادی دابل‌زیرو به زبان ساده

دابل‌زیرو یک مدل اقتصادی جدید برای خدمات فیلتر و مسیریابی داده روی فیبرهای جهانی هم ارائه می‌دهد. ایده اصلی این است که فیبرهای نوری کم‌استفاده یا بلااستفاده که در اختیار شرکت‌ها است به یک شبکه یکپارچه و ارزشمند برای سیستم‌های غیرمتمرکز تبدیل شوند.

یک لینک فیبر نوری به‌تنهایی ارزش محدودی دارد؛ اما زمانی که این لینک در کنار صدها لینک دیگر در یک چارچوب توزیع‌شده قرار می‌گیرد، به بخش حیاتی از یک شبکه جهانی تبدیل می‌شود. دابل‌زیرو این مشارکت‌های پراکنده را تجمیع می‌کند و مزایای شبکه‌های خصوصی (استاندارد یکپارچه) را با مزایای شبکه‌های عمومی (گستردگی دسترسی) ترکیب می‌کند.

طرف عرضه؛ تأمین‌کنندگان فیبر

کسب‌وکارهایی که اقدام به خرید یا اجاره فیبر نوری از اپراتورهای مخابراتی می‌کنند، اغلب بخشی از ظرفیت‌شان بلااستفاده می‌مانند. دابل‌زیرو به شرکت‌ها اجازه می‌دهد ظرفیت مازادشان را وارد شبکه کنند و از آن درآمد به‌دست بیاورند.

هر تأمین‌کننده هنگام اتصال به شبکه، یک توافق‌نامه سطح سرویس (SLA) را در قالب یک قرارداد هوشمند ثبت می‌کند. در این قرارداد، پارامترهای کلیدی همچون مبدا و مقصد لینک، میزان پهنای باند (مثلا ۱۰ گیگابایت بر ثانیه)، میزان تأخیر (مثلا ۸۵ میلی ثانیه)، حداکثر واحد انتقال (MTU) و مدت زمان تعهد مشخص می‌شود.

عملکرد لینک‌ها دائماً پایش می‌شود و فقط لینک‌هایی که به تعهدات خود پایبند باشند، مشمول دریافت پاداش می‌شوند. در صورت عدم تطابق، ممکن است از دریافت پاداش محروم یا حتی از شبکه حذف شوند. این سازوکار باعث ایجاد هم‌راستایی و مسئولیت‌پذیری بین مشارکت‌کنندگان می‌شود.

طرف تقاضا؛ شبکه‌های بلاکچین

شبکه‌های بلاکچینی می‌توانند بدون وابستگی به قراردادهای بلندمدت یا شرکت‌های متمرکز، از مزایای شبکه خصوصی نظیر سرعت و پایداری بالا استفاده کنند. اعتبارسنج‌ها و کاربران می‌توانند از طریق قراردادهای هوشمند، مسیرهای از پیش تعریف‌شده (مانند یک بلاکچین لایه ۱ خاص) یا درخواست‌های مسیریابی سفارشی را ثبت کنند.

شبکه تعریف‌شده توسط قراردادهای هوشمند

دابل زیرو بر مبنای داده‌های تایید‌شده‌ای که در قراردادهای هوشمند آنچین ذخیره‌شده‌اند، فعالیت می‌کند. کنترل‌کننده‌های بدون مجوز از این داده‌ها برای پیکربندی و مسیر بهینه شبکه استفاده می‌کنند. همچنین، قیمت‌گذاری را به‌گونه‌ای انجام می‌دهند تا کاربر متناسب با فشاری که به شبکه تحمیل می‌کند هزینه بپردازد.

دابل‌زیرو از یک مدل قیمت‌گذاری چندسطحی دارد که به کاربران اجازه می‌دهد بین دسترسی پایه و دسترسی اولویت‌دار انتخاب کنند. برخلاف اینترنت عمومی که تمام ترافیک به‌طور یکسان مدیریت می‌شود، در اینجا اولویت معنای واقعی پیدا می‌کند.

اثر شبکه‌ای

مدل دابل‌زیرو شبیه صنعت هواپیمایی است؛ یک مسیر بین دو شهر به‌تنهایی ارزش محدودی دارد، اما زمانی‌که در شبکه‌ای از مسیرهای متصل قرار بگیرد، ارزش آن چند برابر می‌شود. تأمین‌کنندگان با ارائه لینک‌های فیبرنوری خود و پیوستن به دابل‌زیرو از دو مزیت مهم برخوردار می‌شوند:

• سهولت ادغام ساده: تنها با نصب و تنظیم چند سوئیچ می‌توانند لینک خود را وارد شبکه کنند.
• افزایش ارزش لینک: طبق قانون متکالف (Metcalfe’s law) ارزش هر لینک با اتصال به سایر لینک‌ها افزایش پیدا می‌کند. دابل زیرو حتی از لینک‌های کوتاه یا با عملکرد پایین‌ هم استفاده می‌کند؛ زیرا این مشارکت‌ها در مجموع ظرفیت شبکه را افزایش می‌دهند و به پایداری آن کمک می‌کنند.

مکانیزم پاداش دابل زیرو

دابل‌زیرو از مکانیزمی به نام اثبات استفاده واقعی (Proof of Utility) استفاده می‌کند. در این مدل، پاداش ارائه‌دهندگان لینک‌ها بر اساس ارزشی که واقعاً به شبکه اضافه می‌کنند، محاسبه می‌شود. این محاسبات با استفاده از مدل ارزش شپلی (Shapley value calculations) انجام می‌شود و سهم هر لینک را در افزایش توان عملیاتی یا کاهش تأخیر اندازه‌گیری می‌کند. هرچه یک لینک تأثیر بیشتری در افزایش کارایی شبکه داشته باشد، توکن 2Z بیشتری دریافت می‌کند.

توکن دابل زیرو چیست؟

دابل زیرو توکنی با نماد 2Z دارد که با استاندارد SPL روی سولانا منتشر شده است و سه جریان اصلی اقتصادی را در شبکه فعال می‌کند:

• جریان درآمد: کاربران در ازای استفاده از پهنای باند، مسیرهای اولویت‌دار و انتقال سریع داده، توکن 2Z پرداخت می‌کنند.
• جریان پاداش: تأمین‌کنندگان بر اساس عملکرد واقعی لینک خود توکن‌های دابل‌زیرو را به‌عنوان پاداش دریافت می‌کنند. بخشی از توکن‌ها نیز برای حفظ یکپارچگی شبکه سوزانده می‌شود.
• جریان استیکینگ: کنترل‌کننده‌ها برای مدیریت عملیات شبکه باید توکن‌هایی را که به آن‌ها واگذار شذه است، استیک کنند. تأمین‌کنندگان پهنای باند هم برای تضمین ارائه سرویس‌های باکیفیت باید توکن‌های خود را به عنوان وثیقه قفل کنند.

کاربردهای ارز دیجیتال دابل زیرو چیست؟

مهم‌ترین کاربردهای توکن 2Z عبارتند از:

• توکن دابل زیرو ابزاری برای دسترسی کاربران به مسیرهای با اولویت بالا و تأخیر کمتر است.
• به‌عنوان وثیقه برای ارائه‌دهندگان پهنای باند عمل می‌کند و به ایمن شدن عملیات شبکه کمک می‌کند.
• دارندگان توکن می‌توانند در حاکمیت و تصمیم‌گیری‌های پروتکل مشارکت داشته باشند.
• اتصال میان‌زنجیره‌ای در شبکه‌هایی مانند سولانا، اتریوم و سایر اکوسیستم‌ها را تسهیل می‌کند.

کاربردهای دابل‌زیرو در اکوسیستم بلاکچین

دابل‌زیرو زیرساختی فراهم می‌کند که سرعت، پایداری و هماهنگی شبکه‌های بلا‌کچینی را افزایش می‌دهد. به همین دلیل بیشترین کاربرد آن برای تقویت نودهای RPC، بهینه‌سازی سیستم‌های ارزش قابل استخراج ماینر (MEV) و افزایش عملکرد بلاکچین‌های لایه ۱ و ۲ است.

شبکه‌های لایه ۱

دابل‌زیرو به سه چالش اصلی بلاکچین‌های لایه ۱ کمک می‌کند:

• فیلتر کردن ترافیک: ترافیک ورودی قبل از رسیدن به اعتبارسنج‌ها فیلتر می‌شود؛ این یعنی به حذف تراکنش‌های تکراری، بررسی امضاها و مهار حملات DDoS کمک می‌کند. این کار باعث می‌شود منابع اعتبارسنج‌ها به‌جای مقابله با ترافیک اضافی، صرف تولید بلاک و اجماع شود.
• مسیریابی سریع: انتقال بلاک‌ها و داده‌ها از طریق لینک‌های اختصاصی فیبر نوری با کمترین تأخیر و نوسان انجام می‌شود. درنتیجه بلاک‌ها سریع‌تر ساخته می‌شوند، سریع‌تر بین نودها پخش می‌شود و در زمان کوتاه‌تری به تایید نهایی می‌رسند. پشتیبانی از توزیع چندگانه (Multicast) نیز امکان ارسال هم‌زمان داده از یک به چند یا از چند به چند نود را فراهم می‌کند. این ویژگی باعث می‌شود انتقال تغییرات وضعیت شبکه سریع‌تر انجام شود.
• قابلیت ردیابی: بسته‌های داده قابل رهگیری هستند، بنابراین کاربران می‌توانند بررسی کنند که آیا داده‌هایشان در ارتباطات بین اعتبارسنج‌ها لحاظ شده یا نه. این موضوع برای شبکه‌هایی که نسبت به سانسور حساس‌ هستند اهمیت دارد.

نودهای RPC

نودهای RPC که رابط کاربران با بلاکچین هستند، سه مشکل اصلی دارند و دابل زیرو می‌تواند آن‌ها را کاهش دهد:

• افزایش ناگهانی ترافیک: در رویدادهایی نظیر ایردراپ یا مینت NFT، حجم درخواست‌ها به‌شدت بالا می‌رود. دابل‌زیرو با اتصال پایدار و فیلتر اولیه، این فشار را مدیریت می‌کند.
• ارسال سریع تراکنش‌ها: قابلیت ارسال سریع تراکنش برای یک RPC بسیار مهم است؛ به‌ویژه برای تراکنش‌های با ارزش بالا که هم رقابتی و هم حساس به زمان هستند. ارتباط انعطاف‌پذیر و کم‌تأخیر بین RPC و لیدر بلاک، شانس موفقیت تراکنش را افزایش می‌دهد.
• دریافت اطلاعات به‌روز: RPCها باید وضعیت شبکه مانند موجودی کیف پول یا نقدینگی را تقریباً لحظه‌ای نمایش دهند. اتصال سریع بین اعتبارسنج‌ها و نودهای RPC باعث می‌شود داده‌ها همیشه به‌روز باشند.

سیستم‌های MEV

سیستم‌های ارزش قابل استخراج ماینر به تأخیر بسیار حساس‌ هستند؛ حتی کاهش جزئی تأخیر می‌تواند سود قابل توجهی ایجاد کند. دابل‌زیرو به این سیستم‌ها کمک می‌کند که داده‌های شبکه را سریع‌تر دریافت کنند، ترتیب تراکنش‌ها را بهینه‌تر بچینند و بلاک یا بسته تراکنش را سریع‌تر به لیدر فعلی ارسال کنند. به‌عبارت دیگر، دسترسی سریع‌تر به داده (خواندن) و ارسال سریع‌تر بلاک‌ها (نوشتن)، ارزش اقتصادی MEV را افزایش می‌دهد.

شبکه‌های لایه ۲

زنجیره‌های لایه ۲ می‌توانند از دابل‌زیرو برای فیلتر کردن تراکنش‌های ورودی به ترتیب‌دهنده‌ها، ارسال یا بازیابی اطلاعات از لایه ۱ با تاخیر کم و همگام‌سازی سریع وضعیت بین اعتبارسنج‌ها استفاده کنند.

بسیاری از شبکه‌های لایه ۲ به سمت استفاده از چند ترتیب‌دهنده هم‌زمان حرکت می‌کنند تا تمرکززدایی بیشتر شود. این تغییر به هماهنگی قابل‌توجهی بین ترتیب‌دهنده‌ها نیاز دارد که دابل‌زیرو آن را تسهیل می‌کند. همچنین، لایه‌های دسترسی به داده (Data Availability) می‌توانند همگام با لایه ۲ حرکت کنند.

سایر کاربردهای بلاکچینی دابل زیرو چیست؟

دابل زیرو در سایر زمینه‌های بلاکچینی مزایایی را ارائه می‌دهد که به شرح زیر است:

• ورود اعتبارسنج‌های جدید: نودهای جدید برای رسیدن به وضعیت فعلی شبکه باید تراکنش‌ها را سریع‌تر از سرعت فعلی بلاکچین دریافت کنند. پهنای باند بالای دابل‌زیرو این فرآیند را ساده‌تر می‌کند.
• ایندکسرها: ایندکسرها باید داده‌های جدید را سریع دریافت کنند تا کاربران بتوانند تصمیم‌گیری به‌موقعی داشته باشند. انتشار سریع وضعیت شبکه، تأخیر در فهرست‌بندی داده‌های جدید را کاهش می‌دهد و ایندکسر را همواره به‌‌روز نگه می‌دارد.
• رهبران چندگانه: در شبکه‌هایی که چند لیدر در نقاط مختلف دنیا بلاک تولید می‌کنند، هماهنگی سریع ضروری است؛ در غیر این صورت تراکنش‌های تکراری یا محاسبات هدررفته ایجاد می‌شود. دابل‌زیرو این هماهنگی جهانی را بهبود می‌دهد.
• پردازش‌های تخصصی شبکه: در بسیاری از شبکه‌ها، برخی عملیات محاسباتی فقط توسط بخشی از ولیدیتورها قابل‌اجرا هستند، زیرا به سخت‌افزار یا نرم‌افزار تخصصی نیاز دارند. دابل زیرو با فراهم کردن پهنای باند بالاتر و لینک‌ها با تاخیر کم، عملکرد پروژه‌هایی مانند اثبات‌های دانش صفر (ZK)، پردازش‌های مبتنی بر GPU و پلتفرم‌های اجرای ناهمزمان را بهبود می‌دهد.

کاربردهای غیربلاکچینی دابل زیرو چیست؟

دابل‌زیرو محدود به بلاکچین نیست و برای هر سیستم توزیع‌شده‌ای که نیاز به ارتباط سریع و حجیم دارد مفید است.

• شبکه‌های توزیع محتوا (CDN): شبکه‌های توزیع محتوا که روی دابل زیرو ساخته شوند می‌توانند فیلتر و مسیریابی را به دابل‌زیرو بسپارند و فقط روی توزیع محتوا براساس تقاضا تمرکز کنند.
• بازی‌های آنلاین: در بازی‌های آنلاین کوچکترین تأخیر، تجربه کاربر را ناخوشایند می‌کند. لینک‌های اختصاصی و پایدار دابل‌زیرو اتصال همتا‌به‌همتا یا سرور مرکزی را بهبود می‌دهد و بازی‌ها را برای کاربران لذت‌بخش‌تر می‌کند.
• مدل‌های زبانی بزرگ (LLM): هماهنگی GPUهای پراکنده در مراکز مختلف دشوار است. اتصال پرسرعت دابل‌زیرو آموزش توزیع‌شده مدل‌ها را روان‌تر می‌کند.
• کاربردهای سازمانی: دابل‌زیرو می‌تواند جایگزینی برای خدمات سنتی ارائه‌دهندگان ابری باشد. در این مدل، کاربران می‌توانند بدون نیاز به قراردادهای بلندمدت یا تعهدهای قفل‌شده، پهنای باند موردنیاز خود را به‌صورت آزادانه و بر اساس مصرف واقعی تهیه و استفاده کنند. از مزایای مهم این رویکرد می‌توان به کاهش هزینه‌ها، کم‌شدن فشار ترافیک ورودی و خروجی دیتاسنترها و جلوگیری از وابستگی به یک اکوسیستم یا ارائه‌دهنده خاص اشاره کرد.

 تیم توسعه‌دهنده و حامیان دابل زیرو

تیم توسعه دابل‌زیرو ترکیبی از چهره‌های کلیدی اکوسیستم سولانا و متخصصان زیرساخت‌های پرسرعت مالی است. آستین فدرا (Austin Federa) یکی از بنیان‌گذاران دابل‌زیرو است که پیش از این بنیاد سولانا را برای پشتیبانی از یکی از سریع‌ترین بلاکچین‌های کریپتو توسعه‌ داده است. تجربه مستقیم او با چالش‌های شبکه‌ سولانا الهام‌بخش ارتقا عملکرد بلاکچین در لایه فیزیکی شده است.

تیم فایردنسر (Firedancer) از شرکت جامپ کریپتو (Jump Crypto) به رهبری دکتر کوین باورز (Dr. Kevin Bowers) نیز از حامیان فنی پروژه هستند. آن‌ها سریع‌ترین کلاینت اعتبارسنج سولانا را توسعه ‌دادند و متوجه شدند که محدودیت اصلی عملکرد بلاکچین‌ها نه نرم‌افزار، بلکه زیرساخت شبکه فیبر است. همین بینش تیم فایردنسر را به ایجاد اولین شبکه فیبر غیرمتمرکز برای سیستم‌های توزیع‌شده سوق داد.

در بخش معماری فنی، اندرو مک‌کانل (Andrew McConnell) و ماتئو وارد (Mateo Ward) از مالبک لبز (Malbec Labs) با سابقه در زیرساخت‌های معاملاتی با فرکانس بالا و شبکه‌های مخابراتی، طراحی ساختار پیشرفته شبکه را هدایت می‌کنند. همچنین نیهار شاه (Nihar Shah) به‌عنوان اقتصاددان ارشد، طراحی مدل اقتصادی و توکن دابل زیرو (2Z) را بر عهده دارد.

جمع‌بندی

دابل‌زیرو (DoubleZero) یک تغییر پارادایم اساسی در زیرساخت بلاکچین ایجاد کرده است. به‌جای تمرکز روی لایه‌های نرم‌افزاری، مستقیماً سراغ گلوگاه اصلی یعنی شبکه و انتقال داده رفته است. دابل زیرو با حل مشکل محدودیت‌های ارتباطی، به سیستم‌های توزیع‌شده اجازه می‌دهد به سطحی از سرعت و کارایی برسند که پیش‌تر دست‌نیافتنی تصور می‌شد.

چشم‌انداز دابل‌زیرو ساخت یک «اینترنت خصوصی جدید» است که مخصوص نیازهای بلاکچین‌ها و سیستم‌های مدرن توزیع‌شده از جمله سولانا طراحی شده و می‌تواند زیرساخت فناوری غیرمتمرکز را بازتعریف کند.

سوالات متداول (FAQ)