دیوان عالی ایالات متحده روز جمعه در حکمی تاریخی، قدرت دونالد ترامپ برای وضع تعرفههای گمرکی به بهانه شرایط اضطراری در زمان صلح را باطل کرد. اکثریت قضات در این رأیگیری اعلام کردند که استفاده رئیسجمهور از «قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی (IEEPA)» برای بالا بردن هزینه واردات کالاها غیرقانونی است. به زبان ساده، دادگاه معتقد است ترامپ از قانونی که برای زمان جنگ یا بحرانهای بزرگ است، به اشتباه برای جریمه کردن کالاهای وارداتی در شرایط عادی استفاده کرده است.
به گزارش میهن بلاکچین، با این حال، دونالد ترامپ بلافاصله پس از این حکم، در یک نشست خبری با تندی از دیوان عالی انتقاد کرد و نشان داد که قصد عقبنشینی ندارد. او با رونمایی از نقشه جایگزین خود، فرمان جدیدی را برای وضع یک تعرفه جهانی ۱۰ درصدی امضا کرد. ترامپ قصد دارد این بار به جای قانون قبلی، از مسیرهای قانونی دیگری برای اجرای تصمیمش استفاده کند که نشاندهنده شروع یک درگیری حقوقی تازه میان دولت و دستگاه قضایی بر سر سیاستهای تجاری است و میتواند باعث تداوم نااطمینانی در بازار ارزهای دیجیتال شود.
ابطال اختیارات تعرفهای ترامپ توسط دیوان عالی تحت قانون IEEPA
طبق حکم صادر شده در روز جمعه، ۶ نفر از ۹ قاضی دیوان عالی رأی دادند که قوه مجریه اجازه ندارد به تنهایی و با استفاده از قانون اختیارات اضطراری (IEEPA)، تعرفههای گمرکی وضع کند. در متن این حکم آمده است که رئیسجمهور نمیتواند بدون تایید کنگره، در زمان صلح چنین محدودیتهای مالی سنگینی را به تجارت خارجی تحمیل کند. قضات تأکید کردند که در ۵۰ سال گذشته، هیچ رئیسجمهوری از این قانون برای وضع چنین تعرفههای گستردهای استفاده نکرده است؛ بنابراین اقدام ترامپ فراتر از اختیارات قانونی ریاستجمهوری دانسته شد.
پیش از این، دونالد ترامپ مدعی شده بود که ورود مواد مخدر از کشورهایی مثل چین، کانادا و مکزیک در کنار آسیب دیدن صنایع داخلی آمریکا، یک وضعیت اضطراری ملی ایجاد کرده و او به همین دلیل حق دارد از این قانون برای وضع تعرفه استفاده کند. اما دیوان عالی این استدلال را نپذیرفت و اعلام کرد طبق قانون اساسی آمریکا، حق وضع هرگونه مالیات و عوارض گمرکی فقط در اختیار کنگره است. به زبان ساده، دادگاه معتقد است رئیسجمهور اجازه ندارد قدرت قانونگذاران را به نفع خود مصادره کند.
انتقاد ترامپ از دادگاه و رونمایی از تعرفه جهانی ۱۰ درصدی
دونالد ترامپ در نشست خبری روز جمعه، حکم دیوان عالی را «مضحک» خواند و از برخی قضات به دلیل نداشتن شجاعت کافی برای انجام آنچه او «اقدام درست برای کشور» میدانست، به شدت انتقاد کرد. او با تأکید بر اینکه اجازه نمیدهد این حکم مانع برنامههای تجاریاش شود، اعلام کرد که تعرفههای امنیت ملی طبق بخشهای ۲۳۲ و ۳۰۱ قانون با قدرت تمام به قوت خود باقی هستند. وی همچنین بلافاصله دستور جدیدی را برای وضع یک تعرفه جهانی ۱۰ درصدی امضا کرد که علاوه بر هزینههای گمرکی فعلی، از تمامی کالاهای وارداتی گرفته خواهد شد.
رئیسجمهور آمریکا قصد دارد برای دور زدن محدودیتهای دیوان عالی، از گریزگاههای قانونی دیگری مانند قانون گسترش تجارت ۱۹۶۲ (Trade Expansion Act of 1962) و قانون تجارت ۱۹۷۴ (Trade Act of 1974) استفاده کند. ترامپ معتقد است این تعرفهها ابزار اصلی او برای کاهش بدهی ملی سنگین ۳۸ تریلیون دلاری آمریکا هستند. او حتی ایده جایگزینی مالیات بر درآمد فدرال با درآمدهای حاصل از این عوارض گمرکی را مطرح کرده است تا از این طریق هزینههای دولت را تأمین کند.
تأثیرات کلان و واکنش بازار ارزهای دیجیتال به سیاستهای تعرفهای
اعلامهای پیاپی تعرفهها توسط ترامپ در سال ۲۰۲۵ و اوایل ۲۰۲۶، همواره موجهایی از نااطمینانی را در بازارهای دارایی پرریسک به راه انداخته است. بازار ارزهای دیجیتال و بازار سهام به دلیل وابستگی شدید به شاخصهای اقتصاد کلان، واکنشهای تندی به این تهدیدات نشان دادهاند. تحلیلگران معتقدند نوسانات اخیر و کاهش اعتماد سرمایهگذاران، مستقیماً با ترس از جنگ تجاری و تورم ناشی از این تعرفهها در ارتباط است.
بررسی تاریخچه واکنش بازار نشان میدهد که در مهر ماه ۱۴۰۴ (اکتبر ۲۰۲۵)، بلافاصله پس از اعلام تعرفه ۱۰۰ درصدی بر چین، قیمت بیت کوین در عرض چند دقیقه سقوط کرد و از سقف ۱۲۲ هزار دلار به محدوده ۱۰۷ هزار دلار رسید. اگرچه برخی کارشناسان بالا بودن میزان قراردادهای سود باز (Open Interest) و استفاده بیش از حد از اهرم را دلیل اصلی این ریزش میدانستند، اما دادههای پلتفرمهای تحلیل آنچین ثابت کرد که معاملهگران، تعرفههای ترامپ را عامل اصلی سقوط قیمت میدیدند.
قیمت ارزهای دیجیتال هنوز از ریزش شدید مهر ماه (اکتبر) به طور کامل بازیابی نشده است. با وجود اینکه ترامپ در برخی مقاطع از سیاستهای تعرفهای خود عقبنشینی کرده، اما قیمت بیت کوین همچنان نزدیک به ۵۰ درصد پایینتر از سقف تاریخی خود قرار دارد. شایان ذکر است که بیت کوین در تاریخ ۱۴ مهر ۱۴۰۴ (۶ اکتبر ۲۰۲۵) موفق شده بود به قله قیمتی بیش از ۱۲۵ هزار دلار دست پیدا کند، اما از آن زمان تاکنون نتوانسته است دوباره به آن سطوح بازگردد.
چشمانداز تقابل قانونی و پیامدهای اقتصادی آتی
حکم اخیر دیوان عالی اگرچه مانع حقوقی بزرگی برای استفاده از قانون اختیارات اضطراری (IEEPA) ایجاد کرده، اما به نظر نمیرسد که تلاشهای دولت برای وضع تعرفهها را متوقف کند. استفاده ترامپ از «بخش ۱۲۲» و دیگر جایگزینهای قانونی، احتمالاً باعث شروع دور جدیدی از درگیریهای دادگاهی در سطوح مختلف کشور خواهد شد. این وضعیت میتواند باعث رنج زدن (Consolidation) قیمتها در بازارهای مالی شود؛ چرا که سرمایهگذاران ترجیح میدهند تا زمان روشن شدن تکلیف نهایی این درگیریهای قانونی، با احتیاط بیشتری معامله کنند.
در این میان، ایده جایگزینی مالیات بر درآمد با درآمدهای حاصل از تعرفه که ترامپ در زمان انتخابات مطرح کرده بود، حالا با موانع سخت قانونی روبرو شده است. با وجود اینکه او وعده داده بود با درآمد حاصل از این تعرفهها، مالیاتهای فدرال برای خانوادههای کمدرآمد به شدت کاهش مییابد، ابطال این ابزارها توسط دیوان عالی، تحقق این وعدهها را در هالهای از ابهام قرار داده است. در حال حاضر، بازار ارزهای دیجیتال و فعالان حوزه دیفای با دقت سیاستهای مالیاتی و تجاری واشنگتن را زیر نظر دارند؛ زیرا هرگونه تغییر در جریان سرمایه جهانی میتواند مستقیماً بر نقدینگی و ساختار بازار ارزهای دیجیتال تأثیر بگذارد.
