آیا بلاک چین می‌تواند نوعی مدل تجاری جدید را شکل دهد؟

همزمان که مقبولیت بلاک چین (blockchain) افزایش می‌یابد، شرکت‌های پذیرنده آن با چالش‌های جدیدی روبرو می‌شوند. ظهور بلاک چین نیز مانند ظهور هر فناوری تحول‌آفرین دیگر است و در اینجا مسئله این نیست که آیا این فناوری کار می‌کند یا نه، بلکه مسئله این است که هر صنعتی با توجه به نیاز‌های خود از این فناوری بهره ببرد. همه افرادی که از بلاک چین استفاده می‌کنند، به اهمیت و مفید بودن آن پی برده‌اند و تنها باید این فناوری را بر حسب نیاز صنعت خود به کار برند. بلاک چین فناوری زیربنای بیت کوین و ارز دیجیتال (Cryptocurrency) است که در صنایع بسیاری کاربرد دارد.

بلاک چین در حال پذیرش عام است و کاربرد‌های مهمی را در بخش خصوصی و عمومی از خود به نمایش گذاشته است. اینک شرکت‌هایی که می‌خواهند از این فناوری استفاده کنند، به شیوه‌ای جدی‌تر برای حل چالش‌های موجود اقدام خواهند کرد. بعضی از این چالش‌ها ریشه در توسعه این فناوری دارند و کاملا فنی هستند که از جمله آنها می‌توان به سرعت پردازش، مقیاس‌پذیری، تعامل بین اجزا و غیره اشاره کرد.

به مرور که پذیرش بلاک چین و ارز دیجیتال افزایش پیدا می‌کند، چالش‌های جدیدی ظاهر می‌شوند که نتیجه عواقب ناشی از پذیرش بازار هستند. این چالش‌های جدید را می‌توان به صورت زیر طبقه‌بندی کرد:

• تاکید بیش از حد بر توسعه و گسترش این فناوری جدید
• مکانیزم‌های حکومتی و قانونی که تعاملات را تسهیل می‌کنند، هنوز تکمیل نشده‌اند.
• لازم است سیاست‌هایی در راستای مدل‌های تجاری دیجیتال جدید ایجاد و تدوین شود.
• حوزه‌های جغرافیایی مختلف مواضع متفاوتی را به نسبت بلاک چین و ارز دیجیتال اتخاذ می‌کنند.
• به مرور باید بازرسی و بازبینی بیشتری به نسبت این فناوری صورت بگیرد.

تمرکز بر توسعه فنی بلاک چین

واضح است که فناوری نوظهوری مانند بلاک چین باید بیشتر بر توسعه فنی متمرکز باشد و زیاد خود را با چالش‌های حال حاضر بازار که بر پذیرش دراز مدت این فناوری تاثیر می‌گذارند، درگیر نکند. اما تمرکز بیش از حد بر جنبه‌های فنی نیز ممکن است آینده پذیرش این فناوری را تحت تاثیر قرار داده و اثر منفی داشته باشد.

مدل‌های چند طرفه

هر گونه بحثی در زمینه چالش‌های فضای بلاک چین و ارز دیجیتال شامل مدل‌های تجاری چند طرفه نیز می‌شود. بلاک چین نوعی راه‌حل چند طرفه است که فرآیندی خطی و منزوی را متحول می‌کند و نوعی مدیریت توزیع شده همتا به همتا را ایجاد می‌کند. بلاک چین اطلاعات و نحوه دسترسی به آن را دموکراتیک می‌کند.

مدل‌های همتا به همتا علیرغم مزیت‌های زیادی که دارند، برای سرمایه گذاری دیر‌تر جواب می‌دهند و سودآور بودن این مدل‌ها زمان‌بر است. یک مدل کسب و کار چند طرفه افقی دارای چالش‌های مخصوص خود است و ممکن است در ظاهر چنین به نظر برسد که چند رقیب بالقوه به شیوه‌ای غیر طبیعی برای رسیدن به مقصدی مشترک کنار هم قرار گرفته‌اند. بعضی از سازمان‌ها کارایی و برنامه‌ریزی بیشتری از دیگران دارند و تعداد کمی از این سازمان‌ها مایلند که این مزیت رقابتی و اعتبار برند خود را به خطر بیاندازند.

رویکردی مبتنی بر همکاری و تعامل باید به نسبت مدل چند طرفه اتخاذ شود. چنین رویکردی به ایجاد اعتماد و تسهیل اشتراک داده مورد نیاز برای متحول کردن فرآیند داده‌های فراهم کننده کمک خواهد کرد. انجمن The Blue Cross Blue Shield در این راستا ایجاد شده است.

شفافیت قانون گذاری

پیدا کردن توازن بین نوآوری و قانون گذاری در فناوری‌های نوظهوری مانند بلاک چین و ارز دیجیتال بسیار حائز اهمیت است. قانون گذاری در کل چیز خوبی است و باعث ایجاد نظم و پذیرش بیشتر یک فناوری خواهد شد؛ اما از طرف دیگر این قانون گذاری باید به گونه‌ای باشد که نوآوری را مختل نکند و حرکت فناوری مربوطه را کُند نکند.

بلاک چین در صنایع شدیدا قانون گذاری شده‌ای مانند خدمات مالی در حال اعمال است. وجود قوانین زیادی مانند قوانین حریم خصوصی، قوانین ضد پولشویی، قوانین شناخت مشتری و غیره موانعی بزرگ برای غلبه در این فضا هستند و عواقبی دراز مدت برای این فناوری خواهند داشت.

ممکن است در آینده لازم باشد که شرکت‌ها امنیت داده‌های خود را اثبات کنند. سرور‌های LinuxONE شرکت IBM با استفاده از رمزگذاری گسترده به این کار اقدام می‌کنند. رمزگذاری گسترده از داده‌های بلاک چینی محافظت می‌کند و روشی بسیار ایمن برای کنترل داده‌ها بر روی چارچوب اصلی و در زمان انتقال به سیستم دیگر است.

تنوع جغرافیایی

بلاک چین دارای ساختاری چند طرفه و بین مرزی است و به همین دلیل قلمرو‌های جغرافیایی مختلف به نسبت ارز دیجیتال و بلاک چین، رویکرد‌های مختلفی اتخاذ خواهند کرد. این باعث ایجاد چالش‌هایی در پذیرش بین مرزی خواهد شد و حتی اگر مسائل قانون گذاری را هم در نظر نگیریم، پذیرش جهانی بلاک چین بسیار مشکل خواهد شد.

برای مواجه با این قبیل ریسک‌ها، بعضی حوزه‌های قضایی در همان اوایل اقدام به ایجاد قوانینی قدرتمند و واضح در زمینه ارز دیجیتال کردند. تعدادی از حوزه‌های دیگر نیز قوانینی را اعمال کردند که به جای تمرکز بر مدیریت مشکل، توسعه این فناوری را تشویق می‌کرد.

حوزه‌های قضایی مختلف دارای قوانین متنوعی هستند که تاثیر مستقیم بر مدل‌های بلاک چینی بین مرزی دارند و این مسائل تنها در زمینه ارز دیجیتال نیست. استاندارد‌ها، نیازمندی‌های امنیت سایبری، اطلاعات سلامتی و غیره از کشوری به کشور دیگر فرق می‌کنند. یک پلتفرم بلاک چینی مشابه بین مرزی ممکن است مجبور به مطابقت با قوانین مختلفی در این کشور‌ها باشد.

حتی در داخل یک کشور هم ممکن است تنوع در قانون گذاری زیاد باشد، مخصوصا اگر آن کشور بزرگ و ساختار حکومتی آن طبقه طبقه باشد. به عنوان مثال اگر ایالات متحده را در نظر بگیرید، می‌بینید که قوانین بلاک چین و ارز دیجیتال از ایالتی به ایالت دیگر فرق می‌کند.

معمولا قانون گذاری باعث نوآوری و ادامه کار می‌شود و بلاک چین هم از این قضیه مستثنی نیست. قانون گذاری باید واضح و عملی باشد و به صنایع کمک کند که در میان استاندارد‌های فراهم شده به انتخاب دست بزنند. شواهد نشان می‌دهد که چنین چیزی در حال اتفاق افتادن است.

رهنمود‌های شخص ثالث

فقدان هماهنگی قانون گذاری منجر به آشفتگی و سوءتعبیر خواهد شد. به مرور زمان که اطلاعات بیشتری بر روی بلاک چین قرار می‌گیرد، رهنمود‌های حرفه‌ای برای قضاوت صحیح در مورد این قوانین باید صورت بگیرد. البته زمانی که مدل بلاک چین از بین مرز‌ها هم عبور کند، این چالش جدی‌تر خواهد شد.

یکی از چالش‌هایی که در اینجا وجود دارد شفافیت است. علاوه بر آن، درک نحوه عملکرد تراکنش‌های بلاک چینی نیز در این میان چالشی جدی است. نحوه مواجه با قوانین شناخت مشتری و پولشویی نیز در این میان به عنوان چالشی مطرح است. برای مواجه با این چالش‌ها لازم است که بازرسان درک خود را از بلاک چین وسعت ببخشند و دانش خود را توسعه دهند.

بلاک چین چیزی بیش از یک پروژه فناوری است

امروزه چالش‌های کمی در رابطه با پذیرش بلاک چین و ارز دیجیتال موجود است و در سال‌های اخیر برای رفع این چالش‌ها اغلب از منظر فنی تلاش شده است. تکامل بلاک چین در سال‌های اخیر می‌تواند نوید‌بخش پذیرش این فناوری انقلابی باشد. بلاکچین به عنوان یکی از راه‌حل‌های موجود برای مشکلات مطرح شود اما توجه داشته باشید که هر مشکلی را نمی‌توان با بلاک چین حل کرد و بلاک چین را نباید به عنوان یک داروی عام تلقی کرد.

اینک بلاکچین در حال سازمانی شدن است و چالش‌های جدیدی در این میان خود را مطرح می‌کنند. به مرور زمان که کاربرد‌های بلاکچین ظریف‌تر و بیشتر می‌شود، چالش‌های بیشتری نیز در بازار ظاهر خواهند شد. این چنین است که یک فناوری رشد می‌کند و به سازندگی می‌رسد. نظر شما چیست؟ آیا بلاکچین از این چالش‌ها گذر خواهد کرد؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.