جزییات و اهداف طراحی «رمز ریال»؛ آنچه که باید در مورد رمز پول ملی بدانیم

مهران محرمیان، معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی، در مصاحبه با رسانه ملی، جزئیاتی از رمزپول ملی و هدف از طراحی «رمز ریال» در بانک مرکزی را تشریح کرد.

به گزارش میهن بلاکچین وبه نقل از پایگاه اطلاع رسانی بانک مرکزی، مهران محرمیان، معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی، با حضور در رسانه ملی، گفت هدف از طراحی رمز ریال در بانک مرکزی تبدیل اسکناس به یک موجودیت قابل برنامه‌ریزی و برنامه‌نویسی است و با این فرآیند پول دارای موجودیت هوشمند خواهد شد. پایگاه خبری بانک مرکزی در پستی با عنوان «همه آنچه که باید درباره رمزپول ملی بدانید»، به تشریح جزییات و اهداف طراحی رمز ریال پرداخته است.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی، در مورد نحوه مواجهه بانک‌های مرکزی دنیا با رمزارزها، گفت:

بانک‌های مرکزی طی چند سال در مقابل رمز ارزها، مواجهه منفی داشتند و البته در همان حال این موضوع را بررسی می‌کردند. چراکه موضوع حاکمیت پولی در هر کشوری جز خط قرمز‌های آن کشور به حساب می‌آید. اما پس از مدتی بانک‌های مرکزی رویکرد جدیدی اختیار کردند و تصمیم گرفتند از جنبه‌هایی از این فناوری که به حاکمیت پولی لطمه‌ای وارد نمی‌کند، استفاده کنند. براین اساس در صورتی که پول‌های سنتی را یک سر طیف و سمت دیگر آن را رمزارز‌ها در نظر بگیریم، رمزارز بانک مرکزی (CBDC) در میانه این دو طیف قرار دارد.

محرمیان اضافه کرد:

در حال حاضر ۹۰ بانک مرکزی پروژه‌ای در مورد رمزپول بانک مرکزی تعریف کرده‌اند. این امر حاکی از آن است که چنین روندی در دنیا وجود دارد. ما نیز در ایران از چند سال گذشته بررسی‌ها در این حوزه را آغاز کردیم و از سال ۱۳۹۹ به حوزه مقررات‌گذاری ورود کردیم و نهایتا پس از جلسات مداوم تخصصی، مقررات رمزپول بانک مرکزی دو هفته پیش در شورای پول و اعتبار به تصویب رسید.

پیش از این نیز، علی صالح آبادی رییس کل بانک مرکزی از تصویب رمز پول ملی در شورای پول و اعتبار خبر داده بود.

محرمیان درخصوص نحوه اجرای رمزپول بانک مرکزی عنوان کرد:

به دلیل آنکه در زمان تصویب تغییراتی در مقررات رخ می‌دهد، فرصت زمانی برای اعمال آن تغییرات در امور فنی لازم است و بانک‌های مشارکت‌کننده نیز تغییرات را اعمال می‌کنند و امیدواریم که ظرف مدت چند ماه رمزپول بانک مرکزی را عملیاتی و عرضه کنیم و آن را در اختیار مردم قرار دهیم.

تفاوت میان رمز ریال و رمزارزهای رایج

محرمیان در توضیح تمایز میان رمز ریال و رمزارز‌های رایج گفت:

در بسیاری از موارد زمانی که مردم عنوان رمزریال بانک مرکزی (رمزپول) به گوششان می‌خورد، تصوری مشابه رمزارزها برای آن‌ها ایجاد می‌شود. لازم به توضیح است که رمزریال مانند بیت کوین نیازمند استخراج نیست. همان‌طور که تمام رمزارز‌ها نیز قابل استخراج نیستند. البته انتشار رمز ریال مانند ریال در انحصار بانک مرکزی است. بسیاری این تصور را دارند که رمز ریال، مانند سایر رمزارز‌ها (coin) هاست که قابلیت سرمایه‌گذاری دارد، باید تأکید کنم که اینگونه نیست چراکه هیچ فردی بر روی پول سرمایه‌گذاری نمی‌کند. به بیان بهتر رمزریال همچون اسکناس ابزاری برای مبادله و پرداخت است.

ویژگی‌های رمز ریال‌

معاون فناوری‌های نوین در توضیح چگونگی کارکرد رمز ریال، عنوان کرد:

زمانی که اسکناس میان مردم مبادله می‌شود، شخص سومی وجود ندارد. اما زمانی که مثلا از کارت بانکی برای انتقال پول از یک حساب به حساب دیگر استفاده می‌کنیم، بانک به عنوان شخص سوم و واسطه حضور دارد و امکان انتقال وجه را فراهم می‌کند. زمانی که از رمز ریال سخن می‌گوییم، واسطه‌ای در کار نیست و مشابه مبادله اسکناس بین مردم، بدون حضور شخص سوم انجام می‌شود؛ با این تفاوت که بر روی بستر دیجیتال و در لحظه رخ می‌دهد. در زمان استفاده از رمز ریالی که داخل گوشی ماست، بانک به عنوان شخص سوم و واسطه حذف می‌شود و عین پول و اسکناسی که در جیب داریم، اما به صورت الکترونیک، منتقل می‌شود.

محرمیان تصریح کرد:

شهروندان مختارند پول و درآمد خود را در شکل‌های مختلف نگهداری کنند و عموما افراد ترجیح می‌دهند که ترکیبی از اشکال مختلف دارایی (اسکناس، طلا، حساب بانکی و …) را برای این منظور به کار برند. رمز ریال در واقع یک انتخاب جدید به امکان‌های شهروندان برای نگهداری دارایی اضافه می‌کند و مردم می‌تواند بخشی از پول خود را به صورت رمز ریال نگهداری کنند و هر فرد می‌تواند با مراجعه به بانک، رمز ریال در کیف پول الکترونیکی خود دریافت کند. همچنین میزان رمزریال نگهداری شده در کیف پول بسته به نوع کیف پول (کیف پول تجاری یا شخصی) متفاوت خواهد بود.

مباحث نظارتی مرتبط با رمز ریال‌

در حالیکه اطلاعات زیادی در خصوص رمز ریال منتشر نشده است، مباحث نظارتی و قانون‌گذاری حوزه رمز ارزها در ایران سوژه رسانه‌ها شده است. بر اساس گزارش پیشین میهن بلاکچین، هفته گذشته نسخه غیر رسمی پیش‌نویس مصوبه‌ای از سوی «کارگروه رمزارزش‌ها» در «ستاد تحول دولت سیزدهم»، برای ارائه به هیئت وزیران منتشر شد که گویای سیاست‌های سخت گیرانه‌ای در حوزه رمز ارزها بود.

معاون فناوری‌های نوین بانک مرکزی در خصوص مباحث نظارتی مرتبط با رمز ریال‌ عنوان کرد:

بحث نظارت و ردیابی وجوه درخصوص رمزارز‌ها و به ویژه رمز ریال بانک مرکزی به دقت مورد توجه قرار گرفته است. در واقع طراحی به صورتی است که ردیابی وجوه به طور دقیق قابل انجام است و حتی در صورت سرقت اطلاعات رمز ریال و هک گوشی تلفن هوشمند توسط سارقین و هکر‌ها امکان ردیابی وجود دارد و در نتیجه بالاترین سطح امنیت را می‌توان برای رمز ریال در مقایسه با اسکناس و حتی انتقال وجوه الکترونیک متصور بود.

محرمیان در پایان تأکید کرد:

هدف از طراحی رمز ریال در بانک مرکزی تبدیل اسکناس به یک موجودیت قابل برنامه‌ریزی و برنامه‌نویسی است و ما برای آن اصطلاح open money را به کار می‌بریم. با این فرآیند پول دارای موجودیت هوشمند خواهد شد. به عنوان مثال هنگامی که فرد تسهیلاتی را به صورت رمز ریال دریافت کند، این امکان برای بانک و تسهیلات‌دهنده فراهم می‌کند که مبلغ موردنظر دقیقاً در جایی سرمایه‌گذاری شود که هدف‌گذاری شده است. این در حالی است که در مورد اسکناس و سایر روش‌های انتقال وجوه امکان این ردیابی هوشمند برای تسهیلات‌دهنده و سیاستگذار وجود ندارد. به بیان بهتر رمز پول‌ها فضای نوآورانه‌ای در عرصه پولی ایجاد خواهد کرد و بانک‌های مرکزی دنیا به سمت استفاده از ظرفیت‌های آن در حال حرکت هستند.