بررسی ۸ پروژه پیشگام هوش مصنوعی وب ۳ با محوریت پروتکل MCP

پروتکل زمینه مدل (MCP) به‌عنوان رابطی نوین میان هوش مصنوعی و وب ۳ ظهور کرده و نویدبخش توسعه برنامه‌های هوشمند غیرمتمرکز است. در این میان، ۸ پروژه پیشگام وب ۳، با تمرکز بر یکپارچه‌سازی MCP، در پی نوآوری در حوزه‌هایی چون دیف‌‌آی (DeFAI) و گیمف‌آی هستند.

این بررسی از میهن بلاکچین، نگاهی اجمالی به پتانسیل و چالش‌های این پروژه‌ها و نقش کلیدی MCP در این تحول دارد.

مقدمه

در عرصه پویای دارایی‌های دیجیتال و فناوری‌های نوظهور، همگرایی هوش مصنوعی (AI) با ساختار غیرمتمرکز وب ۳، موجی از نوآوری‌های احتمالی را به‌همراه آورده است. در این میان، مفهوم پروتکل زمینه مدل (Model Context Protocol – MCP) که توسط شرکت انتروپیک (Anthropic) معرفی شد، به‌عنوان یک چارچوب کلیدی در تعامل مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) با داده‌ها و برنامه‌های خارجی مطرح شده است. این پروتکل با هدف استانداردسازی و تسهیل دسترسی هوش مصنوعی به منابع متنوع اطلاعاتی، بستری را برای توسعه نسل جدیدی از برنامه‌های کاربردی هوشمند در اکوسیستم وب ۳ فراهم می‌سازد.

با ظهور پروژه‌هایی نظیر دارک (DARK) در شبکه سولانا و SKYAI در زنجیره بی ان بی چین (BNB Chain) که رویکردی مبتنی بر یکپارچه‌سازی MCP اتخاذ کرده‌اند، توجه فعالان و سرمایه‌گذاران این حوزه به طور فزاینده‌ای به این پارادایم جدید معطوف شده است. MCP با تشبیه به یک رابط USB برای برنامه‌های هوش مصنوعی، امکان تعامل چندمنظوره و تسهیل اتصال (Plug-and-Play) هوش مصنوعی با داده‌ها و ابزارهای گوناگون را میسر می‌سازد.

این تحول، انتظاراتی را در خصوص تسریع توسعه حوزه‌هایی نظیر امور مالی غیرمتمرکز مبتنی بر هوش مصنوعی (DeFAI) و بازی مبتنی بر هوش مصنوعی (GameFAI) و همچنین ارتقاء کارایی ایجنت‌های هوش مصنوعی (AI Agents) در محیط‌های غیرمتمرکز ایجاد کرده است. در این راستا، این مقاله از میهن بلاکچین، به بررسی تفصیلی نمایندگان برجسته پروژه‌های هوش مصنوعی وب ۳ که از معماری MCP بهره می‌برند، می‌پردازد.

دارک (DARK)

دارک (DARK) یک شبکه MCP آزمایشی مبتنی بر محیط اجرای بدون نیاز به اعتماد (Trusted Execution Environment – TEE) را بر بستر بلاکچین سولانا پیاده‌سازی و اقدام به عرضه توکن اختصاصی خود کرده است. نخستین کاربرد عملیاتی آن، یکپارچه‌سازی خودکار ابزارهای نوین در سرور AIMCP تحت پروتکل TEE عنوان شده است. به موازات توسعه زیرساخت پروتکلی، DARK در حال توسعه یک پلتفرم بازی تحت عنوان دارک گیمز (DARK Games) است که در آن، ایجنت هوش مصنوعی رقابتی اسپوتنیک (SPUTNIK) نقش محوری را ایفا می‌کند. تعامل بازیکنان با SPUTNIK از طریق توکن DARK و با بهره‌گیری از پروتکل‌های Dark Forest MCP و Solana MCP صورت می‌پذیرد.

• قرارداد توکن: 8BtoThi2ZoXnF7QQK1Wjmh2JuBw9FjVvhnGMVZ2vpump
• ارزش بازار کنونی: ۱۶ میلیون دلار

اسکای ای آی (SkyAI)

پروژه SkyAI با هدف ایجاد یک زیرساخت هوش مصنوعی بومی بلاکچین بر مبنای MCP در زنجیره بی ان بی چین شکل گرفته است. این پلتفرم، یک پروتکل داده مقیاس‌پذیر و قابل تعامل را برای برنامه‌های هوش مصنوعی مبتنی بر وب ۳ ارائه می‌نماید و با تمرکز بر تسهیل فرایند توسعه از طریق یکپارچه‌سازی دسترسی به داده‌های چند زنجیره‌ای و استقرار ایجنت‌های هوش مصنوعی، به‌دنبال ارتقاء کاربرد عملی هوش مصنوعی در اکوسیستم بلاکچین است. برنامه‌های آتی SkyAI شامل یکپارچه‌سازی پروتکل‌های پیشرفته هوش مصنوعی نظیر A2A گوگل است. شایان ذکر است که این پروژه در حال حاضر محصول عملیاتی ندارد. پیش‌فروش توکن SkyAI با استقبال چشمگیری مواجه شد و توانست حجم قابل توجهی از سرمایه را جذب کند.

• قرارداد توکن: 0x92aa03137385f18539301349dcfc9ebc923ffb10
• ارزش بازار کنونی: ۴۰ میلیون دلار

سولیکس (Solix)

این پروژه، به‌عنوان یک شبکه زیرساخت فیزیکی غیرمتمرکز (DePIN) با بهره‌گیری از MCP، در صدد ایجاد تجربه‌ای بهینه‌تر و عادلانه‌تر از اینترنت برای کاربران است. سولیکس امکان به اشتراک‌گذاری پهنای باند مازاد کاربران و کسب پاداش از طریق افزونه‌های مرورگر را فراهم می‌کند و در حال حاضر در مقیاس جهانی فعال است. این پروژه اخیراً از جذب سرمایه قابل توجهی به‌منظور تسریع توسعه فناوری MCP خود خبر داده است.

اوپن ام سی پی (Open MCP)

اوپن ام سی پی (OpenMCp) به‌عنوان یک پروتکل متن‌باز، با هدف ایجاد بستری برای اتصال ایجنت‌های هوش مصنوعی به بلاکچین‌های سازگار با ماشین مجازی اتریوم (EVM) و زیرساخت وب ۳ از طریق MCP طراحی شده است. مأموریت اصلی این پروتکل، ایجاد رابط‌های استاندارد جهت تسهیل تعامل سیستم‌های هوش مصنوعی با فناوری‌های غیرمتمرکز است. هولو ورلد ای آی (Holoworld AI) به‌عنوان یکی از مشارکت‌کنندگان کلیدی در توسعه Open MCP شناخته می‌شود و این پروتکل اکنون در دسترس توسعه‌دهندگان قرار دارد.

های کی (HighKey)

های کی (HighKey) پلتفرم دیفای مبتنی بر هوش مصنوعی (DeFAI)، با هدف اتصال ایجنت‌های هوش مصنوعی و بلاکچین از طریق پروتکل ایجنت و منبع غیرمتمرکز (Decentralized Agent and Resource Protocol – DARP) به‌منظور ایجاد یک اینترنت هوش مصنوعی شکل گرفته است. پروتکل DARP با MCP سازگار بوده و قابلیت‌های پیشرفته‌تری را ارائه می‌نماید. های کی پیش‌تر با استفاده از MCP، یک ایجنت هوش مصنوعی را توسعه داده که قادر به تحلیل داده‌های چندگانه آنچین و ارائه خدمات مشاوره دیفای به کاربران است.

• قرارداد توکن: F7BW1wJsDHrHUkNPcoYkgYcKD1o2DsUooML9kjajpump
• ارزش بازار کنونی: ۶.۶ میلیون دلار

دم فان (DAMN.FUN)

دم فان (Damn.fun) چارچوب توسعه بازی‌های بومی هوش مصنوعی، با یکپارچه‌سازی معماری MCP، کیت توسعه نرم‌افزار (SDK) اختصاصی و موتور بازی دیجیمون انجین (Digimon Engine)، به‌دنبال ایجاد یکپارچگی میان اکوسیستم خود با مشتریان خارجی، مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) و ایجنت‌های هوش مصنوعی است. این پروژه با توسعه وب‌هوک‌ها و اند پوینت‌های API، امکان ایجاد و مدیریت بازی‌ها و ایجنت‌های هوش مصنوعی خارجی را فراهم می‌آورد و توکن اختصاصی خود را نیز عرضه کرده است.

• قرارداد توکن: WEmjxPMGXEW1Nvc4rCgRKiWHj1H1tvhPsKMw2yvpump
• ارزش بازار کنونی: ۳ میلیون دلار

دی ام سی پی (DeMCP)

دی ام سی پی (DeMCP)، یک شبکه MCP غیرمتمرکز را با هدف ارائه خدمات پروکسی SSE برای مدل‌های زبانی بزرگ رایج و رفع چالش‌های امنیتی از طریق TEE و بلاکچین توسعه می‌دهد. DeMCP با تمرکز بر ارائه خدمات MCP متن‌باز و خودتوسعه‌یافته، در نظر دارد یک پلتفرم استقرار برای توسعه‌دهندگان MCP ایجاد کرده و از طریق توکنمیک (Tokenomic)، یک مدل تجاری پایدار را پیاده‌سازی نماید. این پروژه در حال حاضر در مرحله توسعه محصول قرار دارد.

یونیف ای آی (UnifAI)

یونیف ای آی (UnifAI) پلتفرم دیفای مبتنی بر هوش مصنوعی (DeFAI)، ایجنت‌های هوش مصنوعی را قادر می‌سازد تا وظایف آنچین و آفچین را در اکوسیستم وب ۳ انجام دهند. یونیک (UniQ)، محصول شاخص این پلتفرم، با هدف کاهش پیچیدگی تحلیل داده‌های آنچین و طراحی استراتژی‌های دیفای توسعه یافته است. اگرچه UnifAI به‌طور مستقیم به استفاده از MCP اشاره ننموده، اما رویکرد خود را با MCP در حوزه وب ۳ مقایسه کرده است. این پروژه هنوز اقدام به عرضه توکن اختصاصی نکرده است.

چالش‌ها و چشم‌انداز پیش رو

بررسی پروژه‌های حاضر نشان می‌دهد غالب آن‌ها در مراحل اولیه توسعه قرار داشته و هنوز محصولات عملیاتی و بلوغ یافته‌ای را عرضه نکرده‌اند. در این میان، برخی پروژه‌ها با عرضه توکن اختصاصی، گام‌هایی در جهت جذب سرمایه و ایجاد اکوسیستم برداشته‌اند. با وجود پتانسیل‌های قابل توجه MCP در تسهیل تعامل هوش مصنوعی با داده‌ها و ابزارهای غیرمتمرکز، لازم است تا با رویکردی واقع‌بینانه به ارزیابی این روند نوظهور پرداخت.

تجربه موج پیشین پروژه‌های مبتنی بر ایجنت هوش مصنوعی در حوزه وب ۳، ضرورت ارزیابی دقیق میزان انطباق روایت‌های مطرح شده با محصولات واقعی را یادآور می‌شود. این نگرانی وجود دارد که جذابیت مفهوم MCP نیز بدون حاصل شدن دستاوردهای عملی ملموس، به بستری برای تبلیغات زودهنگام و ارزش‌گذاری‌های غیرواقعی تبدیل شود.

چالش اساسی دیگر، نبود پیوند ساختاری میان توکن‌های عرضه شده و محصولات واقعی این پروژه‌ها است. در بسیاری از موارد، عرضه توکن پیش از ارائه یک محصول کارآمد صورت می‌گیرد و حتی پس از آن نیز ارتباط معناداری میان کارکرد توکن و ارزش پیشنهادی محصول مشاهده نمی‌شود. این امر می‌تواند منجر به شکل‌گیری بازارهایی شود که در آن قیمت توکن بیشتر تحت تأثیر احساسات و روایت‌های غیرواقعی قرار گرفته و ارتباط چندانی با عملکرد و پذیرش محصول نداشته باشد.

سخن پایانی

در نهایت، با در نظر گرفتن تجربه دوره پیشین و درس‌های آموخته شده، سرمایه‌گذاران و فعالان این حوزه نیازمند رویکردی محتاطانه و مبتنی بر ارزیابی دقیق تناسب محصول با بازار (Product-Market Fit) در پروژه‌های مبتنی بر MCP هستند. مسیر عملیاتی شدن و تحقق وعده‌های مطرح شده برای این فناوری نوظهور، همچنان نیازمند توسعه و بلوغ قابل توجهی در آینده خواهد بود.