یکی از بزرگترین تزریقهای نقدینگی فدرال رزرو پس از دوران کرونا که در روزهای پایانی آذر و ابتدای دیماه انجام شد، بار دیگر نگاه بازارها را به نقش نقدینگی در سیستم مالی و اثر آن بر داراییهای پرریسک، از جمله بیتکوین، معطوف کرده است.
به گزارش میهن بلاکچین، بر اساس دادههای منتشرشده، فدرال رزرو در تاریخ ۳۰ دسامبر (۹ دی)، ۱۶ میلیارد دلار نقدینگی به سیستم بانکی ایالات متحده آمریکا تزریق کرده است. این اقدام از طریق ریپو یا قراردادهای بازخرید شبانه (Overnight Repos) انجام شده و دومین عملیات بزرگ تزریق نقدینگی این نهاد از زمان بحران کرونا به شمار میرود.
با احتساب این عملیات، مجموع اوراق خزانهداری خریداریشده از طریق ریپو در ماه دی (دسامبر) به ۴۰.۳۲ میلیارد دلار رسیده است. بر اساس دادههای Barchart، ابعاد این مداخله تنها با اقدامات اضطراری دوران همهگیری کرونا قابل مقایسه بوده و در سایر مقاطع، سابقهای مشابه برای آن ثبت نشده است.
گمانهزنیها درباره تنشهای پنهان در بازارهای مالی
اندرو لوکناث، مفسر مالی، معتقد است تزریق سنگین نقدینگی اخیر از سوی فدرال رزرو میتواند هشداری از وجود فشارهای پنهان در بازارهای تأمین مالی کوتاهمدت باشد. به گفته او، اگرچه در ظاهر شرایط بازار آرام و باثبات به نظر میرسد، اما در پشتصحنه نشانههایی از تنش در حال آشکار شدن است. لوکناث وضعیت فعلی را به شرایطی تشبیه میکند که در آن بانکها تعهد داراییهایی را میدهند که کنترل کامل بر آنها ندارند و برای پوشش تعهدات مرتبط با بازار کالا و عدمتطابق وثیقهها، به تزریق فوری نقدینگی وابسته شدهاند که میتواند زنگ خطری برای داراییهای پرریسک از جمله بازار کریپتو باشد.
نقش ریپوهای شبانه
تسهیلات ریپوی شبانه فدرال رزرو به نهادهای واجد شرایط این امکان را میدهد تا اوراق خزانهداری خود را با نرخی ثابت به نقدینگی تبدیل کنند درواقع هدف اصلی آن حفظ کنترل بانک مرکزی آمریکا بر نرخهای بهره کوتاهمدت است. اگرچه استفاده از این سازوکار معمولاً در مقاطع پایانی فصلها و پایان سال افزایش مییابد، اما حجم ۴۰.۳۲ میلیارد دلاری ثبتشده در ماه دسامبر از نگاه بسیاری از تحلیلگران رقمی قابلتوجه و فراتر از روال معمول ارزیابی میشود.
پلتفرم Bluekurtic Market Insights این روند را نوعی «حمایت نقدینگی» توصیف کرده و تأکید دارد که تقاضا برای این ابزار در طول ماه دسامبر در سطوح بالایی باقی مانده است. بر اساس ارزیابی غالب تحلیلگران، این افزایش بیش از آنکه نشانه بروز یک بحران آشکار باشد، به محدودیتهای ترازنامهای مؤسسات مالی در پایان سال مربوط میشود. با این حال، تداوم اتکا به تسهیلات بانک مرکزی معمولاً بهعنوان نشانهای از وجود فشارهای زیربنایی در سیستم مالی یا افزایش سطح ریسکگریزی در میان بازیگران بازار تعبیر میشود.
صورتجلسات FOMC و چشمانداز سیاست پولی
همزمان، توجه بازارها به تازهترین صورتجلسات کمیته بازار آزاد فدرال (FOMC) جلب شده است. تحلیلگران پلتفرم Markets & Mayhem مهمترین نکته این صورتجلسات را طرحی موسوم به «not QE» عنوان کردهاند که بر اساس آن، فدرال رزرو ممکن است طی ۱۲ ماه آینده تا سقف ۲۲۰ میلیارد دلار اوراق خزانهداری خریداری کند.
هدف اعلامشده از این اقدام، حفظ سطح مناسبی از ذخایر در نظام بانکی و مدیریت جریان نقدینگی عنوان شده است. مقامهای فدرال رزرو همچنین تأکید کردهاند که این برنامه بهمعنای آغاز سیاستهای حمایتی گسترده یا تغییر رسمی مسیر سیاست پولی به سمت رویکردهای انبساطی نیست.
بر اساس صورتجلسهای که شب گذشته منتشر شد، رویکرد سیاستگذاری همچنان محتاطانه باقی مانده و بیشتر اعضا هرگونه کاهش بیشتر نرخ بهره را منوط به ادامه افت تورم دانستهاند. در نتیجه، انتظارات بازار برای نخستین کاهش بعدی نرخ بهره به اواخر سال ۱۴۰۴ (مارس ۲۰۲۶) منتقل شده و انتظار ماندگاری نرخهای بهره در سطوح بالا در بازارها پررنگتر شده است.
نقدینگی جهانی و واکنش داراییهای پرریسک
دادههای منتشرشده از سوی Alpha Extract نشان میدهد حجم نقدینگی جهانی به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده و حدود ۴۹۰ میلیارد دلار افزایش یافته است. تحلیلگران این رشد را حاصل بهبود شرایط وثیقهای، تزریق غیرمستقیم نقدینگی از مسیرهای مختلف و همچنین هماهنگی سیاستهای حمایتی در اقتصادهای بزرگ میدانند.
بهطور معمول، دورههایی که نقدینگی جهانی افزایش پیدا میکند با عملکرد مثبت داراییهای پرریسک، از جمله بازار رمزارزها، همراه بوده است. با این حال، واکنش بازار در شرایط فعلی چندان چشمگیر نبوده است. قیمت بیت کوین همچنان در یک محدوده فشرده، بین حدود ۸۵ هزار تا ۹۰ هزار دلار در نوسان است و حجم معاملات و میزان نوسان آن در سطوح پایینی قرار دارد.
جمعبندی
مجموعه تحولات آذر و دیماه نشان میدهد فدرال رزرو در عمل در حال افزایش نقدینگی در بخشهای پنهان سیستم مالی است؛ آنهم در شرایطی که بهطور رسمی همچنان بر ثابت ماندن مسیر سیاست پولی تأکید میکند. این دوگانگی، این پرسش را مطرح کرده که آیا تزریقهای اخیر صرفاً اقدامی مقطعی برای مدیریت پایان سال بوده یا میتواند نشانهای از تغییر فاز در شرایط مالی و بازار داراییهای پرریسک باشد که احتمالاً با گذشت زمان و واکنش تدریجی بازارها روشنتر خواهد شد.
