بازداشت نیکلاس مادورو (Nicolás Maduro)، رئیسجمهور ونزوئلا، توسط ایالات متحده در تعطیلات آخر هفته، شوکی ژئوپلیتیک به بازارهای جهانی وارد کرد.
به گزارش میهن بلاکچین، این شوک بهسرعت خود را در بازار انرژی نشان داد، اما برخلاف انتظار، بازار رمزارزها را دچار تلاطم جدی نکرد.
بازداشت مادورو و شوک ژئوپلیتیک
در حالی که معاملات آتی نفت خام با سقوط به پایینترین سطح چهار سال اخیر واکنش تندی به این خبر نشان دادند، بیت کوین و سایر داراییهای دیجیتال توانستند آرامش نسبی خود را حفظ کنند؛ این موضوع بار دیگر توجه تحلیلگران را به جایگاه BTC در مواجهه با بحرانهای سیاسی و ژئوپلیتیک جلب کرده است.
واشنگتن اعلام کرده عملیات انجامشده در ونزوئلا در چارچوب پروندههای قضایی جدیدی صورت گرفته که مادورو و شماری از نزدیکان ارشد او را به قاچاق مواد مخدر و فساد مالی متهم میکند. مقامهای آمریکایی این اقدام را نه یک عملیات نظامی، بلکه اجرای قانون توصیف کردهاند.
بر اساس گزارشها، انتظار میرود مادورو روز دوشنبه نخستین حضور خود را در دادگاه فدرال منهتن تجربه کند.
بازار نفت سریعتر از سایر بازارها به این تحول واکنش نشان داد. قیمت نفت خام وستتگزاس (WTI) روز شنبه تا سطح ۵۶.۶ دلار در هر بشکه سقوط کرد؛ این سطح آخرینبار در فوریه ۲۰۲۱ دیده شده بود. این افت، ناشی از گمانهزنیها درباره آینده مدیریت منابع عظیم انرژی ونزوئلا و احتمال تغییر در مسیر عرضه نفت این کشور ارزیابی میشود.
در همین فضا، سهام شرکت شورون (Chevron) جهشی ۱۱٪ را ثبت کرد. نشریه تحلیلی کوبئیسی لتر (Kobeissi Letter) این حرکت را بازتاب انتظارات بازار از آن دانست که کنترل یا نفوذ بیشتر آمریکا میتواند دسترسی به ظرفیتهای انرژی ونزوئلا را افزایش دهد و عرضه جهانی را تقویت کند.
در نقطه مقابل، بازار رمزارزها واکنشی آرامتر داشت. بیت کوین و اتریوم هر دو حدود ۱٪ رشد کردند و ارزش کل بازار کریپتو با افزایش ۲٪ به حدود ۳.۲ تریلیون دلار رسید؛ این آمار بر اساس دادههای کوینگکو (CoinGecko) ثبت شده است. این ثبات نسبی در شرایطی رخ داد که معمولاً داراییهای پرریسک در برابر چنین شوکهایی دچار افتهای ناگهانی میشوند.
برخی ناظران معتقدند این رویداد میتواند دوباره نگاهها را به استفاده پنهان دولت ونزوئلا از داراییهای دیجیتال جلب کند. شرکتهای تحلیل بلاکچین و حتی برخی مقامهای پیشین بارها ادعا کردهاند که کاراکاس در سالهای اخیر، همزمان با تشدید تحریمها، از بیت کوین و استیبل کوینها برای تسویه معاملات مبتنی بر کالا (از جمله فروش نفت خارج از شبکه بانکی سنتی) استفاده کرده است.
هرچند دولت ونزوئلا هیچگاه این ادعاها را تأیید نکرده، اما چنین گزارشهایی نشان میدهد رمزارزها صرفاً ابزار نجات شهروندان در اقتصاد بحرانزده نبودهاند، بلکه بهعنوان یک لایه تسویه موازی برای تجارتهای مرتبط با دولت نیز عمل کردهاند؛ آن هم در شرایطی که دسترسی به دلار و بانکهای کارگزار بینالمللی محدود شده بود.
برآوردهای غیررسمی، حجم داراییهای دیجیتال مرتبط با ونزوئلا را تا حدود ۶۰ میلیارد دلار تخمین میزنند، هرچند رقم دقیق همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد.
رمزارز در اقتصاد ونزوئلا
ونزوئلا سالهاست که درگیر تحریمهای گسترده، فروپاشی پول ملی و اختلال در نظام بانکی است و در این فضا، رمزارزها به یکی از راهکارهای جایگزین تبدیل شدهاند.
در سال ۲۰۱۸، نیکلاس مادورو با معرفی پترو (Petro)، یک رمزارز دولتی با پشتوانه نفت و منابع معدنی، تلاش کرد تحریمهای آمریکا را دور بزند و سرمایه خارجی جذب کند؛ این پروژه هرگز به موفقیت نرسید و نهایتاً کنار گذاشته شد.
با تشدید محدودیتهای مالی، استیبل کوینها بهتدریج نقش دلار غیررسمی را در مبادلات روزمره مردم و کسبوکارها ایفا کردند. این روند اگرچه به شهروندان کمک کرد، اما همزمان نگرانیهایی را درباره استفاده از همین مسیرها برای دور زدن تحریمها و انتقال وجوه مرتبط با تجارت انرژی ایجاد کرد.
آری ردبرد (Ari Redbord)، رئیس سیاستگذاری جهانی شرکت تحلیل بلاکچین تیآرام لبز (TRM Labs)، میگوید رمزارزها در ونزوئلا نقشی دوگانه داشتهاند: از یکسو زیرساختی حیاتی برای مردم در اقتصادی شکننده بودهاند و از سوی دیگر، کانالی جایگزین برای بازیگران دولتی یا واسطهها در زمانی که دسترسی به سیستم مالی رسمی محدود شده است.
او تأکید میکند که نبود اشاره مستقیم به رمزارزها در کیفرخواست جدید علیه مادورو بهمعنای بیاهمیت بودن آنها نیست، بلکه نشان میدهد تمرکز دادستانی بر مواد مخدر، فساد و خشونت بوده است.
پس از این چه میشود؟
به گفته ردبرد، پس از اقدامات نظامی یا شبهنظامی، شرایط معمولاً سریعتر و شکنندهتر میشود. وقتی مسیرهای سنتی تجارت و پرداخت مختل میشوند، افراد و شبکهها با سرعت بیشتری به گزینههای جایگزین مانند استیبل کوینها روی میآورند.
همزمان، دولتها و شرکتهای بزرگ نیز واکنشهای سختگیرانهتر و هماهنگتری نشان میدهند و نتیجه، محیطی بهشدت نوسانی است که الگوهای مالی میتوانند در بازهای کوتاه تغییر کنند.
او سه نشانه اولیه را برای رصد تحولات آینده مهم میداند؛ نخستین نشانه، تغییر در تقاضا و قیمت استیبل کوینها که میتواند فشار بر سیستمهای پرداخت سنتی را نشان دهد.
دومین نشانه، تمرکز یا مهاجرت فعالیتها به تعداد محدودی واسطه مانند صرافیها، بروکرهای OTC یا عاملان پرداخت غیررسمی است.
سومین نشانه، تغییر رفتار آنچین، از جمله چرخش سریع کیف پولها، کوتاهتر شدن دوره نگهداری داراییها و افزایش لایههای واسط که میتواند نشانه تلاش برای کاهش ریسک شناسایی باشد.
در مجموع، واکنش خونسردانه بیت کوین به بحران ونزوئلا بار دیگر این پرسش را مطرح میکند که آیا بازار کریپتو در حال ورود به مرحلهای است که شوکهای ژئوپلیتیک را نه بهعنوان تهدید فوری، بلکه بهعنوان بخشی از واقعیت جدید اقتصاد جهانی هضم میکند یا خیر؟
