بازدهی اوراق قرضه دولتی ژاپن پس از سالها رکود نرخ بهره، ناگهان به بالاترین سطح خود در بیش از یک دهه اخیر رسیده و همین تغییر آرام اما عمیق، نگاه تحلیلگران را بهسوی ارتباط آن با ریزش اخیر بازارهای پرریسک (از جمله کریپتو) کشانده است.
به گزارش میهن بلاکچین، اگرچه افزایش بازدهی اوراق ژاپن هنوز فاصله زیادی با نرخهای جذاب کشورهای غربی دارد، اما برای کشوری که دههها با نرخ نزدیک به صفر ادامه داده است، همین جهش کوچک میتواند توازن جریان سرمایه را بر هم بزند.
رشد بیسابقه بازدهی اوراق قرضه ژاپن
بازدهی اوراق قرضه ۱۰ ساله دولت ژاپن، روز دوشنبه به سطح ۱.۸۶٪ رسید که آخرین بار در آوریل ۲۰۰۸ دیده شده بود. این نرخها در ۱۲ ماه گذشته تقریباً دو برابر شدهاند و حتی اوراق ۲ ساله ژاپن نیز برای نخستین بار از سال ۲۰۰۸ به سطح ۱٪ رسیده است.
در ظاهر، ۱.۸۶٪ همچنان نرخ چشمگیری محسوب نمیشود، اما باید آن را در زمینه تاریخی ژاپن دید؛ این کشور سالهای طولانی نرخ بهره منفی یا نزدیک به صفر داشت و یکی از باثباتترین بازارهای بدهی جهان بود. همین شرایط، خوراک شکلگیری یکی از مشهورترین استراتژیهای مالی جهان یعنی «ین کری ترید» شد.
در این استراتژی، سرمایهگذاران جهانی با وامگیری ینِ ارزان، وارد بازارهایی با سود بالاتر میشدند و سرمایه را به اوراق آمریکایی، بدهی اروپا، بازارهای نوظهور و تقریباً هر نوع دارایی پرریسک تزریق میکردند. شاناکا انسلم پررا (Shanaka Anslem Perera)، نویسنده حوزه اقتصاد، این وضعیت را چنین توصیف میکند:
تریلیونها ین قرض گرفته شد و به همهجای بازارهای جهانی پخش شد؛ اما امروز آن لنگر در حال شکستن است.
فشار بازگشت سرمایه و چالش آمریکا
پررا یادآور میشود که مؤسسات ژاپنی حدود ۱.۱ تریلیون دلار اوراق خزانه آمریکا در اختیار دارند و بزرگترین هولدر خارجی این دارایی محسوب میشوند. وقتی بازدهی داخلی ژاپن از صفر به نزدیک ۲٪ میرسد، یعنی «معادله عوض خواهد شد». سرمایهای که سالها بدون تردید از ژاپن خارج میشد، اکنون با همان شدت در معرض بازگشت است.
این اتفاق در بدترین زمان ممکن برای آمریکا رخ داده است. فدرال رزرو در آستانه پایان سیاست انقباض ترازنامه است و خزانهداری آمریکا برای پوشش کسری ۱.۸ تریلیون دلاری خود نیاز به انتشار اوراق دارد. پررا میگوید:
وقتی کشورهایِ طلبکار دنیا، دیگر مایل نباشند کشورهای بدهکار را با نرخهای مصنوعی تأمین مالی کنند، کل معماری مالی پس از سال ۲۰۰۸ باید از نو قیمتگذاری شود.
فشار نقدینگی و پیامدهای احتمالی برای بازار کریپتو
تأثیر این جابهجایی روی بازارهای کریپتو قابل چشمپوشی نیست. بیت کوین و داراییهای دیجیتال معمولاً در دورههایی شکوفا میشوند که نقدینگی جهانی فراوان و نرخ بهره پایین باشد. ارزان بودن ین ژاپن باعث شده بود بخشی از این سرمایه به بازارهای پرریسک مانند کریپتو، سهام تکنولوژی آمریکا و داراییهای نوظهور تزریق شود.
اما اگر این جریان برعکس شود و سرمایه به ژاپن بازگردد، حجم نقدینگی آزاد در بازارهای پرریسک کاهش پیدا میکند؛ این اتفاق پیشتر نیز بارها باعث نوسانات شدید شده است. یکی از تحلیلگران بازار دیفای با نام ووکونگ (Wukong) توضیح میدهد:
اولین جایی که اثر این تغییرات خودش را نشان میدهد، در بازار کریپتو است. این بازار بالاترین سطح ریسک را دارد و حتی تغییری کوچک در نقدینگی، نوسانات بزرگ در آن ایجاد میکند.
از سوی دیگر، اگر بازارهای جهانی اوراق بدهی شاهد یک «بازقیمتگذاری خشن» باشند، معمولاً اولین واکنش سرمایهگذاران فرار به سمت نقدینگی است. چنین رفتاری بهمعنی فروش گسترده داراییهای پرریسک برای حفظ نقدینگی و پوشش ریسک خواهد بود.
