صرافی کوینکس (CoinEx) سه روز پیش بهصورت رسمی اعلام کرد که ارائه خدمات به کاربران ایرانی را متوقف میکند؛ تصمیمی که در نگاه اول به اجرای مقررات مبارزه با پولشویی نسبت داده شد. اما همزمانی این اقدام با انتشار گزارشی از شرکت تحلیل بلاکچین تیآرام لبز (TRM Labs) باعث شده گمانهزنیها درباره دلایل این تصمیم افزایش یابد.
بررسی میهن بلاکچین نیز نشان میدهد محدودیتها تنها به انتشار یک بیانیه محدود نشده است. در حال حاضر، هنگام مراجعه به وبسایت کوینکس با آیپی ایران، پیامی مبنی بر توقف ارائه خدمات به کاربران این منطقه نمایش داده میشود؛ موضوعی که نشان میدهد این صرافی محدودیتها را بهصورت عملیاتی نیز اجرا کرده است.
در همین حال، گزارشات نشان میدهد که دسترسی به اپلیکیشن صرافی کوینکس در پلی استور نیز برای کاربران ایرانی مسدود یا حذف شده است.
کوینکس رسماً ایران را در فهرست کشورهای تحت محدودیت قرار داد
کوینکس در اطلاعیهای که ۲۴ ژوئن منتشر شد اعلام کرد در راستای اجرای تعهدات بینالمللی مبارزه با پولشویی (AML) و الزامات نظارتی، فهرست کشورهای مشمول محدودیت خدمات خود را بهروزرسانی کرده است.
هرچند کوینکس در بیانیه خود تنها به الزامات مبارزه با پولشویی و تبعیت از قوانین بینالمللی اشاره کرده، اما این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که این صرافی طی سالهای اخیر با فشارهای نظارتی متعددی در کشورهای مختلف مواجه بوده است. کوینکس پیشتر با شکایت دادستانی نیویورک، جریمه نهادهای مالی کانادا، تحقیقات رگولاتور آلمان و محدودیت فعالیت در برخی کشورها روبهرو شده بود؛ موضوعی که به اعتقاد برخی تحلیلگران، میتواند انگیزه این صرافی برای سختگیری بیشتر در قبال کاربران کشورهای تحت تحریم را توضیح دهد.
بر اساس این بیانیه، کاربران و ساکنان ایران، چین، هنگکنگ، ایالات متحده، کانادا، بریتانیا، قزاقستان، کوبا، کره شمالی و کشورهای عضو منطقه اقتصادی اروپا (EEA) دیگر امکان استفاده از خدمات این صرافی را نخواهند داشت.
گزارش TRM Labs چه میگوید؟
نکته قابل توجه این است که انتشار این اطلاعیه تقریباً همزمان با گزارش مفصل شرکت تحلیل بلاکچین تیآرام لبز بود؛ گزارشی که در آن ادعا شده کوینکس طی سالهای گذشته یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی میان صرافیهای ایرانی و بازارهای بینالمللی ارزهای دیجیتال بوده است. این شرکت مدعی شده طی بیش از هفت سال، بیش از ۳.۸۴ میلیارد دلار تراکنش میان کوینکس و نهادهای تحریمشده ایرانی ردیابی کرده است.
بر اساس این گزارش، کوینکس بزرگترین طرف خارجی صرافی نوبیتکس محسوب میشود و از سال ۲۰۱۸ تاکنون بیش از ۲.۷ میلیارد دلار دارایی از طریق حدود ۶.۲ میلیون تراکنش میان این دو پلتفرم جابهجا شده است. تیآرام لبز همچنین مدعی است بیش از ۶۰ صرافی و کسبوکار رمزارزی ایرانی از جمله والکس، بیتپین، رمزینکس، آبانتتر، اکسیر و اکسکوینو در سالهای اخیر ارتباط تراکنشی مستقیم با کوینکس داشتهاند؛ موضوعی که به اعتقاد این شرکت، نشاندهنده نقش پررنگ این صرافی در اکوسیستم رمزارز ایران است.
در بخش دیگری از این گزارش نیز ادعا شده حدود ۶۷ میلیون دلار دارایی با منشأ منتسب به بانک مرکزی ایران، پس از عبور از چندین شبکه و ابزار مختلف بلاکچینی، در نهایت به آدرسهای مرتبط با کوینکس منتقل شده است. تیآرام لبز مدعی است این انتقالها با استفاده از روشهای چندمرحلهای انجام شده تا ردیابی آنها دشوارتر شود.
اما کوینکس در واکنش به این گزارش هرگونه همکاری با دولت ایران یا نهادهای تحریمشده را رد کرده است. این صرافی تأکید کرده هیچگونه حمایت مالی یا همکاری با این نهادها نداشته و صرف مشاهده تراکنشهای بلاکچینی، دلیلی بر مشارکت در فعالیتهای غیرقانونی نیست.
با این حال، تیآرام لبز مدعی است پس از آنکه وزارت خزانهداری آمریکا چهار صرافی ایرانی نوبیتکس، بیتپین، والکس و رمزینکس را تحریم کرد، حجم تراکنشهای بلاکچینی میان کوینکس و نهادهای ایرانی بهشدت کاهش یافته است. این شرکت معتقد است این تغییر میتواند نشاندهنده آغاز فرآیند فاصله گرفتن کوینکس از بازار ایران و کاهش ارتباط این صرافی با ایرانیها باشد.
هرچند هنوز نمیتوان با قطعیت گفت گزارش تیآرام لبز در تصمیم اخیر کوینکس نقش مستقیمی داشته است، اما همزمانی انتشار این گزارش با اعمال محدودیتهای جدید باعث شده برخی تحلیلگران، اقدام کوینکس را تلاشی برای کاهش فشارهای نظارتی و همسویی بیشتر با استانداردهای بینالمللی ارزیابی کنند.
کاربران ایرانی چه کاری باید انجام دهند؟
بر اساس اطلاعیههای منتشرشده، کاربران ایرانی باید حداکثر تا ۲۵ سپتامبر (۳ مهر ۱۴۰۵) وضعیت حسابهای خود را تعیین تکلیف کنند.
در این بازه، حسابهای احراز هویتشده تنها امکان برداشت دارایی خواهند داشت. در بازار اسپات، فقط امکان فروش داراییها وجود دارد و ثبت سفارش خرید غیرفعال شده است. همچنین کاربران بازار فیوچرز تنها میتوانند پوزیشنهای باز خود را ببندند و امکان ایجاد یا افزایش پوزیشنهای معاملاتی جدید وجود ندارد. دارندگان وام نیز باید هرچه سریعتر نسبت به تسویه کامل آن اقدام کنند.
جمعبندی میهن بلاکچین
هنوز مشخص نیست گزارش تیآرام لبز چه نقشی در تصمیم اخیر کوینکس داشته است، اما همزمانی انتشار این گزارش با اعمال محدودیتهای جدید، در کنار اجرای عملی مسدودسازی دسترسی کاربران ایرانی، نشان میدهد این صرافی در مسیر کاهش ریسکهای نظارتی و فاصله گرفتن از بازار ایران قرار گرفته است.
در چنین شرایطی، مهمترین اقدام برای کاربران ایرانی، تعیین تکلیف داراییها، بستن معاملات باز و انتقال سرمایه پیش از پایان مهلت اعلامشده است؛ زیرا پس از پایان این دوره انتقالی، احتمال اعمال محدودیتهای بیشتر دور از انتظار نخواهد بود.
