چگونه «دارایی‌های دنیای واقعیِ جعلی» به جدیدترین جنون دنیای کریپتو تبدیل شدند؟

دقیقا زمانی که فکر می‌کردید فضای کریپتو در حال خسته‌کننده شدن است، پدیده‌ای جدید به نام دارایی‌های دنیای جعلی (FWAs) در توییتر کریپتو در حال درخشش است.

این جدیدترین نسخه از جنون گاچای آنچین (Onchain gacha) است که کاربران یک یا چند آیتم کلکسیونی تصادفی دریافت می‌کنند و معمولاً ارزش بسیار کمی دارند، اما گاهی اوقات ارزششان بسیار بالاست.

ظرف چهار روز پس از راه‌اندازی، FWAها آن‌قدر گس (Gas) اتریوم مصرف کردند که برای مدت کوتاهی بر اساس کارمزد پرداختی در یک دوره ۲۴ ساعته، به بزرگ‌ترین مصرف‌کننده گس این شبکه تبدیل شدند.

در نقطه اوج خود در ۲۵ جولای، FWAها تقریباً ۱.۵۳ میلیون دلار کارمزد روزانه ایجاد کردند و حتی با پشت سر گذاشتن تتر (Tether) و سرکل (Circle)، برای مدت کوتاهی در میان بزرگ‌ترین مصرف‌کنندگان فضای بلاک اتریوم قرار گرفتند. سازندگان آن، یعنی پلتفرم TokenWorks، اعلام کردند:

۴ روز از زمان راه‌اندازی می‌گذرد. دارایی‌های دنیای جعلی اتفاق بزرگ بعدی هستند.

اگرچه TokenWorks به هیچ وجه یک ناظر بی‌طرف به حساب نمی‌آید، اما ارزش کل قفل‌شده (TVL) همچنان به رشد خود ادامه می‌دهد و در ۳۱ جولای به بیش از ۶.۱۵ میلیون دلار رسید. درآمد حاصل از کارمزدها اکنون به حدود ۳۵۰,۰۰۰ دلار در روز کاهش یافته است که معادل نرخ اجرای سالانه تقریبی ۲۶۸ میلیون دلار است. تا ۱ آگوست، FWA شاهد حجم معاملات ۱۰,۰۰۰ اتریوم و ۱۰۰,۰۰۰ خرید بود. بخشی از این فعالیت‌ها ناشی از تلاش کاربران برای دسترسی به مشوق‌های اولیه توکن FWA است، اما به نظر می‌رسد علاقه واقعی به این مکانیکِ بازی‌سازی‌شده (Gamified) نیز وجود دارد.

البته همه متقاعد نشده‌اند که هیجان پیرامون FWA دوام بیاورد. سایمون ددیک (Simon Dedic)، بنیان‌گذار شرکت سرمایه‌گذاری خطرپذیر Moonrock Capital و از حامیان اولیه پلتفرم‌های کلکسیونی آنچین، اظهار داشت:

من به تجارت بازی‌سازی‌شده بسیار خوش‌بین هستم… اما شک و تردید من نسبت به FWA به یک موضوع خاص برمی‌گردد.

ددیک استدلال می‌کند که بیشتر فعالیت‌های فعلی ناشی از مشوق‌های سخاوتمندانه توکنی است تا تقاضای واقعی. او می‌گوید:

کل این ماجرا صرفاً دیجن‌های کریپتو (Crypto Degens) را هدف گرفته است تا بتوانند سفته‌بازی کنند.

پس، آیا این فقط یک وسواس کوتاه‌مدت دیگر است، یا این صنعت بالاخره به چیزی دست یافته که برای ماندگاری ساخته شده است؟

همه‌چیز بسیار جالب است، اما FWAها دقیقاً چه هستند؟

فضای کریپتو سال‌هاست که تلاش می‌کند دنیای واقعی را از سهام و اوراق قرضه گرفته تا کارت‌های کلکسیونی و گاوهای برزیلی روی بلاک‌چین بیاورد.

تیم TokenWorks تصمیم گرفت با ایجاد «دارایی‌های دنیای جعلی» که در واقع همان NFTها هستند، این ایده را کاملاً دگرگون کند. به جای خرید یک کلکسیون خاص مانند میمون‌های کسل (Bored Ape)، کاربران برای چرخاندن یک ماشین گاچای آنچین پول پرداخت می‌کنند تا شانس برنده شدن یک NFT تصادفی با پشتوانه اتر را داشته باشند.

جوایز ارائه‌شده از ده‌ها مجموعه شناخته‌شده، از CryptoPunks و Azuki گرفته تا Lil Pudgys و Art Blocks تأمین می‌شوند. دارایی‌های دنیای جعلی تنها جدیدترین پروتکل مبتنی بر اتریوم است که به این جنون رنگ و بوی جدیدی بخشیده است.

واژه گاچا (Gacha) مخفف گاچاپون/گاشاپون (Gachapon/Gashapon) است؛ دستگاه‌های فروش خودکاری که در دهه ۱۹۶۰ در ژاپن اختراع شدند و یک اسباب‌بازی تصادفی را در یک کپسول بیرون می‌دهند. این مکانیک به بازی‌های موبایلی و مرورگرها منتقل شد و لوت‌باکس‌ها (Loot boxes) در بازی Dragon Collection در سال ۲۰۱۰، اغلب به عنوان اولین بازی بزرگ گاچا شناخته می‌شوند. در همین حال، مکانیک مشابهی در دنیای واقعی با «بسته‌های بوستر» کارت‌های پوکمون کار می‌کرد که مجموعه‌ای تصادفی از کارت‌های کلکسیونی را با سطوح مختلف کمیابی و ارزش ارائه می‌دادند.

این کارت‌ها سپس توسط پروژه‌هایی مانند Collector Crypt، Beezie و Courtyard روی بلاک‌چین توکنیزه شدند. گاچای آنچین در ماه ژوئن شاهد حجم رکوردشکن ۳۲۴ میلیون دلاری بود.

این مفهوم هر هفته در حال گسترش است؛ توسعه‌دهندگان در حال آزمایش «بسته‌های توکن» تصادفی حاوی توکن‌های ERC-20 هستند و در همین حال، پروژه StockRip در شبکه رابین‌هود نشان می‌دهد که چگونه سهام‌های توکنیزه‌شده می‌توانند در بسته‌های گاچای مبتنی بر NFT قرار بگیرند.

همان‌طور که آزفلین (AzFlin)، بنیان‌گذار پلتفرم راه‌اندازی دائوی daos.world و مهندس سابق یونی‌سواپ می‌گوید:

درست زمانی که فکر می‌کنید همه‌چیز در کریپتو اختراع شده است، چیز جدیدی سبز می‌شود.

جذابیت گاچای آنچین در چیست؟

مکانیک گاچا ترکیبی از کریپتو، اقلام کلکسیونی است. همان‌طور که یک مفسر کریپتو با نام مستعار 2Lambroz بیان می‌کند، از دیدگاه بازیکن:

شما در حال خرید یک بلیت بخت‌آزمایی روی یک استخر (Pool) نقدینگی هستید.

بنجامین لاک‌وود (Benjamin Lockwood)، اقتصاددان مدرسه وارتون که تحقیقاتش درباره لاتاری‌های دولتی نشان داد مردم به خود این تجربه ارزش می‌دهند، نه فقط به شانس برنده‌شدن، می‌گوید:

مردم از بازی در لاتاری لذت می‌برند و مهم است که این موضوع را جدی بگیریم.

مایر استیتمن (Meir Statman)، از پیشگامان امور مالی رفتاری، استاد دانشگاه سانتا کلارا و نویسنده کتاب A Wealth of Well-Being، به مجله می‌گوید:

یک شباهت بین “گاچای آنچین” و مزایده محتویات انباری‌های متروکه توسط مردم وجود دارد. بیشتر آنها اقلامی را پیدا می‌کنند که ارزششان در حد سطل زباله است، اما برخی اقلامی می‌یابند که می‌توانند در eBay بفروشند. شخصی نقاشی‌ای پیدا کرد که صدها هزار دلار ارزش داشت. این‌ها ترکیبی از امید به ثروتمند شدن و سرگرمی هستند. این دقیقاً همان چیزی است که لاتاری‌ها ارائه می‌دهند.

دو روی هر سکه

پروتکل FWA دو جنبه دارد:

• تأمین‌کنندگان نقدینگی: دارندگان NFT به تأمین‌کنندگان نقدینگی (LPs) تبدیل می‌شوند؛ آن‌ها اقلام کلکسیونی خود را در کنار اتریوم (ETH) سپرده‌گذاری کرده و تا زمانی که موقعیتشان در استخر باقی بماند، سهمی از کارمزدها دریافت می‌کنند.
• بازیکنان: در همین حال، بازیکنان برای داشتن شانس بیرون کشیدن یک NFT تصادفی هزینه پرداخت می‌کنند و سپس تصمیم می‌گیرند که آیا آن را نگه دارند یا در عوض بیشتر ارزش اتریوم متصل به آن را بازخرید کنند. (تحقیقات Blockworks نشان می‌دهد که در حال حاضر، حدود ۷۰ درصد از خریداران ترجیح می‌دهند جوایز خود را به FWA تبدیل کنند.)

همان‌طور که 2Lambroz توضیح می‌دهد، تأمین‌کنندگان نقدینگی در واقع امیدوارند که NFT آن‌ها به اندازه کافی در استخر بماند تا پیش از انتخاب شدن کارمزد کسب کند، در حالی که بازیکنان به دنبال فرصتی برای کسب جایزه‌ای هستند که ارزش آن بسیار بیشتر از هزینه یک بار چرخاندن گردونه باشد.

ماترکل (Materkel)، که خود را یک ماکسیمالیست اتریوم می‌نامد، می‌گوید:

جذاب‌ترین ابزار اولیه NFT/کازینو در بیش از یک دهه تاریخ کریپتو که کاربران در واقع همزمان هم بازیکن هستند و هم صاحب کازینو […] لگوهای پولی روی اتریوم بازگشته‌اند!

آیا این هیجان می‌تواند دوام بیاورد؟

در حالی که ددیک معتقد است بخش زیادی از این فعالیت‌ها به مشوق‌های توکنی مربوط می‌شود، او می‌گوید به دلایل نسلی، به تجارت بازی‌سازی‌شده بسیار خوش‌بین است.

هرچه نسل زد (Gen Z) بیشتر به سمتی حرکت می‌کند که به نسلی با قوی‌ترین قدرت خرید تبدیل شود، خرید کردن بیشتر بازی‌سازی شده و با ترشح دوپامین همراه خواهد بود.

ددیک بر این باور است که به جای ارائه NFTهای تصادفی از چرخه قبلی، این مکانیزم برای دارایی‌هایی که مردم از قبل تمایل به داشتنشان دارند، مانند اقلام کلکسیونی نظیر کارت‌های پوکمون و ساعت‌ها مناسب‌تر است.

او می‌گوید:

من پتانسیل عظیمی در فروش دارایی‌های پرتقاضا به روشی بازی‌سازی‌شده می‌بینم. اما پتانسیل بسیار کمی در ایجاد طرح‌های پانزی برای ایجاد تقاضا روی دارایی‌هایی که هیچ‌کس از ابتدا خواهان آن‌ها نبوده، می‌بینم.

آزمون واقعی زمانی فرا می‌رسد که تازگی این موضوع از بین برود و مشوق‌ها محو شوند. اگر کاربران در هر صورت به چرخاندن گردونه ادامه دهند، ممکن است گاچای آنچین به همان کاربرد خرده‌فروشی که کریپتو همیشه به دنبال آن بوده، دست یافته باشد. در غیر این صورت، آن‌ها به زباله‌دان آزمایش‌های شکست‌خورده کریپتو می‌پیوندند که پیش از محو شدن، برای مدت کوتاهی به شدت درخشیدند.