پیشنهاد بازنگری در کارمزدهای سولانا (Solana)، تراکنشهای پرمصرف را گرانتر کرده و در عین حال هزینههای فعالیتهای سادهتر را کاهش میدهد. این طرح همچنین میزان توکنسوزی سولانا را افزایش خواهد داد.
به گزارش میهن بلاکچین، سولانا در حال آمادهسازی برای تغییر نحوه دریافت هزینه بابت منابع محاسباتی در شبکه خود است.
سند بهبود سولانا (SIMD-0553) باعث میشود کاربرانی که بیشترین مصرف منابع را دارند هزینه بیشتری بپردازند، در حالی که هزینه تراکنشهای سادهتر کاهش مییابد. به عنوان یک مزیت جانبی، این طرح نرخ توکنسوزی SOL را در چند مرحله افزایش میدهد و حتی ممکن است روزی به تورمزدایی (Deflationary) شدن آن کمک کند.
کاوی (Cavey)، پژوهشگر شرکت زیرساختی تمپورال (Temporal) در اکوسیستم سولانا و نویسنده این پیشنهاد میگوید که کارمزدهای فعلی منعکسکننده هزینههای واقعی نیستند:
اگر من تراکنشی ثبت کنم که هیچ کاری انجام نمیدهد در مقایسه با تراکنشی که ۲۰۰ میلیون چرخه پردازنده (CPU) را مصرف میکند، از من دقیقاً یک مقدار ثابت کارمزد دریافت میشود.
این پیشنهاد با پیوند دادن دقیقتر کارمزدها به منابعی که هر تراکنش درخواست میکند، این رویه را تغییر خواهد داد. همچنین بهجای اینکه کارمزد منابع به اعتبارسنجها (Validators) برسد، سوزانده شده و SOL را از گردش خارج میکند.
البته، کاهش درآمد اعتبارسنجها مورد استقبال همه قرار نگرفته است. یکی از مشارکتکنندگان با نام کاربری bji در پلتفرم گیتهاب (Github) استدلال میکند:
من از این جنبه پیشنهاد که به ثبتکنندگان تراکنش انگیزه بیشتری میدهد تا در مورد محدودیتهای واحدهای محاسباتی (CU) دقیق باشند، استقبال میکنم. اما نسبت به بقیه موارد احساسی خنثی یا منفی دارم. “توکنسوزی بیشتر” نباید یک هدف باشد. درآمد اعتبارسنجها نباید بهطور خودسرانه کاهش یابد.
سند SIMD-0553 در اوایل آگوست وارد فرآیند جدید حاکمیت آنچین (onchain) سولانا شد و در ۴ آگوست فاز اولیه حمایت خود را با موفقیت پشت سر گذاشت.
این طرح در حال حاضر در فاز حمایت و بحث قرار دارد که معمولاً هفت دوره (Epoch) یا حدود دو هفته طول میکشد. اگر این طرح تصویب شود، انگیزههای مربوط به فضای بلاک (Blockspace) ارزان سولانا را تغییر خواهد داد. اما نکته کار کجاست؟
اتلاف منابع پرهزینه میشود
کاوی میگوید که ساختار فعلی کارمزدهای سولانا مشکلی برای توسعهدهندگان ایجاد کرده است.
توسعهدهندگان هسته سولانا سالها زمان صرف کردهاند تا شبکه را سریعتر کنند، اما برنامهها تقریباً هیچ انگیزه مالی برای توقف اتلاف منابع ندارند و هزینه یک تراکنش ناکارآمد با یک تراکنش کارآمد برابر است.
کاوی میگوید:
با اجرای این قیمتگذاری منابع در حال حاضر، توسعهدهندگان برنامهها ناگهان مجبور به بهینهسازی میشوند.
اگر این پیشنهاد پذیرفته شود، توسعهدهندگانی که مصرف منابع را کاهش میدهند میتوانند هزینهها را برای کاربران نهایی پایین آورده و برنامههای خود را جذابتر کنند. توسعهدهندگانی هم که بخش بیشتری از ظرفیت محاسباتی سولانا را مصرف میکنند، مجبور خواهند بود سهم منصفانه خود را بپردازند.
کاوی میگوید این پیشنهاد آربیتراژهایی را هدف قرار میدهد که از نظر محاسباتی هدررفت بالایی دارند و جستجوگران (Searchers) میتوانند تعداد عظیمی تراکنش ثبت کنند که اکثراً با شکست مواجه میشوند، در حالی که هزینه بسیار کمی میپردازند.
او میگوید در ۳۰ روز گذشته، ۵ نفر از معاملهگرانی که بالاترین نرخ شکست تراکنشها را داشتند، ۱۱.۵ میلیون تراکنش ثبت کردند و ۹۲۹ میلیون واحد محاسباتی را در ۲,۴۷۷ معامله مصرف کردند. آنها در حالی که ۱۶,۰۹۱ دلار سود به دست آوردند، تنها ۷۸ SOL کارمزد پرداختند.
یک کارمزد مبتنی بر منابع، جستجوگران آربیتراژ را به سمت استراتژیهای آگاهانهتر و واکنشپذیرتر هدایت میکند. کاوی میگوید انتقال استیبلکوینها و توکنها میتواند حدود ۲۰ درصد ارزانتر شود. مدلسازی شرکت تمپورال همچنین نشان میدهد که در مدل پیشنهادی، هزینه تراکنشهای رأیدهی (Vote) حدود ۱۲.۳ درصد و بهروزرسانیهای اوراکلها ۱۶.۹ درصد کمتر خواهد بود.
تاوان این تغییرات چیست؟
برخی از فعالیتهای معاملاتی به طور قابل توجهی گرانتر خواهند شد.
تمپورال تخمین میزند که با نرخ کارمزد نهایی پیشنهادی، یک سواپ (Swap) با اولویت بالا که از طریق پلتفرم DFlow مسیریابی میشود ۹.۷۲ درصد بیشتر هزینه خواهد داشت، در حالی که یک سواپ با اولویت متوسط در OKX حدود ۳۰۱ درصد و یک سواپ در پلتفرم pump.fun با اولویت صفر، ۳۱۵۰ درصد گرانتر خواهد شد.
این بدان معناست که برخی از پرمصرفترین کاربران شبکه ممکن است با افزایش چشمگیر هزینههای تراکنش خود مواجه شوند، به ویژه معاملهگرانی که از رباتها برای ثبت تعداد زیادی تراکنش استفاده میکنند.
البته جای نگرانی نیست، زیرا این افزایش کارمزد از یک نرخ پایه بسیار پایین محاسبه میشود. کاوی استدلال میکند که حتی تراکنشهایی که بیشترین مصرف محاسباتی را دارند در مدل پیشنهادی حدود ۰.۰۵ دلار هزینه خواهند داشت که در مقایسه با کارمزدهای ۲ تا ۵ دلاری که یک کاربر ممکن است برای یک سواپ ۱۰۰ دلاری در یک صرافی متمرکز پرداخت کند، رقم ناچیزی است.
پیشنهاد فعلی، افزایش یکنواختِ کارمزد ۵۰۰۰ لمپورتی (Lamport) موجود در سولانا را رد میکند، با این استدلال که چنین کاری به طور نامتناسبی به ارسالکنندگان با حجم بالا مانند بازارسازها (Market Makers) آسیب میرساند، در حالی که باز هم در قیمتگذاری صحیحِ مصرف منابع ناکام میماند.
هزینههای دیگری که باید در نظر گرفت
کاوی با اشاره به مسائلی نظیر درآمد اعتبارسنجها، هزینههای بالاتر برای کاربران پُرتراکنش و فرکانس بالا و افزایش پیچیدگی شبکه، میگوید:
چند نفری نگرانیهایی در مورد پارامترها مطرح کردهاند، اما در مجموع همه بسیار حمایتکننده بودهاند.
یکی از مشارکتکنندگان به نام mschneider میپرسد چرا کارمزدها باید بر اساس منابعی باشد که یک تراکنش درخواست میکند، نه آنچه واقعاً مصرف میکند. او میگوید:
مبنا قرار دادن واحدهای مصرفشده طبیعیتر به نظر میرسد.
کاوی پاسخ میدهد که دلیلی وجود دارد که کارمزد بر اساس منابع درخواستی محاسبه میشود: این کار به کاربران اجازه میدهد هزینه را از پیش بدانند و به اعتبارسنجها امکان میدهد قبل از پردازش تراکنش، توانایی پرداخت کاربر را بررسی کنند. اما این موضوع همچنین به معنای آن است که کاربران ممکن است بابت منابعی که در نهایت استفاده نمیکنند هزینه بپردازند که این خود انگیزهای برای توسعهدهندگان است تا نیازهای خود را بهدقت تخمین بزنند.
اعتبارسنجها ممکن است در ابتدا با کاهش جزئی حدود ۴ درصدی در درآمد کارمزد پایه مواجه شوند. با اینکه کاوی میگوید در صورت نیاز میتوان پارامترها را برای جبران این تأثیر تنظیم کرد، اما برخی از مشارکتکنندگان مانند bji هنوز قانع نشدهاند و معتقدند درآمد اعتبارسنجها باید نسبت به توکنسوزیِ اضافی در اولویت باشد.
این پیشنهاد همچنین سؤالاتی در مورد پیچیدگی ایجاد میکند و برخی از مشارکتکنندگان میپرسند که آیا مدل جدید کارمزدها ممکن است استفاده از سولانا را دشوارتر کند. کاوی این نگرانی را رد میکند و میگوید اکثر کاربران نیازی به محاسبه کارمزدها نخواهند داشت زیرا برنامهها و صرافیها معمولاً این کار را بهطور خودکار انجام میدهند. او میگوید معاملهگران خودکار در حال حاضر به اندازه کافی “پیشرفته” هستند که بتوانند با تغییرات ساختار کارمزد سولانا سازگار شوند.
تکلیف توکنسوزی SOL چه میشود؟
پیشنهاد SIMD-0553 میزان توکنهای SOL سوزاندهشده از طریق کارمزد تراکنشها را افزایش میدهد و به جای پرداخت آنها به اعتبارسنجها، توکنهای بیشتری را از گردش خارج میکند.
بر اساس این پیشنهاد، توکنسوزی روزانه فعلی که حدود ۶۴۸ توکن SOL است، با نرخ نهایی کارمزد پیشنهادی میتواند به حدود ۷۵۰۰ تا ۹۰۰۰ SOL برسد؛ این یعنی در صورت ثابت ماندن تقاضای فعلی برای منابع، توکنسوزی تقریباً ۱۲ تا ۱۴ برابر افزایش مییابد.
کاوی میگوید این توکنسوزی بالاتر میتواند در نهایت توکن SOL را وارد فاز تورمزدایی کند:
اگر سولانا موفق شود، این احتمال وجود دارد که SOL در واقع به یک ارز کاهشدهنده تورم (Deflationary) تبدیل شود.
سوزاندن کارمزد منابع همچنین انگیزه اعتبارسنجها را برای پردازش تراکنشهایی که بهطور غیرضروری منابع زیادی مصرف میکنند، کاهش میدهد.
سولانا در حال حاضر روزانه حدود ۶۰,۰۰۰ توکن SOL صادر میکند، بنابراین حتی سوزاندن روزانه ۹,۰۰۰ توکن SOL به تنهایی باعث تورمزدایی این توکن نخواهد شد (اگرچه پیشنهاد جداگانهای به نام SIMD-0550 قرار است تورم را سریعتر از برنامهریزی فعلی مهار کند). برای اینکه میزان توکنسوزی از صدور توکنهای جدید پیشی بگیرد، فعالیت شبکه باید به میزان قابلتوجهی رشد کند. کاوی میگوید این اتفاق به جای اینکه هدف اصلی باشد، «یک اثر جانبی خوب» خواهد بود.
هدف اصلی، همسو کردن توسعهدهندگان هسته، توسعهدهندگان عادی و برنامهنویسان برای سریعتر کردن سولانا است. این هدف شماره یک است و به نظر من همین دلیل برای این پیشنهاد کافی است.
