نبض هفتگی بازار کریپتو؛ از اخبار مهم تا رویدادهای پیش‌روی هفته دوم شهریور

هفته‌های پایانی آگوست و آغاز سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور ۱۴۰۵) مقطعی بی‌سابقه در تقاطع بازارهای مالی نوین، سیاست‌های پولی کلان و تنش‌های ژئوپلیتیک به شمار می‌رود. در حالی که بازارهای دارایی‌های دیجیتال با تکیه بر تغییرات ساختاری در نقدینگی و قانون‌گذاری، رالی قدرتمندی را تجربه کرده و نهادهای مالی سنتی در حال ادغام عمیق‌تر با فناوری بلاک‌چین و هوش مصنوعی هستند، اقتصادهای تحت تحریم و درگیر در منازعات منطقه‌ای، به ویژه اقتصاد ایران، در یک مارپیچ ابرتورمی و مشکلات زیرساختی گرفتار شده‌اند.

این گزارش از میهن بلاکچین، رویدادهای هفته گذشته بازار رمزارزها، پیش‌بینی روندهای حیاتی هفته پیش‌رو شامل امواج آزادسازی توکن‌ها (Token Unlocks) و تصمیمات فدرال رزرو و در نهایت کالبدشکافی دقیق وضعیت بحرانی اقتصاد ایران را مورد بررسی قرار می‌دهد. تحلیل‌های ارائه‌شده بر پایه همبستگی متغیرهای کلان از جمله نرخ بهره، شوک‌های عرضه انرژی در تنگه هرمز و جریان‌های نقدینگی نهادی استوار است.

بخش اول: واکاوی تحولات بازار رمزارزها در هفته گذشته (اواخر آگوست ۲۰۲۶)

هفته سوم و چهارم آگوست ۲۰۲۶، یکی از قدرتمندترین دوره‌های معاملاتی برای دارایی‌های دیجیتال در نیمه دوم سال بود. ارزش کل بازار رمزارزها با افزایشی ۱۵ درصدی از محدوده ۲.۲۶ تریلیون دلار عبور کرد و تا مرز ۲.۶۲ تریلیون دلار پیشروی کرد. این حرکت صعودی نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم از فاز ترس به طمع نهادی بود.

صعود تاریخی بیت‌کوین و پدیده فشردگی استقراض

بیت‌کوین (BTC) در این بازه زمانی یک حرکت مومنتوم کلاسیک و خیره‌کننده را به نمایش گذاشت. قیمت این دارایی که در ۲۰ آگوست در محدوده ۶۹,۲۸۹ دلار باز شده بود، با یک جهش ۲۲ تا ۲۴ درصدی در طول پنج روز معاملاتی، به نزدیکی مرز روانی ۸۰,۰۰۰ دلار (حدود ۷۹,۰۲۷ دلار) رسید که بالاترین سطح از اوایل تابستان و مارس ۲۰۲۴ به شمار می‌رفت. این صعود عمودی تنها ناشی از تقاضای ارگانیک نبود، بلکه به واسطه یک شورت اسکوئیز (Short Squeeze) عظیم در بازار مشتقات تسریع شد. در جریان این رالی، بیش از ۴ میلیارد دلار از موقعیت‌های فروش استقراضی معامله‌گران خرد و نهادی در سراسر بازار لیکویید شد که ۱.۴ تا ۱.۶ میلیارد دلار آن، شامل ۱.۳ میلیارد دلار موقعیت‌های روی بیت‌کوین و اتریوم، تنها در یک بازه ۲۴ ساعته رخ داد.

سه کاتالیزور کلان در شکل‌گیری این روند صعودی نقش اساسی داشتند. نخست، سیاست‌های نقدینگی خزانه‌داری ایالات متحده بود؛ وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که عملیات بازخرید اوراق قرضه بلندمدت دولتی را از ۹ سپتامبر دو برابر کرده و به ۴ میلیارد دلار در هر عملیات افزایش خواهد داد. بازار این اقدام را به عنوان یک سیگنال انبساطی و تزریق غیرمستقیم نقدینگی تفسیر کرد که منجر به کاهش بازدهی اوراق ۱۰ ساله (کاهش ۵.۷ واحد پایه به ۴.۶۴۷ درصد) و ۳۰ ساله (کاهش ۹ واحد پایه به ۵.۱۹۶ درصد) شد. این امر استراتژی تجارت کاهش ارزش پول (Debasement Trade) را احیا کرد و سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های ضدتورمی مانند بیت‌کوین هدایت کرد.

دومین عامل، خوش‌بینی‌های فزاینده در حوزه قانون‌گذاری بود. فشارهای سیاسی دونالد ترامپ برای تصویب قانون شفافیت (CLARITY Act) و انتشار چارچوب نظارتی جدید از سوی کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) که قوانین پناهگاه امن (Safe-Harbor) را برای توکن‌ها شفاف می‌کرد، ریسک سیستماتیک نظارتی را به شدت کاهش داد. سومین نیروی محرکه، جریان سرمایه نهادی بود؛ صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) بیت‌کوین در این هفته حدود ۱.۹۲ میلیارد دلار جریان ورودی خالص ثبت کردند که نشان می‌دهد این رالی، مبتنی بر تقاضای واقعی نهادی در بازار نقدی (Spot) بوده است. این ورود نقدینگی همچنین به بازارهای سهام مرتبط با کریپتو سرریز شد؛ به طوری که سهام شرکت‌های مایکرواستراتژی (MSTR) و کوین‌بیس (COIN) رالی قدرتمندی را تجربه کردند و سهام MSTR در یک هفته حدود ۲۷ درصد رشد کرد.

چرخش سرمایه و عملکرد متناقض پروژه‌ها

در سایه صعود بیت‌کوین، اتریوم (ETH) روندی صعودی اما محتاطانه را طی کرد و با رشد حدود ۳.۱ درصدی در محدوده ۲,۴۵۰ تا ۲,۴۹۴ دلار تثبیت شد. با این حال، تحلیل میانگین ماهانه نشان می‌دهد که اتریوم نسبت به میانگین‌های ماه ژوئن (۱,۵۶۹ دلار) و جولای (۱,۸۶۰ دلار)، رشد چشمگیر ۳۰ درصدی ماهانه را به ثبت رسانده است.

درخشان‌ترین عملکرد در میان دارایی‌های با ارزش بازار بالا به ریپل (XRP) تعلق داشت که با رشدی معادل ۴۶ الی ۴۸ درصد، ارزش بازار خود را حدود ۳۰ میلیارد دلار افزایش داد و از سطح ۱.۰۶ دلار به فراتر از ۱.۵۵ دلار رسید. تحلیل لایه‌های زیرین این جهش نشان می‌دهد که این رشد ناشی از سه عامل همگرا بوده است: همبستگی بالا با رالی بیت‌کوین، واکنش به سیگنال‌های نقدینگی کلان خزانه‌داری آمریکا و مهم‌تر از همه، کوچک‌ترین آزادسازی ماهانه توکن‌های قفل‌شده ریپل (Escrow Unlock) در تاریخ این شبکه که فشار فروش فرضی را به شدت کاهش داد و فنر فشرده‌شده قیمت را رها کرد.

عملکرد سایر دارایی‌های دیجیتال در این بازه نشان‌دهنده یک چرخش هوشمندانه سرمایه (Capital Rotation) در بازار است که در جدول زیر به طور خلاصه ارائه شده است:

بیداری نهنگ‌های خفته و تکامل زیرساخت‌های نهادی و هوش مصنوعی

یکی از داده‌های آنچین (On-Chain) قابل توجه در آگوست ۲۰۲۶، فعال شدن حداقل ۱۳ کیف پول بیت‌کوین بود که بین ۱۲ تا بیش از ۱۵ سال غیرفعال بودند. بر اساس داده‌های شبکه، حدود ۸۱۸ بیت‌کوین (به ارزش تقریبی بیش از ۶۰ میلیون دلار) از این آدرس‌های «عصر ساتوشی» جابه‌جا شدند که سودهای تحقق‌یافته میلیون دلاری با بازدهی‌های نجومی تا ۵۰۳,۳۶۴ درصد و ۵۵۷,۶۴۰ درصد را برای صاحبانشان به همراه داشت. این پدیده نشان‌دهنده سیو سود (Profit-Taking) توسط نهنگ‌های اولیه در سطوح مقاومتی کلان است و به طور تاریخی سیگنالی برای هضم نقدینگی پیش از صعود مجدد تلقی می‌شود.

در حوزه زیرساخت‌های نهادی و فناوری، گام‌های استراتژیکی در هفته گذشته برداشته شد. شرکت Grayscale اولین صندوق ETF اسپات Zcash را با نماد ZCSH در بورس NYSE Arca راه‌اندازی کرد که امکان سرمایه‌گذاری نهادی روی یک توکن حریم خصوصی‌محور با مکانیزم اثبات کار (Proof-of-Work) را برای نخستین بار بدون نیاز به مدیریت کلیدهای خصوصی فراهم آورد. همزمان، نهادهای قانون‌گذار ژاپنی متشکل از آژانس خدمات مالی، وزارت دارایی و بانک مرکزی این کشور، کارگروه مشترکی را برای توسعه یک شبکه تسویه حساب بلاک‌چینی به منظور تسویه آنی سهام و اوراق قرضه داخلی تشکیل دادند که انتظار می‌رود فاز عملیاتی آن در اوایل دهه ۲۰۳۰ آغاز شود.

همگرایی هوش مصنوعی و بلاک‌چین نیز در این هفته شتاب گرفت. غول‌های پرداخت یعنی ویزا (Visa) و مسترکارت (Mastercard) با تشکیل اتحادیه پرداخت‌های ایجنتی (Agentic Payments Alliance – APA)، توسعه پروتکل‌های احراز هویت و زیرساخت پرداخت توسط سیستم‌های هوش مصنوعی مستقل را آغاز کردند. هدف این اتحادیه، امکان‌پذیر ساختن خرید کالا و خدمات توسط ربات‌های هوش مصنوعی با استفاده از استیبل‌کوین‌ها است. در حوزه امنیت نیز صرافی Bybit گزارش داد که با پیاده‌سازی فناوری هوش مصنوعی، توانسته است در شش ماه نخست سال از ضرر ۷۰۰ میلیون دلاری جلوگیری کند. الگوریتم‌های هوش مصنوعی این صرافی با پردازش بیش از ۳۰,۰۰۰ درخواست برداشت مشکوک در کمتر از چند دقیقه و مسدودسازی ۱۰,۰۰۰ کیف پول مرتبط با کلاهبرداری، کارایی سیستم‌های امنیتی را سه تا پنج برابر افزایش دادند. شرکت تتر (Tether) نیز حسابرسی مستقل و بدون قید و شرط خود را توسط موسسه معتبر KPMG با موفقیت به پایان رساند که گامی حیاتی در جهت جلب اعتماد سیستم مالی سنتی به بزرگترین استیبل‌کوین بازار محسوب می‌شود.

بخش دوم: چشم‌انداز هفته پیش‌رو

پس از یک رالی عمودی، بازارهای مالی وارد فاز هضم نقدینگی شده‌اند. شاخص ترس و طمع کریپتو با ثبت عدد ۸۱ وارد ناحیه «طمع شدید» شد که سریع‌ترین تغییر احساسات بازار و بازگشت از ترس مطلق (عدد ۵ در ماه فوریه) در شش ماه گذشته بوده است. تحلیل‌گران نهادی هشدار می‌دهند که شاخص‌های تکنیکال در شرایط اشباع خرید (Overextended) قرار دارند و بازار احتمالاً در محدوده حمایتی ۷۶,۰۰۰ تا ۷۶,۵۰۰ دلار وارد فاز تثبیت خواهد شد تا توانایی خود را برای حفظ سطوح بالاتر محک بزند. در این فاز حساس، دو نیروی متضاد عرضه توکن‌ها و داده‌های اقتصاد کلان تعیین‌کننده جهت بازار خواهند بود.

موج آزادسازی توکن‌ها (Token Unlocks)

یکی از مهم‌ترین متغیرهای درون‌زای تاثیرگذار بر نوسانات کوتاه‌مدت در اواخر آگوست و اوایل سپتامبر ۲۰۲۶، موج عظیم آزادسازی توکن‌هاست. تنها در هفته پایانی آگوست، بازار میزبان ورود بیش از ۷۰۵ تا ۸۷۶ میلیون دلار توکن جدید به چرخه معاملات است. آزادسازی توکن (Unlock) به معنای پایان دوره قفل‌شدگی (Vesting Period) قراردادهای هوشمند است. تحقیقات موسسه بازارگردانی Keyrock روی بیش از ۱۶,۰۰۰ رویداد آزادسازی نشان می‌دهد که در ۹۰ درصد مواقع، این رویدادها با فشار قیمت نزولی همراه هستند که معمولاً از ۳۰ روز پیش از تاریخ آزادسازی به دلیل پیش‌خور شدن اطلاعات آغاز شده و تا دو هفته پس از آن به تعادل می‌رسد.

مهم‌ترین رویدادهای آزادسازی در بازه اواخر آگوست تا سپتامبر ۲۰۲۶ عبارتند از:

تحلیل اثرات مرتبه دوم آزادسازی‌ها:

نسبت ارزش توکن‌های آزاد شده به ارزش بازار و نقدینگی در گردش، متغیر کلیدی در تعیین شدت فشار فروش است. آزادسازی ۱۶.۷ درصدی عرضه در گردش پروژه HUMA که بیشتر آن به سرمایه‌گذاران و تیم توسعه‌دهنده تعلق می‌گیرد، بالاترین ریسک فروش یکباره (Dumping) را به همراه دارد. از سوی دیگر، توکن M (MemeCore) با وجود آنکه تنها ۲.۵ درصد از عرضه را آزاد می‌کند، ارزش دلاری آن بالغ بر ۵۷.۷ میلیون دلار است که در مقایسه با حجم معاملات روزانه ۱.۴ میلیون دلاری این توکن، می‌تواند نوسانات به شدت مخربی ایجاد کند؛ به خصوص که شرکت بورسی ZeroStack Corp به تازگی قرارداد خریدی معادل ۱ میلیارد دلار از این توکن‌ها را به ثبت رسانده است. پروژه لیرزیرو (ZRO) نیز با آزادسازی معادل بیش از ۷ درصد از ارزش کل بازار (Market Cap) خود، در معرض رقیق‌شدگی شدید ارزش (Dilution) قرار دارد که استراتژی‌های پوشش ریسک (Hedging) را برای دارندگان این توکن ضروری می‌سازد.

سایه سنگین اقتصاد کلان

بازار دارایی‌های دیجیتال در سال ۲۰۲۶ به شدت کلان‌محور (Macro-Sensitive) شده است. در ماه سپتامبر، دو رویداد مسیر نقدینگی جهانی را مشخص خواهند کرد: انتشار گزارش اشتغال غیرکشاورزی آمریکا (NFP) در ۴ سپتامبر و جلسه حیاتی کمیته بازار آزاد فدرال رزرو (FOMC) در ۱۵ و ۱۶ سپتامبر.

فدرال رزرو در نشست قبلی خود در پایان جولای، نرخ بهره را در محدوده ۳.۵۰٪ تا ۳.۷۵٪ ثابت نگه داشت (با رای ۹ به ۳، که در آن سه عضو کلیدی از جمله نیل کاشکاری خواهان افزایش نرخ بهره بودند). در حالی که بازارها در اوایل سال امیدوار به چرخه انبساطی و کاهش نرخ بهره بودند، داده‌های جدید و بحران‌های ژئوپلیتیک، معادلات را کاملاً دگرگون کرده است. پلتفرم‌های پیش‌بینی قراردادهای هوشمند مانند Polymarket و ابزار نهادی CME FedWatch، احتمال بسیار ناچیز و نزدیک به صفری را برای کاهش نرخ بهره در نشست سپتامبر نشان می‌دهند. بر اساس داده‌های پلتفرم‌های نهادی، حدود ۶۸ درصد احتمال ثبات نرخ بهره و ۳۳ درصد احتمال افزایش ۰.۲۵ درصدی در ماه سپتامبر وجود دارد.

دلیل این چرخش به شدت هاوکیش (Hawkish – انقباضی) چیست؟ استراتژیست‌های کلان J.P. Morgan و نهادهای تحلیلی هشدار داده‌اند که به دلیل اختلالات مداوم در زنجیره تامین جهانی ناشی از درگیری‌های نظامی در خاورمیانه و جهش قیمت انرژی، فشار تورمی به اقتصاد آمریکا بازگشته است. اگر قیمت نفت خام از ۸۰ دلار فعلی به سمت ۱۲۰ دلار در هر بشکه حرکت کند، فدرال رزرو برای حفظ اعتبار تورم‌زدایی خود چاره‌ای جز افزایش ۰.۲۵ درصدی نرخ بهره در سپتامبر نخواهد داشت.

پیامد این امر برای دارایی‌های پرریسک کاملاً ساختاری است: حفظ نرخ بهره در سطوح بالا یا افزایش غیرمنتظره آن، به معنای تقویت شاخص دلار (DXY) است. دلار قدرتمندتر به عنوان یک نیروی جاذبه معکوس عمل کرده و می‌تواند رشد بیت‌کوین، طلا و بازار سهام را در سه‌ماهه چهارم سال محدود کند.

بخش سوم: بحران ساختاری اقتصاد ایران؛ طوفان ابرتورم و مشکلات زیرساخت‌ها (شهریور ۱۴۰۵)

در حالی که بازارهای جهانی درگیر تنظیم ظریف متغیرهای پولی برای کنترل تورم‌های ۲ تا ۳ درصدی و بهره‌گیری از هوش مصنوعی هستند، اقتصاد ایران در شهریور ۱۴۰۵ (آگوست و سپتامبر ۲۰۲۶) با مشکلات سیستماتیک، ابرتورم افسارگسیخته و انسداد شریان‌های انرژی و ارزی دست و پنجه نرم می‌کند.

عبور دلار از مرز ۲۰۰ هزار تومان و تغییر واحد پولی

در روزهای پایانی آگوست ۲۰۲۶، بازار ارز ایران یک رکورد تاریخی و ویرانگر را به ثبت رساند. نرخ دلار آزاد با عبور از سد روانی ۲۰۰ هزار تومان، در معاملات آنلاین و بازار غیررسمی به ۲۰۴,۰۰۰ تا ۲۰۸,۰۰۰ تومان رسید. این سقوط آزاد در حالی رخ داد که بانک مرکزی ایران در تلاشی برای کنترل بازار، برنامه تزریق ۵۰۰ میلیون دلار اسکناس فیزیکی را آغاز کرده بود. با این وجود، در فاصله ۲۵ تا ۲۷ آگوست، تنها ۲۰ میلیون دلار از این مبلغ توسط صرافی‌ها و بازار خریداری شد.

تحلیل علیت: این عدم تطابق آشکار میان عرضه کلان و تقاضای خرد نشان‌دهنده دو فکت اساسی است؛ اول آنکه نرخ‌گذاری دستوری بانک مرکزی با واقعیت انتظارات تورمی بازار همخوانی ندارد. دوم، فرار سرمایه و تبدیل دارایی‌ها به ارزهای دیجیتال غیرقابل رهگیری و طلا، جایگزین تقاضای اسکناس فیزیکی شده است. روزنامه دولتی خراسان هشدار داد که با تحریم‌های جدید بین‌المللی که حساب‌های تراست ایران در امارات متحده عربی را هدف قرار داده‌اند، نرخ ارز می‌تواند تا پایان سال به ۲۵۰,۰۰۰ تومان نیز برسد.

در همین راستا، طرح حذف ۴ صفر از پول ملی و تبدیل رسمی واحد پول به تومان (هر تومان معادل ۱۰,۰۰۰ ریال کنونی یا ۱۰۰ قران) مجدداً در دستور کار قرار گرفته است. این اقدام که سال‌ها به تعویق افتاده بود، اکنون نه یک اصلاح پولی، بلکه نمادی از پذیرش شکست ساختاری در حفظ ارزش ریال است، زیرا در عمل کشور ما مدت‌هاست ریال را در معاملات روزمره کنار گذاشته‌اند.

بازار طلا و سکه تهران

اثر ترکیبی افزایش قیمت جهانی طلا و کاهش ارزش پول ملی، بازار فلزات گرانبها در تهران را به اعدادی نجومی و غیرقابل تصور رسانده است. در ۸ شهریور ۱۴۰۵، اونس جهانی طلا با وجود تنش‌ها، در محدوده ۴,۴۵۵ تا ۴,۴۵۹ دلار نوسان می‌کرد. در بازار تهران اما، قیمت‌ها برخلاف روند تثبیت اونس جهانی، صرفاً به دلیل جهش انتظارات تورمی و افزایش نرخ دلار داخلی به شدت صعودی بودند.

جهش قیمت سکه به ۲۱۷ میلیون تومان، به معنای خروج کامل این دارایی از دسترس طبقه متوسط و کارگر است. خرید طلا در اقتصاد امروز ایران دیگر ماهیت سرمایه‌گذاری برای کسب سود بازدهی ندارد، بلکه به یک مکانیزم دفاعی محض برای جلوگیری از تبخیر دارایی‌ها در برابر تورم ۶۵.۸ درصدی تبدیل شده است.

بحران انرژی، بنزین و خاموشی‌های مطلق زیرساختی

تناقض بزرگ و تراژیک اقتصاد ایران در سال ۲۰۲۶، بروز بحران تامین انرژی در یکی از غنی‌ترین کشورهای دارای ذخایر هیدروکربنی است. به گزارش خبرگزاری شانا، میانگین مصرف روزانه بنزین در روزهای ابتدایی شهریور به ۱۴۵ میلیون لیتر جهش یافت، در حالی که سخنگوی وزارت نفت، توان تولید داخلی توسط پالایشگاه‌ها را در خوشبینانه‌ترین حالت حدود ۱۳۲ میلیون لیتر در روز اعلام کرده است.

دولت که به دلیل کمبود منابع ارزی و بدهی ۱۲۷ میلیارد دلاری شرکت ملی نفت به صندوق توسعه ملی، قادر به واردات بنزین برای جبران کسری نیست، اقدام به سهمیه‌بندی پنهان و اعمال محدودیت شدید در توزیع سوخت کرده است. این امر منجر به خاموش شدن نازل‌های سوخت در پمپ‌بنزین‌های جنوب و شرق تهران، ترافیک‌های کیلومتری و کاهش سهمیه گاز به ۱۵ لیتر در هر کارت سوخت در استان‌هایی نظیر کردستان و شهرهای جنوبی شده است. بدتر از آن، شرکت ملی پخش فرآورده‌های نفتی (NIOPDC) برای جبران کمبود، ترکیب بنزین با ۳ درصد متانول را آغاز کرده است که موجب آلودگی‌های گسترده و استهلاک شدید موتور خودروها می‌شود. دولت در یک بن‌بست کامل قرار دارد: از یک سو توان تامین سوخت را ندارد و از سوی دیگر، به دلیل خاطرات تلخ اعتراضات گذشته، آزادسازی قیمت بنزین را انجام نمی‌دهد.

همزمان با بحران سوخت، شبکه توزیع برق نیز دچار مشکلات است. با وجود دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد در تابستان و واردات برق از ترکیه (در ازای نفت)، قطعی‌های برنامه‌ریزی‌نشده و مکرر برق (Rolling Blackouts)، مناطق تجاری تهران و شهرک‌های صنعتی اطراف نظیر شهریار را فلج کرده و خسارات سنگینی به تجار وارد آورده است، به طوری که وزارت صمت دستور تعطیلی ملی صنایع را در مقاطعی صادر کرد. در همین حال، قبض‌های آب و برق خانگی برای جبران کسری بودجه عظیم دولت، به طور ناگهانی در ماه‌های ژوئن و جولای تا ۴۰۰ درصد (۴ تا ۵ برابر) افزایش یافت و قبض‌های معمول ۳۰۰ هزار تومانی به ۸۰۰ هزار تا یک میلیون تومان جهش یافتند.

فاجعه معیشتی، مسکن و زوال اقتصاد خرد

سقوط ارزش پول ملی به طور مستقیم بر سفره خانوارها و سلامت عمومی سایه افکنده است. بر اساس آمارهای منتشر شده در آگوست ۲۰۲۶، قیمت فیله مرغ به ۱.۲ میلیون تومان در هر کیلوگرم رسیده است.

حذف یارانه‌های ارزی ترجیحی، قیمت داروها را به طور میانگین ۲۰۰ درصد افزایش داده و قیمت داروهای حیاتی مانند انسولین با رشدی ۶۴۲ درصدی مواجه شده است که جان میلیون‌ها بیمار دیابتی را به طور مستقیم به خطر انداخته است؛ داروی ساده‌ای مانند پاراستامول نیز ۹۳ درصد گران‌تر شده است.

بخش مسکن نیز وضعیت مشابهی دارد؛ کمیته ملی مسکن در ماه جولای افزایش اجاره‌بها را روی کاغذ به ۲۵٪ محدود کرد، اما در عمل و پس از شوک‌های جنگ، هزینه تامین مسکن بیش از ۵۰ درصد از درآمد خانوارها را می‌بلعد. دولت برای مدیریت توزیع غذا، یارانه افراد غیرمجاز را قطع کرده و برای تایید مجدد کد پستی خانوارها جهت دریافت کوپن‌های دیجیتالی، مبلغ ۱۴۰ هزار تومان هزینه اجباری وضع کرده است. برآورد رسانه‌های داخلی و بین‌المللی حاکی از آن است که بین ۲۲ تا ۵۰ درصد از مردم ایران اکنون زیر خط فقر زندگی می‌کنند. در اقتصاد گیگ (Gig Economy)، رانندگان تاکسی‌های اینترنتی به دلیل کمبود منابع از بیمه تامین اجتماعی محروم شده‌اند و پدیده‌های اجتماعی تلخی نظیر «مهدکودک‌های بزرگسالان» برای نگهداری از سالمندانی که خانواده‌هایشان توان تامین هزینه‌های آن‌ها را ندارند و همچنین افزایش دستفروشی، به شدت رواج یافته است.

پیامدهای ژئوپلیتیک و خطر انفجار اجتماعی

این مشکلات اقتصادی در خلأ رخ نداده است. محاصره دریایی و جنگ فرسایشی باعث مسدود شدن کریدورهای تجاری شده است و اتاق بازرگانی تهران صراحتاً اعلام کرده است که هیچ کریدور زمینی مناسبی برای جایگزینی مسیرهای دریایی مسدود شده وجود ندارد. محسن رضایی، دبیر وقت شورای عالی امنیت ملی، تهدید کرده است که در صورت تداوم فشارهای اقتصادی، ایران صادرات نفت خام از طریق خلیج فارس را مسدود کرده و دارایی‌های تجاری آمریکا را هدف قرار خواهد داد. کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز طرح دریافت عوارض (به ارز خارجی یا ریال) از کشتی‌های تجاری عبوری در تنگه هرمز تحت عناوین محیط زیستی و ناوبری را تصویب کرده است. چنین تحرکاتی دقیقاً همان عاملی است که ریسک زنجیره تامین انرژی جهانی را بالا برده و فدرال رزرو آمریکا را مجبور به اتخاذ سیاست‌های انقباضی (عدم کاهش نرخ بهره) در ماه سپتامبر کرده است.

در داخل کشور، پیوند خوردن بحران‌های معیشتی با فرسودگی زیرساخت‌ها، جامعه را به آستانه یک انفجار بزرگ کشانده است.

در تحلیل نهایی، اقتصاد ایران اکنون نمادی از کاهش ارزش است و سیاست‌های پولی جهانی (نظیر نرخ بهره آمریکا) و انزوای ژئوپلیتیک، با مشکلات داخلی در هم آمیخته و مشکلات اقتصادی ر را در شهریور ۱۴۰۵ رقم زده‌اند که پیامدهای آن نه تنها در خاورمیانه، بلکه در بازارهای جهانی انرژی و مالی نیز طنین‌انداز خواهد بود.