آیا کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی می‌تواند اقتصاد آمریکا را به دردسر بیندازد؟

صنعت هوش مصنوعی آمریکا در شرایطی با سرعت بی‌سابقه‌ای در حال توسعه است که بخشی از مدیران بزرگ این صنعت خواستار کاهش سرعت پیشرفت مدل‌های قدرتمند شده‌اند. همزمان، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، معتقد است عقب‌نشینی در رقابت هوش مصنوعی می‌تواند به نفع چین تمام شود و از ادامه توسعه سریع این فناوری حمایت می‌کند.

به گزارش میهن بلاکچین، طبق برآورد گلدمن ساکس (Goldman Sachs)، پنج شرکت بزرگ زیرساختی هوش مصنوعی آمریکا ممکن است امسال حدود ۸۰۰ میلیارد دلار برای توسعه زیرساخت‌های این صنعت هزینه کنند. با این حال، با توجه به وابستگی گسترده بازار سهام و رشد اقتصادی آمریکا به سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی، هرگونه کاهش شدید در این روند می‌تواند پیامدهایی فراتر از صنعت فناوری داشته باشد.

چه کسانی خواهان کاهش سرعت توسعه هوش مصنوعی هستند؟

داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، پیشنهاد کرده سرعت توسعه پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی کاهش پیدا کند تا تحقیقات ایمنی فرصت بیشتری برای همگام شدن با این فناوری داشته باشند. سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، دمیس هاسابیس از گوگل دیپ‌مایند و ایلان ماسک نیز از این رویکرد حمایت کرده‌اند.

در مقابل، ترامپ با چنین محدودیتی مخالف است و هشدار داده که اعمال محدودیت می‌تواند برتری آمریکا در برابر چین را تضعیف کند. شرکت انویدیا نیز از ادامه توسعه سریع هوش مصنوعی حمایت کرده، هرچند مدیرعامل این شرکت تأکید کرده در صورت ناامن بودن محصولات یا نامشخص بودن امکان کنترل آنها، توقف توسعه می‌تواند ضروری باشد.

در تاریخ ۲۹ سپتامبر نیز ترامپ و مدیران شرکت‌های بزرگ هوش مصنوعی یک توافق داوطلبانه ایمنی را امضا کردند که بر کنترل‌های داخلی، حسابرسی مستقل و نظارت تأکید دارد، اما توقف هماهنگ توسعه مدل‌های پیشرفته را شامل نمی‌شود.

آیا کاهش سرعت می‌تواند سرمایه‌گذاری‌های عظیم را متوقف کند؟

حجم سرمایه‌گذاری روی زیرساخت‌های هوش مصنوعی به حدی رسیده که اثر آن در شاخص‌های کلان اقتصادی آمریکا نیز دیده می‌شود. بر اساس تحلیل فدرال رزرو سنت لوئیس، سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۳۹ درصد از رشد واقعی تولید ناخالص داخلی آمریکا را به خود اختصاص داده‌اند.

به همین دلیل، کاهش سرعت توسعه این فناوری لزوماً به معنای وقوع بحران اقتصادی نیست، اما می‌تواند انتظارات بازار را تغییر دهد، پروژه‌های زیرساختی شرکت‌ها را متوقف کند و ارزش‌گذاری دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی را تحت فشار قرار دهد.

صندوق بین‌المللی پول (IMF) در یکی از سناریوهای خود برآورد کرده که معکوس شدن موج سرمایه‌گذاری هوش مصنوعی می‌تواند به افت ۲۰ درصدی بازار سهام آمریکا، تشدید شرایط اعتباری و کاهش ۱.۵ درصدی تولید ناخالص داخلی این کشور نسبت به سناریوی پایه منجر شود. برآورد فیچ (Fitch) حتی بدبینانه‌تر است و ترکیب افت ۳۵ درصدی بازار سهام با کاهش سرمایه‌گذاری شرکت‌ها را عاملی برای ورود اقتصاد آمریکا به رکود می‌داند.

نگاه خوش‌بینانه

با این حال، کاهش سرعت توسعه مدل‌های جدید لزوماً به معنای توقف رشد اقتصادی ناشی از هوش مصنوعی نیست. دیوید مینارش، مدیرعامل والوری، می‌گوید حتی اگر آموزش مدل‌های جدید کاملاً متوقف شود، استفاده از مدل‌های موجود همچنان می‌تواند به افزایش بهره‌وری کمک کند. او با اشاره به عقب‌ماندگی استفاده از هوش مصنوعی در بسیاری از صنایع گفته:

حتی با توقف کامل آموزش مدل‌های جدید، گسترش مدل‌های موجود در اقتصاد ادامه پیدا می‌کند و دستاوردهای مرتبط با آن نیز حاصل خواهد شد.

شیو شانکار، مدیرعامل شرکت رایانشی باندلس، نیز معتقد است تقاضا برای استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی در سال‌های آینده همچنان افزایش خواهد یافت. او می‌گوید با پیدا شدن کاربردهای بیشتر برای این فناوری، «تقاضا برای استفاده از مدل‌ها به‌شدت رشد خواهد کرد» و فرصت‌های زیادی می‌تواند ایجاد شود؛ حتی اگر سرعت توسعه مدل‌های جدید کاهش پیدا کند. 

نگاه بدبینانه

در سوی دیگر، صندوق بین‌المللی پول هشدار داده کاهش انتظارات درباره بهره‌وری هوش مصنوعی می‌تواند سرمایه‌گذاری را کاهش دهد، اصلاح شدیدی در بازار ایجاد کند و با کاهش ثروت خانوارها، به مصرف و سرمایه‌گذاری بیشتر نیز آسیب بزند. این نهاد در گزارش خود نوشته:

بازنگری در انتظارات مربوط به رشد بهره‌وری هوش مصنوعی می‌تواند به کاهش سرمایه‌گذاری و اصلاح ناگهانی بازارهای مالی منجر شود؛ اصلاحی که از شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی به سایر بخش‌ها سرایت کرده و ثروت خانوارها را کاهش می‌دهد.

پابلو هرناندز دِ کُس، مدیر بانک تسویه بین‌المللی (BIS)، نیز هشدار داده اگر بازده سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی کمتر از انتظار باشد، موج فعلی هزینه‌کرد شرکت‌ها می‌تواند به یک رکود سرمایه‌گذاری تبدیل شود. او برای توضیح این خطر به نمونه‌های تاریخی اشاره کرده و می‌گوید:

رونق کانال‌ها در دهه ۱۸۳۰، تب ساخت راه‌آهن بریتانیا در دهه ۱۸۴۰، موج برق‌رسانی در دهه ۱۹۲۰ و جهش دات‌کام در اواخر دهه ۱۹۹۰، همگی بر پایه پیشرفت‌های مهم فناوری شکل گرفتند. در همه این موارد، سرمایه‌ای بیش از بازده نهایی قابل توجیه وارد بازار شد و اصلاح بعدی پیامدهایی برای کل اقتصاد داشت.

پژوهش ماه جولای بانک تسویه بین‌المللی نیز برآورد کرده سرمایه‌گذاری در زیرساخت هوش مصنوعی حدود ۵۰ درصد بیشتر از سطح بهینه اقتصادی است. این نهاد هشدار داده که «رونق‌های بزرگ‌تر با سقوط‌های مخرب‌تری پایان می‌یابند.»

با این حال، بانک یو‌بی‌اس (UBS) معتقد است کاهش سرعت توسعه لزوماً به معنای کاهش هزینه‌کرد شرکت‌ها نیست و همچنان پیش‌بینی می‌کند هزینه سرمایه‌ای صنعت هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۷ به ۱.۲ تریلیون دلار برسد؛ رقمی که ۳۳ درصد بیشتر از برآورد ۹۰۰ میلیارد دلاری این بانک برای سال جاری است.