یک مطالعه میدانی جدید از بانک مرکزی ایتالیا نشان میدهد استفاده از استیبلکوینها برای انتقال پول بینالمللی، برخلاف تصور رایج، لزوماً هزینه کمتری نسبت به روشهای سنتی ندارد. پژوهشگران در این بررسی ۲۰۰ دلار یواسدی کوین (USDC) را در ۱۰ مسیر واقعی میان ایتالیا و کشورهایی از جمله آرژانتین، برزیل، آفریقای جنوبی، امارات متحده عربی و ژاپن منتقل کردند.
به گزارش میهن بلاکچین، نتایج نشان داد هزینه نهایی این انتقالها از ۰.۳ درصد تا نزدیک به ۹ درصد متغیر بوده است. نکته مهم این است که خود انتقال روی بلاکچین سهم بسیار کوچکی از این هزینه را تشکیل میدهد و بخش اصلی هزینه همچنان به تبدیل ارز، شارژ حساب و برداشت پول در مقصد مربوط میشود؛ یعنی همان بخشهایی که سیستم مالی سنتی در آنها نقش پررنگی دارد.
تبدیل ارز و ورود و خروج پول، عامل اصلی هزینه
بانک مرکزی ایتالیا برای بررسی دقیقتر، انتقال هر ۲۰۰ دلار را در پنج مرحله از شارژ حساب صرافی تا دریافت وجه در مقصد دنبال کرد. میانگین هزینه مربوط به انتقال خود USDC روی بلاکچین تنها حدود ۰.۴ درصد از کل هزینه بود.
در مقابل، هزینههای مربوط به تأمین موجودی، تبدیل ارز و برداشت وجه تقریباً تمام بخشهای اصلی هزینه را تشکیل میدادند. این موضوع نشان میدهد حتی زمانی که بخش انتقال ارزش روی یک شبکه بلاکچینی انجام میشود، کاربر همچنان برای ورود پول به اکوسیستم و تبدیل آن به ارز محلی به بانکها، کارتهای بانکی یا صرافیها وابسته است.
مسیر امارات متحده عربی به ایتالیا مثال بارزی از این مسئله بود. در این مسیر، فرستنده امکان استفاده از انتقال بانکی را نداشت و مجبور شد حساب خود را با کارت اعتباری شارژ کند. همین موضوع کارمزدی ۳.۸ درصدی ایجاد کرد و مجموع هزینه انتقال را به نزدیک ۹ درصد رساند.
با این حال، در مقایسه با معیارهای اختصاصی بانک جهانی (World Bank) برای هر کشور، USDC در تمام مسیرهای بررسیشده به جز امارات هزینه کمتری نسبت به روشهای سنتی داشت. بانک جهانی پیشتر میانگین جهانی هزینه حوالههای بینالمللی را ۶.۴ درصد اعلام کرده بود؛ رقمی که همچنان فاصله زیادی با هدف سازمان ملل برای رساندن کارمزد حوالهها به کمتر از ۳ درصد تا سال ۲۰۳۰ دارد.
پژوهشگران همچنین USDC را با اوپراتور انتقال پول وایز (Wise) در همین مسیرها مقایسه کردند. با این حال، نتیجه برتری پایداری را برای استیبلکوینها نشان نداد به طوری که کارمزد انتقال USDC در سه مسیر ارزانتر و در چهار مسیر گرانتر بود.
سرعت انتقال همچنان به زیرساختهای بانکی وابسته است
تفاوت در سرعت انتقال نیز نشان داد بلاکچین بهتنهایی تعیینکننده سرعت نهایی جابهجایی پول نیست. در کشورهایی که زیرساخت پرداخت آنی وجود داشت، انتقالها در کمتر از ۲۰ دقیقه نهایی شدند. شبکه پیکس (Pix) در برزیل و سامانه تیپس (TIPS) در منطقه یورو از جمله این زیرساختها بودند.
اما در آفریقای جنوبی که چنین زیرساخت پرداخت آنی در دسترس نبود، انتقال USDC حدود یک تا دو روز کاری زمان برد؛ یعنی تقریباً همان مدتی که یک حواله بانکی سنتی نیاز داشت.
یافتههای این پژوهش برخلاف روایت غالبی است که میگوید استیبل کوینها به سرعت در حال جایگزینی شبکههای پرداخت بانکی هستند. از نگاه پژوهشگران بانک مرکزی ایتالیا، استیبلکوینها هنوز برای تبدیل ارز، ورود و خروج سرمایه و تسویه نهایی به زیرساختهای مالی سنتی وابستهاند.
مقررات سختگیرانه همیشه به نتیجه مطلوب نمیرسد
بانک مرکزی ایتالیا در بخش دیگری از این پژوهش، چارچوبهای قانونی استیبلکوینها در کشورهای مختلف را نیز بررسی کرد. در این میان، مقررات بازارهای داراییهای رمزارزی اروپا (MiCA) یکی از جامعترین چارچوبهای مورد بررسی بود.
با این حال، پژوهش نشان میدهد قوانین سختگیرانه میتواند پیامدهای جانبی نیز به همراه داشته باشد. در ژاپن، محدودیتهای قانونی باعث شده بود برخی کاربران بهجای استفاده از مسیرهای تحت نظارت، به سمت کیف پولهای غیرمجاز سوق پیدا کنند. بنابراین، از نگاه سیاستگذاران هنوز این سوال مطرح است که آیا تسهیل قوانین مربوط به ورود پول به بازار میتواند استفاده از استیبلکوینها را به مسیرهای رسمیتر هدایت کند یا نه.
