آژانس جرایم سایبری هند به گیتهاب (GitHub) دستور داده است تا مخازن (Repositories) مرتبط با «بیتچت»، اپلیکیشن پیامرسان غیرمتمرکز ساختهشده توسط جک دورسی (مدیرعامل شرکت بلاک) را حذف کند. این اقدام در حالی صورت میگیرد که مقامات به دنبال محدود کردن استفاده از فناوری شبکه توری (Mesh-network) آفلاین در طول اعتراضات ضددولتی در دهلی نو هستند.
به گزارش میهن بلاکچین، این دستور که توسط مرکز هماهنگی جرایم سایبری هند (I4C) و بر اساس بخش 79(3)(b) قانون فناوری اطلاعات این کشور صادر شده است، سه مخزن گیتهاب مرتبط با این اپلیکیشن متنباز را هدف قرار میدهد. بر اساس گزارشها، به این پلتفرم سه ساعت فرصت داده شده تا دسترسی به آنها را غیرفعال کند.
برخلاف پلتفرمهای پیامرسان رایج، بیتچت اجازه میدهد تا پیامهای رمزنگاریشده با استفاده از شبکه مش بلوتوثی، مستقیماً بین گوشیهای هوشمند مجاور ردوبدل شوند.
این اپلیکیشن بدون نیاز به اتصال اینترنت، شبکههای تلفن همراه، حسابهای کاربری یا سرورهای متمرکز کار میکند و این امکان را فراهم میسازد که پیامها از دستگاهی به دستگاه دیگر منتقل شوند تا زمانی که به مقصد نهایی خود برسند یا به اینترنت متصل شوند.
این نرمافزار همچنین از انتقال تراکنشهای بیتکوین از طریق همان شبکه مش پشتیبانی میکند؛ به این شکل که اجازه میدهد تراکنشها بهمحض اینکه یکی از دستگاههای متصل دوباره به اینترنت دسترسی پیدا کرد، در شبکه پخش شوند.
بر اساس اخطاریه دولت، مقامات استدلال میکنند که معماری غیرمتمرکز بیتچت، رهگیری قانونی و تحقیقات جنایی را بهطور قابلتوجهی دشوارتر میکند، زیرا این برنامه نیازی به ثبتنام، شماره تلفن یا ثبت و ضبط متمرکز دادهها ندارد.
این اقدامِ گزارششده در بحبوحه تظاهرات مداوم در دهلی نو صورت میگیرد و معترضان با قطعیهای مکرر اینترنت که در اطراف مکانهای اعتراض اعمال شده، مواجه بودهاند.
پژوهشگرانی که این تظاهرات را زیر نظر دارند، گزارش دادهاند که برخی از شرکتکنندگان در زمان عدم دسترسی به اینترنت، برای حفظ ارتباطات خود به اپلیکیشنهای شبکه مش بلوتوثی از جمله بیتچت روی آوردهاند.
در زمان انتشار این خبر، هنوز مشخص نبود که آیا گیتهاب با این درخواست حذف موافقت کرده است یا خیر. این اپلیکیشن همچنین همچنان از طریق فروشگاههای بزرگ اپلیکیشن موبایل در دسترس بود.
این پرونده نشاندهنده چالشی فزاینده برای نهادهای نظارتی است، چرا که فناوریهای ارتباطی روزبهروز غیرمتمرکزتر میشوند.
پلتفرمهای آنلاین سنتی عموماً به سرورهای متمرکزی متکی هستند که میتوانند از طریق دستورات قانونی تحت نظارت یا محدودیت قرار گیرند. اما اپلیکیشنهای شبکه مش عملکرد متفاوتی دارند و به دستگاههای مجاور اجازه میدهند تا بدون تکیه بر زیرساختهای مخابراتی مرسوم، مستقیماً با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
حتی اگر کد منبع از یک پلتفرم میزبان حذف شود، نرمافزارهای متنباز معمولاً در چندین مخزن دیگر کپی و تکثیر میشوند که این امر حذف کامل آنها را دشوار میسازد.
این مناقشه، یک بحث سیاسی نوظهور را در مورد فناوریهای ارتباطی غیرمتمرکز برجسته میکند.
دولتها بهطور فزایندهای برنامههای رمزنگاریشده و بدون سرور را بهعنوان موانع احتمالی برای اجرای قانون در دورههای ناآرامیهای مدنی میبینند؛ در حالی که مدافعان حریم خصوصی استدلال میکنند چنین ابزارهایی در هنگام بروز بلایا، خرابی زیرساختها و قطعی اینترنت، ارتباطاتی مقاوم و پایدار را فراهم میآورند.
این پرونده همچنین ممکن است بر رویکردهای نظارتی آینده در قبال اپلیکیشنهای غیرمتمرکز که ارتباطات رمزنگاریشده را با قابلیتهای مالی مبتنی بر بلاکچین ترکیب میکنند، تأثیر بگذارد.
بیتچت در سال ۲۰۲۵ بهعنوان یک پروژه متنباز توسط جک دورسی، مدیرعامل «بلاک» منتشر شد. این اپلیکیشن از شبکهسازی مش بلوتوثی برای انتقال مستقیم پیامهای رمزنگاریشده در میان گوشیهای هوشمند مجاور استفاده میکند، بدون اینکه نیازی به دسترسی به اینترنت، سرورهای متمرکز یا ثبتنام کاربر داشته باشد. این نرمافزار همچنین شامل قابلیتی برای انتقال تراکنشهای بیتکوین در سراسر این شبکه مش است، تا زمانی که یک دستگاه متصل بتواند آنها را در شبکه بیتکوین پخش کند. برنامههای شبکه مش در سالهای اخیر به دلیل توانایی در حفظ ارتباطات در طول بلایای طبیعی، قطعی شبکهها و محدودیتهای اینترنتی اعمالشده از سوی دولتها مورد توجه قرار گرفتهاند، در حالی که همزمان سؤالات حقوقی و نظارتی جدیدی را در مورد نظارت و دسترسی قانونی به میان آوردهاند.
