دقایقی پیش، کمیته بازار آزاد فدرال آمریکا (FOMC) در نشست ماه ژوئن خود مطابق انتظارات، نرخ بهره را بدون تغییر در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد ثابت نگه داشت.
به گزارش میهن بلاکچین، پیش از برگزاری این نشست نیز اجماع ۹۹ درصدی در بازارها وجود داشت که نرخ بهره ثابت میماند. به این ترتیب، فدرال رزرو بار دیگر رویکرد محتاطانه خود را در قبال سیاست پولی ادامه داد.
تصمیم امروز در شرایطی اتخاذ شده که اقتصاد آمریکا با ترکیبی از تورم بالا، بازار کار مقاوم و ابهامهای ژئوپلیتیکی روبهرو است. کاهش تنشها میان آمریکا و ایران و افت نسبی قیمت نفت در روزهای اخیر بخشی از نگرانیها درباره تشدید فشارهای تورمی را کاهش داده، اما مقامات فدرال رزرو همچنان ترجیح میدهند پیش از هرگونه تغییر در نرخ بهره، دادههای بیشتری را بررسی کنند.
نشست ژوئن از اهمیت ویژهای برخوردار بود؛ چراکه این نخستین جلسه کمیته بازار آزاد فدرال به ریاست کوین وارش (Kevin Warsh) محسوب میشود. وارش که اوایل سال جاری با حمایت دونالد ترامپ به عنوان رئیس جدید فدرال رزرو انتخاب شد، پیشتر از منتقدان رویکرد ارتباطی بانک مرکزی آمریکا و انتشار گسترده سیگنالهای سیاستی بوده است.
در هفتههای اخیر، دونالد ترامپ بارها از فدرال رزرو خواسته بود نرخ بهره را کاهش دهد. با این حال، افزایش نرخ تورم و تداوم فشارهای قیمتی باعث شده انتظارات بازار برای کاهش سریع نرخ بهره کمرنگ شود.
آخرین دادههای اقتصادی نشان میدهد تورم مصرفکننده آمریکا به بالای ۴ درصد رسیده و شاخص تورم تولیدکننده نیز از مرز ۶ درصد عبور کرده است. هرچند کاهش قیمت انرژی میتواند در ماههای آینده بخشی از این فشارها را تعدیل کند، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند فدرال رزرو فعلاً دلیلی برای آغاز چرخه جدید کاهش نرخ بهره نمیبیند.
اکنون توجه فعالان بازار به کنفرانس خبری کوین وارش و همچنین «نمودار نقطهای» فدرال رزرو معروف به «دات پلات» معطوف شده است؛ گزارشی که چشمانداز اعضای کمیته درباره مسیر آینده نرخ بهره، تورم، رشد اقتصادی و نرخ بیکاری را نشان میدهد.
سرمایهگذاران بهدنبال نشانههایی هستند که مشخص کند آیا مقامات فدرال رزرو همچنان به کاهش نرخ بهره در ادامه سال ۲۰۲۶ امیدوارند یا احتمال حفظ این نرخ در سطوح بالا برای مدت طولانیتر افزایش یافته است.
بیانیه رسمی FOMC در مورد نشست ماه ژوئن
کمیته بازار آزاد فدرال با رأی موافق هر ۱۲ عضو، نرخ بهره هدف را در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد حفظ کرد. این تصمیم در راستای تحقق دو مأموریت اصلی فدرال رزرو، یعنی حفظ ثبات قیمتها و حمایت از اشتغال حداکثری اتخاذ شده است.
کمیته همچنین بار دیگر بر سیاست خود مبنی بر حفظ سطح کافی ذخایر در نظام بانکی تأکید کرد.
بر اساس ارزیابی فدرال رزرو، فعالیتهای اقتصادی آمریکا با وجود تداوم نااطمینانیهای بالا که بخشی از آن ناشی از درگیریهای خاورمیانه است، همچنان با سرعتی مطلوب در حال گسترش است. رشد بهرهوری و سرمایهگذاریهای سرمایهای در سطح بالایی قرار دارد. همچنین، رشد اشتغال همگام با افزایش نیروی کار بوده و نرخ بیکاری تغییر محسوسی نداشته است.
تورم همچنان بالاتر از هدف ۲ درصدی کمیته قرار دارد؛ موضوعی که تا حدی بازتابدهنده شوکهای عرضه و افزایش قیمتها در برخی بخشها، از جمله انرژی، است. کمیته متعهد به دستیابی به ثبات قیمتهاست.
نمودار دات پلات FOMC
همزمان با اعلام ثابت باقی ماندن نرخ بهره، نمودار نقطهای فدرال رزرو موسوم به دات پلات نیز منتشر شده که پیامهای مهمی برای بازارهای مالی دارد. این نمودار نشان میدهد سیاستگذاران پولی آمریکا نسبت به تداوم فشارهای تورمی نگران هستند و فعلاً تمایلی به کاهش سریع نرخ بهره ندارند.
بر اساس جدیدترین برآوردها، ۹ نفر از ۱۸ عضو کمیته بازار آزاد فدرال انتظار دارند در سال ۲۰۲۶ حداقل یک بار نرخ بهره افزایش یابد و ۶ نفر نیز از چند مرحله افزایش نرخ بهره حمایت میکنند. در مقابل، تنها یک عضو کاهش نرخ بهره را برای سال آینده پیشبینی کرده است.
همچنین پیشبینیهای فدرال رزرو نشان میدهد بازگشت تورم به هدف ۲ درصدی احتمالاً تا سال ۲۰۲۸ زمان خواهد برد. این در حالی است که چشمانداز رشد اقتصادی آمریکا نسبت به برآوردهای قبلی تضعیف شده است.
ترکیب این دو عامل، یعنی تورم پایدار و رشد اقتصادی ضعیفتر، نشان میدهد فدرال رزرو همچنان خطر افزایش مجدد تورم را جدی میداند و آماده کاهش زودهنگام نرخ بهره نیست.
به بیان دیگر، اگرچه نرخ بهره در نشست ژوئن بدون تغییر باقی ماند، اما دات پلات جدید از سناریوی «نرخهای بهره بالاتر برای مدت طولانیتر» حمایت میکند؛ موضوعی که میتواند بر بازارهای سهام، رمزارزها و سایر داراییهای پرریسک فشار وارد کند.
تا دقایقی دیگر کوین وارش، رییس جدید فدرال رزرو، در نشست خبری حاضر خواهد شد و درباره وضعیت اقتصاد آمریکا، تورم، بازار کار و مسیر آتی سیاست پولی توضیح خواهد داد. چکیده مهمترین صحبتهای او در ادامه همین پست منتشر خواهد شد.
کنفرانس مطبوعاتی کوین وارش
کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، در نخستین کنفرانس خبری خود پس از تصدی این سمت، بر اولویت مهار تورم تأکید کرد و گفت:
«هدف ما اتخاذ سیاست پولی درست است.»
او با اشاره به فاصله قابلتوجه نرخ تورم با هدف ۲ درصدی فدرال رزرو افزود:
«تورم همچنان بهمراتب بالاتر از هدف ۲ درصدی ما قرار دارد.»
وارش همچنین هشدار داد که تداوم افزایش قیمتها همچنان فشار قابلتوجهی بر اقتصاد آمریکا وارد میکند:
«قیمتهای بالای مداوم، بار سنگینی بر دوش خانوارها و کسبوکارهاست.»
رئیس فدرال رزرو در ادامه از تغییر رویکرد این نهاد در نحوه ارتباط با بازارها خبر داد و اعلام کرد:
«راهنماییهای آیندهنگر دیگر بخشی از رویکرد ما نیست، زیرا این ابزار با شرایط فعلی سیاستگذاری تناسب ندارد.»
رییس جدید فدرال رزرو در ادامه تاکید کرد که وظیفه این نهاد تمرکز بر عوامل محرک تورم است. وی همچنین با اشاره به چارچوب هدفگذاری تورمی فدرال رزرو دیدگاه خود در باره نرخ هدف ۲ درصدی تورم را اینطور بیان کرد:
«هیچ دلیلی برای بازنگری در هدف ۲ درصدی تورم نمیبینم.»
وارش در ادامه کنفرانس مطبوعاتی خود افزود:
«نمیتوانم هیچ راهنماییای درباره اینکه در ادامه چه کاری انجام خواهیم داد به شما بدهم.»
وی همچنین در رابطه با اثر سیاستهای پولی فدرال رزرو بر بخشهای مختلف اقتصاد گفت:
«به نظر میرسد سیاست فدرال رزرو در برابر بازار مسکن انقباضی است، اما در برابر بازارهای مالی اینطور نیست.»
وارش همچنین بار دیگر بر عملکرد ضعیف فدرال رزرو در سالهای اخیر در حوزه تورم تأکید کرد و گفت:
«ما پنج سال است که هدف تورمی را از دست دادهایم و وقت آن رسیده که شروع به اصلاح آن کنیم.»
کوین وارش در ادامه کنفرانس مطبوعاتی خود با اشاره به اصول و چارچوب قانونی فدرال رزرو تأکید کرد که این نهاد بر اساس مأموریت کنگره در مسیر حفظ ثبات قیمتها و اشتغال کامل عمل میکند و گفت:
«هدف ما اجرای صحیح سیاست پولی است.»
او همچنین وضعیت کلی اقتصاد آمریکا را مثبت ارزیابی کرد و افزود:
«فعالیت اقتصادی با سرعتی پایدار در حال رشد است.»
رئیس فدرال رزرو بار دیگر به وضعیت تورم اشاره کرد و گفت:
«تورم همچنان بهطور قابلتوجهی بالاتر از هدف ۲ درصدی قرار دارد.»
او با تأکید بر پیامدهای تورم بالا برای اقتصاد گفت:
«قیمتهای بالا بهصورت مداوم، بار سنگینی بر دوش اقتصاد است.»
وارش در ادامه با جمعبندی دیدگاه اعضای کمیته بازار آزاد فدرال اظهار داشت:
«تمام اعضای FOMC بهطور یکپارچه معتقدند ثبات قیمتها در نهایت محقق خواهد شد.»
او همچنین درباره برداشت از روندهای اخیر اقتصادی هشدار داد و گفت:
«نباید وقایع اخیر را نشانهای از مشکلات تورمی آینده تلقی کرد.»
وارش در بخش دیگری از سخنان خود از بازنگری در رویههای سیاستگذاری خبر داد و گفت:
«تغییر رهبری فرصت مناسبی برای بازنگری در رویههای موجود ایجاد میکند.»
او همچنین به تغییرات در بیانیه سیاست پولی اشاره کرد و افزود:
«بیانیه امروز کوتاهتر و سادهتر شده است. توضیحات قبلی حذف شده و تنها واقعیتها بیان شدهاند.»
وارش همچنین از آغاز بررسیهای جدید در سیاست پولی خبر داد و گفت:
«ما بررسی خواهیم کرد چه تغییراتی میتواند سیاست پولی را بهبود دهد.»
او افزود این رویکرد در ادامه یک دیدگاه قدیمیتر در سیاستگذاری فدرال رزرو است:
«این موضوع با یک دیدگاه قدیمی و ریشهدار همخوان است.»
رئیس فدرال رزرو بار دیگر نسبت به راهنمایی آیندهنگر موضع انتقادی گرفت و گفت:
«موافقم که راهنمایی آیندهنگر برای شرایط فعلی چندان مناسب نیست.»
او همچنین از تشکیل چند کارگروه تخصصی برای بررسی سیاستهای پولی خبر داد و گفت:
«گروههای کاری مأمور رسیدگی به پنج حوزه سیاست پولی شدهاند؛ از جمله ارتباطات، ترازنامه، منابع داده، بهرهوری و اشتغال، و چارچوب تورمی.»
وارش در ادامه توضیح داد که هر کارگروه مأموریت مشخصی دارد و افزود:
«کارگروه ارتباطات میتواند در بازنگری نمودار نقطهای نقش داشته باشد. کارگروه ترازنامه، پرتفوی اوراق قرضه فدرال رزرو را بررسی خواهد کرد. کارگروه دادهها منابع جدید داده و تغییرات روششناسی را ارزیابی میکند. کارگروه بهرهوری و اشتغال نیز تأثیر فناوریهایی مانند هوش مصنوعی را بررسی خواهد کرد.
او در پایان درباره زمانبندی این بررسیها گفت:
«انتظار میرود بخشی از پیشرفتها تا پاییز حاصل شود و کار این گروهها تا پایان سال تکمیل خواهد شد.»
او در پایان جمعبندی خود تأکید کرد:
«ما هم ظرفیت و هم اراده لازم برای رسیدن به هدف ۲ درصدی تورم را داریم.»
وی در ادامه افزود:
«برنامه راهنمایی آیندهنگر را متوقف کردهایم. نمیتوانیم درباره اقدامات آینده هیچ پیشبینیای ارائه کنیم.»
وارش در بخشی از صحبتهایش تاکید کرد که «برخی از دادههای اقتصادی که دریافت میکنیم ممکن است صرفاً پژواکی از گذشته باشند.»
وی همچنین افزود:
«قیمتهای بازارهای مالی مهمترین منبع اطلاعاتی هستند که باید سیاستگذاران پولی را هدایت کنند.»
وارش در بخش دیگری از اظهارات خود با اشاره به تغییرات ساختاری در فضای سیاستگذاری پولی و واکنش بازارها گفت:
«از منظر بازار، ما یک فصل جدید در تاریخ بانکهای مرکزی را آغاز کردهایم.»
او در ادامه درباره نحوه واکنش به نوسانات بازار تأکید کرد:
«ما نباید به واکنش بازار در چند دقیقه ابتدایی یا حتی در طول روز توجه ویژهای داشته باشیم.»
کوین وارش در ادامه اظهارات خود درباره روندهای کلان اقتصادی و فناوریهای نوظهور به نقش هوش مصنوعی در اقتصاد اشاره کرد و گفت:
«هوش مصنوعی سرشار از فرصتها و در عین حال ریسکهاست.»
وی افزود:
«هیچکدام از ۱۹ نفر حاضر در جلسه احساس نکردند که امروز نیاز به انقباض بیشتر سیاست پولی وجود دارد.»
