دنیای کریپتو همیشه به دنبال یافتن راههایی بوده است که اقتصادهای دیجیتال را از چرخه بیپایان سفتهبازی نجات دهد و به سمت استفاده واقعی و پایدار ببرد. در این میان، ایدهای که شاید تا همین یکی دو سال پیش چندان جدی گرفته نمیشد، آرکید توکن (Arcade Tokens) نام دارد که حالا دوباره در مرکز توجه قرار گرفته است؛ این توکنها نه برای هولد کردن و نوسانگیری، بلکه برای خرج کردن و استفاده واقعی طراحی شدهاند. به اعتقاد برخی از بازیگران بزرگ صنعت، این توکنها میتوانند نسل بعدی اقتصادهای دیجیتال را بسازند.
به گزارش میهن بلاکچین، شرکت سرمایهگذاری خطرپذیر ایسیکستیسی (a16z) تأکید کرد که بخش مهمی از آینده بلاکچین به همین نوع از داراییهای دیجیتال گره خورده است؛ این داراییها شبیه مایلهای پرواز یا امتیازهای وفاداری عمل میکنند و کاربران را در یک اکوسیستم نگه میدارند، بدون اینکه همان ریسکهای معمول بازار آزاد را بر دوش بکشند. این شرکت معتقد است اگر پروژههای کریپتویی بتوانند بهدرستی از چنین توکنهایی استفاده کنند، میتوانند اقتصادهایی پایدار، قابل پیشبینی و کارآمد ایجاد کنند.
آرکید توکن؛ قطعه حیاتی در مسیر تکامل کریپتو
در گزارش تازهای که روز پنجشنبه منتشر شد، شرکت سرمایهگذاری a16z توضیح میدهد که یکی از نادیدهگرفتهشدهترین انواع توکنها در دنیای کریپتو، همان چیزی است که این شرکت آن را آرکید توکن مینامد.
از نگاه آنها، این توکنها میتوانند همان نقشی را ایفا کنند که مایلهای خطوط هوایی یا امتیازهای کارت اعتباری در اقتصاد مصرفکنندگان بازی میکنند؛ این داراییها ارزششان درون یک اکوسیستم مشخص ثابتتر است و نه برای سفتهبازی یا نگهداری بلندمدت، بلکه برای انجام کارهایی در همان محیط ساخته شدهاند.
ایده اصلی این است که آرکید توکن، درست مانند ارزهای درونبازی یا پاداشهای وفاداری، در محدوده نرمافزاری یا محصولی مشخص کاربرد دارند. این توکنها ارزش قابل پیشبینیتری دارند و بیشتر برای مشارکت و استفاده طراحی میشوند.
به باور نویسندگان گزارش—از جمله اسکات دوک کومرز (Scott Duke Kominers)، پژوهشگر شرکت، و ادی لازارین (Eddy Lazzarin)، مدیر ارشد فناوری—این نوع توکنها یک جزء حیاتی در روند تکامل شبکههای کریپتویی هستند. آنها تأکید میکنند همانطور که استیبلکوینها شکل تازهای از تجارت را ممکن کردند و توکنهای شبکه راه را برای مشارکت در ارزش و حکمرانی غیرمتمرکز باز کردند، آرکید توکن نیز میتوانند اقتصادهای دیجیتال مقیاسپذیر و کاربردی بسازند.
کاربرد آرکید توکن
در میان نمونههایی که a16z به آن اشاره میکند، استارتاپ مهماننوازی بلکبرد (Blackbird) و توکن بومی آن با نام فلای (FLY) قرار دارد. این پروژه در میانه سال ۲۰۲۴ پلتفرم پرداختهای وب ۳ مخصوص رستورانها را راهاندازی کرد که توکن فلای نقش کلیدی در تشویق کاربران و پذیرش هرچه بیشتر این سرویس دارد. کاربران میتوانند این توکن را در هر رستوران عضو شبکه خرج کنند و این رفتار خرجکردن، روی یک لایه بلاکچینی اختصاصی و بر پایه یک توکن شبکه مدیریت میشود.
گزارش به مثالهای دیگری هم اشاره میکند. برای نمونه، یک شبکه محاسبات غیرمتمرکز میتواند از توکن شبکه برای تأمین امنیت و ایجاد انگیزه میان ارائهدهندگان خدمات محاسباتی استفاده کند، اما همزمان از یک آرکید توکن برای تقویت اثر شبکه و ایجاد انگیزه در میان کاربران بهره ببرد.
همانطور که مایلهای پرواز یا امتیازهای وفاداری میتوانند وفاداری مشتری را افزایش دهند و برای رزرو پرواز یا دریافت خدمات ارتقای کلاس کاربرد داشته باشند، یا طلای دیجیتال میتواند برای خریدوفروش آیتمها در بازیهای ویدئویی استفاده شود، آرکید توکن نیز دسترسی کاربران به مجموعهای از خدمات و امکانات دیجیتال را با قیمتی ثابتتر و قابلپیشبینیتر فراهم میکنند.
نویسندگان اضافه میکنند که تفاوت اصلی این توکنها با مدلهای سنتی دارایی دیجیتال در این است که آرکید توکن به دارندگان خود حق مالکیت در اکوسیستم نمیدهند، بلکه آنها را قادر به استفاده از خدمات یا اپلیکیشنهای معینی میکنند. نکته مهمتر این است که ارزش بازار این توکنها بهصورت برنامهریزیشده در محدودهای مشخص نگه داشته میشود.
گزارش همچنین توضیح میدهد که آرکید توکن میتوانند نقش مهمی در اقتصادهای مبتنی بر خرجکردن یا پروژههایی که میان دنیای فیزیکی و دیجیتال پل میزنند داشته باشند. مزیتهای کلیدی آنها (از جمله ثبات قیمتی، سهولت حسابداری و قابلفهمبودن برای کاربران) به پروژهها کمک میکند که مدل اقتصادی سادهتر و قابل پیشبینیتری طراحی کنند.
استیبل کوینها در برابر آرکید توکن
گزارش در بخش دیگری به تفاوتهای آرکید توکن با استیبل کوینها میپردازد. هرچند هر دو میتوانند در اقتصادهای مصرفمحور استفاده شوند، ویژگیهای انعطافپذیر آرکید توکن فرصتهای دیگری را پیش روی صادرکنندگان قرار میدهد.
برای مثال، پروژهها میتوانند این توکنها را بهصورت برنامهریزیشده و در صورت نیاز صادر کنند؛ این امکان برای اعطای کمکهزینهها، مشوقهای کاربری یا تشویق توسعهدهندگان بسیار ارزشمند است. از آن مهمتر، این توکنها کاربران را تشویق میکنند که در همان اکوسیستم باقی بمانند و دارایی خود را بیرون از آن خرج نکنند. این وضعیت برای ساخت اقتصادهای بسته و پایدار ضروری است.
با این حال، a16z تأکید میکند که استفاده از آرکید توکن برای همه پروژهها ضروری یا منطقی نیست. در محیطهایی که انگیزه اصلی کاربران سفتهبازی و معاملات قیمتی است، این نوع توکنها کاربرد چندانی ندارند. همچنین، اگر یک شبکه یا پلتفرم، توکن بومی قوی و اکوسیستم بالغی داشته باشد، افزودن یک آرکید توکن معمولاً نهتنها مزیت خاصی ایجاد نمیکند، بلکه پیچیدگیهای غیرضروری هم در مدل اقتصادی پروژه به وجود میآورد.
نویسندگان گزارش بهطور مشخص اشاره میکنند که شبکههای لایه ۱ که از قبل توکن شبکه خود را دارند، معمولاً نیازی به آرکید توکن ندارند و مدل اقتصادی آنها بدون این لایه اضافه نیز بهخوبی کار میکند.
