یکی از اصطلاحاتی که وقتی وارد این حوزه میشوید حتما به گوش شما میخورد؛ تراستلس (Trustless) یا همون بدون نیاز به اعتماد است. اما این مفهوم واقعا به چه معناست؟ آیا میتوان حاکمیت یک اکوسیستم را Trustless پایه گذاری کرد؟ در این مقاله به توضیح این مفهوم خواهیم پرداخت. یک سیستم بدون نیاز به اعتماد (Trustless) به این معنی است که مشارکان درگیر در آن، برای عملکرد سیستم نیازی به شناختن یکدیگر و یا اعتماد به یکدیگر و یا یک شخص ثالث ندارند.
در یک سیستم بدون نیاز به اعتماد ، موجودیت واحدی وجود ندارد که بر روی سیستم قدرت و کنترل داشته باشد و مشارکت کنندگان برای اجماع لازم نیست که همدیگر را بشناسند و یا به هر چیز دیگری جز خود سیستم اعتماد کنند.این ویژگی عدم نیاز به اعتماد در یک شبکه همتا به همتا توسط بیت کوین (bitcoin) معرفی شد و این بیت کوین بود که به همه داده های تراکنشی اجازه داد که بر روی یک بلاک چین (blockchain) عمومی تایید شوند و به صورت غیر قابل تغییری ذخیره شوند.
اعتماد در اکثر تراکنش ها موجود است و بخش حیاتی اقتصاد می باشد. اما یک سیستم بدون نیاز به اعتماد دارای پتانسیل تعریف مجدد تعاملات اقتصادی می باشد. این سیستم ها باعث می شوند که مردم به جای موسسات و یا اشخاص ثالث به مفاهیم انتزاعی اعتماد کنند. توجه داشته باشید که این سیستم های بدون نیاز به اعتماد، کاملا نیاز به اعتماد را حذف نمی کنند؛ بلکه آن را به گونه ای توزیع می کنند که مشوق رفتار های خاصی باشد. در این صورت، نیاز به اعتماد به حداقل می رسد اما حذف نمی شود.
سیستم های متمرکز را نمی توان یک سیستم بدون نیاز به اعتماد نامید زیرا مشارکت کنندگان قدرت را به یک مقام متمرکز در سیستم می بخشند و این مقام متمرکز را مختار به تصمیم گیری و اعمال این تصمیمات می کنند.
در یک سیستم متمرکز، تا زمانی که شخص ثالث مورد نظر قابل اعتماد باقی بماند، سیستم به عملکرد طبیعی خود ادامه می دهد. اما اگر این شخص ثالث قابل اعتماد باقی نماند، مشکلاتی جدی ظاهر خواهند شد. سیستم های متمرکز در معرض شکست، حمله و هک هستند. در این سیستم ها، داده ها را می توان توسط مقام متمرکز تغییر داد و یا دستکاری کرد. برای این تغییرات و دستکاری ها نیازی به اجازه عموم هم نمی باشد.
در مورد پول و اقتصاد، سیستم های متمرکز جاذبه بیشتری از سیستم های غیر متمرکز و بدون نیاز به اعتماد دارند؛ مردم بیشتر تمایل دارند که به سازمان ها اعتماد کنند تا به سیستم ها. در حالی که سازمان ها متشکل از افرادی هستند که به آسانی قابلیت فاسد شدن دارند، یک سیستم بدون نیاز به اعتماد را می توان کاملا توسط یک کد کامپیوتری مدیریت کرد.
بیت کوین و دیگر بلاک چین های گواه اثبات کار (proof of work)، عدم نیاز به اعتماد را با فراهم آوردن انگیزه های اقتصادی برای رفتار صادقانه ایجاد می کنند. یک انگیزه پولی در این میان برای حفظ امنیت شبکه موجود است و اعتماد بین مشارکت کنندگان زیادی توزیع می شود. این عامل، بلاک چین را در مقابل آسیب پذیری ها و حملات بسیار مقاوم می کند. البته این سیستم ها هنوز کاملا نیستند و باید بیشتر بر روی آنها کار شود.
نظر شما چیست؟ یک سیستم بدون نیاز به اعتماد را چگونه ارزیابی می کنید؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.
