بلاکچین آرک (Arc) چیست؟ جزئیات زیرساخت اختصاصی سیرکل برای تحول استیبل کوین‌ ها

شرکت سیرکل (Circle)، صادرکننده استیبل کوین محبوب یو‌ اس دی سی (USDC)، پلتفرم بلاکچینی جدیدی به نام آرک (Arc) را معرفی کرده است که به‌طور اختصاصی برای امور مالی مبتنی بر استیبل کوین‌ها طراحی شده است. این شبکه برخلاف بلاکچین‌های همه‌منظوره، بر رفع چالش‌های زیرساختی تمرکز دارد که مانع از پذیرش گسترده استیبل کوین‌ها در سطح نهادهای مالی بزرگ می‌شود.

آرک یک شبکه لایه اول (Layer-1) است که هدف آن ایجاد محیطی بهینه برای اپلیکیشن‌های مالی است که هزینه‌ها پیش‌بینی‌پذیر، نهایی‌سازی تراکنش‌ها قطعی و حریم خصوصی با الزامات نظارتی دنیای واقعی سازگار باشد. این پروژه تلاش می‌کند تا شکاف میان سیستم‌های مالی سنتی و فناوری بلاکچین را از طریق یک زیرساخت تخصصی پر کند.

شرکت سیرکل، نهاد پشتوانه استیبل کوین USDC، پلتفرم بلاکچینی جدیدی به نام آرک را راه‌اندازی کرده است. برخلاف بلاکچین‌هایی نظیر اتریوم یا سولان، آرک یک شبکه لایه اول است که دقیقاً برای پشتیبانی از اپلیکیشن‌های مبتنی بر استیبل کوین طراحی شده است.

استیبل کوین ها توکن‌هایی هستند که ارزش آن‌ها به ارزهای فیات مانند دلار وابسته است. آرک در واقع تلاش سیرکل برای پاسخگویی به چالش‌های زیرساختی است که پذیرش استیبل کوین ها را در مقیاس نهادی محدود کرده‌اند.

راشل مایر (Rachel Mayer)، معاون مدیریت محصول در سیرکل، در گفتگو با دکریپت اظهار داشت:

ما به شرکت‌ها و توسعه‌دهندگان کمک کرده‌ایم تا از USDC در ده‌ها شبکه استفاده کنند. بازخورد همیشگی آن‌ها این بوده است: هزینه‌ها را پیش‌بینی‌پذیر کنید، نهایی‌سازی تسویه را قطعی سازید و حریم خصوصی را با تعهدات دنیای واقعی سازگار کنید.

این مقاله از میهن بلاکچین، توضیح خواهد داد که آرک چیست، چگونه کار می‌کند و به گفته سیرکل، چه ویژگی‌هایی آن را از سایر پلتفرم‌های بلاکچینی متمایز می‌کند.

چرا سیرکل بلاکچین آرک را ساخت؟

اگرچه استیبل کوین هایی مانند تتر (USDT) و USDC سال‌هاست که بخشی از بازار ارزهای دیجیتال هستند، اما پس از تصویب قانون جنیوس (GENIUS Act) که توسط پرزیدنت دونالد ترامپ در ژوئیه ۲۰۲۵ (تیر ۱۴۰۴) امضا شد، علاقه و پذیرش آن‌ها رشد بسیاری داشته است.

با این حال، سیرکل استدلال می‌کند که اکثر بلاکچین‌های موجود برای پشتیبانی از استیبل کوین ها طراحی نشده‌اند. محدودیت‌های رایجی که سیرکل به آن‌ها اشاره می‌کند عبارتند از:

• نوسان کارمزدها
  
• تسویه احتمالی با ریسک سازماندهی مجدد زنجیره
  
• عدم وجود کنترل‌های حریم خصوصی برای تراکنش‌های حساس تجاری
  
• نقدینگی پراکنده در چندین زنجیره مختلف
  

سیرکل اعلام کرد که آرک با ارائه تسویه تراکنش‌های فوری و غیرقابل بازگشت (که به عنوان نهایی‌سازی قطعی شناخته می‌شود)، کارمزدهای پیش‌بینی‌پذیر بر پایه استیبل کوین ها، ویژگی‌های اختیاری حریم خصوصی که از انطباق با قوانین پشتیبانی می‌کنند و ارتباطات داخلی با سایر بلاکچین‌ها و سیستم‌های مالی سنتی، این چالش‌ها را برطرف می‌کند.

فرآیند عرضه آرک در سه فاز انجام می‌شود: ۱. تست‌نت (Testnet) خصوصی که در اوت ۲۰۲۵ (مرداد ۱۴۰۴) آغاز شد. ۲. تست‌نت عمومی که انتظار می‌رود در پاییز ۲۰۲۵ (مهر یا آبان ۱۴۰۴) عرضه شود. ۳. نسخه بتای شبکه اصلی (Mainnet) که برای سال ۲۰۲۶ (۱۴۰۴-۱۴۰۵) برنامه‌ریزی شده است.

یو اس دی سی به عنوان سوخت بومی شبکه

سیرکل با استفاده از USDC، یک ارز دیجیتال که پشتوانه آن دارایی‌های دنیای واقعی (RWA) است، قصد دارد نیاز به توکن‌های پرنوسان برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها را از بین ببرد. این شبکه همچنین می‌تواند از طریق یک سیستم پرداخت‌کننده، از سایر استیبل کوین ها نیز برای پرداخت کارمزد حمایت کند.

به گفته سیرکل، مدل کارمزد آرک بر پایه معماری EIP-1559 اتریوم بنا شده است، اما تنظیمات سطح بلوک را با یک میانگین متحرک وزنی از تقاضای شبکه جایگزین کرده است. این مکانیسم تعدیل‌کننده باعث می‌شود کارمزدها پایین و پیش‌بینی‌پذیر باقی بمانند. کارمزدها با واحد USDC تعیین شده و به خزانه آنچین آرک هدایت می‌شوند.

مایر توضیح داد:

نهایی‌سازی (Finality) سریع در شبکه آرک و استفاده از استیبل کوین به عنوان سوخت بومی، در کنار پروتکل انتقال میان‌زنجیره‌ای (CCTP) شرکت سیرکل و سرویس تعامل‌پذیری گیت‌وی (Gateway) که به عنوان یک قطب نقدینگی برای استیبل کوین‌ها عمل می‌کند، به USDC این امکان را می‌دهد تا به صورت آزادانه در سرتاسر اکوسیستم بلاکچین جابه‌جا شود. این طراحی به توسعه‌دهندگان و کاربران اجازه می‌دهد تا ضمن فعالیت در شبکه‌های متناسب با نیاز خود، از زیرساخت‌های بهینه‌سازی شده آرک برای انتقال و مدیریت استیبل کوین‌ها بهره‌مند شوند.

این طراحی امکان ایجاد ساختارهای کارمزد مبتنی بر دلار، حسابرسی‌پذیر و پایدار را فراهم می‌کند که به گفته سیرکل، نسبت به مدل‌های مبتنی بر توکن‌های سفته‌بازانه، برای نهادهای مالی مناسب‌تر هستند. در واقع، این ساختار به جای استفاده از دارایی‌های پرنوسان، هزینه‌های شبکه را با ثبات قیمت دلار هم‌راستا می‌کند تا شرکت‌های بزرگ بتوانند هزینه‌های عملیاتی خود را با دقت پیش‌بینی و مدیریت کنند.

لایه اجماع آرک توسط مالاکیت (Malachite) قدرت می‌گیرد؛ یک موتور تحمل خطای بیزانس (BFT) که بر پایه تندرمینت (Tendermint) طراحی شده است. انتخاب تاییدکنندگان (Validators) در حال حاضر به صورت مجاز (Permissioned) و بر اساس تاب‌آوری عملیاتی، توزیع جغرافیایی و انطباق نظارتی انجام می‌شود. طبق گفته سیرکل، برنامه‌هایی برای انتقال به یک مکانیسم اثبات سهام (Proof-of-Stake) مجاز نیز در دستور کار قرار دارد.

برای کاهش احتمال سوءاستفاده، سیرکل در حال توسعه ابزارهایی مانند مم‌پول‌های (Mempools) رمزنگاری‌شده، پردازش دسته‌ای تراکنش‌ها و اجماع چندپيشنهاددهنده است که همگی با هدف اطمینان از اجرای عادلانه‌تر در اپلیکیشن‌های مالی طراحی شده‌اند.

حریم خصوصی اختیاری برای نهادها

آرک شامل یک سیستم حریم خصوصی ماژولار است که برای ایجاد تعادل میان انطباق با قوانین و محرمانگی طراحی شده است. اولین ویژگی، یعنی «انتقالات محرمانه»، مبالغ تراکنش را مخفی می‌کند در حالی که آدرس‌ها قابل مشاهده باقی می‌مانند. قراردادهای هوشمند از طریق قراردادهای پیش‌کامپایل شده (Precompiles) با یک بخش پشتیبان رمزنگاری‌شده تعامل دارند و از محیط‌های اجرای مورد اعتماد برای محاسبات خصوصی استفاده می‌کنند.

نهادها می‌توانند به صورت انتخابی داده‌ها را از طریق کلیدهای مشاهده در اختیار نهادهای ناظر یا حسابرسان قرار دهند. در طول زمان، آرک قصد دارد از موارد زیر پشتیبانی کند:

• وضعیت خصوصی و محاسبات محرمانه
  
• اثبات‌های دانش صفر
  
• محاسبات چندجانبه
  
• رمزنگاری کاملاً همومورفیک
  

ابزارهای سیرکل، ارز فیات و یو اس دی سی را در آرک و سایر بلاکچین‌ها به هم متصل می‌کنند: بخش Mint فیات را به یو اس دی سی در آرک تبدیل می‌کند، پروتکل CCTP با سوزاندن و بازسازی توکن، یو اس دی سی را بین زنجیره‌ها منتقل می‌کند و گیت وی موجودی‌های USDC مستقل از زنجیره را با بازتعادل خودکار نقدینگی برای کیف پول‌ها و اپلیکیشن‌ها ارائه می‌دهد.

مایر اظهار داشت:

آرک با هموار کردن مسیر برای کاربردهای جدید، جذب همکاران تجاری و تزریق نقدینگی نهادی به فضای آنچین، کل اکوسیستم چندزنجیره‌ای را تقویت می‌کند. توسعه‌دهندگان و کاربران می‌توانند در هر شبکه‌ای که با نیازهایشان سازگار است فعالیت کنند و در عین حال، از زیرساخت‌های ارتباطی یا ریل‌های بهینه‌شده آرک برای استیبل کوین ها بهره‌مند شوند.

جایگاه در اکوسیستم بلاکچین

آرک وارد محیط رقابتی شدیدی می‌شود که شامل بلاکچین‌های عمومی لایه اول نظیر بیت کوین، اتریوم و سولانا، زنجیره‌های متمرکز بر استیبل کوین مانند پلاسما (Plasma) و فرانتیر (Frontier)، شبکه‌های لایه دوم (Layer-2) نظیر آربیتروم (Arbitrum) و بیس (Base) و همچنین شبکه‌های خصوصی یا نیمه‌عمومی است که توسط شرکت‌های پرداخت اداره می‌شوند.

وجه تمایز سیرکل، جایگاه فعلی آن در بازار به عنوان صادرکننده USDC، یکی از بزرگترین استیبل کوین های جهان است.

آرک با ساخت یک زنجیره با هدف خاص برای عملیات مالی برنامه‌پذیر و منطبق با قانون، قصد دارد کاربرد استیبل کوین ها را از پرداخت‌های ساده فراتر برده و به حوزه‌های تسویه آنی، توکنیزه کردن دارایی‌ها و سرمایه جهانی گسترش دهد.

مایر با بیان اینکه آرک برای سطح سازمانی طراحی شده است، افزود:

شفافیت مقرراتی اغلب کاتالیزوری برای پذیرش نهادی است.

سوالات متداول