در ۱۷ می سال ۲۰۱۹ یا ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۸ قیمت بیت کوین یکباره سقوط کرد (احتمال دستکاری قیمت وجود دارد.) این اقدام با یک صرافی آغاز شد: در صرافی بیت استامپ (Bitstamp) مستقر در لوکزامبورگ، جایی که به طور ناگهانی قیمت دلار بیت کوین طی چند دقیقه بیش از ۱۸ درصد کاهش یافت. به دنبال آن شاخص قیمت بیت کوین CoinDesk که ترکیبی از چندین بازار است ۶ درصد افت داشت.
در آن زمان بیت استامپ یکی از سه بازار نقدی بود که به عنوان مولفه های شاخص قیمت بیت کوین در بیتمکس مورد استفاده قرار می گرفت. بیتمکس یک صرافی اوراق مشتقه کریپتو در جمهوری سیچل است که یکی از نقد ترین بازارهای اوراق مشتقه بیت کوین را دارد و مبادلات دائمی XBT/USD را اداره می کند. دیگر مولفه های شاخص قیمت بیت کوین در بیتمکس، کوین بیس پرو و کراکن هستند. طبق گزارشات از این سه مورد بیت استامپ کمترین حجم مبادلات را دارد.
سقوط قیمت در بیت استامپ تصادفی نبود بلکه به علت یک سفارش فروش بزرگ بود که در این بازار ثبت شد. در نتیجه این فشار، نقدینگی خودکار پوزیشن های بلند میلیون ها دلار در بیتمکس را فعال کرد. سود تریدرهایی با پوزیشن کوتاه در صرافی همچنان پابرجا بود.
در اینجا برای شما لحظه لحظه آنچه در ۲۷ اردیبهشت اتفاق افتاد را ارائه کرده ایم و ریسک ها و بازگشت های آن را تخمین زده ایم: اگر این یک دستکاری در بازار بود چقدر هزینه در پی داشت و دستکاری کنندگان چقدر درآمد کسب کردند. با تفکرات درباره عدم تعادل نقدینگی که آن را موجب شد و چگونگی اتفاق افتادن دوباره آن نتیجه خواهیم گرفت.
قبل از اینکه به آن بپردازیم توضیح خواهیم داد که چگونه ساختارهای جدید و بازارهای مستعد این قبیل دستکاری ها را امکان پذیر می سازند.
ساختارهای جدید بازار برای جلوگیری از دستکاری
در بازارهای کریپتو تعامل مستقیم سرمایه گذاران با صرافی امری طبیعی است، یک عادت نشات گرفته از بیت کوین که کاربران را به معامله با نام مستعار و بدون واسطه دعوت می کند. در صرافی های اوراق مشتقه، تطبیق با این مساله نیازمند تجدید نظر در ساختار بازار است.
در صرافی های سنتی اوراق مشتقه، کارگزاران متوجه این خطر شده اند که حرکت شدید قیمت موجب ورشکستگی یک طرف معامله می شود. همه شرکت کنندگان میل به تسویه حساب دارند تا بتوانند فردا دوباره ترید داشته باشند. در بزرگترین صرافی های اوراق مشتقه کریپتو امکان معامله کردن در یک روز با یک حساب و فردا با حساب دیگر وجود دارد. این دسترسی و استفاده از نام مستعار بیش از حد، بخشی از علت تبدیل شدن این صرافی ها به نقد ترین بازارها در حوزه کریپتو است.
برای پوشش ریسک های تسویه حساب، بیتمکس و دیگر اوپراتورهای صرافی های بزرگ اوراق مشتقه از نقدینگی خودکار استفاده می کنند. برای مثال اگر شاخص قیمت به زیر یک پوزیشن باز خرید استقراضی برسد، صرافی به صورت خودکار پوزیشن را نقد کرده تا ترید را تسویه کند. درآمد حاصل از نقدینگی خودکار در صندوق بیمه ذخیره می شود. اگر نقدینگی خودکار از تسویه حساب کم بیاید، صندوق بیمه شروع به کار می کند. اگر از صندوق بیمه کم بیاید، لوریج خودکار اتفاق می افتد که هر دو طرف ترید را باز می کند.
بازارهای سبک
نقدینگی یک اصطلاح ذهنی به معنای توانایی سرمایه گذار برای انتقال حجم معقول دارایی بدون تغییر قیمت بی رویه است. این امر مربوط به عمق بازار است که با بدترین قیمتی که سفارش به حد معینی می رسد اندازه گیری می شود.
در حوزه کریپتو، عمق بازار بین ده ها صرافی بزرگ و ده ها long tail (دنباله کشیده) تقسیم می شود. استخر های نقدینگی حتی در بیت کوین و اتر که دارایی های گرانقیمت کریپتویی اند، پراکنده هستند که عمق آنها را کم می کند. ممکن است این شرایط بدتر شود. طبق یک ردیاب داده ترکیبی گسترش قیمت پیشنهادی بیت کوین در بزرگترین صرافی ها در سال ۲۰۱۹ بیشتر شده است که این نشان دهنده کاهش عمق بازار است.
صرافی هایی که بخشی از زیرساخت کشف قیمت هستند به اندازه کافی کم عمق هستند که یک سفارش بزرگ قیمت را افزایش می دهد. و همانطور که در زیر خواهیم دید، بازارهای اوراق مشتقه می توانند بسیار بیشتر از بازارهای اسپات نقد باشند که به تعیین قیمت دارایی های آنها کمک می کند.
در ۲۷ اردیبهشت چه اتفاقی افتاد؟
نمودار بالا ثانیه به ثانیه آنچه در ساعات اولیه ۱۷ می یا ۲۷ اردیبهشت در بازار اسپات BTC/USD بیت استامپ اتفاق افتاد را نشان می دهد. هر نقطه در نمودار یا پایین ترین است یا بهترین. قیمت درخواستی در هر لحظه از اسنپ شات داده های دفتر سفارش CoinRoutes ارائه شده است. اندازه نقاط، کمیت سفارش را نشان می دهد.
این کاهش از ساعت ۳ صبح با سفارش فروش تقریبا ۶ درصد پایین تر از قیمت بازار و صدها برابر بالاتر از عرف آن زمان صرافی آغاز شد. زمانی که درخواست های خرید موجود ثبت شد، قیمت درخواستی پایین تر رفت و قیمت بازار را به زیر کشید تا زمانی که به ۶۲۷۶ دلار رسید که در آن نقطه، فروش متوقف شد. یک محاسبه زمانی نشان می دهد که فروشندگان حدود ۲۹۰۵/۷ واحد بیت کوین فروخته اند، درمجموع حدود ۲/۵ میلیون دلار کمتر از آنچه که می توانستند با قیمت بازار بیت کوین ۷۷۰۰ دلار به دست آورند. طبق skew.com در همان زمان بیش از ۲۰۰ میلیون در پوزیشن های خرید استقراضی در بیتمکس نقد شدند. اگر این دستکاری بازار بود، بیش از ۸۰ برابر آنچه دستکاری کنندگان به خطر انداخته بودند به آنها برگرداند. تمام اینها حدود ۱۰ دقیقه طول کشید.
نتیجه گیری
الگوی امنیت شبکه بیت کوین یک انتخاب منطقی نسبتا ساده است. به ماینر ها با ثبت تراکنش های جدا پاداش داده می شود. برای پاداش گرفتن آنها باید ثابت کنند که چیزی با ارزش انجام داده اند. اگر یک ماینر سعی در دستکاری سوابق بازار داشته باشد، ماینر های دیگر احتمالا با بی اعتبار کردن پاداش این همکاری را رد می کنند. هزینه دستکاری و احتمال شکست با پاداش برای رفتار های پیش بینی شده متعادل می شود.
بیت کوین به طور برنامه ای بدون استفاده از تأیید هویت یا اشخاص ثالث مورد اعتماد این تعادل را حفظ می کند. با این حال ساختار بازار که در اطراف بیت کوین تکامل یافته است، تاکنون نتوانسته به یک تعادل مشابه برسد.
نه اینکه تلاشی برای حل این معضل انجام نشده باشد. بیتمکس در ماه نوامبر مولفه های شاخص قیمت بیت کوین خود را مورد بازنگری قرار داد و دو بازار نقدی جدید به آن افزود؛ Deribit که در زمان نگارش این مطلب بزرگترین صرافی آپشن های بیتکوین مستقر در هلند را اداره می کند، راه متفاوتی برای کنترل نقدینگی ها به وجود آورده است. تا زمانی که استخرهای عمیق نقدینگی به استخرهای کم عمق وابسته باشند، ساختار بازار بیت کوین از تعادل خارج خواهد بود و دستکاری کنندگان در پی یافتن راه هایی در اطراف آن ها هستند.
