در شرایطی که بازارهای جهانی با نوسانات شدید ارزی و تغییر رفتار سرمایهگذاران دستوپنجه نرم میکنند، چین گام تازهای در جهت کنترل زنجیره تأمین فلزات استراتژیک برداشته است. پکن اعلام کرده از روز پنجشنبه، محدودیتهای جدیدی بر صادرات نقره اعمال میکند؛ فلزی که تا همین اواخر یک کالای صنعتی معمولی تلقی میشد، اما حالا نقشی کلیدی در صنایع حساس، فناوریهای پیشرفته و حتی زیرساختهای دفاعی ایالات متحده دارد.
به گزارش میهن بلاکچین، این تصمیم نهتنها واکنش فعالان بازار فلزات را برانگیخته، بلکه پای چهرههایی مانند ایلان ماسک (Elon Musk)، مدیرعامل شرکت تسلا (Tesla)، را هم به ماجرا باز کرده است. همزمان، جهش قیمت نقره و طلا، افت قابلتوجه دلار آمریکا و حتی مقایسه این تحولات با وضعیت بیت کوین، تصویر بزرگتری از تغییر موازنه قدرت در بازارهای جهانی ترسیم میکند.
واکنش ایلان ماسک به تصمیم چین
در واکنش به محدودیتهای جدید صادرات نقره از سوی چین، ایلان ماسک با لحنی انتقادی توییتی منتشر کرد و نوشت:
این خبر خوبی نیست. نقره در بسیاری از فرآیندهای صنعتی ضروری است.
اظهارنظر ماسک بازتاب نگرانی گستردهتری در میان صنایع فناوری و تولیدی است؛ صنایعی که بهشدت به دسترسی پایدار به نقره برای تولید قطعات الکترونیکی، باتریها و فناوریهای نوین وابستهاند.
مقررات جدید؛ تصمیمی ناگهانی یا برنامهریزیشده؟
با وجود واکنشهای اخیر، این محدودیتها تصمیمی ناگهانی نیستند. وزارت بازرگانی چین نخستینبار در ماه اکتبر از این اقدامات جدید برای تشدید نظارت بر صادرات فلزات کمیاب خبر داد؛ آنهم درست در روزی که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، و شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، در کره جنوبی با یکدیگر دیدار کردند.
در آن مقطع، پکن با تعلیق یکساله برخی محدودیتهای صادرات عناصر نادر خاکی موافقت کرد و در مقابل، آمریکا بخشی از تعرفهها را کاهش داد. حالا اما به نظر میرسد چین مسیر متفاوتی را در قبال نقره در پیش گرفته است.
اوایل ماه جاری نیز چین فهرستی شامل ۴۴ شرکت منتشر کرد که مجوز صادرات نقره تحت قوانین جدید را برای سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ دریافت کردهاند. علاوه بر نقره، مقررات تازهای که از سال ۲۰۲۶ اجرایی میشود، صادرات فلزاتی مانند تنگستن و آنتیموان را نیز محدود میکند؛ موادی که چین سهم غالبی از زنجیره تأمین جهانی آنها را در اختیار دارد و کاربرد گستردهای در صنایع دفاعی و فناوریهای پیشرفته دارند.
اگرچه چین بهطور رسمی از ممنوعیت کامل صادرات نقره سخن نگفته، اما روزنامه دولتی «سیکیوریتیز تایمز» (Securities Times) روز سهشنبه به نقل از یک منبع آگاه در صنعت گزارش داد که سیاست جدید، عملاً جایگاه نقره را از یک کالای معمولی به یک ماده استراتژیک ارتقا داده است.
به گفته این منبع، نقره حالا از نظر مقررات صادراتی در سطحی مشابه عناصر نادر خاکی قرار میگیرد؛ تغییری که میتواند پیامدهای گستردهای برای بازارهای جهانی داشته باشد.
ایالات متحده نیز بیکار ننشسته است. دولت آمریکا در ماه نوامبر، نقره را به فهرست رسمی مواد معدنی حیاتی این کشور اضافه کرد و دلیل آن را نقش کلیدی این فلز در مدارهای الکتریکی، باتریها، سلولهای خورشیدی و ابزارهای پزشکی ضدباکتری عنوان کرد.
در یک تحلیل جداگانه، آمریکا اعلام کرد که چین در سال ۲۰۲۴ یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نقره در جهان بوده و همچنین یکی از بزرگترین ذخایر این فلز را در اختیار دارد.
بر اساس دادههای رسمی که توسط شرکت وینْد اینفورمیشن (Wind Information) منتشر شده، چین در ۱۱ ماه نخست سال ۲۰۲۵ بیش از ۴٬۶۰۰ تن نقره صادر کرده است؛ رقمی که در مقایسه با حدود ۲۲۰ تن واردات نقره در همین بازه زمانی، اختلافی چشمگیر را نشان میدهد.
