بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵ یکی از پرحادثهترین دورههای خود را پشت سر گذاشت. برخی اتفاقات، فعالان بازار را در بهت و سردرگمی فرو بردند و برخی دیگر نشانههایی از بلوغ و امید را به همراه داشتند. از هکهای میلیارد دلاری و نوسانهای شدید قیمت گرفته تا تغییر رویکرد رگولاتورها و ورود جدی سرمایه نهادی، در هر مقطع از سال شاهد روایتهای مختلفی بودیم. با وجود همه روزهای خوب و بد، سال ۲۰۲۵ بیش از هر زمان دیگری نشان داد که کریپتو دیگر در حاشیه نظام مالی قرار ندارد. در این مطلب از میهن بلاکچین به مرور مهمترین اتفاقات کریپتو در سال ۲۰۲۵ میپردازیم؛ اتفاقاتی که مسیر صنعت کریپتو را هدایت کردند و چشمانداز آن را برای سالهای آینده شکل دادند.
مهمترین وقایع و نقاط عطف کریپتو در سال ۲۰۲۵
بازار کریپتو در سال ۲۰۲۵ مجموعهای از رویدادهای مهم و تأثیرگذار را پشت سر گذاشت که هر کدام نقش مهمی در شکلدهی چشمانداز آینده بازار داشتند. در ادامه هر یک از آنها را بررسی میکنیم.
فوریه؛ سرقت بایبیت و یادآوری ریسکهای عملیاتی
در ۲۴ فوریه، بازار کریپتو بار دیگر با یک واقعیت تلخ روبهرو شد. حدود ۱.۴ میلیارد دلار از صرافی بایبیت (Bybit) به سرقت رفت و این حادثه به عنوان یکی از بزرگترین هکهای تاریخ صرافیهای ارز دیجیتال ثبت شد.
مقامات ایالات متحده علنا این حمله را به هکرهای کره شمالی نسبت دادند و هشدار دادند که داراییهای سرقتشده بهاحتمال زیاد از طریق شبکه پیچیدهای از آدرسها و واسطهها پولشویی خواهد شد.
پیام این اتفاق «فاصلهگرفتن از بازار کریپتو» نبود؛ بلکه نشان داد که ریسک طرف مقابل و روشهای مربوط به حضانت دارایی، از صرافیها و ارائهدهندگان کیف پول گرفته تا فرآیندهای امضا و برداشت، ممکن است در عرض چند ساعت به یک تهدید جدی تبدیل شوند، آن هم در شرایطی که بلاکچین پایه بدون کوچکترین اختلال به کار خود ادامه میدهد.
آوریل؛ تشدید تعرفهها، ترس بازار و تغییر رفتار کریپتو
در اوایل آوریل، همزمان با تشدید تنشهای تعرفهای و افزایش فضای ریسکگریزی در بازارهای جهانی، سهام شرکتهای مرتبط با کریپتو کاهش یافت و قیمت بیتکوین به پایینترین سطح خود در سال رسید.
این افت قیمتی، الگویی که در طول سال ۲۰۲۵ بهتدریج شکل گرفته بود را پررنگتر کرد. واقعیت این است که برای سرمایههای بزرگ، کریپتو دیگر شبیه به یک دارایی جایگزین و کاملا مستقل عمل نمیکند؛ بلکه در دورههای تنش خبری، رفتار آن به داراییهای پرنوسانی شباهت دارد که به متغیرهای کلان وابسته هستند.
این اتفاق مهر تاییدی بود که کریپتو بیش از گذشته در معرض شوکهای اقتصاد جهانی قرار دارد. با ورود گستردهتر سرمایه نهادی، قیمتها بهطور فزایندهای نسبت به سیاستهای تجاری، فضای ریسک و شرایط نقدینگی واکنش نشان میدهند و این یعنی اخبار غیرکریپتویی هم میتوانند به همان سرعتِ رویدادهای آنچین، بازار را تحت تاثیر قرار دهند.
جولای؛ قانون جینیس و ورود رسمی استیبلکوینها به چارچوب فدرال
در ۱۸ جولای، دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، با امضای قانون جینیس (GENIUS Act) برای نخستینبار یک چارچوب نظارتی فدرال را برای «استیبلکوینها» ایجاد کرد. این قانون حداقل الزامات لازم را برای صدور، پشتوانه ذخایر و نظارت تعیین کرد و رسما توکنهای وابسته به دلار را تحت نظارت نهادهای فدرال قرار داد.
ایجاد چنین چارچوبی برای صادرکنندگان، به معنای قوانین شفافتر درباره ذخایر، افشای اطلاعات و نظارت است. درواقع، از یکسو عدمقطعیتهای رگولاتوری را کاهش میدهد و از سوی دیگر باعث افزایش پیروی از قوانین میشود. در سمت کاربران نیز قانونگذاری منجر به اعتماد بیشتر میشود؛ چراکه به آنها اطمینان میدهد استیبلکوینهای دلاری واقعاً پشتوانه دارند، تحت نظارت هستند و بهعنوان ابزارهای پرداخت معتبر شناخته میشوند.
از تابستان تا پاییز؛ حرکت استیبل کوینها از حاشیه به مرکز میدان
در ماه آگوست، شرکت سرکل (USDC)، ناشر استیبلکوین USDC، از آغاز فرآیند عرضه اولیه سهام (IPO) خود با نماد «CRCL» در بورس نیویورک خبر داد و یکی از برجستهترین ورودها به بازارهای عمومی تا به امروز را رقم زد.
این رویداد یک پیام روشن داشت؛ استیبلکوینها دیگر فقط ابزار معامله در اکوسیستم کریپتو نیستند. آنها به تدریج به ابزار رسمی پرداخت و تسویه مالی تبدیل میشوند و برای بانکها و نهادهای مالی نیز اهمیت خواهند داشت.
صرفنظر از دیدگاههای مختلف در مورد صادرکنندگان استیبل کوینها، جهتگیری کلی بازار این است که استیبل کوینها به رکن اصلی سیستمهای مالی، مباحث سیاستگذاری و نقشه راه فینتکها تبدیل شدهاند.
سپتامبر؛ چراغ سبز کمیسیون بورس و اوراق بهادار به ETPهای اسپات کریپتو
در ماه سپتامبر، نهادهای نظارتی ایالات متحده با تصویب «استانداردهای عمومی پذیرش» برای صندوقهای کالایی از جمله محصولات قابل معامله در بورس (ETP) مبتنی بر کریپتو، گام مهمی برداشتند.
این تغییر به محصولات واجد شرایط اجازه داد بهجای دریافت مجوزهای موردی و جداگانه، تحت یک چارچوب استاندارد وارد بازار شوند. در عمل، این تصمیم نشانه یک تغییر ساختاری در بازار آمریکا بود. دسترسی به کریپتو شبیه به کالاهای سنتی شد و پیامدهای بلندمدتی برای نقدشوندگی، دسترسی سرمایهگذاران و نحوه گنجاندن داراییهای دیجیتال در پرتفویها به همراه داشت.
اکتبر؛ اوج سرخوشی، ورود بیسابقه سرمایه و سپس فروپاشی اهرمی
در اوایل اکتبر، بیتکوین به رکوردهای جدیدی دست یافت و برای مدت کوتاهی بالای ۱۲۵ هزار دلار معامله شد. این رشد با افزایش حضور نهادها و ورود سنگین سرمایه به ETPها همراه بود.
در همین دوره، صندوقهای جهانی کریپتویی بزرگترین ورودی هفتگی خود را ثبت کردند که عمدتاً توسط محصولات فهرستشده در ایالات متحده هدایت میشد. البته این رالی چندان دوام نیاورد و تنها چند روز بعد، بازار به شدت ریسکگریز شد. کاهش شدید قیمتها باعث شد بیش از ۱۹ میلیارد دلار از موقعیتهای اهرمی لیکویید شوند و یکی از بزرگترین رویدادهای لیکوییدیشن تاریخ کریپتو رقم خورد.
درحالیکه نیمه اول سال ۲۰۲۵ حول دسترسی بهتر به بازار و یکپارچه شدن سیستم میچرخید، ماه اکتبر چهره انعطافپذیر سیستم را به رخ کشید و نشان داد که استفاده از اهرمها، لیکوییدیشنهای خودکار و جریانهای سرمایه مبتنی بر ETFها هم باعث تشدید صعود میشوند و هم فشار نزولی را تقویت میکنند.
جالب است بدانید که پیتر شیف (Peter Schiff)، منتقد قدیمی بیتکوین، در سال ۲۰۲۵ نیز همچنان جزء سرسختترین مخالفان بود و بارها تأکید کرد که بیتکوین فاقد ارزش ذاتی است.
دسامبر؛ تسریع یکپارچگی اکوسیستم و تدوین قوانین
روند ادغام کریپتو در نظام مالی سنتی سرعت بیشتری گرفت و نظارتهای قانونی نیز جدیتر شد. در ایالات متحده، چند شرکت بومی کریپتو از جمله سرکل و ریپل مجوزهای اولیه یا مشروط برای تأسیس بانکهای امانی ملی یا تبدیل مجوزهای ایالتی را دریافت کردند که نشاندهنده حرکت به سمت زیرساختهای بانکداری کریپتویی تحت نظارت فدرال بود.
در بریتانیا، نهادهای ناظر مباحث گستردهای را برای تدوین قوانین جامع بازار کریپتو آغاز کردند که بازخوردهای آن تا اوایل ۲۰۲۶ ادامه خواهد داشت. اجرای این قوانین برای سالهای بعد برنامهریزی شده است.
در هنگکنگ، صرافیهای دارای مجوز از تداوم تقاضای نهادی خبر دادند. عرضه اولیه صرافی هشکی (HashKey) در بورس هنگکنگ (HKEX) با جذب ۲۰۶ میلیون دلار و تقاضای مازاد، جاهطلبی این منطقه را برای تبدیل شدن به قطب قانونی کریپتو برجسته کرد.
در حوزه اجرای قانون نیز، پرونده فروپاشی ترا یواسدی (TerraUSD) و لونا (LUNA) به نقطه پایانی مهمی رسید. دو کوان (Do Kwon)، بنیانگذار ترافورم لبز، پس از پذیرش اتهامات مرتبط با کلاهبرداری، به ۱۵ سال زندان محکوم شد و یکی از مهمترین پروندههای چرخه قبلی بازار بسته شد.
جمعبندی
صنعت ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۲۵ یک روایت واحد و غالب نداشت؛ بلکه مجموعهای از رویدادها مسیر صنعت کریپتو را رقم زدند. هکها، تغییر رویکردهای سیاستگذاری، ارتقای ساختار بازار و همگرایی عمیقتر با نظام مالی سنتی، نشان داد که کریپتو وارد مرحله جدیدی شده است؛ مرحلهای که در آن نوع مشارکت بازیگران، شیوه انتقال ریسک و معنای «پذیرش عمومی» بازتعریف میشود.
ریسک عملیاتی به یکی از واقعیتهای اجتنابناپذیر تبدیل شد؛ چراکه اکنون امنیت داراییها دیگر محدود به پروتکلها نیست، بلکه به نحوه عملکرد پلتفرمها، کیف پولها و نهادها در شرایط فشار بستگی دارد. همزمان، کریپتو بهطور کامل وارد چرخه ریسک اقتصاد کلان شد و رفتار قیمتی آن بیش از گذشته به نقدینگی جهانی، سیاستگذاری و احساس ریسک بازارهای مالی گره خورد. از سوی دیگر، استیبلکوینها از ابزارهای جانبی به اجزای اصلی زیرساختهای مالی ارتقا یافتند و مسائلی مانند نظارت، شفافیت و ساختار صادرکننده به عناصر کلیدی پذیرش آنها تبدیل شد. در کنار این تحولات، ابزارها و کانالهای ورود به بازار متنوعتر شد و تعداد مشارکتکنندگان افزایش یافت؛ اما مدیریت ریسک ناکارآمد بود. در نتیجه، اگرچه ساختار بازار بالغتر به نظر میرسید؛ اما این بلوغ نهتنها نوسان را از بین نبرد، بلکه باعث شد حرکتهای قیمتی با سرعت بیشتر و در ابعاد بزرگتری رخ دهند. این چهار محور، تصویر روشنی از دگرگونی کریپتو در سال ۲۰۲۵ ارائه میدهند و مبنای مهمی برای درک رفتار بازار در سال ۲۰۲۶ و بعد از آن هستند.
