هولدرهای بیت کوین به‌زودی با راه‌اندازی یک شبکه مستقل به نام ECX می‌توانند به همان میزان بیت کوینی که در زمان ثبت موجودی در اختیار دارند، توکن جدید به عنوان ایردراپ دریافت کنند. این پروژه به رهبری پال استورک (Paul Sztorc)، توسعه‌دهنده باسابقه بیت کوین و بنیان‌گذار لایرتو لبز (Layertwo Labs)، قرار است طی سه مرحله راه‌اندازی شود و در نهایت شبکه اصلی خود را در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ (۹ آبان ۱۴۰۵) فعال کند.
در این فورک جدید بیت کوین‌های کاربران به شبکه جدید منتقل نمی‌شوند و همچنان روی شبکه اصلی بیت کوین باقی می‌مانند. در واقع، ECX دفتر کل بیت کوین را در زمان‌های مشخصی به‌عنوان نقطه شروع خود کپی می‌کند و به هولدرهای واجد شرایط، ECX را با نسبت ۱:۱ اختصاص می‌دهد. در این مطلب فورک ECX و چگونگی دریافت ایردراپ آن را بررسی می‌کنیم.
ECX چیست و چه ارتباطی با بیت کوین دارد؟
پروژه ECX توسط پال استورک، توسعه‌دهنده قدیمی بیت کوین راه‌اندازی شده است. استورک سال‌ها روی ایده‌ای به نام «درایوچین» (Drivechain) کار کرده؛ راهکاری که هدف آن اضافه‌کردن قابلیت‌های جدید به اکوسیستم بیت کوین از طریق شبکه‌های جانبی، بدون نیاز به تغییر مداوم قوانین شبکه اصلی است.
ECX در واقع تلاش می‌کند این ایده را در قالب یک شبکه مستقل اجرا کند. این پروژه تاریخچه تراکنش‌های بیت کوین را در یک نقطه مشخص به‌عنوان پایه خود در نظر می‌گیرد و بعد از آن، مسیر مستقلی را ادامه می‌دهد. بنابراین ECX را نباید یک نسخه جدید از خود بیت کوین دانست که قرار است جایگزین شبکه اصلی شود؛ این پروژه شبکه‌ای جداگانه است که از وضعیت بیت کوین در زمان مشخصی شروع می‌کند.
به همین دلیل، راه‌اندازی ECX هیچ تغییری در تراکنش‌ها، موجودی‌ها یا قوانین بیت کوین ایجاد نمی‌کند. بیت کوین شما همان‌جا که هست باقی می‌ماند و ECX صرفاً یک دارایی جدید روی شبکه دیگری ایجاد می‌کند.
ایردراپ ECX چگونه انجام می‌شود؟ چه کسانی ECX دریافت می‌کنند؟
مهم‌ترین بخش ماجرای ECX برای هولدرهای بیت کوین، نحوه دریافت ایردراپ و شرایط واجد شرایط بودن است. این پروژه قرار است در زمان‌های مشخص، از وضعیت دفتر کل بیت کوین اسنپ‌شات (Snapshot) بگیرد و بر اساس موجودی بیت کوین در آن لحظه، موجودی متناظر ECX را در شبکه جدید ایجاد کند. به این ترتیب، اگر هنگام اسنپ‌شات مالک ۱ BTC باشید، ۱ ECX در شبکه جدید به شما تعلق خواهد گرفت.
اما اینکه این ECX مستقیماً در اختیار شما قرار بگیرد یا نه، به محل نگهداری بیت کوین بستگی دارد:
- اگر BTC در کیف پول شخصی شما باشد: در صورتی که کنترل کیف پول و کلیدهای خصوصی آن را در اختیار داشته باشید، می‌توانید به ECX متناظر با موجودی خود دسترسی پیدا کنید. برای مثال، داشتن ۲ BTC در زمان اسنپ‌شات به معنای ایجاد ۲ ECX برای همان موجودی خواهد بود.
- اگر BTC در صرافی باشد: در این حالت، صرافی کنترل کیف پول و کلیدهای خصوصی را در اختیار دارد. بنابراین دریافت ECX به این بستگی دارد که صرافی موردنظر از فورک پشتیبانی کند و توکن‌های جدید را میان کاربران خود توزیع کند.
تکلیف بیت کوین‌های منتسب به ساتوشی در ایردراپ ECX چیست؟
طراحی ECX یک استثنای مهم و بحث‌برانگیز هم دارد که به بیت کوین‌های اولیه منتسب به ساتوشی ناکاموتو مربوط می‌شود. بر اساس الگوی پاتوشی (Patoshi Pattern)، حدود ۱.۱ میلیون BTC به مجموعه‌ای از آدرس‌های اولیه بیت کوین نسبت داده می‌شود که برخی پژوهشگران آنها را متعلق به ساتوشی می‌دانند.
در شبکه ECX، حدود ۶۰۰ هزار واحد ECX همچنان به این آدرس‌ها اختصاص داده می‌شود، اما حدود ۵۰۰ هزار واحد دیگر از موجودی متناظر آنها از طریق تراکنش‌های ویژه به سرمایه‌گذاران اولیه و توسعه پروژه اختصاص خواهد یافت.
این موضوع فقط به نحوه توزیع ECX مربوط می‌شود و هیچ‌کدام از بیت کوین‌های موجود در شبکه اصلی جابه‌جا یا خرج نمی‌شوند. به بیان ساده، ECX می‌تواند درباره نحوه تخصیص توکن جدید تصمیم متفاوتی بگیرد، اما هیچ کنترلی روی BTCهای اصلی ندارد.
زمان‌بندی راه‌اندازی ECX؛ از آلفا تا شبکه اصلی
راه‌اندازی فورک ECX قرار است در سه مرحله انجام شود تا شبکه پیش از آغاز فعالیت دائمی، در شرایط مختلف آزمایش شود. مرحله نخست، آلفا، در حوالی ارتفاع بلاک ۹۶۳,۶۴۸ بیت کوین آغاز می‌شود. این مرحله بیشتر برای آزمایش نرم‌افزار، کیف پول، استخراج و عملکرد کلی شبکه در نظر گرفته شده و کوین‌های ایجادشده در آن که pECX یا آلفا ECX نامیده می‌شوند دائمی نیستند.
مرحله دوم، یعنی بتا، برای ۲۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (۲۹ شهریور ۱۴۰۵) و در ارتفاع بلاک ۹۶۷,۶۸۰ برنامه‌ریزی شده است. در این مرحله قرار است زیرساخت‌های شبکه با حضور جدی‌تر صرافی‌ها، ارائه‌دهندگان کیف پول، ماینرها و شرکت‌های حضانتی مورد آزمایش قرار گیرد.
در نهایت، شبکه اصلی و دائمی ECX در ۳۱ اکتبر ۲۰۲۶ و در ارتفاع بلاک ۹۷۳,۷۲۸ بیت کوین راه‌اندازی خواهد شد. این تاریخ همزمان با هجدهمین سالگرد انتشار وایت‌پیپر بیت کوین است. موجودی‌های دائمی ECX در این مرحله ایجاد می‌شوند و نخستین سایدچین‌های این شبکه نیز قرار است در دسترس کاربران قرار بگیرند.
درایوچین‌ها؛ ایده اصلی پشت ECX
همانطور که بالاتر گفتیم، ایده اصلی پشت ECX به مفهومی به نام درایوچین برمی‌گردد که پال استورک سال‌ها روی توسعه آن کار کرده است. درایوچین‌ها به زبان ساده، شبکه‌های جانبی مستقلی هستند که می‌توانند قابلیت‌های جدیدی را در کنار بیت کوین ارائه کنند، بدون اینکه لازم باشد قوانین لایه اصلی بیت کوین برای تمام کاربران تغییر کند.
استورک ایده درایوچین را در قالب پیشنهادهای BIP-300 و BIP-301 مطرح کرده بود. این پیشنهادها به‌ترتیب سازوکار ارتباط میان بیت کوین و سایدچین‌ها و همچنین مدل استخراج ادغامی کور (Blind Merged Mining) را توضیح می‌دهند.
با این حال این طرح‌ها تاکنون موفق نشده‌اند تا حمایت کافی برای اجرا به‌عنوان یک سافت‌فورک در شبکه اصلی بیت کوین را به دست آورند. به همین دلیل حالا ECX قرار است بستری مستقل برای اجرای این ایده‌ها باشد؛ یعنی به‌جای تغییر قوانین بیت کوین، یک شبکه جداگانه با قوانین و زیرساخت مخصوص به خود ایجاد می‌کند.
ECX قرار است از ابتدا با هفت سایدچین تخصصی راه‌اندازی شود که هرکدام برای یک کاربرد متفاوت طراحی شده‌اند:
- Thunder: برای پرداخت‌های پرظرفیت
- Zside: برای تراکنش‌های محرمانه
- Bitnames: برای هویت غیرمتمرکز
- Bitassets: برای صدور توکن
- Photon: برای امضاهای مقاوم در برابر رایانه‌های کوانتومی
- Truthcoin: برای بازارهای پیش‌بینی
- Coinshift: برای معاملات بین‌زنجیره‌ای
ایده اصلی این است که کاربران بتوانند بر اساس نیاز خود از قابلیت‌های مختلف استفاده کنند، بدون اینکه این ویژگی‌ها به تغییر قوانین لایه اصلی بیت کوین نیاز داشته باشند.
آیا ECX روی شبکه بیت کوین تاثیری می‌گذارد؟
خیر. با وجود اینکه ECX از دفتر کل بیت کوین به‌عنوان نقطه شروع استفاده می‌کند و از الگوریتم استخراج SHA-256d مشابه بیت کوین بهره می‌برد، یک شبکه کاملاً مستقل خواهد بود. این پروژه نودها، شناسه شبکه، پورت‌ها و تنظیمات استخراج مخصوص خود را دارد و قرار نیست کاربران بیت کوین را مجبور به پذیرش قوانین جدید کند.
این موضوع یکی از تفاوت‌های مهم ECX با فورک جنجالی BIP-110 است که چندی پیش ایجاد شد. ECX قصد ندارد یک تغییر قانون را به شبکه بیت کوین تحمیل کند؛ بلکه یک زنجیره جداگانه ایجاد می‌کند تا قابلیت‌های موردنظر خود را خارج از شبکه اصلی آزمایش و اجرا کند.
در نتیجه، حتی اگر ECX در آینده با شکست مواجه شود یا نتواند کاربران و ماینرهای کافی جذب کند، فعالیت شبکه اصلی بیت کوین تحت تأثیر مستقیم آن قرار نخواهد گرفت.
