متوسط کریپتو پدیا

عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز (IDO) چیست؟ تامین سرمایه به روشی غیرمتمرکز

عرضه اولیه توکن در صرافی غیرمتمرکز یا Initial Dex Offering چیست؟ IDO با ICO و IEO چه تفاوتی دارد؟ چطور عرضه اولیه ارز دیجیتال بخریم؟ آیا کاربران ایرانی می‌توانند در عرضه اولیه DeFi شرکت کنند؟ در این مقاله با روش نوین تامین سرمایه در بازار رمز ارزها آشنا می‌شویم. 

این مقاله در تاریخ ۱۱ مهر ۱۴۰۰ بروزرسانی شده است

عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز (IDO) چیست؟

به اولین توزیع یا فروش عمومی توکن یا کوین یک پروژه، عرضه اولیه می‌گویند. این کار به هدف تامین سرمایه مورد نیاز برای توسعه شبکه و یا توزیع توکن آن بین عموم مردم و گسترش جامعه پروژه انجام می‌شود. تمامی پروژه‌ها برای توسعه شبکه خود، به منابع مالی نیاز دارند؛ گسترش همکاری‌ها، لیست شدن در صرافی‌های متمرکز، جذب نیروهای متخصص برای گسترش تیم پروژه، برگزاری کمپین‌های تبلیغاتی، برگزاری Bug bounty و ارزیابی کدهای پروژه به منظور جلوگیری از مشکلات احتمالی از جمله هزینه‌های مورد نیاز برای راه‌اندازی یک پروژه در حوزه رمزارزهاست. عموما پروژه‌ها بخشی از این هزینه‌ها را از محل فروش توکن پروژه در میان عموم مردم تامین می‌کنند. اکنون با هدف عرضه اولیه آشنا شدیم. عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز یا IDO یکی از روش‌های تامین سرمایه در حوزه رمز ارزهاست. در بخش بعد تاریخچه انواع روش‌های عرضه اولیه در حوزه ارزهای دیجیتال را مطرح می‌کنیم.

انواع روش‌های تامین سرمایه در حوزه رمز ارزها

انواع روش‌های تامین سرمایه در حوزه رمز ارزها

  • ICO

عرضه اولیه کوین یا توکن در حوزه رمز ارزها به صورت جدی از سال ۲۰۱۷ آغاز شد. ICO یا Initial Coin Offering  اولین روشی بود که مورد اقبال عمومی قرار گرفت. احتمالا جمله حباب ICOها در سال ۲۰۱۷ را شنیده‌اید؛ در سال ۲۰۱۷ سیلی از پروژه‌های مختلف توکن خود را به روش ICO در میان مردم عرضه می‌کردند. مردم نیز بدون اطلاع از هدف و ماهیت پروژه‌ها، در عمده مواقع به دام کلاهبرداران افتاده و در نهایت صاحب انبوهی از توکن‌های بی ارزش شدند. در روش ICO، هر پروژه به صورت مستقیم اقدام به فروش توکن‌های خود می‌کرد. اطلاع رسانی در مورد زمان عرضه و قیمت خرید توکن در سایت، کانال تلگرام یا حساب توییتری پروژه‌ها انجام می‌شد. در زمان مقرر، مردم می‌توانستند با ارسال رمز ارز مشخصی، که عموما اتر بود، به آدرس قرارداد هوشمند پروژه، توکن آن را دریافت کنند. از مثال‌های موفق ICO می‌توان به EOS اشاره کرد. این ارز در سال ۲۰۱۷ عرضه اولیه شد و در دو هفته تقریبا ۴ میلیارد دلار از محل فروش توکن خود بدست آورد  که عدد قابل توجهی است.

اما در روش ICO هیچ نظارتی و ضمانتی وجود نداشت. هر پروژه به راحتی و با برگزاری کمپین‌های تبلیغاتی گسترده، میلیون‌ها دلار جذب سرمایه داشت که بسیاری از آن‌ها واقعا ارزشی نداشتند و تنها به هدف سوءاستفاده از هیجان بوجود آمده در بازار، سرمایه مردم را گرفته و توکنی بی ارزش به آن‌ها تحویل می‌دادند. رفته رفته و با آغاز زمستان بازار و ریزش قیمت بیت کوین، این روش کارایی خود را از دست داد. جامعه کریپتو، روش دیگری را برای تامین سرمایه پروژه‌ها معرفی کرد که آن IEO بود.

  • IEO

IEO یا عرضه اولیه در صرافی‌های متمرکز همانطور که از اسم آن مشخص است، به فرآیند توزیع و فروش توکن به واسطه صرافی‌های متمرکز ارز دیجیتال می‌گویند. در IEO، صرافی‌ها مسئول انتشار توکن بودند و همین نکته مانعی برای پروژه‌های کلاهبرداری بود. در این روش، صرافی به منظور حفظ اعتبار خود، پروژه را مورد بررسی قرار می‌دهد و در صورت تایید، توکن آن را در صرافی خود عرضه اولیه می‌کند. بسیاری از صرافی‌ها پلتفرم IEO خود را راه‌اندازی کردند برای مثال سرویس لانچ‌پد صرافی بایننس، هوبی پرایم در صرافی Huobi، کوکوین اسپات‌لاین در صرافی کوکوین از جلمه پلتفرم‌های موفق در زمینه IEO هستند. از جمله نمونه‌های موفق IEO نیز می‌توان به توکن Matic اشاره کرد. این توکن در سال ۲۰۱۹ و در صرافی بایننس به صورت IEO عرضه اولیه شد. در این عرضه اولیه ۱۹ درصد از کل توکن‌های متیک در صرافی بایننس و به افرادی که در این صرافی BNB هولد کرده بودند، عرضه شد. قیمت این توکن در زمان عرضه اولیه ۰.۰۰۲ دلار بود؛ قیمت Matic در زمان نگارش این مقاله ۱.۳۱ دلار است ( نزدیک به ۷۰۰ برابر در دو سال). روش IEO همچنان مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

  • IDO

با گسترش حوزه دیفای در دو سال اخیر، شاهد ظهور روش دیگری برای تامین سرمایه و عرضه اولیه در حوزه ارزهای دیجیتال هستیم؛ IDO یا عرضه اولیه در صرافی‌های غیرمتمرکز. این روش، از نظر ساختاری بسیار مشابه IEO است با این تفاوت که به جای عرضه توکن در یک صرافی غیرمتمرکز، این توکن در یک صرافی غیرمتمرکز عرضه اولیه خواهد شد. به همین دلیل به این روش Initial DEX Offering می‌گویند. در ادامه این مقاله، به صورت کامل عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز که گاهی به آن عرضه اولیه دیفای نیز گفته می‌شود را معرفی و نحوه شرکت در آن را آموزش خواهیم داد. 

شرکت در IDO چگونه است؟

کسب درآمد IDO

برخلاف روش‌های قبلی، IDO غیرمتمرکز است و برای استفاده در پروتکل‌های دیفای که سعی در ساخت سیستم‌های مالی نوآورانه و مقیاس‌پذیر را دارند به کار می‌رود. از این رو در این روش، همانند ICO و برخلاف IEO، عرضه توکن هیچ ناظر متمرکزی نداشته و هر پروژه می‌تواند به این روش توکن خود را به فروش برساند. روش کار IDO بسیار ساده است؛ IDO سه بخش مهم دارد:

  • پلتفرم DEX به عنوان منتشر کننده: این پلتفرم در واقع یک صرافی غیرمتمرکز بوده که با ایجاد استخرهای نقدینگی برای توکن‌ها، زمینه را برای عرضه اولیه آن فراهم می‌کند. این استخرهای نقدینگی در واقع قراردادهای هوشمند هستند و DEX دخالتی در عرضه اولیه ندارد.
  • پروژه‌ای که قصد انتشار توکن خود را دارد: این بخش نیازی به توضیح ندارد؛ در هر عرضه اولیه‌ای، پروژه‌ای به دنبال فروش توکن‌های خود خواهد بود که در IDO نیز اینگونه است.
  • و کاربران عادی و عموم مردم که قصد شرکت در این عرضه اولیه را دارند: مردم و کاربران عادی با ارسال رمز ارزهای مشخصی، عموما اتر و BNB به آدرس استخرهای نقدینگی ارائه شده توسط DEX، توکن جدید را دریافت خواهند کرد.

فرض کنید یک پروژه قصد دارد تا توکن خود را به روش IDO میان مردم توزیع کند. در گام اول، او باید به یکی از پلتفرم‌هایی که IDO برگزار می‌کنند، پیشنهاد عرضه اولیه توکن خود را ارائه دهد. در این مرحله، پلتفرم ارائه دهنده IDO یا به صورت متمرکز و توسط تیم خود، پروژه را بررسی کرده و در صورت تایید آن را در لیست عرضه اولیه‌های خود قرار می‌دهد، یا به صورت غیرمتمرکز و از طریق رای‌گیری بین هولدرهای توکن خود، قرار دادن پروژه مورد نظر در لیست عرضه اولیه را به رای می‌گذارد؛ در صورتی که آرای مثبت به حدنصاب رسید، توکن پروژه در لیست عرضه اولیه این پلتفرم قرار خواهد گرفت.

در مرحله بعد، پروژه‌ای که قصد عرضه اولیه توکن خود را دارد، شرایط لازم برای شرکت در این IDO را به پلتفرمی که IDO برگزار خواهد کرد، اعلام می‌کند. این شرایط عموما شامل، دنبال کردن حساب کاربری پروژه در توییتر، بازنشر توییت معرفی پروژه، عضو شدن در کانال و گروه تلگرامی پروژه بوده که افراد برای شرکت در این IDO باید این مراحل را انجام دهند. سپس، پروژه از میان تمامی افرادی که واحد شرایط شرکت در IDO هستند به صورت اتفاقی تعدادی از آن‌ها را انتخاب می‌کند. این انتخاب بر اساس آدرس کیف پول ارائه شده توسط کاربر خواهد بود.

برخی پروژه‌ها برای افراد شرکت‌کننده در IDO، احراز هویت را اجباری کرده و برخی اجباری برای این کار نمی‌کنند. سپس پلتفرم برگزار کننده IDO استخر نقدینگی توکن جدید (با جفت ارز مشخصی، مثلا اتر) را در پلتفرم خود ایجاد کرده و در زمان مشخصی این عرضه اولیه آغاز خواهد شد. افراد در زمان آغاز فرآیند عرضه اولیه، کیف پول ارز دیجیتال خود را به پلتفرم DEX متصل کرده و با ارسال رمز ارز خود به این قرارداد هوشمند، توکن جدید دریافت خواهند کرد. عموما چند روز پس از عرضه اولیه، توکن جدید در سایر DEXها لیست شده و افراد می‌توانند توکن جدید را خرید و فروش کنند.

در ادامه برخی از پلتفرم‌های ارائه دهنده IDO را معرفی خواهیم کرد.

پولکاستارتر

دکس Polkastarter یکی از بهترین پلتفرم‌های ارائه دهنده IDO در حوزه رمزارزهاست. این پلتفرم دیفای بر روی شبکه پولکادات راه‌اندازی شده اما از آنجا که پولکاستارتر یک پلتفرم کراس چین است، می‌توان توکن‌های روی شبکه اتریوم را نیز در آن عرضه اولیه کرد. عرضه اولیه‌های این صرافی به طور میانگین ۶.۲۶ برابر سودآوری داشته‌اند. برای شرکت در عرضه اولیه این پلتفرم عمدتا باید از توکن POLS و ETH استفاده کرد. 

Dao Maker

دائومیکر نیز یکی دیگر از پلتفرم‌های IDO فعال در حوزه رمز ارزهاست. توکن‌های عرضه شده در این پلتفرم در میان سایر پلتفرم‌های IDO بیشترین سودآوری را به ارمغان آورده‌اند؛ میزان سودآوری این توکن‌ها به  طور میانگین ۱۱.۵ برابر بوده است. برای مشارکت در عرضه اولیه این پلتفرم عمدتا باید از کوین اتر یا توکن‌های شبکه بایننس اسمارت چین استفاده کرد.

BSCpad

این شبکه به عنوان اولین پلتفرم IDO در شبکه بایننس اسمارت چین شناخته می‌شود. بسیاری از توکن‌های عرضه شده در شبکه بایننس اسمارت چین از این پلتفرم استفاده می‌کنند. میزان سودآوری این پروژه‌ها به صورت میانگین ۷ برابر بوده است. برای شرکت در عرضه اولیه‌های این شبکه عمدتا باید از توکن BUSD استفاده کرد.

آیا شرکت در IDOها نیاز به احراز هویت دارد؟

آیا شرکت در IDOها نیاز به احراز هویت دارد؟

تقریبا تمام پروژه‌هایی که قصد دارند توکن خود را به روش IDO منتشر کنند، از قبل شرایطی را تعیین کرده و واجدین شرایط را در لیستی موسوم به وایت‌لیست (Whitelist) معرفی می‌کنند. از جمله شرایط قرارگیری در این وایت لیست، احراز هویت است. البته برخی از پروژه‌ها چنین الزامی نداشته و برنامه‌ای برای احراز هویت خریداران توکن خود ندارند. در نتیجه جواب واحدی برای این سوال وجود ندارد؛ برای شرکت در عرضه اولیه برخی از پروژه‌ها احراز هویت اجباری است و برای برخی اینطور نیست.

اما پلتفرم‌های IDO محدودیت دیگری دارند که این مورد تقریبا در تمامی آن‌ها وجود دارد. شما برای شرکت در IDO، باید توکن آن پلتفرم را خریداری کنید. بخش قابل توجهی از توکن جدید، در استخری که با توکن پلتفرم IDO جفت ارز شده، عرضه می‌شود. برای مثال، اگر توکن X بخواهد در پلتفرم پولکاستارتر عرضه اولیه شود، دو استخر X/POLS و X/ETH برای آن ایجاد خواهد شد و بخش قابل توجهی از توکن X به مشارکت کنندگان در استخر POLS اهدا می‌شود. در نتیجه برای مشارکت در بسیاری از IDOها شما باید هولدر توکن ارائه دهنده آن IDO باشید. 

مزایا و معایب IDO چیست؟

در این بخش مزایا و معایب روش IDO را عنوان می‌کنیم. به هر حال تمامی روش‌های عرضه اولیه، محاسن و معایبی دارند و IDO آخرین روش برای عرضه اولیه توکن‌ها در حوزه رمز ارزها نیست. 

  • مزایا:
  • کارمزد عرضه اولیه در صرافی‌های غیرمتمرکز عمدتا پایین‌تر از صرافی‌های متمرکز است.
  • توکن‌ها آزادانه می‌توانند در صرافی‌های مختلف لیست شده و محدودیتی از این جهت برای آن‌ها وجود ندارد.
  • توکن‌های برای لیست شدن در دکس‌های ارائه دهنده IDO نیازی به دریافت مجوز از نهادی ندارند.
  • در این روش، ایجاد استخرهای نقدینگی بسیار راحت‌تر است. چون عملا همزمان با خریداری توکن، استخرهای جفت ارز آن نیز ایجاد خواهد شد. 
  • افراد آزادانه و صرفا با داشتن یک کیف پول ارز دیجیتال می‌توانند در عرضه اولیه‌ها شرکت کنند.
  • معایب:
  • هیچ مکانیزمی برای نظارت بر پروژه‌ها نیست و همانند ICOها احتمال کلاهبرداری بودن پروژه‌ها وجود دارد.
  • برای پروژه‌هایی که قصد فروش توکن خود را دارند، این روش جذب سرمایه کمتری در مقایسه با IEO دارد. 
  • دستکاری قیمت توکن‌ها در این روش بسیار محتمل است. در روش IEO عمق بازار بسیار افزایش یافته و به راحتی نمی‌توان قیمت آن را دستکاری کرد.
  • وجود وایت لیست و نیاز به احراز هویت، حریم خصوصی افراد را زیر سوال برده و در طرف مقابل، جامعه هدف پروژه‌ها را محدودتر خواهد کرد. 

راهنمای انتخاب پلتفرم IDO

عموما توکن‌هایی که به صورت IDO عرضه می‌شوند، سود بسیاری بالایی را برای سرمایه‌گذاران خود به ارمغان می‌آورند. به همین دلیل بسیاری از افراد و تریدرها تمایل دارند تا در این عرضه اولیه‌ها شرکت کنند. برای شرکت در این عرضه اولیه شما باید چند پلتفرم IDO را شناسایی کرده و به طور منظم آن را رصد کنید. به محض ارائه طرح عرضه اولیه برای یک توکن، شرایط شرکت در آن را مطالعه کرده و در صورت تامین شرایط مورد نیاز، در آن IDO شرکت کنید. برای شرکت در عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز باید موارد زیر را مدنظر قرار دهید:

  • حساب توییتری: بیشتر پروژه‌های از شما می‌خواهند تا حساب رسمی آن‌ها در توییتر را دنبال کنید، در نتیجه شما باید یک حساب توییتری داشته باشید.

  • تلگرام: از دیگر شرایط شرکت در IDOها عضو شدن در کانال و گروه تلگرامی پروژه است.

  • احراز هویت: همه پروژه‌ها در زمان ارائه شرایط قرارگیری در وایت لیست IDO، اجباری بودن احراز هویت را ذکر می‌کنند. اگر احراز هویت برای این عرضه اولیه اجباری باشد، عملا ما ایرانیان نمی‌توانیم در آن‌ها شرکت کنیم. البته اگر دوست و اقوام شما از کشور مهاجرت کرده باشند، می‌توانید با استفاده از اطلاعات هویتی آن‌ها احراز هویت کنید. اما در هر صورت، پیش از انجام هر کاری، نیاز یا عدم نیاز به احراز هویت برای شرکت در عرضه اولیه‌ها را بررسی کنید.

  • خریداری توکن پلتفرم ارائه‌دهنده IDO: همانطور که در بالا اشاره شد، شما برای مشارکت در IDOها یا مجبورید و یا بهتر است توکن پلتفرم ارائه دهنده IDO را خریداری کرده و با آن در IDO شرکت کنید. در نتیجه بهتر است در زمان انتخاب پلتفرم عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز، ابعاد اقتصادی توکن آن را نیز بررسی کنید.
  • بازگشت سرمایه IDOهای پیش را چک کنید: این نکته بسیار مهمی در زمان شرکت در IDOهاست. گاهی شما به هدف خریداری یک توکن خاص در IDO شرکت می‌کنید و هدف سرمایه‌گذاری بلندمدت دارید و از پیش ابعاد اقتصادی آن پروژه و توکن را بررسی کرده‌اید. اما گاهی شما صرفا برای بهره‌مند شدن از پامپ قیمتی توکن‌ها پس از عرضه اولیه آن را خریداری کرده‌اید. در صورتی که شما جزو دسته دوم قرار دارید، بهتر است بازگشت سرمایه توکن‌هایی که قبلا عرضه شده‌اند را چک کنید. برای اینکار از این سایت استفاده کنید. پولکاستارتر و دائومیکر جزو پلتفرم‌های سودآور در میان سایر پلتفرم‌های IDO هستند.

  • مراقب کلاهبرداری‌ها باشید: شما برای شرکت در تمامی عرضه اولیه‌ها باید کوین اتر، BUSD یا BNB خود را به پروژه داده و در ازای آن توکن آن‌ها را بخرید. در صورت کلاهبرداری بودن پروژه‌ها، شما اتر با ارزش خود را در ازای خرید توکنی بی ارزش خرج کرده‌اید. در نتیجه همواره پیش از شرکت در عرضه اولیه، کمی در مورد پروژه و اهداف آن مطالعه کنید.

پرسش و پاسخ

پرسش و پاسخ پورتفولیو ارز دیجیتال

  • IDO‌ مخفف چیست؟

IDO مخفف Initial Dex Offering و به معنی عرضه اولیه توکن در صرافی‌های غیرمتمرکز است.

  • آیا ایرانی‌ها می‌توانند در IDOها شرکت کنند؟

شرکت در بسیاری از IDOها نیاز به احراز هویت داشته و از این نظر ما ایرانیان انتخاب زیادی نداریم.

  • آیا شرکت در IDOها توصیه می‌شود؟

تعداد توکن‌هایی که به روش IDO عرضه اولیه می‌شوند بسیار زیاد است. این پروژه‌ها عموما سودآوری بسیار بالایی دارند و با هدف خرید در IDO و فروش بلافاصله پس از لیست شدن در صرافی، توجیه اقتصادی دارند. با این حال، تمام توکن‌ها بازگشت سرمایه بالا نداشته و ممکن است در برخی از توکن‌ها، حتی زیان کنید. همچنین باید مراقب پروژه‌های کلاهبرداری باشید. با توجه به این نکات، شرکت در IDOها راه خوبی برای کسب درآمد از این بازار است.

سخن پایانی

عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز یا Initial DEX Offering یکی از جدیدترین روش‌های تامین سرمایه برای پروژه‌های حوزه دیفای و صنعت ارزهای دیجیتال است. ما در این مقاله ضمن معرفی این روش، نحوه کار IDOها و برخی از مشهورترین پلتفرم‌های ارائه دهنده IDO را نشان دادیم. هرچند بسیاری از توکن‌هایی که به این روش عرضه شده‌اند، سودآوری بسیار بالایی داشتند با این حال، همواره مراقب کلاهبرداری‌ها و پروژه‌هایی که صرفا به هدف سوءاستفاده از هیجان ایجاد شده در بازار توکن‌های خود را میان مردم عرضه می‌کنند، باشید. 



منبع
defiprimecrypto-current

نوشته های مشابه

4 دیدگاه
جدید ترین
قدیمی ترین محبوب ترین
Inline Feedbacks
View all comments
دکمه بازگشت به بالا