سال ۲۰۲۵ برای بیت کوین با یک سیگنال غیرمنتظره به پایان رسید؛ قیمت BTC، در نخستین سال پس از هاوینگ، پایینتر از ابتدای سال بسته شد. این اتفاق برای بسیاری از فعالان بازار، نه صرفاً یک افت قیمتی، بلکه نشانهای از ترک برداشتن یکی از قدیمیترین چارچوبهای تحلیلی بازار کریپتو بود: چرخه چهارساله بیت کوین.
به گزارش میهن بلاکچین، برای بیش از یک دهه، هاوینگها بهعنوان ستون فقرات روایتهای صعودی بیت کوین عمل کردهاند؛ اما دادههای امسال و اختلاف نظرهای فزاینده میان تحلیلگران و مدیران صنعت کریپتو، این پرسش را جدیتر از همیشه مطرح کردهاند که آیا بازار وارد مرحلهای جدید شده است یا صرفاً با نسخهای متفاوت از همان چرخه قدیمی روبهرو هستیم.
بیت کوین و شکستن یک الگوی تاریخی
بیت کوین سال ۲۰۲۵ را پایینتر از نقطه شروع خود به پایان رساند؛ این رخداد برای نخستینبار در سال پس از هاوینگ اتفاق میافتد. هاوینگ بیت کوین هر چهار سال یکبار پاداش استخراج بلاکها را نصف میکند و در آخر این فرآیند به کاهش ورود کوینهای جدید به بازار و محدودتر شدن عرضه منجر میشود.
در چرخههای پیشین، این کاهش عرضه معمولاً به یک دوره انباشت، سپس یک بازار صعودی قدرتمند و در نهایت، اصلاح شدید و ورود به بازار خرسی چندساله ختم میشد. پس از هاوینگ سال ۲۰۱۲، بیت کوین در سال بعد به اوج تاریخی جدیدی رسید. همین الگو در چرخههای ۲۰۱۶ و ۲۰۲۰ نیز، با تفاوتهایی در شدت و زمانبندی تکرار شد و به شکلگیری مفهوم «چرخه چهارساله» انجامید.
اما اینبار، مسیر متفاوت بود. با وجود آنکه آخرین هاوینگ در آوریل ۲۰۲۴ انجام شد، بیت کوین در پایان ۲۰۲۵ نهتنها وارد یک فاز صعودی پایدار نشد، بلکه بیش از ۳۰٪ پایینتر از سقف تاریخی خود سال را به پایان رساند.
دادهها چه میگویند؟ از اوج تاریخی تا پایان سال
بر اساس دادههای CoinGecko، بیت کوین در تاریخ ۶ اکتبر ۲۰۲۵ به بالاترین قیمت تاریخی خود، در حدود ۱۲۶,۰۸۰ دلار رسید. با این حال، این اوج دوام نیاورد و قیمت در ادامه سال وارد روندی اصلاحی شد که در نهایت، بازده سالانه را منفی کرد.
این عملکرد، بهطور مستقیم یکی از کاربردیترین ابزارهای تحلیلی بازار کریپتو را زیر سؤال برد که سالها برای پیشبینی رفتار کلان بازار و زمانبندی ورود و خروج سرمایه استفاده میشد. چرخه چهارساله برای بسیاری از معاملهگران، چیزی فراتر از یک الگو بود و شمایل نوعی نقشه راه را تداعی میکرد.
اما حالا دیگر این نقشه اعتبار سابق را ندارد؛ یا دستکم، به گفته برخی تحلیلگران، باید بهطور اساسی بازتعریف شود.
آیا چرخه چهارساله رسماً مرده است؟
ویوک سن (Vivek Sen)، بنیانگذار شرکت Bitgrow Lab، در شبکه اجتماعی X اعلام کرد که پایان منفی سال ۲۰۲۵ برای بیت کوین نشان میدهد چرخه چهارساله «رسماً مرده است». از نگاه او، دادههای قیمتی دیگر با منطق کلاسیک هاوینگ همخوانی ندارند.
آرماندو پانتوخا (Armando Pantoja)، سرمایهگذار بازار کریپتو، نیز دیدگاهی مشابه دارد، اما ریشه تغییر را نه در خود بیت کوین، بلکه در ترکیب بازیگران بازار میبیند. به گفته او، بازار امروز دیگر شبیه سالهای ۲۰۱۶ یا ۲۰۲۰ نیست؛ ورود ETFها، نهادهای مالی بزرگ و شرکتهایی که BTC را به ترازنامه خود اضافه کردهاند، رفتار بازار را بهکلی تغییر داده است.
پانتوخا معتقد است بیت کوین امروز بیشتر به متغیرهای کلان اقتصادی واکنش نشان میدهد؛ عواملی مانند نقدینگی جهانی، نرخ بهره، مقررات و حتی رویدادهای ژئوپلیتیک، بیش از یک تقویم از هاوینگ بر قیمت اثر میگذارند.
با این حال، او تأکید میکند که هاوینگ همچنان در تصویر بزرگتر اهمیت دارد، اما دیگر محرک خودکار و قابلاتکای قیمت نیست؛ زیرا بخش بزرگی از عرضه قفل شده و ماینرها نیز به ابزارهای مالی متنوعتری برای تأمین نقدینگی دسترسی دارند.
اجماع وجود ندارد؛ اختلاف نظر در بالاترین سطوح صنعت کریپتو
دیدگاه «پایان چرخه چهارساله» تنها به تحلیلگران مستقل محدود نیست. چهرههایی مانند کتی وود (Cathie Wood)، مدیرعامل ARK Invest، آرتور هیز (Arthur Hayes)، همبنیانگذار BitMEX و همچنین مت هوگان (Matt Hougan) و هانتر هورسلی (Hunter Horsley) از Bitwise، در طول سال ۲۰۲۵ بارها اعلام کردهاند که بازار دیگر بر اساس الگوهای قدیمی حرکت نمیکند.
در مقابل، همه با این نظر موافق نیستند. مارکوس تیلن (Markus Thielen)، رئیس بخش تحقیقات شرکت 10x Research، در گفتوگویی در دسامبر ۲۰۲۵ گفت که این چرخه هنوز زنده است، اما شکل آن تغییر کرده است. از نگاه او، محرک اصلی دیگر صرفاً کاهش برنامهریزیشده عرضه نیست، بلکه مجموعهای پیچیده از عوامل ساختاری و کلان اقتصادی جهت حرکت بازار را تعیین میکنند.
در مجموع بهنظر میرسد دوره ساختارهای ساده بازار بیت کوین به پایان رسیده است. چرخه چهارساله، اگر هم کاملاً از میان نرفته باشد، دیگر نمیتواند بهتنهایی نقش قطبنمای بازار را بازی کند و این، شاید مهمترین تغییری باشد که بیت کوین در سال ۲۰۲۵ به سرمایهگذاران خود تحمیل کرده است.
