در سال‌های ابتدایی بیت کوین، کاربران می‌توانستند با کامپیوترهای خانگی این ارز دیجیتال را استخراج کنند و در ازای تأیید تراکنش‌ها پاداش بگیرند. حالا پس از نزدیک به دو دهه، برخی شرکت‌ها تلاش می‌کنند با ارائه خدمات استخراج اشتراکی و تجهیزات آماده، کاربران عادی را دوباره به این بازار برگردانند؛ اما رقابت شدید و هزینه‌های بالا همچنان سودآوری این فعالیت را با چالش مواجه کرده است.
به گزارش میهن بلاکچین، همزمان با روی آوردن برخی شرکت‌های بزرگ استخراج به راه‌اندازی مراکز داده هوش مصنوعی، این تصور شکل گرفته که کاهش فعالیت ماینرهای صنعتی می‌تواند فرصت تازه‌ای برای استخراج‌کنندگان کوچک ایجاد کند. بااین‌حال، هش‌ریت شبکه بیت کوین تغییر چشمگیری نداشته و کارشناسان هشدار می‌دهند که استخراج همچنان به سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی نیاز دارد و بازگشت هزینه خرید تجهیزات ممکن است سال‌ها طول بکشد.
آیا استخراج بیت کوین برای کاربران عادی آسان‌تر شده؟
ایوو جورجیف (Ivo Georgiev)، مدیرعامل شرکت کیف پول ارز دیجیتال امبیر (Ambire) که در سال ۲۰۱۱ و دوران دبیرستان بیت کوین استخراج می‌کرد در این رابطه می‌گوید:
هنوز هم کسب درآمد از استخراج برای افراد عادی دشوار است و قرار نیست این کار آسان‌تر شود.
در سال‌های گذشته، استخراج بیت کوین به صنعتی تخصصی تبدیل شده است. شرکت‌های بزرگ با هزاران دستگاه، سیستم‌های خنک‌کننده اختصاصی و قراردادهای تأمین برق ارزان، بخش عمده قدرت پردازشی شبکه را در اختیار گرفته‌اند. به همین دلیل، کاربرانی که قصد ورود به این حوزه را دارند، معمولاً به‌جای راه‌اندازی یک مزرعه استخراج شخصی، سراغ شرکت‌هایی می‌روند که امکان استفاده از تجهیزات و زیرساخت‌های آماده را فراهم می‌کنند.
از طرف دیگر، تغییر مسیر برخی شرکت‌های بزرگ استخراج به سمت هوش مصنوعی این امید را ایجاد کرده که با کاهش رقابت در شبکه، استخراج برای کاربران کوچک سودآورتر شود. اما هنوز مشخص نیست تجهیزات این شرکت‌ها واقعاً از چرخه استخراج بیت کوین خارج می‌شوند یا صرفاً به دست ماینرهای دیگری می‌رسند. مارک زالان (Mark Zalan)، مدیرعامل گوماینینگ (GoMining) نیز می‌گوید فروش تجهیزات به سایر استخراج‌کنندگان لزوماً از رقابت بر سر پاداش بلاک‌ها کم نمی‌کند.
داده‌های هش‌ریت ایندکس (Hashrate Index) نیز نشان می‌دهد قدرت پردازشی شبکه هنوز کاهش محسوسی نداشته است. نرخ هش بیت کوین اخیراً به حدود ۱.۰۹ زتاهش بر ثانیه رسیده؛ در حالی که این رقم یک سال قبل حدود ۱.۱۳ زتاهش بود و طی دو ماه گذشته دوباره روندی افزایشی داشته است.
هزینه استخراج چقدر است و بازگشت سرمایه چه مدت طول می‌کشد؟
شرکت سزمَینینگ (Sazmining) به‌تازگی فروش بردهای استخراج بیت کوین را آغاز کرده که شرکت بلاک (Block) متعلق به جک دورسی طراحی کرده است. هر برد ۴٬۱۸۷ دلار قیمت دارد و خریداران باید ماهانه ۱۵۳ دلار هم برای برق و نگهداری آن بپردازند. سزمَینینگ علاوه بر این هزینه‌ها، ۱۵ درصد از بیت کوین استخراج‌شده را به‌عنوان کارمزد مدیریت دریافت می‌کند.
این شرکت تاکنون نزدیک به ۵۰ سفارش برای این تجهیزات دریافت کرده که حدود نیمی از آن‌ها از سوی افرادی بوده که پیش از این تجربه استخراج بیت کوین نداشته‌اند. سزمَینینگ که نزدیک به ۵۰۰ مشتری و حدود ۴ هزار دستگاه استخراج دارد، پیش‌بینی می‌کند هزینه تولید بیت کوین با این بردها در طول عمر مفید حداقل سه‌ساله آن‌ها، دست‌کم ۲۰ درصد کمتر از خرید همان مقدار بیت کوین از صرافی باشد! البته این شرکت تأکید می‌کند که بازدهی این سرمایه‌گذاری تضمین‌شده نیست.
اما اعداد و ارقام نشان می‌دهند بازگشت سرمایه اولیه به این سادگی‌ها نیست. طبق برآورد سزمَینینگ، هر برد سالانه حدود ۰.۰۳۵ بیت کوین استخراج می‌کند. با فرض قیمت ۸۳ هزار دلاری برای هر بیت کوین، ارزش این میزان استخراج به حدود ۲٬۹۰۵ دلار در سال می‌رسد. از این مبلغ باید ۱٬۸۳۶ دلار هزینه سالانه برق و نگهداری و ۱۵ درصد کارمزد مدیریت شرکت را کسر کرد. در نهایت، حدود ۶۳۳ دلار در سال برای جبران هزینه اولیه خرید دستگاه باقی می‌ماند.
با این حساب، بیش از شش سال طول می‌کشد تا هزینه اولیه ۴٬۱۸۷ دلاری دستگاه جبران شود؛ آن هم با این فرض که قیمت بیت کوین، میزان استخراج و هزینه‌های جاری در تمام این مدت ثابت بمانند. هاوینگ بعدی نیز پاداش استخراج هر بلاک را به ۱.۵۶۲۵ بیت کوین کاهش می‌دهد و می‌تواند زمان بازگشت سرمایه را طولانی‌تر کند.
مارک زالان (Mark Zalan)، مدیرعامل گوماینینگ (GoMining)، در همین رابطه می‌گوید دریافت منظم بیت کوین از دستگاه استخراج با جبران کامل هزینه خرید آن تفاوت دارد. به عبارت دیگر، اینکه یک دستگاه به‌طور مرتب بیت کوین تولید کند، لزوماً به معنای سودآور بودن سرمایه‌گذاری نیست.
جولی دو (Jolie Du)، مدیر عملیات کوماینینگ (KuMining)، نیز با اشاره به تأثیر هزینه برق بر سودآوری استخراج، می‌گوید یک دستگاه S23 XP Hyd در صورت رایگان بودن برق، حدود ۲۳ ماه و با تعرفه هر کیلووات‌ساعت ۴ سنت، حدود ۲۹ ماه زمان نیاز دارد تا هزینه خریدش جبران شود. البته این برآورد هنوز سایر هزینه‌ها را در نظر نمی‌گیرد. به گفته او، درآمد روزانه دستگاه به‌تنهایی معیار کافی برای ارزیابی سودآوری استخراج نیست.
در مجموع، حرکت شرکت‌های بزرگ استخراج به سمت هوش مصنوعی هنوز به معنای فراهم شدن فرصت آسان‌تر و سودآورتر برای کاربران عادی نیست. هش ریت شبکه همچنان در سطح بالایی قرار دارد و حتی اگر بخشی از تجهیزات از چرخه استخراج خارج شوند، فروش آن‌ها به ماینرهای دیگر می‌تواند مانع کاهش رقابت شود. از طرف دیگر، هزینه خرید دستگاه، برق و هاوینگ بعدی همچنان موانع جدی پیش روی استخراج‌کنندگان کوچک هستند. بنابراین، بازگشت کاربران عادی به استخراج بیت کوین ممکن است، اما فعلاً نمی‌توان آن را راهی ساده یا کم‌هزینه برای کسب سود دانست.
