بازار ارزهای دیجیتال با ورود به سال ۲۰۲۶، وارد مرحلهای کاملاً تازه از بلوغ ساختاری شده است؛ مرحلهای که در آن دیگر فقط رشد قیمتها اهمیت ندارد، بلکه نحوه توزیع نقدینگی، کیفیت اجرای معاملات و میزان آمادگی زیرساختها برای پذیرش سرمایه نهادی، به عوامل تعیینکننده تبدیل شدهاند. فعالان بازار میگویند تمرکز نقدینگی روی تعداد محدودتری از پلتفرمها، یکی از مهمترین تغییراتی است که سال آینده چهره بازار کریپتو را دگرگون خواهد کرد.
به گزارش میهن بلاکچین، همزمان با سفتوسختتر شدن چارچوبهای نظارتی در اروپا، آسیا و آمریکا و افزایش حضور موسسات مالی بزرگ، این سوال جدیتر از همیشه مطرح است: آیا زیرساختهای فعلی بازار ارز دیجیتال توان پاسخگویی به استانداردهای معاملاتی در سطح نهادی را دارند یا بحرانهایی مشابه شوک نقدینگی ماه اکتبر دوباره تکرار خواهند شد؟ در این مطلب از میهن بلاکچین به این سوال پاسخ میدهیم.
تمرکز نقدینگی؛ چالش بزرگ بازار کریپتو در ۲۰۲۶
بر اساس دیدگاه فعالان بازار، سال ۲۰۲۶ احتمالاً سالی خواهد بود که نقدینگی در بازار ارزهای دیجیتال بهجای پراکندگی گسترده، روی تعداد محدودتری از پلتفرمها متمرکز میشود. دلیل اصلی این تغییر، همراستایی تدریجی نوآوری، قانونگذاری و زیرساختهای بازار است؛ فرآیندی که نحوه انجام معاملات را بهصورت بنیادین تغییر میدهد.
شرکت «اوروس» (Auros)، فعال در حوزه معاملات الگوریتمی و بازارگردانی، در گزارش سالانه ۲۰۲۵ خود تاکید کرده است که اگرچه دیفای همچنان در حال رشد است، اما حفظ این روند بدون ارتقای اساسی در سازوکار نقدینگی ممکن نخواهد بود. این شرکت میگوید ادامه رشد ارزش کل قفلشده (TVL) در دیفای، نیازمند جهش جدی در بهرهوری آنچین در سال ۲۰۲۶ است.
این شرکت به صراحت اعلام کرده:
با وجود تمام نوسانات، ارزش کل قفلشده در دیفای بهطور پیوسته در حال افزایش است، اما حفظ این روند در سال ۲۰۲۶ مستلزم یک جهش ساختاری در کارایی آنچین خواهد بود.
این شرکت بر ضرورت تعمیق نقدینگی در پلتفرمهای کلیدی دیفای، کاهش اسپردها و بهبود کیفیت اجرای سفارشها تاکید دارد.
اسبی سِکِر (SB Seker)، مدیر منطقه آسیا-اقیانوسیه در صرافی بایننس، نیز دیدگاهی مشابه دارد. او در این باره میگوید:
نوآوری، مقررات و زیرساختهای بازار بهطور گستردهای در حال همراستا شدن هستند و همین موضوع، پویایی بازارهای جهانی را بازتعریف میکند.
به گفته سکر، سال ۲۰۲۶ محک جدی بازار خواهد بود تا مشخص شود آیا اکوسیستم کریپتو میتواند استانداردهای اجرای معاملات در سطح نهادی را پشتیبانی کند یا نه. این موضوع بهویژه از آن جهت اهمیت دارد که بازار باید بتواند نوسانات شدید را بدون فروپاشی زیرساختی جذب کند؛ ضعفی که در بحران نقدینگی ماه اکتبر بهوضوح دیده شد.
در آن مقطع، بیش از ۱۹ میلیارد دلار از پوزیشنهای اهرمی معاملهگران در کمتر از ۲۴ ساعت لیکویید شد و عمق دفتر سفارشها در بسیاری از پلتفرمهای بزرگ تقریباً از بین رفت. اتفاقی که نشان داد بازار هنوز در برابر شوکهای ناگهانی آسیبپذیر است.
موضوع فقط جذب نوسان نیست؛ مسئله مهمتر این است که چارچوبهای نظارتی جدید تا چه اندازه میتوانند به بهبود عملیاتی واقعی منجر شوند. اینکه صرافیها و پلتفرمها چگونه ریسک را مدیریت میکنند، نقدینگی را حفظ میکنند و مانع از شکلگیری فروپاشیهای زنجیرهای میشوند، برای سرمایه نهادی حیاتی است؛ چرا که خزانههای سازمانی اساساً تحمل چنین شکنندگیهایی را ندارند.
سال ۲۰۲۶ قرار است این واقعیت را روشن کند که آیا مقررات صرفاً روی کاغذ باقی میمانند یا واقعاً به ارتقای کیفیت عملکرد بازار منجر خواهند شد.
همراستایی قوانین؛ از اروپا تا آسیا
در اروپا، چارچوب قانونی میکا (MiCA) از دسامبر ۲۰۲۴ اجرایی شده و شرکتهای فعال در حوزه کریپتو موظف شدهاند تا پایان دورههای انتقالی که تا اواسط ۲۰۲۶ ادامه دارد، مجوزهای اتحادیه اروپا را دریافت کرده و الزامات سختگیرانهتری در حوزه امنیت، شفافیت و حمایت از مصرفکننده را رعایت کنند.
در آسیا نیز روند مشابهی در جریان است. هنگکنگ در آگوست گذشته چارچوب صدور مجوز برای استیبل کوینها را تصویب کرده و انتظار میرود اولین مجوزها در اوایل ۲۰۲۶ صادر شوند. ژاپن هم در حال حرکت بهسوی طبقهبندی مجدد رمزارزهای بزرگ بهعنوان محصولات مالی است؛ اقدامی که با اعمال مالیات ثابت ۲۰ درصدی از سال ۲۰۲۶ همراه خواهد بود.
مشیر احمد (Musheer Ahmed)، بنیانگذار و مدیرعامل فیناستپ آسیا (Finstep Asia)، در این باره میگوید:
اگر ۲۰۲۵ سال تثبیت قوانین داراییهای مجازی بود، ۲۰۲۶ سالی است که همه چیز وارد فاز اجرایی میشود.
وی معتقد است که پس از تصویب قوانین مهمی مانند قانون جینیس (Genius Act) در سال گذشته، انتظار میرود مرحله بعدی قانونگذاریها فراتر از صدور مجوز و تعریف فعالیتهای مجاز باشد. به گفته احمد، بازار شاهد نوعی «واگرایی فعالیتها» خواهد بود؛ بخشی که به کاربران طرفدار مدلهای کاملاً غیرمتمرکز خدمات میدهد و بخشی دیگر که تحت نظارت سختگیرانه نهادهای بینالمللی فعالیت میکند.
او همچنین تأکید میکند که برای ورود جدیتر مالی سنتی به حوزه داراییهای دیجیتال، وجود حاکمیت قوی و ساختار بازار شفاف کاملاً ضروری است. بهویژه در حوزههایی مانند اوراق بهادار توکنیزهشده، باید قوانین روشنی وجود داشته باشد تا شکاف میان سیستم مالی سنتی و بلاکچین پر شود.
در آمریکا نیز تحرکات مهمی در جریان است. قوانین مربوط به ساختار بازار ارز دیجیتال به نقطه حساسی نزدیک شدهاند و طبق گزارش کریپتو امریکا (Crypto America)، کمیته بانکی سنا قرار است در تاریخ ۱۵ ژانویه این لایحه را بررسی کند؛ اقدامی که میتواند مسیر را برای رأیگیری نهایی هموار کند.
این لایحه که تابستان گذشته با حمایت دوحزبی از مجلس نمایندگان عبور کرده، نخستین چارچوب جامع فدرال برای تعیین مرز اختیارات کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) و کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) خواهد بود.
با این حال، تنشها همچنان پابرجاست. سناتور کوری بوکر (Cory Booker) پیشتر در گفتوگویی اعلام کرده که به تضمینهای کاخ سفید درباره انتصاب دموکراتها در نهادهای نظارتی مالی اعتماد ندارد و این موضوع را «نگرانی عمیق» توصیف کرده است.
آیا زیرساخت آماده است؟
در نهایت اما سوال اصلی این است که آیا زیرساختهای بازار میتوانند بهاندازه کافی سریع تکامل پیدا کنند تا پاسخگوی تقاضای رو به رشد نهادی در حوزه داراییهای توکنیزهشده، استیبل کوینها و جریانهای مرتبط با ETF باشند یا نه.
سرمایه نهادی بهدنبال بازاری است که در زمان فشار و نوسان، دچار فروپاشی نشود. اگر بازار کریپتو نتواند این سطح از پایداری را فراهم کند، حتی جذابترین فرصتهای سرمایهگذاری هم ممکن است از سوی موسسات نادیده گرفته شوند.
