بانک معتبر جیپیمورگان (JPMorgan)، یکی از سنتیترین محصولات والاستریت را روی بلاکچین اتریوم آورده است؛ این صندوق از جنس بازار پول است، وعده نوآوری اغراقآمیز نمیدهد و ریسکپذیری غیرمعمولی نیاز ندارد، اما همچنان میتواند معنای «نقدینگی» را در بازارهای نهادی بازتعریف کند.
به گزارش میهن بلاکچین، راهاندازی صندوق My OnChain Net Yield Fund با نماد MONY، بیش از آنکه یک آزمایش تکنولوژیک باشد، نشاندهنده تغییر ساختاری نگاه بانکهای بزرگی مانند جیپیمورگان به بلاکچینهای عمومی است که اگر تثبیت شود، میتواند پل میان بازارهای سنتی پول و زیرساختهای آنچین را محکمتر از همیشه بسازد.
صندوق کاملاً سنتی جیپیمورگان روی بلاکچین اتریوم
شرکت مدیریت دارایی جیپیمورگان در تاریخ ۱۵ دسامبر (۲۴ آذر) صندوق بازار پول توکنیزهشده خود با نام MONY را راهاندازی کرد. این صندوق بر بستر پلتفرم داراییهای دیجیتال کاینکسیس (Kinexys) اجرا میشود و سرمایهگذاران واجد شرایط نیز از طریق پلتفرم مورگان مانی (Morgan Money) به آن دسترسی دارند. مالکیت واحدهای صندوق نه بهصورت سنتی، بلکه در قالب توکنهایی روی بلاکچین اتریوم مستقیماً به آدرس آنچین سرمایهگذار منتقل میشود.
اهمیت این موضوع زمانی برجسته میشود که بدانیم صندوقهای بازار پول یکی از محافظهکارانهترین ابزارهای مالی هستند که مؤسسات برای هولدینگ کوتاهمدت نقدینگی از آنها استفاده میکنند. این صندوقها معمولاً بر پایه داراییهای کمریسک، نقدشونده و با بازدهی باثبات طراحی میشوند و MONY دقیقاً همین الگو را دنبال میکند.
پرتفوی صندوق جیپیمورگان از اوراق خزانهداری آمریکا و معاملات ریپو (Repo) با وثیقه کامل اوراق خزانه تشکیل شده است. سرمایهگذاران از بازسرمایهگذاری روزانه سود بهرهمند میشوند و امکان ورود و خروج سرمایه با پول نقد یا استیبل کوینها برای آنها فراهم است. جیپیمورگان همچنین اعلام کرد که در مرحله نخست، این صندوق را با سرمایه داخلی خود راهاندازی کرده و سپس بهتدریج آن را در دسترس طیف گستردهتری از سرمایهگذاران واجد شرایط قرار میدهد.
صندوق MONY دقیقاً چیست و چگونه کار میکند؟
صندوق MONY در عمل یک فاند بازار پول کلاسیک است که «تحویل» آن بهجای سیستمهای سنتی، روی بلاکچین انجام میشود. سرمایهگذار با خرید واحدهای صندوق، در سبدی از اوراق خزانهداری آمریکا و ریپوهای کاملاً وثیقهشده شریک میشود، اما مالکیت او بهصورت یک توکن روی شبکه اتریوم ثبت و نگهداری میشود.
این ساختار بر دو ستون اصلی تکیه دارد. مورگان مانی نقش درگاه کاربری را ایفا میکند و سرمایهگذاران واجد شرایط میتوانند در آن اشتراک بخرند، واحدها را بازخرید کنند و پوزیشنهای خود را مدیریت کنند. در لایه زیرین، کاینکسیس مسئول صدور، مدیریت و اعمال قوانین انتقال توکنهاست؛ این قوانین مشخص میکند چه کسی میتواند دارایی را نگه دارد، به چه کسی منتقل کند و در چه شرایطی بازخرید انجام شود.
ایده محوری این است که توکنیزاسیون شفافیت را افزایش دهد، امکان انتقال همتابههمتا را فراهم کند و در نهایت، این واحدها بتوانند در آینده بهعنوان وثیقه در بازارهای آنچین مورد استفاده قرار بگیرند؛ این مسیر تا چند سال پیش برای صندوقهای بازار پول تقریباً غیرقابل تصور بود.
چرا شبکه عمومی اتریوم اهمیت دارد؟
انتخاب شبکه عمومی اتریوم بهعنوان لایه تسویه، تصمیمی صرفاً فنی نیست. جیپیمورگان بهدنبال آن است که به اکوسیستمهایی متصل شود که طرفهای مقابلش همین حالا از آنها استفاده میکنند؛ از استیبل کوینها برای تسویه گرفته تا زیرساختهای حضانت، گزارشدهی، انطباق مقرراتی و ابزارهای تحلیلی.
اتریوم شبکهای است که بیشترین فعالیت نقدینگی کریپتو در آن متمرکز شده است. برآوردهای پلتفرم RWA.xyz نشان میدهد ارزش استیبل کوینها به حدود ۲۹۹ میلیارد دلار رسیده است؛ این داراییهای دیجیتال، پایه اصلی تسویه و مدیریت نقدینگی در محصولات توکنیزهشده هستند.
در کنار آن، ارزش اوراق خزانهداری توکنیزهشده حدود ۸.۹۶ میلیارد دلار برآورد میشود و یک صندوق بازار پول آنچین بهطور طبیعی در دل این فضا مینشیند.
از منظر دسترسی نیز تمرکز اهمیت دارد. دادههای RWA.xyz نشان میدهد حدود دو/سوم کل ارزش داراییهای دنیای واقعی (RWA) توکنیزهشده روی اتریوم قرار دارد. برای محصولی که باید میان نهادهای تأییدشده جابهجا شود، چنین تمرکزی یک مزیت عملیاتی جدی محسوب میشود.
بازده نقدی در بستر آنچین؛ رقابت در بازار صندوقهای توکنیزهشده شدت میگیرد
پرتفوی MONY همچنان محافظهکارانه باقی مانده، اما زمانی که بازده نقدی بهصورت آنچین ارائه میشود، کاربردهای جدیدی شکل میگیرد. دارایی که هم نقدشونده است و هم سود روزانه دارد، حالا میتواند در کنار استیبل کوینها و سایر داراییهای توکنیزهشده در یک چرخه ۲۴ ساعته مدیریت خزانه قرار بگیرد.
در چنین ساختاری، نقدینگی میتواند سریعتر جابهجا شود، بهعنوان وثیقه استفاده شود و با قوانین از پیش تعریفشده، هزینههای زمانی و عملیاتی کاهش یابد. جیپیمورگان بهطور مشخص به «کاربرد گستردهتر وثیقه» اشاره کرده است که معمولاً بیشترین اصطکاک را در سیستمهای مالی ایجاد میکند.
همزمان، بازارهای آنچینِ در حال رشد به داراییهای شبهنقدی نیاز دارند تا بین معاملات و تسویهها، سرمایه در آنها هولد شود. یک صندوق بازار پولِ سودده روی اتریوم میتواند دقیقاً همین نقش را ایفا کند.
صندوق MONY در حالی وارد بازاری میشود که بازیگران قدرتمندی در آن حضور دارند. بلکراک (BlackRock) با صندوق توکنیزهشده BUIDL از سال ۲۰۲۴ روی اتریوم فعال است و بهتدریج قابلیتهایی مانند پرداخت سود روزانه، انتقال همتابههمتا و اتصال به زیرساختهای وثیقه را توسعه داده است. فرانکلین تمپلتون (Franklin Templeton) نیز با صندوق آنچین خود و توکن BENJI که نماینده سهام FOBXX است، مسیر مشابهی را دنبال میکند.
در لایه زیرساخت، نامهایی مانند BNY Mellon و گلدمن ساکس (Goldman Sachs) در حال بررسی مدلهایی برای سادهسازی نقل و انتقال سهام صندوقهای بازار پول از طریق توکنیزاسیون هستند.
برآورد مؤسسه مککنزی (McKinsey) نشان میدهد ارزش داراییهای مالی توکنیزهشده (بدون احتساب کریپتو و استیبلکوینها) میتواند تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۲ تریلیون دلار برسد.
کاربرد عملی و محدودیتهای صندوق جیپیمورگان؛ گام بعدی چیست؟
صندوق MONY جیپیمورگان با وجود حضور روی بلاکچین عمومی، محصولی کاملاً قانونگذاریشده باقی میماند. این صندوق بهصورت عرضه خصوصی تحت مقررات Rule 506(c) ارائه شده و فقط برای سرمایهگذاران واجد شرایط در دسترس است. قوانین انتقال، احراز هویت و کنترل ریسک در قلب طراحی آن قرار دارند و همین موضوع مشخص میکند که توکنها چگونه و میان چه کسانی میتوانند جابهجا شوند.
راهاندازی روی شبکه اصلی اتریوم انجام شده، اما اقتصاد کارمزد و مقیاسپذیری میتواند در آینده مسیر استفاده از لایههای دوم را هم باز کند. آنچه اهمیت دارد، مشاهده الگوی استفاده واقعی از این دارایی در گذر زمان است.
سه نشانه مسیر آینده MONY را روشنتر میکند: نخست، اینکه آیا این توکنها واقعاً بهعنوان وثیقه در گردشهای آنچین مورد استفاده قرار میگیرند یا نه. دوم، اینکه آیا سایر بانکهای بزرگ سیستماتیک جهانی از جیپیمورگان پیروی کرده و به بلاکچینهای عمومی میآیند یا خیر. و سوم، اینکه نقش استیبل کوینها از مرحله ورود و خروج سرمایه فراتر رفته و به قلب انتقالات ثانویه و تسویهها نفوذ میکند یا نه.
اگر MONY از یک صندوق «بستهبندیشده» به بخشی از چرخه تسویه آنچین تبدیل شود، میتوان گفت نقدینگی نهادی، بیسروصدا، محافظهکارانه و دقیقاً به سبک جیپیمورگان، وارد عصر بلاکچین شده است.
