تحلیل بازار ارزهای دیجیتال ۲۰۲۵ و چشم انداز سال ۲۰۲۶

سال ۲۰۲۵ در تاریخ دارایی‌های دیجیتال به عنوان برهه‌ای ثبت شد که در آن «مشروعیت ساختاری» با «رکود قیمتی» گره خورد. در حالی که ویترین بازار با پذیرش نهادی گسترده و شفافیت نظارتی بی‌سابقه تزئین شده بود، لایه‌های درونی آن شاهد بازدهی‌های منفی و فروکش کردن هیجانات کاذب سال‌های گذشته بود. این تضاد آشکار، ۲۰۲۵ را به دورانی تبدیل کرد که در آن پیروزی‌های استراتژیک و زیرساختی بر سودهای کلان و کوتاه‌مدت پیشی گرفتند؛ سالی که در آن کریپتو از یک محیط سفته‌بازی صرف، به یک کلاس دارایی بالغ در بازارهای جهانی تبدیل شد.

در این مقاله از میهن بلاکچین، به بررسی دقیق فراز و فرودهای بازار در سال ۲۰۲۵، از تحلیل تأثیر سیاست‌های اقتصادی دولت جدید ایالات متحده و شوک‌های ناشی از تعرفه‌های تجاری گرفته تا بررسی تخصصی عملکرد بخش‌های مختلف نظیر استخراج، دیفای، ان‌اف‌تی‌ها و ظهور روندهای نوظهوری چون ایجنت‌های هوش مصنوعی می‌پردازیم. همچنین، نگاهی عمیق به موج ورود نهادهای مالی وال‌استریت و چارچوب‌های قانونی جدید نظیر MiCA خواهیم داشت تا تصویری جامع از وضعیت فعلی و چشم‌انداز پیش روی این صنعت در سال ۲۰۲۶ ارائه دهیم.

سالی سرشار از تضاد در بازار کریپتو

سال ۲۰۲۵ برای بازار ارزهای دیجیتال سالی سرشار از تضاد بود که تعریف ساده آن را دشوار می‌سازد. از یک سو، این صنعت سرانجام به دو آرزوی دیرینه خود یعنی پذیرش گسترده نهادی و شفافیت نظارتی دست یافت. از سوی دیگر، عملکرد قیمت‌ها در اکثر بخش‌ها ضعیف بود و نتوانست هیجانی مشابه موج میم کوین ها در سال ۲۰۲۴ ایجاد کند.

این تضاد در آمار کلان بازار به وضوح دیده می‌شود. ارزش کل بازار ارزهای دیجیتال به رکورد تاریخی ۴.۳ تریلیون دلار رسید، اما دارایی‌های کلیدی مانند بیت کوین (BTC) و اتریوم (ETH) به ترتیب با کاهش ۲.۵٪ و ۱۰٪ درصدی سال را به پایان رساندند. این احساسات متناقض، یعنی اخبار مثبت در کنار قیمت‌های منفی، در سراسر صنعت مشهود بود. در نهایت، سال ۲۰۲۵ را می‌توان «سال احساسات متناقض» نامید؛ در سال ۲۰۲۵ زیرساخت‌ها و مشروعیت صنعت تقویت شد، اما بازدهی مالی برای بسیاری از سرمایه‌گذاران دور از انتظار بود.

چشم‌انداز اقتصاد کلان و سیاسی

برای درک عملکرد بازار ارزهای دیجیتال در سال ۲۰۲۵، ابتدا باید به محیط اقتصاد کلان و سیاسی که صحنه را برای تحولات این سال آماده کرد، نگاهی بیندازیم. سیاست‌های دولت جدید ایالات متحده و رویدادهای اقتصادی جهانی، عواملی تعیین‌کننده بودند که مسیر بازار را چه در جهت رشد و چه در جهت رکود، هدایت کردند.

سال ۲۰۲۵ با روی کار آمدن «طرفدارترین دولت تاریخ برای کریپتو» در ایالات متحده آغاز شد. دولت ترامپ با انتصاب مقامات کلیدی که به مواضع مثبت خود در قبال دارایی‌های دیجیتال شهرت داشتند، چشم‌انداز نظارتی را به کلی دگرگون کرد. انتصاب دیوید ساکس، سرمایه‌گذار خطرپذیر، به عنوان قیصر هوش مصنوعی و کریپتو و جایگزینی گری گنسلر با پال اتکینز به عنوان رئیس جدید کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC)، سیگنال روشنی از تغییر رویکرد دولت بود.

با این حال، این دولت در عرصه اقتصاد جهانی رویکردی تهاجمی اتخاذ کرد. در تاریخ ۲ آوریل ۲۰۲۵، رویدادی که روز آزادسازی (Liberation Day) نام گرفت، دولت تعرفه‌های تجاری سنگینی را بر واردات اعمال کرد که از زمان جنگ جهانی دوم بی‌سابقه بود. این اقدام در کوتاه‌مدت باعث شوک به بازارها شد و شاخص S&P 500 و کل بازار کریپتو در کمتر از یک هفته بیش از ۱۵ درصد افت کردند. اما این ترس پایدار نبود و با نرمی دولت در مذاکره بر سر تعرفه‌ها، قیمت‌ها در ماه می به سرعت بهبود یافتند و به سطوح قبلی بازگشتند. این تحولات سیاسی و اقتصادی، شرایطی را فراهم کرد که عملکرد دوگانه بازار در ادامه سال بر بستر آن شکل گرفت.

تحلیل عملکرد کلی بازار

عملکرد بازار در سال ۲۰۲۵ یک روایت دوگانه را به تصویر می‌کشد؛ از یک سو، ارزش کل بازار به رکوردهای جدیدی دست یافت، اما از سوی دیگر، اکثر بخش‌های بازار بازدهی سالانه منفی را تجربه کردند. این بخش به بررسی این دوگانگی و روندهای چرخشی که در غیاب جنون میم کوین ها ظهور کردند، می‌پردازد.

عملکرد ضعیف بخش‌های مختلف علی‌رغم بنیان‌های قوی

علی‌رغم اخبار مثبت در حوزه پذیرش نهادی و قانون‌گذاری، قیمت‌ها در اکثر بخش‌های بازار کریپتو عملکرد ضعیفی داشتند. جدول زیر بازدهی سالانه (YTD) شاخص‌های کلیدی بازار را نشان می‌دهد که همگی منفی بوده‌اند:

حتی بیت کوین نیز از این روند در امان نماند. علی‌رغم اینکه در اوایل اکتبر به اوج قیمتی ۱۲۶,۰۰۰ دلار رسید، یک سقوط ناگهانی (Flash Crash) در تاریخ ۱۰ اکتبر که منجر به لیکویید شدن ده‌ها میلیارد دلار در بازارها شد، بازدهی سالانه آن را به محدوده منفی کشاند و تأثیرات آن تا پایان سال بر بازار سنگینی می‌کرد. این عملکرد منفی فراگیر، نشان‌دهنده یک بازار بالغ‌تر است که دیگر صرفاً با اخبار کلان مثبت به صورت یکپارچه حرکت نمی‌کند و سرمایه‌گذاران به طور فزاینده‌ای به ارزیابی بنیان‌های هر بخش به صورت مجزا روی آورده‌اند.

افول میم کوین ها و ظهور روندهای چرخشی

سال ۲۰۲۴ سال ظهور میم کوین ها بود، اما در سال ۲۰۲۵ این تب به تدریج فروکش کرد. سهم میم کوین ها از کل ارزش بازار، که در نوامبر ۲۰۲۴ به اوج ۶.۷٪ رسیده بود، یک سال بعد به حدود ۳٪ کاهش یافت. با کاهش جذابیت میم کوین ها، بازار به سمت روندهای موضوعی جدیدی چرخید که برای دوره‌های کوتاهی توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کردند. سه روند برجسته سال ۲۰۲۵ عبارت بودند از:

1. ایجنت‌های هوش مصنوعی کریپتو (Crypto AI Agents): این بخش تحت تأثیر هیجان پیرامون شرکت‌هایی مانند انویدیا و OpenAI، در ژانویه به اوج خود رسید و سهم آن از کل ارزش بازار به ۰.۷۸٪ افزایش یافت، اما این روند نتوانست پایدار بماند.
2. صرافی‌های غیرمتمرکز دائمی (Perp DEXs): این بخش با محوریت موفقیت چشمگیر هایپرلیکوئید (Hyperliquid) رشد قابل توجهی را تجربه کرد. حجم معاملات این صرافی‌ها به طور پیوسته افزایش یافت و به بیش از ۱۸٪ از حجم معاملات صرافی‌های متمرکز رسید که نشان‌دهنده بلوغ زیرساخت‌های معاملاتی غیرمتمرکز است.
3. کوین‌های حریم خصوصی (Privacy Coins): در ماه سپتامبر، علاقه به کوین‌های متمرکز بر حریم خصوصی به طور ناگهانی افزایش یافت. در این میان، زی کش (Zcash) با رشد بیش از ۱۲۰۰٪ در یک دوره دو ماهه، پیشتاز این روند بود و توجه بازار را به اهمیت حریم خصوصی در فضای بلاکچین جلب کرد.

در ادامه این گزارش، هر یک از بخش‌های کلیدی بازار که تحت تأثیر این روندها قرار گرفته‌اند، با جزئیات بیشتری بررسی خواهند شد.

تحلیل عمیق بخش‌ها

این بخش به بررسی دقیق‌تر عملکرد، نوآوری‌ها و چالش‌های بخش‌های اصلی بازار شامل استخراج، شبکه‌های بلاکچین، امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) و توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) می‌پردازد تا تصویری جامع از تحولات ساختاری صنعت در سال ۲۰۲۵ ارائه دهد.

استخراج بیت کوین: رشد درآمد و چرخش به سمت هوش مصنوعی

درآمد ماینرهای بیت کوین در سال ۲۰۲۵ با رشد همراه بود و از ۱۴.۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۴ به ۱۷.۲ میلیارد دلار رسید. با این حال، ترکیب این درآمد به شدت تغییر کرد. با فروکش کردن هیجان پیرامون Ordinals، BRC-20 و Runes، سهم کارمزدها از کل درآمد ماینرها از ۷٪ به تنها ۱٪ کاهش یافت. این موضوع وابستگی ماینرها به پاداش بلاک و قیمت بیت کوین را افزایش داد. از نظر فنی، سال ۲۰۲۵ شاهد یک دستاورد تاریخی بود و هش‌ریت شبکه بیت کوین برای اولین بار به ۱ زتاهش (zetahash) رسید.

جذاب‌ترین تحول در این بخش، عملکرد سهام شرکت‌های استخراج بود. در حالی که خود بیت کوین بازدهی منفی داشت، سهام شرکت‌های استخراج به طور متوسط ۶۲٪ بازدهی مثبت را ثبت کردند. این موفقیت ناشی از چرخش استراتژیک این شرکت‌ها به سمت ارائه زیرساخت برای هوش مصنوعی (AI) بود. شرکت IREN که به طور کامل به ارائه مراکز داده برای شرکت‌های هوش مصنوعی روی آورد، بهترین نمونه از این روند بود. این چرخش استراتژیک به سمت هوش مصنوعی، بیش از یک اقدام فرصت‌طلبانه، نشان‌دهنده جستجوی صنعت استخراج برای مدل‌های کسب‌وکار پایدار و متنوع‌سازی درآمد در برابر نوسانات شدید قیمت بیت کوین است.

چشم‌انداز استخراج برای ۲۰۲۶: ریسک‌های آینده برای این بخش شامل وابستگی فزاینده به قیمت بیت کوین و خطر انحراف منابع از استخراج به سمت زیرساخت‌های سودآورتر هوش مصنوعی است که می‌تواند در بلندمدت امنیت شبکه را تضعیف کند.

شبکه‌های بلاکچین: تخصصی‌سازی لایه‌های اول و چالش‌های لایه‌های دوم

تخصصی‌سازی در لایه پایه (L1): در سال ۲۰۲۵، شبکه‌های لایه اول (L1) به جای رقابت در یک زمینه کلی، به سمت تخصصی‌سازی در حوزه‌هایی مانند حریم خصوصی، عملکرد و سفارشی‌سازی حرکت کردند.

• احیای حریم خصوصی: زی کش (Zcash) سالی موفق را پشت سر گذاشت. قیمت آن ۶۶۱٪ افزایش یافت و سهم عرضه محافظت‌شده (Shielded Supply) آن از ۹٪ به ۲۴٪ رسید. عامل کلیدی این موفقیت، یکپارچه‌سازی با NEAR Protocol بود که به کاربران اجازه می‌داد به راحتی از یک زنجیره شفاف وارد استخرهای محافظت‌شده زی کش شوند و حریم خصوصی خود را حفظ کنند.
• رقابت در عملکرد: شبکه‌های جدیدی مانند موناد (Monad) و Fogo با تمرکز بر عملکرد بالا ظهور کردند. هدف این شبکه‌ها کاهش تأخیر و ارائه تجربه‌ای مشابه صرافی‌های متمرکز برای معامله‌گران است.

اکوسیستم لایه دوم (L2): بلوغ و متمرکزسازی: استراتژی غالب در فضای L2، توزیع زیرساخت از طریق پلتفرم‌های بزرگ بود. Base که روی OP Stack ساخته شده، نمونه بارز این رویکرد بود و در طول سال از نظر تعداد کاربران و تراکنش‌ها پیشتاز بود. این رویکرد نشان‌دهنده بلوغ بازار L2 است و رقابت از برتری فنی به سمت استراتژی‌های توزیع و ایجاد اثر شبکه‌ای از طریق پلتفرم‌های بزرگ با پایگاه کاربری موجود، تغییر مسیر داده است. با این حال، اکوسیستم L2 با چالش‌های جدی روبرو است:

• سرمایه مزدور (Mercenary Capital): سرمایه‌ای که به سرعت در جستجوی مشوق‌های کوتاه‌مدت بین پروتکل‌ها جابجا می‌شود. بسیاری از L2ها شاهد چرخه‌ای از رشد فعالیت‌ها قبل از رویداد تولید توکن (TGE) و کاهش شدید پس از آن بودند که نشان می‌دهد کاربران و نقدینگی به دنبال مشوق‌های کوتاه‌مدت هستند.
• متمرکزسازی مداوم: اکثر L2ها همچنان از سکوئنسرهای متمرکز استفاده می‌کنند، کلیدهای ارتقا در کنترل تیم‌های توسعه‌دهنده است و فاقد پنجره‌های خروج قابل اعتماد برای کاربران در شرایط اضطراری هستند.

لایه‌های دوم بیت کوین، هیاهوی بیشتر از واقعیت: این بخش عملکرد بسیار ضعیفی داشت و نتوانست توجه بازار را جلب کند. ارزش کل قفل‌شده (TVL) در لایه‌های دوم بیت کوین با کاهش ۷۴٪ درصدی، نشان داد که این اکوسیستم هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد.

برنامه‌های کاربردی: بلوغ دیفای و انقباض بازار NFT

در مجموع، سال ۲۰۲۵ شاهد بلوغ زیرساخت‌ها در دیفای و همزمان، انقباض و تمرکز در بازار پرریسک NFTها بود.

چشم‌انداز دیفای (DeFi):

• توکنیزه کردن دارایی‌های دنیای واقعی (RWA): سال ۲۰۲۵ سال موفقیت‌آمیز دارایی های دنیای واقعی بود. ارزش این بخش از ۵.۶ میلیارد دلار به ۱۶.۷ میلیارد دلار افزایش یافت. صندوق BUIDL شرکت بلک‌راک (BlackRock) که به بزرگترین ابزار توکنیزه‌سازی خزانه‌داری آمریکا تبدیل شد، عامل کلیدی این رشد بود و به عنوان یک لنگر اعتبار برای ورود نهادها عمل کرد. این رشد صرفاً یک موفقیت آماری نیست، بلکه نشان‌دهنده یک تغییر پارادایم است که در آن زیرساخت‌های بلاکچین از ابزاری برای سفته‌بازی به یک کانال توزیع کارآمد برای محصولات مالی سنتی تبدیل شده است.
• رقابت در بازار وام‌دهی: Aave با سهم ۵۶.۵٪ همچنان موقعیت مسلط خود را حفظ کرد. با این حال، Morpho با رشد چشمگیر وام‌های خود به ۳ میلیارد دلار، به رقیبی جدی تبدیل شد. موفقیت Morpho تا حد زیادی مدیون یکپارچه‌سازی با اپلیکیشن کوین‌بیس بود که دسترسی کاربران خرد را به این پلتفرم تسهیل کرد.
• ریسک‌های ترکیب‌پذیری (Composability): حادثه Stream Finance یک درس مهم برای اکوسیستم بود. فروپاشی استیبل‌کوین این پروتکل به دلیل مدیریت ریسک ضعیف، به سرعت به سایر پروتکل‌های یکپارچه‌شده با آن سرایت کرد و نشان داد که چگونه ترکیب‌پذیری می‌تواند ریسک‌های سیستمی را در سراسر دیفای منتشر کند.

NFTها و گیمینگ: انقباض بزرگ: بازار NFT و گیمینگ در سال ۲۰۲۵ وارد یک منحنی K-شکل شد: تعداد کمی از برندها (IP) و محصولات موفق باقی ماندند و بقیه به تدریج محو شدند.

• بازگشت به اتریوم: بازار دوباره به سمت اتریوم، به عنوان زنجیره اصلی برای NFTها، متمایل شد. اوپن سی (OpenSea) توانست سهم بازار خود را به بیش از ۶۷٪ بازگرداند، در حالی که سهم Blur به کمتر از ۲۴٪ کاهش یافت. عملکرد ضعیف توکن‌های اکوسیستم NFT مانند PENGU، DOOD و ANIME نیز این انقباض را تأیید کرد.
• مطالعه موردی Pudgy Penguins: این برند در نفوذ به فرهنگ عامه از طریق اسباب‌بازی‌ها و سریال‌های انیمیشنی بسیار موفق بود. با این حال، این موفقیت به دنیای آن‌چین منتقل نشد و قیمت کف NFTهای آن ۷۵٪ کاهش یافت. مورد Pudgy Penguins یک واقعیت کلیدی را برای بازار آشکار می‌سازد؛ موفقیت یک برند در فرهنگ عامه و دنیای فیزیکی، لزوماً به ارزش‌گذاری دارایی‌های دیجیتال آن منتقل نمی‌شود. این مطالعه موردی، شکاف فزاینده بین ارزش IP و ارزش توکن را برجسته می‌کند و سرمایه‌گذاران را به ارزیابی مجدد مدل‌های ارزش‌گذاری در این بخش وامی‌دارد.
• یک نقطه روشن؛ کارت‌های بازی پوکمون: در مقابل روند کلی بازار، بازارهای تخصصی مانند Collector Crypt و Courtyard که بر روی کارت‌های بازی پوکمون متمرکز بودند، بیش از ۱ میلیارد دلار حجم معاملات سالانه ایجاد کردند. این موفقیت نشان‌دهنده تطابق عالی محصول با بازار و وجود تقاضای واقعی برای کلکسیون‌های دیجیتال با پشتوانه فیزیکی است.
• شکاف بین سرمایه‌گذاری و ارزش واقعی: یک نکته نگران‌کننده این است که کل سرمایه‌گذاری خطرپذیر در بخش NFT و گیمینگ (۱۹ میلیارد دلار) از ارزش بازار فعلی توکن‌های آن (۱۴ میلیارد دلار) بیشتر است، که نشان‌دهنده عدم تحقق انتظارات سرمایه‌گذاران است.

موج نهادی

سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی برای ورود سرمایه‌گذاران نهادی به بازار کریپتو بود. این موج از طریق محصولات مالی جدید مانند ETFها، عرضه اولیه سهام (IPO) شرکت‌های کریپتویی و فعالیت‌های ادغام و تملیک (M&A) خود را نشان داد و کریپتو را به یک طبقه دارایی مشروع در چشم سرمایه‌گذاران سنتی تبدیل کرد.

صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF)

صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) به عنوان دروازه اصلی ورود سرمایه نهادی عمل کردند.

• ETFهای اسپات بیت کوین، شاهراه اصلی ورود سرمایه نهادی: این صندوق‌ها با حجم معاملات ۸۸۰ میلیارد دلاری و جذب ۱۶ میلیارد دلار جریان ورودی خالص، سالی موفق را پشت سر گذاشتند. مشارکت سرمایه‌گذاران بزرگی مانند Harvard Management Company که ETF IBIT بلک‌راک را به بزرگترین سهم خود در سبد دارایی‌هایش تبدیل کرد، نشان از عمق این پذیرش داشت.
• ETFهای اتریوم: عملکردی ضعیف‌تر در سایه بیت کوین: این صندوق‌ها عملکرد ضعیف‌تری نسبت به همتایان بیت کوین خود داشتند و نتوانستند به همان میزان سرمایه جذب کنند.
• نوآوری در ETFها: سولانا با قابلیت استیکینگ، قواعد بازی را تغییر می‌دهد: نوآوری کلیدی در این بخش، عرضه ETFهای اسپات سولانا با قابلیت استیکینگ بود. این محصولات که به سرمایه‌گذاران اجازه می‌دادند علاوه بر قیمت، از بازدهی استیکینگ نیز بهره‌مند شوند، به سرعت به ۱ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت (AUM) رسیدند.

خزانه‌داری‌های دارایی دیجیتال (DATs)

مدل خزانه‌داری دارایی دیجیتال (DAT) به عنوان یک روش جدید برای سرمایه‌گذاری در کریپتو ظهور کرد. این شرکت‌ها که سهامشان در بورس قابل معامله است، سرمایه جذب کرده و آن را به خرید مستقیم ارزهای دیجیتال اختصاص می‌دهند. تعداد این شرکت‌ها در سال ۲۰۲۵ هشت برابر شد و ارزش بازار آن‌ها در اوج به ۱۷۰ میلیارد دلار رسید. بیت کوین دارایی غالب در این خزانه‌داری‌ها بود و تخمین زده می‌شود که شرکت‌های سهامی عام اکنون حدود ۴.۷٪ از کل عرضه بیت کوین را در اختیار دارند. با این حال، رکود بازار در سه‌ماهه چهارم سال، آسیب‌پذیری این مدل را نشان داد. برخلاف ETFها که برای ردیابی دقیق ارزش خالص دارایی (NAV) طراحی شده‌اند، مدل DAT یک لایه ریسک/پاداش مضاعف از طریق نوسانات قیمت سهام نسبت به NAV معرفی می‌کند. این ویژگی در بازارهای صعودی به عنوان یک اهرم عمل می‌کند، اما همانطور که در سه‌ماهه چهارم مشاهده شد، در رکود بازار می‌تواند به سرعت به یک عامل تشدیدکننده زیان تبدیل شود.

بازارهای عمومی و ادغام و تملیک (M&A)

شفافیت نظارتی جدید و اشتیاق سرمایه‌گذاران نهادی، راه را برای عرضه‌های اولیه سهام (IPO) موفق شرکت‌های بزرگ کریپتویی هموار کرد. شرکت‌هایی مانند Circle، Bullish، Gemini و Figure همگی با موفقیت وارد بازارهای عمومی شدند. در زمینه ادغام و تملیک (M&A) نیز شاهد معاملات استراتژیک بزرگی بودیم:

• کوین‌بیس صرافی مشتقه دریبیت (Deribit) را خریداری کرد. این اقدام، پاسخی استراتژیک به رشد چشمگیر صرافی‌های غیرمتمرکز دائمی (Perp DEXs) بود که نشان از تلاش بازیگران متمرکز برای حفظ سهم بازار خود در برابر تهدید فزاینده دیفای دارد.
• کراکن شرکت کارگزاری NinjaTrader را تصاحب کرد.
• ریپل با خرید Hidden Road زیرساخت‌های کارگزاری اصلی (prime brokerage) را به دست آورد.

استیبل‌کوین‌ها

استیبل‌کوین‌ها نقش خود را به عنوان زیرساخت اصلی پرداخت در اقتصاد دیجیتال تثبیت کردند. حجم تراکنش‌های آن‌چین استیبل‌کوین‌ها (پس از تعدیل و حذف فعالیت‌های مصنوعی) با رشد انفجاری به ۱۱.۸ تریلیون دلار رسید. در این بازار، تتر (USDT) با ۶۳٪ سهم بازار همچنان پیشتاز بود و یواس‌دی‌سی (USDC) با افزایش سهم خود به ۳۰٪، جایگاه دوم خود را مستحکم‌تر کرد.

چشم‌انداز نظارتی

سال ۲۰۲۵ شاهد تغییرات نظارتی مهمی در سطح جهانی بود که به طور قابل توجهی عدم قطعیت را کاهش داد و راه را برای پذیرش گسترده‌تر ارزهای دیجیتال هموار کرد. این تحولات، پایه‌های قانونی محکمی برای رشد آینده صنعت فراهم آورد.

تغییر رویکرد در ایالات متحده

در ایالات متحده، رویکرد نظارتی از «تنظیم از طریق اجرا» به سمت ایجاد چارچوب‌های قانونی شفاف تغییر کرد.

• تصویب قانون GENIUS اولین قانون فدرال جامع برای استیبل‌کوین‌ها در آمریکا بود. این قانون الزامات کلیدی مانند نگهداری ۱۰۰٪ ذخایر با دارایی‌های نقدشونده، نظارت دقیق، و شفافیت در گزارش‌دهی را برای صادرکنندگان استیبل‌کوین‌ها تعیین کرد.
• همچنین، قانون CLARITY در مجلس نمایندگان تصویب شد. این قانون به دنبال تقسیم صلاحیت نظارتی بین کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) و کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) است تا مشخص شود کدام دارایی‌ها به عنوان اوراق بهادار و کدام به عنوان کالا در نظر گرفته می‌شوند.

چارچوب‌های جهانی

در سطح بین‌المللی نیز گام‌های مهمی برداشته شد. اجرای کامل مقررات بازارهای دارایی‌های کریپتویی (MiCA) در اتحادیه اروپا، یک چارچوب نظارتی هماهنگ برای ۲۷ کشور عضو ایجاد کرد. این چارچوب شامل قوانینی برای صدور مجوز، الزامات ذخیره برای استیبل‌کوین‌ها و مقابله با سوءاستفاده از بازار است.

این چارچوب‌های قانونی در مجموع ریسک نظارتی را که برای سال‌ها مانعی بر سر راه پذیرش نهادی بود، کاهش داده و به بلوغ صنعت کمک شایانی کردند.

نتیجه گیری و چشم‌انداز ۲۰۲۶

سال ۲۰۲۵ سالی پر از تضاد برای بازار ارزهای دیجیتال بود. از یک سو، پذیرش نهادی از طریق ETFها و IPOها به اوج خود رسید، زیرساخت‌های دیفای بالغ‌تر شدند و شفافیت نظارتی با تصویب قوانین کلیدی افزایش یافت. از سوی دیگر، عملکرد قیمت‌ها در اکثر بخش‌ها ناامیدکننده بود و بخش‌های پرریسکی مانند NFT و میم‌کوین‌ها دچار انقباض شدیدی شدند. این سال نشان داد که بازار در حال گذار از یک دوره هیجانی به سمت بلوغ ساختاری است.

با نگاه به سال ۲۰۲۶، چندین روند کلیدی بر اساس تحولات امسال قابل پیش‌بینی است:

• رقابت در فضای لایه دوم (L2) با ظهور راه‌حل‌های جدیدی مانند MegaETH که به دنبال ارائه توان پردازشی بالا هستند، تشدید خواهد شد.
• اهمیت مدیریت ریسک در دیفای برای جلوگیری از بحران‌های سیستمی ناشی از ترکیب‌پذیری، بیش از پیش آشکار خواهد شد.
• منحنی K-شکل در بازار NFT ادامه خواهد یافت، جایی که تنها پروژه‌های با کیفیت بالا و کاربرد واقعی باقی می‌مانند و بقیه به حاشیه رانده می‌شوند.
• با پیشرفت هوش مصنوعی، تهدیدات امنیتی مبتنی بر AI مانند دیپ‌فیک‌های پیچیده افزایش خواهد یافت و صنعت نیازمند رویکردهای دفاعی پیشرفته‌تری خواهد بود.

در نهایت، علی‌رغم چالش‌های قیمتی، زیرساخت‌های فنی، پذیرش نهادی و چارچوب‌های نظارتی در سال ۲۰۲۵ به حدی تقویت شده‌اند که بازار را برای چرخه رشد بعدی در موقعیتی مستحکم‌تر از همیشه قرار داده‌اند.