بایننس کوین چیست؟ معرفی اکوسیستم BNB Chain‌ و ارز دیجیتال BNB

دنیای ارزهای دیجیتال پر از پروژه‌هایی است که هرکدام با یک وعده وارد بازار شده‌اند؛ اما فقط تعداد کمی از آنها توانسته‌اند از یک «توکن ساده» به هسته یک اکوسیستم چند میلیارد دلاری تبدیل شوند. بایننس کوین که امروز با نام BNB شناخته می‌شود، دقیقاً یکی از همین نمونه‌های نادر است؛ دارایی‌ای که مسیرش را از یک ابزار تخفیف کارمزد در صرافی بایننس شروع کرد و حالا سوخت اصلی یکی از بزرگ‌ترین زیرساخت‌های بلاکچینی جهان است.

در این مقاله از میهن بلاکچین تصمیم داریم تا به‌صورت جامع و به‌روز بررسی کنیم که بایننس کوین یا همان بی‌ان‌بی چیست، ماجرای شکل‌گیری زنجیره BNB یا «BNB Chain» چه بوده، این شبکه چگونه کار می‌کند، توکن‌سوزی آن چه نقشی در اقتصادش دارد و چرا هنوز یکی از مهم‌ترین ارزهای دیجیتال بازار محسوب می‌شود. بنابراین اگر شما هم می‌خواهید بدانید که بایننس کوین چیست، این مقاله را از دست ندهید.

ارز دیجیتال بایننس کوین چیست؟

BNB ارز دیجیتال بومی اکوسیستمی است که امروزه با نام زنجیره بی ان بی (BNB Chain) شناخته می‌شود. این توکن در ابتدا با نام بایننس کوین (Binance Coin) معرفی شد (که امروزه هم به اشتباه در وب فارسی به همین نام معروف است) و هدف اصلی آن، ارائه تخفیف در کارمزد معاملات صرافی بایننس بود. اما با گسترش زیرساخت‌های بلاکچینی این مجموعه، نقش BNB از یک توکن کاربردی ساده به یک دارایی زیرساختی مهم در شبکه تغییر کرد.

در سال‌های ابتدایی، بی ان بی بیشتر به‌عنوان «توکن صرافی» شناخته می‌شد؛ مشابه آنچه امروز درباره برخی توکن‌های صرافی‌های دیگر می‌بینیم. اما با راه‌اندازی بلاکچین‌های اختصاصی بایننس و رشد شدید پروژه‌های غیرمتمرکز روی آنها، BNB عملاً به توکن بومی یک شبکه بلاکچینی مستقل تبدیل شد؛ شبکه‌ای که هزاران اپلیکیشن غیرمتمرکز (dApp) روی آن فعال‌اند.

نقطه عطف مهم، ری‌برند سال ۲۰۲۲ بود؛ زمانی که دو بلاکچین «بایننس اسمارت چین» و «بایننس چین» تحت برند واحد بی‌ان‌بی چین (BNB Chain) قرار گرفتند. در آن زمان چانگ‌پنگ ژائو (Changpeng Zhao)، مدیرعامل سابق بایننس، تاکید کرد که BNB مخفف عبارت Build N Build است؛ مفهومی که بر توسعه مداوم، ساخت زیرساخت‌ها و رشد پایدار اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز تأکید دارد. این تغییر برند نیز تلاشی برای فاصله‌گرفتن هویتی شبکه از صرافی بایننس و حرکت به سمت یک اکوسیستم جامعه‌محور بود.

امروز وقتی از بایننس کوین صحبت می‌کنیم، منظور فقط یک کوین وابسته به صرافی نیست؛ بلکه دارایی اصلی یک اکوسیستم شامل بلاکچین لایه یک، راهکارهای لایه دو، زیرساخت ذخیره‌سازی غیرمتمرکز، پروژه‌های دیفای، بازی‌های بلاکچینی و ده‌ها سرویس وب ۳ است. همین تحول، جایگاه BNB را از یک «توکن صرافی» به یک ارز دیجیتال زیرساختی ارتقا داده است.

تاریخچه BNB؛ از ICO سال ۲۰۱۷ تا قلب تپنده یک اکوسیستم بلاکچینی

BNB در تیر ۱۳۹۶ (جولای ۲۰۱۷) و همزمان با راه‌اندازی صرافی بایننس متولد شد. عرضه اولیه این توکن (ICO) در مدت کوتاهی در بازه ۲۶ ژوئن تا ۳ جولای ۲۰۱۷ به پایان رسید و حدود ۱۵ میلیون دلار سرمایه جذب شد. در آن زمان، هر واحد بایننس کوین با قیمت حدود ۰.۱۵ دلار فروخته شد؛ عددی که بعدها به یکی از مثال‌های معروف رشد تاریخی بازار کریپتو تبدیل شد.

در ابتدا، BNB روی شبکه اتریوم و با استاندارد ERC-20 فعالیت می‌کرد. اما بایننس از همان ابتدا برنامه ساخت بلاکچین اختصاصی خود را داشت. در سال ۲۰۱۹، با راه‌اندازی بایننس چین (Binance Chain)، توکن‌های BNB از اتریوم به شبکه جدید منتقل شدند و به دارایی بومی این زنجیره تبدیل شدند.

با این حال، بایننس چین بیشتر برای معاملات سریع و فعالیت‌های ساده طراحی شده بود و از قرارداد هوشمند پشتیبانی نمی‌کرد. همین محدودیت باعث شد در سال ۲۰۲۰، بلاکچین دیگری با نام بایننس اسمارت چین (Binance Smart Chain) راه‌اندازی شود؛ شبکه‌ای سازگار با ماشین مجازی اتریوم که امکان اجرای قراردادهای هوشمند و توسعه اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز را فراهم می‌کرد.در نهایت، با ری‌برند این اکوسیستم به شبکه BNB Chain، این زنجیره‌ها در قالب یک ساختار منسجم‌تر تعریف شدند و BNB رسماً از یک توکن صرافی به سوخت اصلی یک زیرساخت بلاکچینی چندلایه تبدیل شد؛ مسیری که کمتر پروژه‌ای در صنعت کریپتو توانسته مشابه آن را طی کند.

زنجیره BNB چیست و چگونه کار می‌کند؟

بی‌ان‌بی چین یک اکوسیستم بلاکچینی غیرمتمرکز است که تمرکز اصلی آن بر دیفای، وب ۳، اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز و زیرساخت‌های مقیاس‌پذیر بلاکچینی قرار دارد. این اکوسیستم در ابتدا از دو زنجیره مجزا تشکیل شده بود:

• BNB Beacon Chain 
• BNB Smart Chain

شبکه بیکن چین وظیفه مدیریت حاکمیت و استیکینگ را برعهده داشت در حالی که اسمارت چین با پشتیبانی از ماشین مجازی اتریوم، محل اجرای قراردادهای هوشمند و برنامه‌های غیرمتمرکز بود. با این حال، با تصویب پروپوزال «BNB Chain Fusion»، شبکه بی‌ان‌بی بیکن چین برای همیشه حذف و تمام قابلیت‌های آن در بی‌ان‌بی اسمارت چین ادغام شد. بنابراین، در حال حاضر بی ان بی اسمارت چین تنها زنجیره اصلی اکوسیستم بی ان بی چین است. 

علاوه بر شبکه اسمارت چین، اکوسیستم بی‌ان‌بی چین شامل راهکارهای مقیاس‌پذیری لایه دویی مانند opBNB (مبتنی بر رول‌آپ‌های آپتیمیستیک) و پروژه‌هایی مانند BNB Greenfield برای ذخیره‌سازی غیرمتمرکز داده‌هاست. این ساختار چندلایه، نشان می‌دهد هدف فقط ارائه یک بلاکچین پرداختی یا مبتنی دیفای نیست، بلکه ساخت یک زیرساخت کامل برای اقتصاد وب ۳ است.

در این اکوسیستم، BNB نقش کلیدی دارد و از آن برای پرداخت کارمزد تراکنش‌ها، تعامل با قراردادهای هوشمند، استیکینگ، مشارکت در حاکمیت شبکه و … استفاده می‌شود. به همین دلیل، قیمت BNB و تقاضا برای آن به طور مستقیم با میزان فعالیت در کل اکوسیستم بی‌ان‌بی چین گره خورده است.

شبکه بی‌ان‌بی اسمارت چین چگونه کار می‌کند؟

شبکه بی‌ان‌بی اسمارت چین از مکانیزم اجماعی به نام گواه اثبات اعتبار سهام (Proof of Staked Authority) یا به اختصار PoSA استفاده می‌کند که خودش ترکیبی از دو الگوریتم اثبات اعتبار (PoA) و اثبات سهام نیابتی (DPoS) است و به شبکه اجازه می‌دهد با تعداد محدودی اعتبارسنج، سرعت بالا و کارمزد پایینی داشته باشد.

در این مدل، اعتبارسنج‌ها بر اساس مقدار بایننس کوین استیک‌شده و رأی‌گیری انتخاب می‌شوند. آنها مسئول تولید بلاک‌ها و تأیید تراکنش‌ها هستند. این ساختار باعث می‌شود زمان تولید بلاک کوتاه باشد و تراکنش‌ها در عرض چند ثانیه تأیید شوند؛ موضوعی که تجربه کاربری را نسبت به برخی شبکه‌های شلوغ از جمله بیت کوین بهبود می‌دهد.

سازگاری کامل با EVM نیز باعث شده قراردادهای هوشمند اتریومی بدون تغییر اساسی روی این شبکه اجرا شوند. همین ویژگی، مهاجرت پروژه‌ها از اتریوم به اکوسیستم بی‌ان‌بی چین در دوره‌هایی که کارمزد این شبکه بسیار بالا بود را تسهیل کرد و رشد سریع اکوسیستم دیفای روی این شبکه را رقم زد.

البته استفاده از تعداد محدود اعتبارسنج‌ها همواره بحث‌هایی درباره میزان تمرکز شبکه ایجاد کرده است. با این حال، تیم توسعه BNB Chain تأکید دارد که روند حاکمیت و مشارکت جامعه در حال گسترش است تا شبکه به‌مرور به ساختاری غیرمتمرکزتر نزدیک شود.

سازندگان BNB چه کسانی هستند؟

ارز دیجیتال BNB متعلق به اکوسیستم بایننس است و نامی جز چانگ پنگ ژائو (Changpeng Zhao) ملقب به CZ با شنیدن نام بایننس، به ذهن‌ها نمی‌رسد. او در سال ۲۰۰۱ به‌عنوان سرپرست سرویس TradeBook معاملات فیوچرز در بلومبرگ مشغول به کار شد. پس از چهار سال ژائو به‌عنوان شریک به Fusion System پیوست. او از سال ۲۰۱۳ با فناوری بلاکچین و ارزهای دیجیتال بیتشر درگیر شد و در نهایت CZ در سال ۲۰۱۷ بایننس را راه‌اندازی کرد و در نوامبر ۲۰۲۳ از این صرافی جدا شد. اگر به زندگی‌نامه و فعالیت‌های CZ علاقه‌مند هستید، خواندن این مقاله را به شما توصیه می‌کنم.

نفر دوم در اکوسیستم بایننس، هی یی (He Yi) است. او یکی از بنیان‌گذاران و مدیر ارشد بازاریابی بایننس است. سابقه فعالیت یی به اجرا در تلویزیون برمی‌گردد. او در سال ۲۰۱۴ در تاسیس صرافی OKCoin مشارکت کرد و در سال ۲۰۱۷ با CZ را راه‌اندازی کردند.

بررسی توکنومیکس BNB: عرضه، توزیع و منطق اقتصادی این ارز دیجیتال

بایننس کوین دارای سقف عرضه اولیه ۲۰۰ میلیون واحدی است. بخشی از این عرضه در ICO فروخته شد، بخشی به تیم و بخشی به سرمایه‌گذاران اولیه اختصاص یافت. اما نکته مهم این است که قرار نیست این مقدار برای همیشه در گردش باقی بماند.

طبق وایت پیپر بایننس،‌ نیمی از عرضه کل BNB یعنی ۱۰۰ میلیون توکن در حراج عمومی فروخته شد (سال ۲۰۱۷)، ۸۰ میلیون میان اعضای تیم تقسیم شد و ۲۰ میلیون دیگر به فرشتگان سرمایه‌گذاری (Angel Investors) تخصیص یافت. 

مدل اقتصادی BNB بر پایه کاهش تدریجی عرضه طراحی شده است. هدف نهایی این است که تعداد توکن‌ها به حدود ۱۰۰ میلیون واحد برسد. این کاهش از طریق مکانیزم‌های توکن‌سوزی دوره‌ای انجام می‌شود که در ادامه توضیح می‌دهیم.

نقش بی ان بی نیز فقط یک ابزار معاملاتی نیست؛ این توکن در کارمزدهای شبکه، استیکینگ، شرکت در عرضه‌های اولیه توکن در لانچ‌پدها، تعامل با قراردادهای هوشمند و بسیاری کاربردهای دیگر استفاده می‌شود و این تنوع کاربرد، پایه تقاضای واقعی برای بایننس کوین را شکل می‌دهد.

در نتیجه، ارزش BNB فقط به صرافی بایننس وابسته نیست، بلکه به فعالیت کل اکوسیستم بی‌ان‌بی چین، تعداد کاربران، حجم تراکنش‌ها و رشد پروژه‌های روی این شبکه وابسته است.

توکن‌سوزی بایننس کوین چیست و چرا اهمیت دارد؟

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های اقتصادی BNB، مکانیزم توکن‌سوزی آن است. در این فرآیند، بخشی از توکن‌ها برای همیشه از چرخه خارج می‌شوند و دیگر قابل استفاده نیستند. این کار با هدف کاهش عرضه و ایجاد فشار کاهشی بر موجودی کل انجام می‌شود.

مدل جدید سوزاندن بایننس کوین به‌صورت «Auto-Burn» طراحی شده است. در این سیستم، مقدار توکن‌های سوزانده‌شده بر اساس قیمت BNB و تعداد بلاک‌های تولیدشده در شبکه در هر دوره محاسبه می‌شود. این روش، فرآیند را شفاف‌تر و کمتر وابسته به تصمیم‌های متمرکز می‌کند.

علاوه‌بر فرایند فصلی توکن سوزی، بایننس با الهام از پروپوزال EIP1559 اتریوم، طرح BEP95 را ارائه کرد. در این طرح بایننس عملیات لحظه‌ای توکن‌سازی از طریق سوزاندن کارمزد تراکنش‌ها را پیاده‌سازی می‌کند. این یعنی هرچه استفاده از شبکه بیشتر شود، بخشی از بایننس کوین مصرف‌شده به‌صورت دائمی از گردش خارج می‌شود.

برای سرمایه‌گذاران نیز توکن‌سوزی به این معناست که در صورت ثابت‌بودن یا افزایش تقاضا، کاهش عرضه می‌تواند در بلندمدت به حمایت از ارزش بایننس کوین کمک کند؛ هرچند که قیمت همچنان به شرایط کلی بازار کریپتو وابسته است.

کاربردهای BNB

بایننس کوین در ابتدا در سال ۲۰۱۷ صرفاً به‌عنوان ابزاری برای دریافت تخفیف کارمزد در صرافی بایننس ایجاد شد، اما امروز به یکی از مهم‌ترین دارایی‌های زیرساختی در اکوسیستم BNB Chain تبدیل شده است. کاربردهای این ارز دیجیتال فقط به معاملات محدود نیست و طیف وسیعی از فعالیت‌های مالی، فنی و حتی پرداخت‌های واقعی را پوشش می‌دهد.

در ادامه، مهم‌ترین کاربردهای BNB را به‌صورت کامل بررسی می‌کنیم:

پرداخت کارمزد معاملات در صرافی بایننس

یکی از قدیمی‌ترین و همچنان مهم‌ترین کاربردهای BNB، پرداخت کارمزد معاملات در صرافی بایننس است. کاربران در بازار اسپات (Spot)، مارجین و فیوچرز (Futures) می‌توانند کارمزدهای خود را با BNB پرداخت کنند.

مزیت اصلی این کار، دریافت تخفیف در کارمزد است. یعنی اگر کاربر به‌جای ارزهای دیگر از بی ان بی استفاده کند، هزینه نهایی معامله برای او کمتر می‌شود. این سازوکار باعث شده میلیون‌ها معامله‌گر BNB را به‌طور مداوم در حساب خود نگه دارند، موضوعی که مستقیماً روی تقاضای این توکن اثر می‌گذارد.

پرداخت کارمزد شبکه

در اکوسیستم بی‌ان‌بی چین، بایننس کوین نقش سوخت شبکه را دارد. هر تراکنش، هر تعامل با قرارداد هوشمند و هر فعالیت در اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز روی BNB Smart Chain نیازمند پرداخت کارمزد به BNB است.

این یعنی وقتی کاربری:

• توکنی را انتقال می‌دهد
• در یک صرافی غیرمتمرکز سواپ انجام می‌دهد
• NFT می‌خرد
• در یک بازی بلاکچینی فعالیت می‌کند

در همه این موارد باید کارمزد شبکه را با BNB بپردازد. بنابراین هرچه استفاده از شبکه بیشتر شود، کاربرد عملی بایننس کوین نیز افزایش پیدا می‌کند.

استیکینگ و مشارکت در امنیت و حاکمیت شبکه

BNB فقط یک ابزار پرداخت نیست، بلکه در ساختار فنی شبکه نیز نقش دارد. کاربران می‌توانند BNB خود را با هدف کمک به عملکرد شبکه برای مدت مشخصی استیک کرده و در ازای آن پاداش بگیرند.

سایر کاربردها

BNB فراتر از نقش شبکه‌ای و کارمزدی، در قلب فعالیت‌های مالی غیرمتمرکز نیز حضور دارد. این توکن یکی از دارایی‌های پایه در اکوسیستم دیفای بی‌ان‌بی چین محسوب می‌شود و در صدها پروتکل مالی برای تامین نقدینگی، وام‌دهی و وام‌گیری، ییلد فارمینگ و سواپ دارایی‌ها به کار می‌رود. علاوه بر این، BNB در لانچ‌پد بایننس (Binance Launchpad) نقش کلیدی دارد؛ جایی که کاربران با هولد یا قفل‌کردن BNB می‌توانند در عرضه اولیه توکن پروژه‌های جدید شرکت کنند و زودتر از بازار عمومی به دارایی‌های نوظهور دسترسی داشته باشند.

از سوی دیگر، کاربرد بایننس کوین به لایه کاربری وب ۳ و حتی دنیای واقعی هم گسترش پیدا کرده است. بسیاری از اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز، مارکت‌پلیس‌های NFT و بازی‌های بلاکچینی روی زنجیره بی‌ان‌بی از این توکن به‌عنوان ابزار پرداخت یا تعامل استفاده می‌کنند؛ از خرید NFT و آیتم‌های درون‌بازی گرفته تا پرداخت کارمزد قراردادهای هوشمند. همچنین در برخی پلتفرم‌ها، BNB برای پرداخت هزینه کالا و خدماتی مانند رزرو سفر، خرید آنلاین، خدمات دیجیتال و محصولات مجازی پذیرفته می‌شود. در کنار این موارد، BNB به‌عنوان یکی از جفت‌ارزهای مهم معاملاتی نیز عمل می‌کند و به نقدشوندگی سایر دارایی‌ها در بازار کمک می‌کند.

چگونه بایننس کوین بخرم؟

برای کاربران ایرانی، خرید مستقیم BNB از صرافی‌های بزرگ بین‌المللی مثل بایننس معمولاً با محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها همراه است و ریسک مسدودشدن حساب وجود دارد. به همین دلیل، دو مسیر اصلی پیش روی کاربران قرار دارد: استفاده از صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) یا صرافی‌های داخلی.

صرافی‌های غیرمتمرکز این مزیت را دارند که نیاز به احراز هویت ندارند و کاربر کنترل کامل دارایی خود را در اختیار دارد؛ اما کار با کیف پول، شبکه‌ها، کارمزدها و سواپ توکن‌ها برای کاربران مبتدی پیچیده است و احتمال خطای فنی وجود دارد. به همین خاطر، برای بسیاری از کاربران، استفاده از صرافی‌های داخلی گزینه ساده‌تر و کم‌ریسک‌تری محسوب می‌شود. کاربران می‌توانند با ابزار «مقایسه قیمت خرید و فروش ارز دیجیتال در صرافی‌ها» در سایت میهن بلاکچین، قیمت BNB را در صرافی‌های مختلف بررسی کرده و بهترین گزینه را از نظر نرخ و نقدشوندگی انتخاب کنند.

بهترین کیف پول‌ها برای نگهداری بایننس کوین

کوین BNB را می‌توان در کیف پول‌هایی که از استاندارد BEP2 و BEP20 پشتیبانی می‌کنند، نگهداری کرد. در میان کیف پول‌های نرم‌افزاری، تراست ولت (Trust Wallet) یکی از محبوب‌ترین گزینه‌هاست که به‌طور کامل از BNB و شبکه بی‌ان‌بی اسمارت چین پشتیبانی می‌کند و برای کار با دیفای و NFTها مناسب است. بایننس چین ولت (Binance Chain Wallet) و سیف پال (SafePal) نیز از دیگر گزینه‌های محبوب برای نگهداری بایننس کوین هستند.

اگر قصد دارید مبلغ زیادی در بایننس کوین سرمایه‌گذاری کنید نیز توصیه می‌کنیم از کیف پول‌های سخت‌افزاری شرکت‌هایی مثل لجر (Ledger) و ترزور (Trezor) استفاده کنید. شما می‌توانید، بهترین کیف پول‌ها برای نگهداری BNB را در این لینک مطالعه کنید. 

سوالات متداول

سخن پایانی

در این مقاله به‌طور مختصر و مفید درباره رمزارز بومی شبکه بایننس یعنی BNB صحبت کردیم، مکانیسم مدیریت آن را گفتیم و برای شناخت بیشتر نسبت به این ارز دیجیتال، از سازندگان،‌ توکنومیکس، خرید و فروش و نحوه نگهداری آن چند خطی نوشتیم. با توجه به نقش بایننس در اکوسیستم کریپتو، نمی‌توان منکر اثرگذاری بایننس کوین بر بازار شد. تا زمانی که بازار کریپتو برقرار باشد، کوین بی ان بی نیز خواهد بود؛ مگر اینکه اتفاقی مانند FTX برای بایننس نیز رخ دهد.

در صورتی که هنوز سوالی در رابطه با چیستی بایننس کوین در ذهن شما مانده، در قسمت کامنت با ما در میان بگذارید.