از برنامه‌نویس گمنام تا میلیاردر کریپتو؛ زندگی‌نامه آناتولی یاکوونکو خالق سولانا

آناتولی یاکوونکو (Anatoly Yakovenko)، خالق بلاکچین سولانا، یکی از چهره‌های پیشرو در صنعت کریپتو است که حالا به میلیاردری مشهور تبدیل شده است. براساس اطلاعات موجود، ارزش خالص دارایی‌های او با توجه به تعداد توکن‌هایی که در اختیار دارد و همچنین سهام سولانالبز در سال ۲۰۲۶ بین ۵۰۰ تا ۱.۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود. این اختلاف زیاد در تخمین ثروت او به دلیل نوسان‌های شدید قیمت توکن سولانا است. در این مقاله از میهن بلاکچین قصد داریم به زندگی‌نامه آناتولی یاکوونکو بپردازیم. اگر علاقه‌مند هستید با پیشینه حرفه‌ای، مسیر ورود او به فناوری بلاکچین، نحوه تاسیس سولانا، نقش او در رشد این شبکه و راز ثروت شخصی یاکوونکو آشنا شوید، تا انتهای این مطلب با ما همراه باشید.

دوران ابتدایی زندگی آناتولی یاکوونکو

آناتولی یاکوونکو (Anatoly Yakovenko) در اتحاد جماهیر شوروی سابق به دنیا آمد و اوایل دهه ۱۹۹۰ به همراه خانواده‌اش به ایالات متحده مهاجرت کرد و در ایالت ایلینوی (Illinois) ساکن شد. او از همان سنین پایین استعداد زیادی در علوم کامپیوتر و مهندسی نشان داد و در نهایت مدرک کارشناسی علوم کامپیوتر خود را از دانشگاه ایلینوی در اربانا-شمپین (University of Illinois at Urbana-Champaign) یکی از برترین دانشگاه‌های آمریکا در این حوزه دریافت کرد.

تمرکز تحصیلی او بر سیستم‌های توزیع‌شده (Distributed Systems) و الگوریتم‌های فشرده‌سازی بود؛ حوزه‌هایی تخصصی که بعدها نقش بسیار مهمی در نوآوری‌های او در دنیای بلاکچین ایفا کردند. طبق اطلاعات لینکدین او، پس از فارغ‌التحصیلی به شرکت کوالکام (Qualcomm) پیوست و بیش از یک دهه در آنجا روی نرم‌افزارهای سطح سیستم‌عامل و سیستم‌های توزیع‌شده کار کرد. این تجربه طولانی در یکی از شرکت‌های بزرگ فناوری ارتباطات باعث شد تخصص و مهارت عمیقی در ساخت سیستم‌های مقیاس‌پذیر و توان پردازشی بالا کسب کند.

یاکوونکو در دوران حضورش در کوالکام، روی فناوری‌هایی کار می‌کرد که نیازمند هماهنگی دقیق میان چندین دستگاه و حفظ زمان‌بندی بسیار دقیق بودند؛ چالشی که از نظر مفهومی شباهت زیادی به سازوکارهای اجماع در بلاکچین دارد. او بعدها مدت کوتاهی نیز در شرکت دراپ‌باکس (Dropbox) فعالیت کرد و در آنجا نیز تجربه‌اش در زمینه چالش‌های محاسبات توزیع‌شده در اپلیکیشن‌های کاربرمحور را گسترش داد.

ورود آناتولی یاکوونکو به دنیای رمزارزها

مانند بسیاری از فعالان اولیه این حوزه، ورود یاکوونکو به دنیای رمزارزها با استخراج بیت‌کوین (Bitcoin) آغاز شد. گفته می‌شود او و یکی از دوستانش از سود استخراج برای تأمین هزینه کارت‌های گرافیک (GPU) پروژه جانبی خود استفاده می‌کردند. همین تجربه باعث شد او از نزدیک با محدودیت‌های مقیاس‌پذیری بیت‌کوین و اتریوم (Ethereum) آشنا شود. شبکه‌هایی که تنها می‌توانستند تعداد کمی تراکنش در ثانیه را پردازش کنند و همین موضوع باعث ایجاد ازدحام و کارمزدهای بالا می‌شد؛ شرایطی که با پذیرش گسترده عمومی همخوانی نداشت.

یاکوونکو به‌جای اینکه این محدودیت‌ها را ضعف ذاتی بلاکچین بداند، به این فکر افتاد که آیا می‌توان با استفاده از تکنیک‌هایی از سایر حوزه‌های فناوری، مشکل توان عملیاتی (Throughput) را حل کرد یا نه. او از پیش‌زمینه خود در صنعت مخابرات، به‌ویژه از مفهوم استفاده از «زمان» به عنوان یک مرجع قابل اعتماد در سیستم‌های توزیع‌شده الهام گرفت.

در نوامبر ۲۰۱۷، یاکوونکو وایت‌پیپری منتشر کرد که در آن تکنیک اثبات تاریخچه (Proof of History) را معرفی کرد که یک روشی رمزنگاری‌شده برای ایجاد گذر زمان قابل‌تایید میان رویدادها است. این نوآوری به اعتبارسنج‌های شبکه اجازه می‌دهد تراکنش‌ها را در ترتیب از پیش مشخص‌شده، بدون نیاز به ارتباط گسترده و مداوم میان نودها پردازش کنند. این رویکرد ظرفیت پردازش شبکه را به شکل قابل‌توجهی افزایش می‌دهد. بلاکچین سولانا (Solana) اساساً بر پایه همین مفهوم ساخته شده است.

مدتی بعد، او همکاران سابق خود در کوالکام یعنی گرگ فیتزجرالد (Greg Fitzgerald) و استیون آکریج (Stephen Akridge) را برای ساخت نمونه اولیه به تیم اضافه کرد. این تیم در سال ۲۰۱۸ سولانالبز (Solana Labs) را به‌طور رسمی تأسیس کرد و سرمایه اولیه برای توسعه پروتکل را جذب نمود. راج گوکال (Raj Gokal)، یکی دیگر از ‌بنیان‌گذار سولانا، نیز اندکی پس از انتشار وایت‌پیپر اثبات تاریخچه به پروژه پیوست و به عنوان مدیر ارشد عملیاتی (COO) سولانالبز فعالیت خود را آغاز کرد.

سولانالبز نخستین تست‌نت خود را در سال ۲۰۱۸ راه‌اندازی کرد و سپس در مارس ۲۰۲۰، هم‌زمان با آغاز همه‌گیری کووید-۱۹، نسخه بتا مین‌نت را عرضه کرد.

بررسی دارایی‌های آنچین آناتولی یاکوونکو

در زمان راه‌اندازی سولانا، در مجموع ۵۰۰ میلیون توکن SOL مینت شد که ۱۲.۵٪آن به تیم بنیان‌گذار، از جمله آناتولی یاکوونکو، اختصاص یافت. شایعه شده یک آدرس سولانا که با “9QgXq” شروع می‌شود، متعلق به یاکوونکو است؛ اما این موضوع به‌صورت رسمی تأیید نشده است. این کیف پول بیش از ۱۳۶٬۷۲۵ توکن SOL در اختیار دارد که بخش عمده آن استیک (Staked) شده است. عمر این کیف پول بیش از پنج سال است و در تراکنش‌های اولیه، میلیون‌ها دلار ارز دیجیتال سولانا به این آدرس منتقل شده است. اگر این آدرس واقعاً متعلق به یاکوونکو باشد، ارزش دارایی SOL او در این کیف پول بیش از ۱۱ میلیون دلار خواهد بود.

علاوه بر این، با بررسی سوابق تراکنش‌های تاریخی حساب‌های استیکینگ مرتبط با او مشخص می‌شود که آدرس‌های وابسته، مقادیر بزرگی SOL را به چندین آدرس دیگر در شبکه سولانا منتقل کرده‌اند. برای مثال، در فاصله آگوست تا نوامبر ۲۰۲۴، بیش از ۳ میلیون توکن سولانا از حالت استیک خارج و منتقل شده است. همچنین، بیش از ۱.۵ میلیون توکن سولانا کماکان در چندین آدرس از جمله 9E8zG ،JQ5jC ،A6mJn و 7pgzZ در حالت استیک باقی مانده‌اند. اگر این آدرس‌ها نیز متعلق به یاکوونکو باشند، ارزش مجموع توکن‌های SOL او بسیار بیشتر از برآوردهای فعلی خواهد بود و با قیمت‌های کنونی به حدود ۱۲۲ میلیون دلار می‌رسد.

آدرس دیگری که احتمال می‌رود به او مرتبط باشد، دامنه سولانایی toly.sol است؛ چرا که نام کاربری او در شبکه اکس «Toly» است. ردیابی این دامنه نشان می‌دهد مالک آن آدرسی است که با “86xCn” آغاز می‌شود. این آدرس در حال حاضر مجموعه‌ای از توکن‌ها به ارزش بیش از ۱.۳ میلیون دلار را در اختیار دارد، اما بخش عمده این ارزش مربوط به توکن‌های غیرنقدشونده (Illiquid) است. بنابراین ارزش واقعی و نقدشونده دارایی‌های آن حدود ۱۶٬۵۰۰ دلار است که معادل ۲۰۳.۸ واحد توکن SOL می‌شود.

بررسی دارایی‌های خارج از زنجیره آناتولی یاکوونکو

آناتولی یاکوونکو علاوه بر دارایی‌های رمزارزی، سهام قابل‌توجهی نیز در سولانالبز دارد؛ شرکتی که مسئول اصلی توسعه پروتکل سولانا و زیرساخت‌های مرتبط با آن است. درصد دقیق سهام او به‌صورت عمومی اعلام نشده است، اما برآورد می‌شود بین ۵ تا ۱۰٪ از سهام این شرکت را در اختیار داشته باشد.

از آنجا که سولانالبز یک شرکت خصوصی است، تاکنون ارزش‌گذاری رسمی و عمومی آن فاش نشده است. با این حال، این شرکت در سال‌های گذشته چندین دور جذب سرمایه برگزار کرده است و سرمایه‌گذاران بزرگی همانند اندریسن هوروویتز (a16z)، پالی‌چین کپیتال (Polychain Capital) و مولتی‌کوین کپیتال (Multicoin Capital) در آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند. این سرمایه‌گذاری‌ها ارزش شرکت را در محدوده چند میلیارد دلار قرار داده‌اند و بسیاری ارزش آن را بین ۵ تا ۸ میلیارد دلار تخمین می‌زنند. بر اساس این ارزیابی‌ها، سهم آناتولی یاکوونکو از شرکت می‌تواند ارزشی بین ۲۵۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار داشته باشد؛ آن هم به‌استثنای توکن‌های شخصی او.

اگرچه ارزش شرکت سولانالبز تا حدی به عملکرد بازار توکن SOL وابسته است، اما ساختار مالکیت دوگانه یاکوونکو، یعنی هم داشتن توکن و هم سهام شرکت، سبد ثروت او را متنوع‌تر می‌کند. درحالی‌که ممکن است قیمت ارز دیجیتال سولانا نوسان‌های شدیدی را تجربه کند، اما سهام شرکت معمولاً دارایی باثبات‌تری محسوب می‌شود، به‌ویژه حالا که سولانالبز فعالیت‌های خود را فراتر از توسعه پروتکل به سایر پروژه‌های زیرساختی بلاکچینی گسترش داده است.

سرمایه‌گذاری‌های شخصی Anatoly Yakovenko

آناتولی یاکوونکو علاوه بر نقش خود در سولانا، یک سرمایه‌گذار فرشته (Angel Investor) فعال است که تاکنون در بیش از ۴۰ شرکت سرمایه‌گذاری کرده است. برخی از این پروژه‌ها بعدها به بازیگران مهم اکوسیستم سولانا تبدیل شدند. از جمله:

• جیتو لبز (Jito Labs) و سولیر (Solayer) در حوزه لیکویید استیکینگ
• دریفت پروتکل (Drift Protocol) و اینفینکس (Infinex) در حوزه صرافی‌های غیرمتمرکز معاملات دائمی (Perpetual DEX)
•  هلیوس (Helius) در حوزه زیرساخت استیکینگ

چه کسی بیشترین سولانا را در اختیار دارد؟

سولانا به عنوان یک بلاکچین نوظهور، از زمان راه‌اندازی تاکنون مسیر طولانی‌ را طی کرده است. امروز توزیع توکن‌های SOL متنوع است و دارندگان آن شامل سرمایه‌گذاران نهادی، صرافی‌ها، بنیان‌گذاران و کاربران خرد می‌شوند. از جمله دارندگان بزرگ نهادی می‌توان به شرکت‌های خزانه‌داری سولانا، صرافی‌های ارز دیجیتال که توکن‌ها را از جانب کاربران نگهداری می‌کنند، صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) سولانا و ارائه‌دهندگان خدمات استیکینگ اشاره کرد.

با این حال، بر اساس تحلیل داده‌های موجود، احتمالاً بزرگ‌ترین دارنده سولانا برنده مزایده دارایی‌های صرافی اف‌تی‌ایکس (FTX) پس از ورشکستگی آن بوده است. پس از سقوط این صرافی متمرکز، دارایی‌های SOL آن به‌عنوان بخشی از فرآیند لیکوئیدیشن (liquidation) به مزایده گذاشته شد.

در این مزایده، ۴۱ میلیون توکن SOL فروخته شد که بخش عمده آن توسط گلکسی دیجیتال (Galaxy Digital) و پانترا کپیتال (Pantera Capital) خریداری شد. اگرچه این توکن‌ها مشمول دوره‌های قفل (Lock-up) و آزادسازی تدریجی (Vesting) بودند، اما حدود ۶۰ تا ۷۰٪ آن‌ها تاکنون آزاد شده و احتمالاً فروخته شده‌اند. بر این اساس، تخمین زده می‌شود گلکسی دیجیتال همچنان حدود ۶ تا ۸ میلیون SOL و پانترا کپیتال حدود ۳ تا ۵ میلیون SOL در اختیار داشته باشند.

در سال ۲۰۲۵، شرکت‌های خزانه‌داری سولانا بیشتر مورد توجه قرار گرفتند. درحال‌حاضر، فوروارد اینداستریز (Forward Industries) بزرگترین شرکتی است که به جای انباشت دارایی‌های سنتی در خزانه‌های خود روی سرمایه‌گذاری سولانا تمرکز کرده است این شرکت ۶.۹ میلیون توکن SOL (به ارزش حدود ۵۸۳ میلیون دلار) در اختیار دارد که معادل ۱.۱۱۵٪ از کل عرضه آن می‌شود. سایر شرکت‌های خزانه‌داری سولانا فاصله زیادی با فوروارد اینداستریز دارند؛ به‌طوری که ۹ شرکت بعدی مجموعا تنها ۱.۵٪ از کل عرضه SOL را در اختیار دارند.

در میان ارائه‌دهندگان سرویس‌های حضانتی، برخی صرافی‌های متمرکز نیز حجم بالایی سولانا را از جانب کاربران خود نگه می‌دارند. برای مثال، بایننس (Binance) در گزارش اثبات ذخایر (Proof of Reserves) خود اعلام کرده بیش از ۲۴.۲ میلیون توکن SOL در اختیار دارد. همچنین صندوق‌های ای‌تی‌اف نیز به دارندگان مهم سولانا تبدیل شده‌اند. صندوق ای‌تی‌اف استیکینگ سولانا متعلق به شرکت بیت وایز (BSOL) بیش از ۵.۵ میلیون توکن SOL در اختیار دارد و در حال حاضر بزرگ‌ترین ETF اسپات سولانا محسوب می‌شود.

اگرچه آناتولی یاکوونکو احتمالاً یکی از دارندگان بزرگ SOL است، اما ممکن است بزرگ‌ترین دارنده فردی نباشد. سایر ‌بنیان‌گذاران سولانالبز و اعضای اولیه تیم نیز سهم قابل‌توجهی از توکن‌های SOL را دریافت کرده‌اند. همچنین، ممکن است میزان توکن‌های برخی سرمایه‌گذاران خصوصی اولیه بسیار بیشتر از سهم بنیان‌گذاران سولانالبز باشد.

نوسان ثروت آناتولی یاکوونکو همسو با نوسان بازار

ثروت آناتولی یاکوونکو در طول سال‌ها به‌شدت به عملکرد بازار سولانا وابسته بوده و همگام با نوسان‌های شدید قیمت تغییر کرده است. در نوامبر ۲۰۲۱، زمانی که قیمت سولانا به اوج چرخه‌ خود در حدود ۲۶۰ دلار رسید، ارزش خالص دارایی‌های او بیش از ۲ میلیارد دلار و حتی بسته به ارزش‌گذاری سهام سولانالبز، به حدود ۳ میلیارد دلار هم می‌رسید.

اما در بازار نزولی سال ۲۰۲۲ شرایط کاملاً برعکس شد. با سقوط قیمت سولانا به زیر ۱۰ دلار، ارزش توکن‌های او بیش از ۹۵٪ نسبت به اوج قبلی کاهش یافت. در همین دوره، قطعی‌های شبکه سولانا و همچنین ارتباط نزدیک این اکوسیستم با صرافی اف‌تی‌ایکس (FTX) و شرکت آلامدا ریسرچ (Alameda Research) فشار منفی بیشتری بر قیمت و احساسات اکوسیستم وارد کرد. اگر مسیر ثروت او با نوسان‌های بازار همسو بوده باشد، احتمالاً در اوج بازار نزولی حتی به کمتر از ۱۰۰ میلیون دلار هم رسیده است.

با بازگشت بازار صعودی بین سال‌های ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵، وضعیت دوباره تغییر کرد و ارزش خالص دارایی‌های یاکوونکو دوباره حدود چند میلیارد دلار رسید.

در ابتدای سال ۲۰۲۶، بازار رمزارزها بار دیگر با کاهش شدید مواجه شد و قیمت سولانا به زیر ۱۰۰ دلار سقوط کرد. در مقطع فعلی، دارایی خالص آناتولی یاکوونکو در بازه‌ای حدود ۵۰۰ میلیون تا ۱.۲ میلیارد دلار تخمین زده می‌شود. عدد دقیق به میزان نقدشوندگی توکن‌های او و ارزش‌گذاری سهامش در سولانالبز بستگی دارد.

جمع‌بندی

آناتولی یاکوونکو (Anatoly Yakovenko) یکی از معماران اصلی اقتصاد دیجیتال محسوب می‌شود و ثروت او همگام با رشد و بلوغ اکوسیستم سولانا تغییر می‌کند. اگرچه سقوط بازار ارزهای دیجیتال در ابتدای سال ۲۰۲۶ ثروت او را نسبت به اوج چند میلیارد دلاری‌‌اش کاهش داد؛ اما جایگاه مالی او همچنان قدرتمند باقی مانده است و دلیل اصلی آن سهام سولانالبز و سرمایه‌گذاری‌های متعدد در پروژه‌های نوپا است.

یاکوونکو از یک مهندس متعهد به یک میلیاردر کریپتویی تبدیل شد او خالق بلاکچینی است که از نظر سرعت و مقیاس‌پذیری، رقیب جدی برای بیت‌کوین و اتریوم محسوب می‌شود. تاثیر سولانا بر صنعت کریپتو کاملا آشکار است؛ سولانا از یک بلاکچین پرسرعت فراتر رفته استو امروز به بستری برای امور مالی نهادی، پرداخت‌های استیبل‌کوینی، معاملات و زیرساخت‌های مختلف تبدیل شده است. با این حال، به نظر می‌رسد مسیر رشد و تحول سولانا هنوز در آغاز راه است.