مایکل سیلر (Michael Saylor)، رئیس اجرایی شرکت استراتژی (Strategy)، معتقد است دولتها برای حفظ رقابتپذیری نظام مالی خود، ناچارند بهسراغ مدلهای جدیدی از بانکداری بروند که در آن، بیت کوین نه در حاشیه، بلکه در قلب ساختار بانکی و بهعنوان پشتوانه داراییها قرار دارد.
به گزارش میهن بلاکچین، سیلر میگوید ترکیب بانکداری قانونگذاریشده با ذخایر بیت کوینی و ابزارهای اعتباری توکنیزهشده میتواند مسیر جدیدی برای جذب سرمایه جهانی، افزایش بازدهی سپردهها و بازتعریف نقش دولتها در اقتصاد دیجیتال باز کند.
چرا مایکل سیلر بهدنبال ساخت «بانکهای بیت کوینی» است؟
مایکل سیلر در جریان سخنرانی خود در کنفرانس بیت کوین منا (Bitcoin MENA) در ابوظبی، از ایده ایجاد پلتفرمهای بانکداری دیجیتال ملی سخن گفت که تحت نظارت قانونگذاران فعالیت میکنند اما پشتوانه آنها، ترکیبی از بیت کوین، اعتبار توکنیزهشده و ذخایر فیات است.
این دیدگاه در امتداد استراتژی بلندمدت شرکت استراتژی قرار میگیرد؛ این شرکت اخیراً ۱۰٬۶۲۴ BTC (حدود ۹۶۲.۷ میلیون دلار) دیگر خریداری کرده و مجموع داراییهای بیت کوینی خود را به ۶۶۰٬۶۲۴ BTC رسانده است. سیلر بارها تأکید کرده است که بیت کوین را نه یک دارایی سفتهبازانه، بلکه یک زیرساخت مالی پایدار برای دهههای آینده میداند.
تجربه استراتژی در ابزارهای مالی مبتنی بر بیت کوین
سیلر برای توضیح عملی این مدل، به تجربه شرکت استراتژی در طراحی ابزارهای مالی مبتنی بر بیت کوین اشاره میکند. این شرکت در ابتدای سال ۲۰۲۵، سهام ممتاز STRC را معرفی کرد که از نظر ساختار، شباهتهایی به صندوقهای بازار پول دارد و با نرخ سود متغیر طراحی شده است تا قیمت آن در محدوده ارزش اسمی باقی بماند.
ارزش بازار STRC در حال حاضر به حدود ۲.۹ میلیارد دلار رسیده است. با این حال، خود سیلر نیز اذعان دارد که این ابزار همچنان تحت تأثیر شرایط بازار، نقدشوندگی و احساسات سرمایهگذاران قرار دارد و نمونهای کامل از بانکداری بیت کوینی موردنظر او محسوب نمیشود، بلکه صرفاً قدم اولیه در این مسیر است.
مدل پیشنهادی سیلر برای بانکداری دیجیتال بیت کوینمحور
در چارچوبی که سیلر ترسیم میکند، بانکهای ملی دارای مجوز میتوانند حسابهای دیجیتالی ارائه دهند که پشتوانه آنها ترکیبی از داراییهای مختلف باشد. بهگفته او، بخش عمده این ساختار میتواند شامل حدود ۸۰٪ اعتبار توکنیزهشده و ۲۰٪ ذخایر فیات باشد، در کنار یک پشتوانه ذخیره اضافی ۱۰ درصدی برای حفظ نقدشوندگی و ثبات سیستم.
در بخش کریپتویی این مدل، سیلر بر وثیقهگذاری بیشازحد تأکید دارد و نسبت ۵ به ۱ را پیشنهاد میدهد؛ به این معنا که ارزش بیت کوین وثیقهشده، چندین برابر تعهدات اعتباری باشد. او معتقد است چنین ساختاری میتواند ریسک سیستماتیک را کاهش دهد و امکان ارائه محصولات بانکی جدید اما قانونگذاریشده را فراهم کند.
به باور سیلر، کشورهایی که زودتر بهسراغ این مدل بروند، میتوانند به مقصد سرمایهگذاران بینالمللی تبدیل شوند که بهدنبال گزینههای امن، متنوع و شفاف در چارچوبهای رسمی هستند.
احتمالاً دولتها ناچار به بازنگری در نظام بانکی خواهند شد
سیلر یکی از دلایل اصلی طرح این ایده را بازدهی بسیار پایین سپردههای بانکی در بسیاری از اقتصادهای بزرگ میداند. به گفته او، در کشورهایی مانند ژاپن، بخشهایی از اروپا و سوئیس، نرخ سود سپردهها عملاً به صفر نزدیک شده است و حتی در اقتصادهایی مانند آمریکا، سپردهگذاران دائماً بازده بانکها را با صندوقهای بازار پول مقایسه میکنند.
او معتقد است این وضعیت باعث شده بخشی از سرمایهها بهسمت ابزارهایی مانند اوراق قرضه شرکتی حرکت کند و در نتیجه، دولتها باید بررسی کنند که آیا استفاده از داراییهای دیجیتال بهعنوان وثیقه، میتواند دامنه انتخابهای امن و قانونگذاریشده را گسترش دهد یا نه.
از سوی دیگر، سیلر به رقابت فزاینده کشورها برای جذب سرمایه جهانی اشاره میکند. به باور او، کشوری که بتواند چارچوب شفاف و قابلاعتمادی برای بانکداری دیجیتال مبتنی بر بیت کوین ایجاد کند، این ظرفیت را دارد که بین ۲۰ تا ۵۰ تریلیون دلار سرمایه جذب کرده و به یک هاب بانکداری دیجیتال در مقیاس جهانی تبدیل شود.
پیامدها و چالشهای احتمالی بانکهای بیت کوینی
در صورت حرکت کشورها بهسمت این مدل، ساختار نظام مالی با تغییرات مهمی روبهرو خواهد شد. بانکهای مبتنی بر بیت کوین میتوانند بهعنوان نسل جدیدی از محصولات مالی ظاهر شوند که بازارهای اعتباری سنتی را با ذخایر دیجیتال ترکیب میکنند؛ این مدل تا بهحال سابقهای در نظام بانکی کلاسیک نداشته است.
با این حال، این ایده بدون چالش نیست. نوسان قیمت بیت کوین یکی از مهمترین نگرانیهاست. بیت کوین در دسامبر ۲۰۲۵ و در زمان نگارش این مطلب، کمی پایینتر از ۹۰,۰۰۰ دلار نوسان میکند؛ این رقم نزدیک به ۲۹٪ پایینتر از سقف تاریخی اکتبر در محدوده ۱۲۶,۰۰۰ دلار است. با این وجود، در مقایسه با قیمت حدود ۱۹٬۴۲۰ دلاری در دسامبر ۲۰۲۰، همچنان رشد چشمگیری را نشان میدهد.
مسائل مربوط به نقدشوندگی و فشارهای ناگهانی بازار نیز از دیگر نگرانیهاست. برخی تحلیلگران، از جمله جاش ماندل (Josh Mandell)، معاملهگر سابق سالومون برادرز (Salomon Brothers)، هشدار دادهاند که ابزارهایی مشابه STRC در شرایط برداشت سریع سرمایه میتوانند با ریسکهای جدی مواجه شوند؛ این موضوع اهمیت تستهای فشار و چارچوبهای حفاظتی سختگیرانه را دوچندان میکند.
در نهایت، اجرای چنین مدلی نیازمند تعریف چارچوبهای حقوقی شفاف، نظارت مؤثر، مدیریت ریسک پیشرفته و هماهنگی با استانداردهای بینالمللی بانکی است و این الزامات سنگین نشان میدهد ایده سیلر، هرچند جاهطلبانه، اما صرفاً یک شعار نیست و ورود به آن، تصمیمی کاملاً استراتژیک برای دولتها خواهد بود.
