محدودیتهای جغرافیایی، زمانی و ساختاری، دسترسی به بسیاری از داراییهای بازارهای سنتی را به یک فضای انحصاری تبدیل کرده است. اوندوفایننس (Ondo Finance) میخواهد این مرز را بشکند و داراییهایی مانند اوراق خزانه، صندوقهای بازار پول و حتی سهام آمریکا را بهصورت توکنیزه روی بلاکچین سولانا بیاورد؛ البته الزاماتی مانند احراز هویت کماکان به قوت خود باقی میمانند. درواقع، تیم اوندو میخواهد شرایطی را فراهم کند تا کاربران بتوانند این داراییها را درست مانند یک استیبلکوین، در کیف پولهای کریپتویی نگهدارند و سریعتر، سادهتر و حتی خارج از ساعات کاری بازارهای سنتی به آنها دسترسی داشته باشند. در این مطلب از میهن بلاکچین میخواهیم ببینیم اوندو فایننس چطور سهام آمریکا را به بلاکچین سولانا میآورد و این مدل چه محدودیتها و مزیتهایی دارد.
نکات کلیدی 
اوندو فایننس قصد دارد تا اوایل سال ۲۰۲۶، نسخه توکنیزهشده سهام و ETFهای آمریکا را روی بلاکچین سولانا عرضه کند. این توکنها دارای پشتوانه واقعی هستند؛ داراییهای اصلی نزد کارگزاران رسمی ثبتشده در آمریکا نگهداری میشود و دارنده توکن بهجای حقوق سهامداری فقط در معرض بازده مالی قرار میگیرد. فرآیند صدور و بازخرید بهگونهای طراحی شده که قیمت توکنها در ساعات کاری بازار آمریکا (۵ روز در هفته) با داراییهای واقعی همگام بماند؛ در حالی که انتقال و معامله توکنها روی سولانا بهصورت ۲۴ ساعته در تمام روزهای هفته انجام میشود. اوندو از قابلیتهایی مانند افزونههای توکن و هوکهای انتقال سولانا برای اعمال محدودیتهای انتقال و احراز شرایط کاربران استفاده میکند.
اوندو فایننس چه محصولاتی را روی سولانا توکنایز میکند؟
اوندو فایننس پلتفرمی برای توکنیزهسازی داراییهای دنیای واقعی (RWA) است که تا الان دسترسی آنچین به بیش از ۱۰۰ سهم و صندوق قابلمعامله در بورس (ETF) ایالات متحده را فراهم کرده است. «صدها دارایی دیگر» نیز قرار است در آینده اضافه شوند. تیم اوندو، سولانا را بهعنوان مقصد بعدی این محصولات انتخاب کرده است.
در حالحاضر، آنها قصد دارند همین سبد موجود از سهام و ETFهای توکنیزهشده را تا اوایل سال ۲۰۲۶ به بلاکچین سولانا بیاورند تا این داراییها بهصورت ۲۴ ساعته و ۷ روز هفته قابلمعامله باشد و امکان تسویه آنها در عرض چند ثانیه فراهم شود.
تا امروز حدود ۳۶۵ میلیون دلار دارایی بهصورت آنچین توسط اوندوفایننس منتشر شده است و ورود به سولانا نشانه گسترش مقیاس کسبوکار توکنیزهسازی این پلتفرم است. پیش از این، اوندو محصولات خود را روی زنجیره بیانبی (BNB Chain) عرضه کرده بود.
بر اساس اطلاعات رسمی، این توکنها صرفاً نماینده بازده اقتصادی سهام و ETFهای سنتی هستند. اثر قیمت و سود تقسیمی آنها را منتقل میکنند، اما داراییهای پایه نزد کارگزاران رسمی ثبتشده در آمریکا نگهداری میشود. بهعبارت سادهتر، دارنده توکن از سود و بازده مالی بهرهمند میشود؛ اما مالکیت قانونی داراییهای اصلی و حقوق سهامداری همچنان در اختیار نهاد متولی است. سود و عملکرد مالی روی بلاکچین قرار دارد؛ اما مالکیت رسمی و حقوقی خارج از بلاکچین حفظ میشود.
حضانت، مینت و بازخرید داراییها چگونه انجام میشود؟
برای اینکه توکنهای سهام (Stock Tokens) قابل اعتماد باشند، باید همیشه ارزش آنها به اوراق بهادار واقعی متصل بماند. اوندو از یک مدل کلاسیک با پشتوانه حضانتی استفاده میکند. در این مدل، سهام و ETFهای سنتی نزد یک یا چند کارگزار- معاملهگر (Broker-Dealers) ثبتشده در آمریکا نگهداری میشوند و توکنهای معادلی که روی بلاکچین دیده میشوند، بازده اقتصادی همین سبد را منعکس میکنند.
عرضه این توکنها ثابت نیست؛ بلکه از سازوکار مینت و بازخرید استفاده میشود. به این معنا که با ورود دارایی جدید، توکن جدید ساخته میشود و هنگام بازخرید، توکنها از گردش خارج میشوند. به این ترتیب، عرضه توکنها دائماً براساس داراییهای واقعی تنظیم میشود.
اوندو اعلام کرده است که فرآیند مینت و بازخرید تنها در ۵ روز کاری هفته قابلانجام است؛ اما خود توکنها در تمام طول سال و بهصورت ۲۴ ساعته میان کیف پولها و اپلیکیشنهای کریپتویی قابل انتقال و قابل معامله هستند. بهعبارت دیگر، صدور و بازخرید با ساعات بازار سنتی هماهنگ است؛ درحالیکه جابهجایی و معامله از منطق «همیشهفعال» کریپتو پیروی میکند.
قیمتگذاری و نقش اوراکلها
قیمتگذاری بخش مهم دیگری از این ساختار است. اگر قرار باشد یک توکن بازده کامل اقتصادی را منعکس کند، نباید فقط آخرین قیمت سهام را نشان دهد. سود تقسیمی و رویدادهای شرکتی نیز باید در قیمت لحاظ شوند.
اوندو برای تحقق این هدف از چینلینک (Chainlink) بهعنوان لایه اوراکل رسمی نام برده است. قرار است چینلینک برای هر سهم توکنیزهشده، فیدهای اختصاصی طراحی کند تا هم تغییرات قیمت و هم رویدادهایی مانند پرداخت سود سهام را در هر توکن اعمال شوند. این کار باعث میشود پروتکلها، پلتفرمهای معاملاتی و سیستمهای مدیریت ریسک، یک مرجع واحد و قابل اعتماد برای ارزش هر توکن در هر لحظه داشته باشند.
ویژگیهای فنی سولانا نیز در این سطح از جزئیات حائز اهمیت هستند. ارائه سهام توکنیزهشده مستلزم بررسی صلاحیت کاربران و اعمال قوانین انتقال در رفتار دارایی است. سولانا ابزارهای مناسبی را برای این موضوع در اختیار توسعهدهندگان میگذارد. افزونههای توکن (Token Extensions) سولانا شامل هوک انتقال (Transfer Hooks) است. هوکها، قطعه کدهایی هستند که هر بار که یک توکن جابهجا میشود، اجرا میشوند. این قابلیت به اوندو اجازه میدهد شروطی را مستقیماً داخل خود توکن تعریف کند، مثلا اینکه چه کسی مجاز به نگهداری دارایی است یا کدام مناطق جغرافیایی محدود هستند. این قوانین در هر جای اکوسیستم در مورد توکن صدق میکند.
چرا اوندو سولانا را انتخاب کرده است؟
سولانا یک شبکه با جامعه کاربری گسترده، زمان تأیید بسیار بالا و اکوسیستمی مبتنی بر کارمزدهای اندک و اجرای تقریباً آنی معاملات است. برای داراییهایی که بازتابی از سهام سنتی هستند و در کنار استیبلکوینها و میمکوینها داخل کیف پول ارز دیجیتال نگهداری میشود، این ویژگیها اهمیت زیادی دارند.
از سوی دیگر، جنبه ریسک و مقررات نیز مهم است. این توکنها به داراییهای کاملاً قانونگذاریشده متصل هستند و دارنده آنها سهامدار مستقیم محسوب نمیشود. این یعنی، باید فیلترهای جغرافیایی، صلاحیت سرمایهگذاران و قوانین انتقال بهطور دقیق اجرا شوند.
افزونههای توکن سولانا دقیقاً برای چنین داراییهایی طراحی شدهاند. هوک انتقال به هر توکن اجازه میدهد منطقهای سفارشی (مثلا مجاز بودن فرستنده و گیرنده یا مسدودسازی انتقال به برخی قراردادهای هوشمند) را در هر جابهجایی فراخوانی کند. این یعنی، بهجای آنکه هر اپلیکیشن یا پروتکل دیفای بهطور جداگانه این قوانین را اعمال کند، اوندو میتواند قوانین را مستقیما داخل خود توکن قرار دهد.
جالب است بدانید که در نیمه اول سال ۲۰۲۵، شبکه سولانا بهطور میانگین ۳ تا ۶ میلیون آدرس فعال روزانه داشت و در برخی روزها این عدد از ۷ میلیون هم عبور کرد. کارمزد هر تراکنش معمولاً حدود ۰٫۰۰۰۲۵ دلار بود و بلاکها تقریباً هر ۴۰۰ میلیثانیه تولید میشدند.
نحوه استفاده از محصولات توکنایزشده اوندو روی سولانا چگونه است؟
تجربه استفاده از محصولات اوندو روی سولانا بیشتر شبیه یک محصول سرمایهگذاری تحتنظارت است تا یک توکن معمولی دیفای. اولین مرحله، احراز شرایط و صلاحیت است. محصولات بازار جهانی (Global Markets) اوندو برای سرمایهگذاران واجد شرایط غیرآمریکایی طراحی شدهاند، این یعنی کاربر در همان ابتدا باید تأیید شود که در منطقه مجاز فعالیت میکند و شرایط لازم را دارد.
به همین دلیل، فرآیند ورود به سیستم بیشتر شبیه افتتاح حساب در کارگزاری است تا اتصال کیف پول به یک صرافی غیرمتمرکز. از آنجا که این توکنها بهطور کامل توسط سهام و ETFهای نگهداریشده نزد کارگزاران رسمی آمریکا پشتیبانی میشوند، رعایت استانداردهای سختگیرانه قانونی ضروری است. این الزامات شامل احراز هویت (KYC)، تعهدات حضانتی و سایر مقررات میشود. پس از اینکه فرد تأیید شد، تجربه کاربری به مدلی مبتنی بر کریپتو تغییر میکند:
- ابتدا کاربر باید یک کیف پول سولانا را با داراییهای مورد پذیرش اوندو (معمولاً استیبلکوین) شارژ کند.
- سپس میتواند نماد معاملاتی مورد نظر را انتخاب و نسخه توکنیزهشده آن را خریداری یا مینت کند. صدرو و بازخرید بهصورت ۲۴ ساعته در ۵ روز کاری هفته انجام میشود، اما انتقال توکنها بین کیف پولها و اپلیکیشنها بهصورت ۲۴/۷ و در تمام سال امکانپذیر است.
- دارایی خریداریشده مانند هر توکن دیگری در کیف پول کریپتویی نگهداری میشود، با این تفاوت که بازده اقتصادی توکن شامل حال دارنده آن میشود؛ اما مالکیت داراییهای پایه و حقوق سهامداری در اختیار نهاد متولی باقیمیماند.
مزایا و محدودیتهای محصولات توکنایزشده اوندو چیست؟
جذابیت این مدل کاملاً مشخص است. اگر دسترسی به سهام و ETFها شبیه توکنهای معمولی روی سولانا باشد، کاربران در مقایسه با کارگزاریهای سنتی از تسویه سریعتر و انعطافپذیری بیشتری برخوردار میشوند.
با وجود اینکه بازارهای ایالات متحده به سمت تسویه بعد از یک روز کاری (T+1) حرکت کردهاند، تفاوت بین «یک روز» و «چند ثانیه» بسیار معنادار است؛ بهویژه برای کاربرانی که میخواهند داراییهای خود را سریع بین پلتفرمها جابهجا کنند یا از آنها در اپلیکیشنهای آنچین استفاده کنند.
در عین حال، برخی محدودیتها کماکان به قوت خودش باقی است. اوندو بهصراحت اعلام کرده که دارندگان توکن فقط در معرض بازده اقتصادی قرار میگیرند، سهام واقعی و حقوق مرتبط با آن نزد کارگزاری و نهاد متولی باقی میماند. علاوه بر این، از آنجاییکه داراییهای پایه در چارچوب مقررات رسمی نگهداری میشوند، دسترسی کاربران بر اساس حوزه قضایی و شرایط سرمایهگذاری فیلتر میشود.
از سوی دیگر، به دلیل سازوکارهای ذاتی بازار، لایههای دیگری از وابستگی نیز وجود دارد. برای اینکه توکن بتواند قیمت دارایی اصلی را دنبال کند، باید نقدشوندگی کافی وجود داشته باشد، قیمتها همگرا بمانند و رویدادهایی مانند سود سهام باید بهطور شفاف به توکن منتقل شوند.
به همین دلیل، اوندو روی حضانت دارایی توسط کارگزار-معاملهگر و سیستم اوراکل اختصاصی بهعنوان ارکان حیاتی این مدل تاکید دارد. اگر اتصال به کارگزار یا لایه اوراکل دچار مشکل شود، حتی اگر تجربه کاربری سولانا در ظاهر سریع و بینقص بهنظر برسد، رفتار سهاممانند این داراییها روی بلاکچین عملاً از بین میرود.
تسویه T+1 یعنی تسویه یک روز کاری بعد از انجام معامله، نهایی میشود و پول و اوراق بهادار بهطور رسمی جابهجا میشوند. برای مثال، اگر روز دوشنبه یک سهم بخرید، معمولاً تسویه آن سهشنبه انجام میشود، به شرط اینکه تعطیلات رسمی نباشد. این استاندارد از ۲۸ می ۲۰۲۴ در آمریکا جایگزین چرخه قدیمی T+2 شده است.
پیش از راهاندازی محصولات توکنیزه اوندو روی سولانا به چه نکاتی باید توجه کرد؟
برای اینکه بدانیم این مدل تا چه حد قابلاتکا است، اصلا چه افرادی اجازه استفاده از این محصولات را دارند، توکنها تا چه حد رفتار داراییهای واقعی را دنبال میکنند و اگر مشکلی پیش بیاید، چه سازکاروهای حمایتی برای کاربران در نظر گرفته شده است، باید به نشانههای زیر توجه کنیم:
- داراییهای اولیه: کدام سهام و ETFها از روز اول پشتیبانی میشوند و آیا اوندو به همان مدل حضانتی فعلی خود پایدار میماند یا خیر؟
- قوانین دسترسی: نحوه واجد شرایط شدن افراد غیرآمریکایی، محدودیتهای جغرافیایی و شرایط احراز هویت چیست و اگر وضعیت کاربر تغییر کند، چه اتفاقی میافتد؟
- حضانت و پشتوانه: داراییهای واقعی کجا نگهداری میشود و نحوه عملکرد مینت و بازخرید چگونه است؟
- قیمتگذاری و رویدادها: فیدهای چینلینک چطور قیمتها و رویدادهایی مانند سود سهام را پوشش میدهند؟
- کنترلهای آنچین: آیا از افزونههای توکن سولانا استفاده میشود و قوانین انتقال چقدر سختگیرانه خواهند بود؟
جمعبندی
اوندو فایننس قصد دارد داراییهای سنتی را در قالب توکنهای قابل معامله به بلاکچین سولانا بیاورد و با این کار مزایایی مانند دسترسی سریعتر، تسویه آنی و نقدشوندگی بالاتر را فراهم کند. این مدل در کنار مزایا، محدودیتهایی هم دارد، از جمله اینکه مالکیت حقوقی داراییها خارج از بلاکچین باقی میماند و عملکرد توکنها به سازوکارهای امانی و اوراکلها وابسته است. از سوی دیگر، نهادهای نظارتی و کارشناسان ساختار بازار هم هشدار دادهاند که توکنهای سهام میتوانند سرمایهگذاران را سردرگم کنند؛ زیرا معمولاً حقوق سهامداری را منتقل نمیکنند و توکنیزه شدن، آنها را از چارچوب قوانین اوراق بهادار خارج نمیکند.
