شبکه بیت کوین سال ۲۰۲۵ را با ثبت یک رکورد دیگر در شاخص سختی استخراج به پایان رساند؛ اگرچه این شاخص نقش کلیدی در حفظ تمرکززدایی شبکه دارد، اما هم‌زمان فشار مضاعفی را بر دوش ماینرها می‌گذارد.
به گزارش میهن بلاکچین، بر اساس آخرین به‌روزرسانی، سختی استخراج بیت کوین در واپسین تنظیم سال جاری به حدود ۱۴۸.۲ تریلیون واحد رسید و پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد این عدد در نخستین تنظیم سال ۲۰۲۶ باز هم افزایش خواهد یافت.
افزایش بی‌وقفه سختی شبکه بیت کوین
طبق داده‌های پلتفرم کوین‌وارز (CoinWarz)، تنظیم بعدی سختی استخراج قرار است در تاریخ ۸ ژانویه ۲۰۲۶ (۱۸ دی) و در ارتفاع بلاک ۹۳۱٬۳۹۲ انجام شود. انتظار می‌رود در این مرحله، سختی شبکه به حدود ۱۴۹ تریلیون برسد.
این پیش‌بینی در شرایطی مطرح می‌شود که میانگین زمان تولید بلاک‌ها در حال حاضر حدود ۹.۹۵ دقیقه (کمی پایین‌تر از هدف ۱۰ دقیقه‌ای شبکه) است. همین موضوع به‌طور طبیعی به افزایش سختی در تنظیم بعدی منجر می‌شود تا ریتم تولید بلاک‌ها دوباره به هدف پروتکل نزدیک‌تر شود.
سال ۲۰۲۵ برای سختی استخراج بیت کوین سالی پرنوسان و رکوردشکن بود. در جریان روند صعودی قیمت بیت کوین، به‌ویژه در ماه سپتامبر، این شاخص دو جهش تند را تجربه کرد و به سقف‌های تاریخی تازه‌ای رسید.
با این حال، پس از سقوط تاریخی بازار در ماه اکتبر، فشارها بر ماینرها بیش از پیش نمایان شد؛ چراکه افزایش سختی درست در زمانی اتفاق افتاد که قیمت‌ها به‌شدت اصلاح شده بودند.
افزایش سختی استخراج به این معناست که ماینرها برای باقی‌ماندن در رقابت، ناچارند توان پردازشی و انرژی بیشتری مصرف کنند. این موضوع هزینه‌های عملیاتی را بالا می‌برد و برای صنعتی که ذاتاً سرمایه‌بر است، چالش‌های مضاعفی ایجاد می‌کند.
در چنین شرایطی، حاشیه سود کاهش می‌یابد و تنها بازیگرانی که به تجهیزات به‌روزتر، برق ارزان‌تر یا مقیاس بزرگ‌تری دسترسی دارند، می‌توانند دوام بیاورند.
نقش سختی استخراج در تمرکززدایی و ثبات قیمت
سختی استخراج یکی از مهم‌ترین مکانیزم‌های درونی شبکه بیت کوین برای حفظ تعادل است. این شاخص تضمین می‌کند که بلاک‌ها نه بیش از حد سریع و نه بیش از حد کند استخراج شوند.
پروتکل بیت کوین با تنظیم خودکار سختی، سطح چالش استخراج بلاک‌های جدید را متناسب با توان محاسباتی کل شبکه تغییر می‌دهد تا زمان میانگین تولید هر بلاک تا حد ممکن نزدیک به ۱۰ دقیقه باقی بماند.
این تنظیم هر ۲۰۱۶ بلاک، یعنی تقریباً هر دو هفته یک‌بار، انجام می‌شود. اگر ماینرها بلاک‌ها را سریع‌تر از حد هدف پیدا کنند، سختی افزایش می‌یابد و اگر روند استخراج کند شود، سختی کاهش پیدا می‌کند.
چنین سازوکاری مانع از آن می‌شود که یک ماینر یا مجموعه‌ای از ماینرها بتوانند با افزودن ناگهانی توان پردازشی، کنترل شبکه را در دست بگیرند.
در سناریوی بدبینانه، اگر یک بازیگر یا گروهی از بازیگران بتوانند بیش از ۵۱٪ توان محاسباتی شبکه را کنترل کنند، حمله‌ای موسوم به «حمله ۵۱٪» رخ می‌دهد. چنین حمله‌ای می‌تواند به تمرکزگرایی، دوباره‌خرج‌کردن تراکنش‌ها و در نهایت فروپاشی اعتماد به بیت کوین منجر شود؛ این اتفاق ضربه‌ای جدی به ارزش این دارایی وارد خواهد کرد.
حتی بدون وقوع حمله ۵۱٪، یک ماینر با توان پردازشی بسیار بالا می‌تواند بلاک‌ها را با سرعت بیشتری استخراج کند، پاداش‌ها را به‌تنهایی جمع‌آوری کند و بیت کوین‌های به‌دست‌آمده را روانه بازار کند. این رفتار می‌تواند فشار فروش شدیدی ایجاد کند و قیمت بیت کوین را تحت تأثیر منفی قرار دهد.
در نهایت، تنظیم پویای سختی استخراج (متناسب با کل توان محاسباتی فعال در شبکه) نقش حفاظتی مهمی ایفا می‌کند.
این سازوکار نه‌تنها تمرکززدایی بیت کوین را حفظ می‌کند، بلکه با تضمین یک برنامه عرضه پایدار و قابل پیش‌بینی، به ثبات قیمتی این دارایی نیز کمک می‌کند. هرچند این سیستم برای ماینرها چالش‌برانگیز است، اما یکی از ستون‌های اصلی ارزش و امنیت شبکه بیت کوین به‌شمار می‌رود.
