بازارساز خودکار چیست؟ عملکرد صرافی‌های غیرمتمرکز به عنوان یک AMM !

بازارساز  خودکار یا AMM، نوعی از صرافی‌های غیرمتمرکز است که از فرمول‌های ریاضی برای تعیین قیمت یک توکن استفاده می‌کنند. این صرافی‌ها همانند صرافی‌های عادی دارای جفت ارزهای مختلفی نظیر ETH/DAI هستند. در واقع این بازار سازها صرافی‌های غیرمتمرکزی هستند که در آنها، فرد با قرارداد هوشمند معامله انجام می‌دهد، نه با افراد دیگر.

اما در این صرافی‌ها هیچگونه سفارش خرید یا فروش وجود ندارد و معامله‌کنندگان نیازی به این موضوع ندارند که فرد دیگری را برای فروش کوین خود پیدا کنند. در عوض، یک قرارداد هوشمند به عنوان میکر (خریدار) در تراکنش عمل می‌کند. این مفهوم مشابه با سرویس‌های تبادل سریع نظیر شیپ‌شیفت (ShapeShift) و چنجلی (Changelly) است، با این تفاوت که ذخایر شرکت با استخرهای نقدینگی بر اساس قراردادهای هوشمند جایگزین شده است.

استخر نقدینگی شامل دو دارایی موجود در جفت ارز است. درصد نسبی هر توکن در استخر همان چیزی است که قیمت تئوری دارایی مورد نظر را تعیین می‌کند. اولین AMM، بانکور (Bancor) بود که در سال ۲۰۱۷ عرضه شد، اما محبوب‌ترین پلتفرم‌های کنونی شامل یونی‌سواپ (Uniswap)، کِرو (Curve)، کایبر (Kyber) و بالانسر (Balancer) هستند.

دلیل وجود بازارساز خودکار چیست؟

عملکرد بازار ساز خودکار

این صرافی‌ها، نقدینگی را ساده‌تر و ارزان‌تر ارائه می‌دهند. بازارساز خودکار تلاشی برای غلبه بر محدودیت‌های عملکرد بلاک چین‌های قرارداد هوشمند، به ویژه اتریوم است. قبل از پیدایش AMM ها، صرافی‌های غیرمتمرکز نظیر EtherDelta و 0x که بر بستر اتریوم ایجاد شده بودند، در صدد استفاده از مکانیزم دفتر سفارش سنتی بودند.

هرچند با مسائل نقدینگی مواجه بودند، زیرا ایجاد هر سفارش مستلزم پرداخت گس و صبر کردن برای زمان تایید بلاک بود. راندمان ضعیف اتریوم نیز باعث میشد که فقط تعداد معدودی از تراکنش‌ها قبل از پر شدن بلاک چین با این سفارشات، ثبت شوند.

این موضوع برای بازارسازها یا همان ارائه‌دهندگان نقدینگی در صرافی‌های مبتنی بر دفاتر سفارش، مشکل‌آفرین بود. ایجاد بازار معمولا مستلزم تنظیم دائم سفارشات خرید و فروش بر اساس آخرین قیمت بود، حتی اگر سفارش موردنظر پذیرفته نمیشد. از آنجایی که هر ثبت سفارش، هزینه و زمان را به همراه داشت، ممکن بود بازارسازها بیشتر از آنکه سود کسب کنند، ضرر کنند.

بازارساز خودکار ، نقدینگی را ارزان‌تر ارائه می‌دهد. حتی کاربران معمولی نیز می‌توانند با نقدینگی خود وارد شوند، در حالی که انجام این کار در صرافی‌های سنتی به دانش فنی پیشرفته نیاز دارد.

قراردادهای هوشمند چگونه معاملات در AMM را به صورت خودکار انجام می‌دهند؟

فرمول‌های ریاضی، قیمت توکن موردنظر را تعیین می‌کند. کاربران هنگام انجام معاملات در بازارساز خودکار با استخر نقدینگی تعامل برقرار می‌کنند. در این شرایط هنگامی که کاربر قرارداد هوشمند را برای انجام معامله تنظیم می‌کند، قرارداد توکن‌ها را به استخر نقدینگی ارسال می‌کند. سپس فرمول ریاضیاتی تصمیم می‌گیرد که چه مقدار توکن سمت دیگر جفت ارز را باید دریافت کند.

ساده‌ترین فرمول کاربردی، X ضربدر Y برابر با K است که در آن، X و Y معادل با مقدار هر توکن در استخر و K نیز یک ثابت از پیش تعیین‌شده است. این فرمول یک هذلولی است، شکلی هندسی که از دو طرف به صفر و بی‌نهایت نزدیک می‌شود اما هرگز به صفر و بی‌نهایت نمی‌رسد.

هر معامله مقداری لغزش قیمت (slippage) دارد. لغزش قیمت به مقدار تاثیری که سفارش بر قیمت نهایی خرید و فروش توکن دارد گفته می‌شود. شکل هذلولی بدان معنا است که لغزش در سفارش‌های کوچک، اندک است اما در سفارشات بزرگ، لغزش به طور تصاعدی افزایش می‌یابد. یونی‌سواپ از این فرمول ساده استفاده می‌کند، اما سایر پلتفرم‌ها ممکن است از ریاضیات پیچیده‌تری برای تنظیم لغزش قیمت استفاده کنند.

چگونه می‌توان از AMM ها استفاده کرد؟

کیف پول را متصل و تراکنش را تایید کنید.

استفاده از پروتکل بازارساز خودکار بسیار ساده است. کاربران به وبسایت پروتکل موردنظر مراجعه می‌کنند، کیف پول دیفای خود را به پروتکل متصل می‌کنند، دارایی موردنظر خود برای خرید یا فروش را انتخاب می‌کنند، گزینه تبادل (swap) را انتخاب و سپس تراکنش را در کیف پول خود تایید می‌کنند.

ارائه نقدینگی مشابه با انجام معامله است. پس از متصل کردن کیف پول، کاربران می‌توانند بن بخش “ارائه‌دهنده نقدینگی” (liquidity provider) مراجعه و مقدار موردنظر خود برای ارائه به استخر را انتخاب کنند. در اکثر پروتکل‌ها، کاربران باید هردو دارایی موجود را تایپ کنند. برای مثال، اگر اتر با ۴۰۰ دای معامله می‌شود، باید همزمان یک اتر و ۴۰۰ دای ارائه دهند.

پس از تایید تراکنش، کاربران توکنی دریافت می‌کنند که بیانگر مالکیت آنها در استخر نقدینگی است. این توکن قابل انتقال به افراد دیگر یا بازپرداخت و معامله با توکن‌های موردنظر است.

دلیل محبوبیت AMM ها چیست؟

استفاده بدون نیاز به مجوز و غیرمتمرکزسازی، ارتقا و بهبودهای قدرتمند و چشمگیری هستند.

بازارساز‌های خودکار، بزرگترین مانع در مسیر پذیرش گسترده صرافی‌های غیرمتمرکز را برطرف کرده‌اند. این مانع چیزی نیست به جز نقدینگی. بدون وجود این مانع، مزایای صرافی‌های غیرمتمرکز نمایان می‌شوند.

برخلاف صرافی‌های متمرکز سنتی، هیچگونه ناظری وجود ندارد که بتواند پروژه‌ها یا کاربران را کنار بگذارد. پروتکل‌های بازارساز خودکار بدون نیاز به مجوز هستند و کاربران مجبور به ایجاد حساب‌های مشخص یا گذراندن احراز هویت‌های سختگیرانه نیستند. تنها نکته مورد نیاز برای تعامل با این پروتکل‌ها، یک آدرس کیف پول است.

از دید پروژه‌های مختلف، صرافی‌های غیرمتمرکز روشی بسیار خوب برای عرضه توکن به بازار و افزایش نقدینگی هستند. هیچگونه کارمزد فهرست کردن توکن یا کمیسیونی وجود ندارد و هر فردی می‌تواند برای هر توکن مدنظر خود یک استخر نقدینگی ایجاد کند.

عمومی‌سازی ارائه نقدینگی هم‌چنین بدان معنا است که طرفداران یک پروژه می‌توانند در ایجاد بازار نقدینگی توکن‌های جدید بدون نیاز به کمک بازارسازهای متخصص شرکت کنند. در آخر می‌توان گفت صرافی‌های غیرمتمرکز AMM معمولا رابط کاربری بسیار ساده‌ای دارند زیرا نیازی به گزینه‌های پیچیده انجام سفارشات یا ایجاد نمودارهای قیمت در رابط کاربری خود ندارند.

خطرات و محدودیت‌های AMM ها چه چیزهایی هستند؟

باگ‌ها، قیمت‌گذاری نامناسب و ضررهای موقت.

علیرغم ویژگی‌های مثبت، AMM ها دارای خطرات و محدودیت‌های مشخصی هستند. هک‌ها و آسیب‌پذیری‌ها بر صرافی‌هایی نظیر یونی‌سواپ و بالانسر تاثیرگذار بوده‌اند و طی آن، ارائه‌دهندگان نقدینگی شاهد سرقت سرمایه خود به دلیل تعاملات پیچیده قراردادهای هوشمند بوده‌اند. از طرف دیگر، معامله‌کنندگان، استراتژی‌های معاملاتی خود را در معرض دید همه افراد در سراسر جهان قرار می‌دهند و این موضوع باعث می‌شود که سایر افراد از کاربران معتبر سوء استفاده کنند.

بازارساز های خودکار هم‌چنین نمی‌توانند بدون استفاده صرافی‌های سنتی از آربیتراژ وجود داشته باشند. فرمول‌های ریاضیاتی علیرغم دقت خود نمی‌توانند به طور دقیق و واقعی گویای احساس بازار باشند. حضور معامله‌کنندگان آربیتراژ برای اصلاح قیمت‌گذاری دارایی‌ها در AMM ضروری هستند، اما این موضوع منجر به مسأله ضررهای موقت در بسیاری از پلتفرم‌ها می‌شود.

به طور خلاصه، معامله‌کنندگان آربیتراژ با به تعادل رساندن قیمت می‌توانند سود کسب کنند، اما این سود از ارائه‌دهندگان نقدینگی حاصل می‌شود. در صورتی که نوسان قیمت بسیار زیاد باشد، ارائه‌دهندگان نقدینگی علیرغم دریافت کارمزد معاملات، ممکن است سرمایه خود را از دست بدهند. این ضرر موقتی است زیرا قیمت همواره می‌تواند در مسیر مخالف نیز حرکت کند، اما عملا این شرایط همیشه رخ نخواهد داد.

اگرچه بهبودهای مشخصی در حال انجام است، اما حجم معاملات و نقدینگی AMM ها هم‌چنان در مقایسه با صرافی‌های بزرگ متمرکز ناچیز است. ازدحام گس در تابستان سال جاری نشان داده است که بازارسازهای خودکار به سقف استفاده خود رسیده‌اند و راهکارهای مقیاس‌پذیری بهترین برای تسهیل رشد این عرصه نیاز است.


54321
امتیاز 4.4 از 5 رای

منبع cointelegraph
ممکن است شما دوست داشته باشید

ارسال نظر

جدید ترین قدیمی ترین محبوب ترین
افشین

چگونگی تنظیم شدن قیمت یک ارز در طی معاملات رو توضیح میدین ؟
میشه گفت قیمت بر اساس نسبتش به جفت مقابل موجود داخل استخر تعیین میشه ؟
اگر سیستم این هست فکری که ذهنم رو درگیر میکنه این هستش که یه نهنگ میتونه با یه خرید بزرگ یکجا از این صرافی ها نقدینگیشون رو توی یه کوین خالی کنه
یا حداقل قیمت یک کوین رو به شدت بالا ببره و شاید بعدشم خودش دوباره اونا رو خیلی گرون تر به همون صرافی بفروشه و به نوعی آربیتراژ بگیره

ممکنه ؟

یا سیستمشون اینجوری نیست ؟

سلام دوست عزیز
کلا قیمت‌گذاری در صرافی‌‌های غیرمتمرکز با استفاده از فرمول‌های ریاضی انجام می‌شود که مختصری درباره آنها در متن توضیح داده شده
کلا نهنگ‌ها مطمئنا میتونند در قیمت‌ها تاثیر گذار باشند ولی برای آربیتراژ اولا که باید بین دو صرافی باشه ثانیا برای فروش مجدد باید مشتری هم وجود داشته باشه که اگه توکن معروفی باشه که محدود به این صرافی نیست و اگر توکن جدیدی باشه یکجا خرید کردن همه اونها خیلی ریسک بالایی داره و عملا اینکار سودی برای نهنگ‌ها ندارد.
البته تیم توسعه دهنده پروژه هم معمولا مقدار زیادی از توکن پروژه را برای خود تیم نگهداری می‌کند