متوسط کریپتو پدیا

اوردر بوک چیست؟ همه چیز درباره Order Book در معاملات رمزارزها

در دنیای معاملات کریپتو که رابطه پویایی بین خریداران و فروشندگان در جایی به نام دفتر سفارش (Order Book) به نمایش در می‌آید، با تعاملات هر دو طرف این ترید صورت می‌گیرد. دفتر سفارش ابزاری است که به طور همزمان سفارش‌های یک دارایی خاص را به تصویر می‌کشد و نشان دهنده عرضه و تقاضای آن دارایی است؛ اما در حالی که تمامی دفاتر سفارش یک هدف را دنبال می‌کنند، حضور آنها در هر صرافی ارز دیجیتال می‌تواند کمی متفاوت باشد. اما Order Book چیست ؟ در این مقاله با آموزش اوردربوک ، دفتر سفارش اکسچنج ها و نحوه کارکرد آن آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.

این مقاله در تاریخ ۳۱ فروردین ۱۴۰۰ بروزرسانی شده است

اوردر بوک چیست ؟

اوردر بوک چیست ؟

اصطلاح دفتر ثبت سفارشات یا Order Book به معنی لیستی الکترونیکی از سفارشات خرید و فروش است. این سفارشات می‌توانند اوراق بهادار و یا هر گونه ابزار مالی باشند، که متشکل از سطح قیمتی است؛ سطح قیمتی میانگین قیمت فعلی محصول یا خدمات در کل بازار است.

اوردر بوک تعداد سفارشات پیشنهاد شده یا ارائه شده در یک قیمت خاص و یا عمق بازار را فهرست می‌کند. دفتر سفارش همچنین مشارکت کنندگان (خریداران و فروشندگان) در بازار را شناسایی می‌کند. این فهرست‌ها به تریدرها کمک می‌کنند که از شفافیت بازار مثل اطلاعات قیمت، موجود، عمق معاملات و غیره استفاده کنند.

اوردر بوک‌ها تقریبا در تمامی بازارهای معاملاتی مانند بورس سهام، کالا‌ها، ارزهای فیات و کریپتوکارنسی‌ها کاربرد دارند. این سفارشات می‌توانند هم به صورت دستی و هم الکترونیکی باشند. با این که دفاتر سفارشات در اصل شامل اطلاعات یکسانی هستند، اما راه اندازی و نصب آنها ممکن است نسبت به منبع، مقداری متفاوت باشد؛ ممکن است اطلاعات خرید و فروش در بالا، پایین، چپ یا راست صفحه ظاهر شود. در Order Book سه بخش وجود دارد: سفارش خرید، سفارش فروش و تاریخچه سفارشات.

سفارش خرید شامل اطلاعات خریداران مانند پیشنهادات، قیمتی که می‌خواهند خرید کنند و قیمت توافق شده است. اطلاعات سفارش فروش نیز مانند اوردر خرید است و تاریخچه سفارشات بازار نیز تمام تراکنش‌هایی که در گذشته انجام شده‌اند را نشان می‌دهد. 

اوردر بوک همچنین می‌تواند برای شرح وضعیت سفارشاتی استفاده شود که یک شرکت از مشتریان خود دریافت می‌کند. دفتر سفارشات داینامیک یا پویا است؛ بدین معنی که در طول روز، مدام آپدیت و بروزرسانی می‌شود. 

در Order Book شما می‌توانید بالاترین پیشنهاد و پایین‌ترین قیمت توافق شده را ببینید؛ این به شما شرایط حکمفرما بر بازار و قیمت را نشان می‌دهد. این دفتر همچنین با نمودارهای کندل استیک همراه می‌شود، که می‌تواند اطلاعات مفیدی درباره وضعیت گذشته و فعلی بازار ارائه دهد. 

دفتر سفارشات به تریدرها کمک می‌کند تا تصمیمات معاملاتی بهتر و منطقی‌تری بگیرند. آنها می‌توانند ببینند که کدام کارگزاری‌ها چه سهامی را خرید یا فروش می‌کنند و بدین ترتیب، تشخیص می‌دهند که سرمایه گذاران خرد یا سازمانی، حرکت بازار را به چه سمتی سوق می‌دهند. اوردربوک همچنین عدم تعادل سفارشات را نیز نشان می‌دهد، که این می‌تواند جهت بازار در کوتاه مدت را تعیین کند. 

برای مثال، عدم تعادل شدید در سفارشات خرید و فروش، می‌تواند نشانه این باشد که بازار توسط فشار خرید، صعودی خواهد شد. تریدرها همچنین با استفاده از اوردر بوک، می‌توانند سطوح مقاومت و حمایت احتمالی را مشخص کنند؛ گروهی از سفارشات بزرگ خرید در یک قیمت مشخص، می‌تواند نشانگر یک سطح حمایتی باشد و گروهی از سفارشات بزرگ فروش، نمایانگر یک سطح مقاومتی در یک قیمت مشخص هستند.

نمونه‌ای از دفتر سفارش

در زیر نمونه‌ای از دفتر سفارش کوین بیس پرو، بایننس، بیتفینکس و کراکن قابل مشاهده است:

نمونه‌ای از دفتر سفارش

برای خواندن راحت‌تر دفاتر سفارش، درک چهار مفهوم اصلی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است:

  • قیمت پیشنهادی خرید (Bid)
  • قیمت پیشنهادی فروش (Ask)
  • مقدار یا حجم (Amount)
  • قیمت (Price)

این اطلاعات در دو سمت دفتر سفارش که به آن قسمت خرید (‌Buy-Side) و قسمت فروش (Sell-Side) می‌گویند، نشان داده شده است.

به منظور توضیح بیشتر و درک بهتر، از جفت ارز BTC/USD دفتر سفارش یکی از بزرگ‌ترین صرافی‌های ارز دیجیتال دنیا به نام بیتفینکس به عنوان مثال استفاده خواهیم کرد.

قیمت (Price) و مقدار (Amount)

اگرچه دو سمت اوردر بوک اطلاعات مختلفی را نشان می‌دهند، با این وجود مفهوم مقدار (که به آن اندازه و حجم نیز می‌گویند) و همچنین قیمت به هر دو سمت اطلاعات مرتبط است. مقدار و قیمت در هر سفارش، مجموع واحدهای ارز دیجیتال مورد معامله و ارزش هر واحد را نشان می‌دهد.

در مثال زیر، یک سفارش خرید باز به مقدار ۲۰.۲۴ با قیمت ۸۲۱۸.۵۰ دلار وجود دارد.

نمونه‌ای از دفتر سفارش

این ارقام به این معناست؛ فردی که این سفارش را باز کرده، تمایل به خرید ۲۰.۲۴ واحد بیت کوین با قیمت ۸۲۱۸.۵۰ دلار به ازای هر واحد دارد.

در دفتر سفارش بیتفینکس همچنین کلماتی نظیر شمارش (Count) و مجموع (Total) را خواهید دید. Count اشاره به این دارد که چند سفارش در این سطح قیمت ترکیب شده‌اند تا مقدار (Amount) را تشکیل دهند و به کل مقادیر ترکیب شده نیز مجموع (Total) می‌گویند.

قسمت خرید اوردر بوک

قسمت خرید معرف تمام سفارشات خرید باز با قیمتی کمتر از قیمت معامله شده قبلی است.

به این پیشنهاد از جانب خریدار، Bid یا قیمت پیشنهادی خرید می‌گویند. قیمت پیشنهادی خرید بیانگر علاقه معامله‌گر است و چنین چیزی را بیان می‌کند: من پیشنهاد خرید X واحد کوین را با قیمت مشخص می‌دهم.

پس از این که قیمت پیشنهادی با یک سفارش خرید مناسب هماهنگ شد، معامله انجام می‌شود. هنگامی که سفارشات خرید (تقاضا) زیادی با قیمت مشخص وجود داشته باشد، چیزی به اسم دیوار خرید (Buy Wall) شکل می‌گیرد.

دیوار خرید بر قیمت یک دارایی تاثیر می‌گذارد؛ زیرا اگر سفارش بزرگی صورت نگیرد، اوردر خرید با قیمت پیشنهادی کمتر نیز انجام نمی‌شود. از آنجایی که سفارشات زیر دیوار خرید، قبل از تکمیل و انجام شدن سفارشات بزرگ‌تر نمی‌توانند انجام شوند، بنابراین قیمت نمی‌تواند کاهش یابد و در عوض، دیوار همچون سطح حمایتی کوتاه مدت عمل می‌کند.

نمونه‌ای از دفتر سفارش

در مثال فوق می‌توانیم سفارش بزرگ ۵۰۰.۲ واحد BTC را با قیمت پیشنهادی خرید ۶۲۶۳ دلار مشاهده کنیم. از آنجایی که سفارش (تقاضای بالا) نسبت به چیزی که ارائه شده است (عرضه کم) بزرگ‌تر است، تا زمانی که این سفارش تکمیل نشود و دیوار خرید ایجاد نکند، سفارشات با قیمت پیشنهادی خرید کمتر صورت نمی‌پذیرد.

در این مورد، دیوار خرید کمک می‌کند که سطح قیمت ۶۲۶۳ دلاری بیت کوین به عنوان حمایت کوتاه مدت عمل کند.

قسمت فروش Order Book

قسمت فروش شامل تمام سفارشات فروش باز با قیمت بالاتر از قیمت معامله شده قبلی است. به این قیمت، قیمت پیشنهادی فروش می‌گویند. به این صورت است که، من به کسی پیشنهاد فروش X واحد خودم را با قیمت مشخص می‌دهم.

هنگامی که سفارشات فروش بسیار زیاد (عرضه) با سطح قیمت مشخص وجود داشته باشد، دیوار فروش (Sell Wall) شکل می‌گیرد. اگر به دلیل نبود تقاضا با سطح قیمت مشخص، سفارش فروش بسیار بزرگی صورت نگیرد، سفارشات فروش با قیمت بالاتر نمی‌توانند انجام شوند. بنابراین باعث می‌شود سطح قیمت دیوار به مقاومت کوتاه مدت تبدیل شود.

مزایا و معایب اوردر بوک چیست ؟

دفتر سفارش صرافی ها قیمت لحظه‌ای خرید و فروش را نشان می‌دهد (مدام آپدیت می‌کند). این قضیه به سرمایه گذاران و تریدرها امکان می‌دهد که بتوانند به سرعت تصمیم بگیرند. به علاوه، دفتر سفارش اکسچنج ها به تریدرها کمک می‌کند تا جهت روند و تغییرات آن را درک کنند.

همچنین اگر یک بازار نقدینگی کافی داشته باشد، Order Book یک راه بسیار عالی برای ترید است؛ زیرا زمانی که نقدینگی زیاد است، Slippage (تفاوت بین قیمت مورد انتظار معامله مورد نظر و قیمت انجام معامله) در کمترین مقدار خود باقی می‌ماند. بیشتر صرافی‌های ارز دیجیتال مانند Binance و کوین بیس از اوردر بوک استفاده می‌کنند. همچنین بورس‌های سهام سنتی مانند بورس وال استریت نیز از همین مدل استفاده می‌کنند.

اما اگر بازار نقدینگی نداشته باشد، دفاتر سفارش به خوبی کار نمی‌کنند. شما می‌توانید سفارش خرید خود را ثبت کنید، اما فروشنده‌ای برای آن به راحتی یافت نمی‌شود و باید زمان زیادی را منتظر بمانید و بالعکس. این بدین معناست که نمی‌توانید به موقع خرید و فروش کنید و متضرر می‌شوید. به علاوه، اسپرد یا بهره زیادی را باید به صرافی یا بروکر پرداخت کنید.

Order Bookها راه را برای دستکاری بازار هموار می‌کنند. برای مثال، دلال‌ها اغلب جهت بازار را بر اساس داده‌های دفتر سفارش تشخیص می‌دهند. اگر قیمت در اوردر بوک به دیوار خرید یا فروش برخورد کند، دلالان متوجه می‌شوند که تریدرها به دنبال خرید یا فروش یک دارایی هستند و از این فرصت سوءاستفاده می‌کنند و اطلاعات اشتباهی به احساسات بازار وارد می‌کنند؛ این باعث می‌شود که بسیاری از تریدرها تصمیمات اشتباه بگیرند. از طرفی، صرافی‌های غیرمتمرکز (DEX) نیز فضا را برای تجارت شستشو (Wash Trading) ، طرح‌های پامپ و دامپی و غیره باز می‌کنند.

مقایسه سیستم‌های بازار ساز خودکار (AMM) و Order Book

مقایسه سیستم‌های بازار ساز خودکار (AMM) و Order Book

مشکل صرافی‌های غیرمتمرکز کمبود نقدینگی است و معامله برخی جفت ارزهای دیجیتال بسیار دشوار است؛ در اینجاست که بازارساز خودکار (Automated Market Maker) برای حل این مشکل پا به میدان می‌گذارد.

مارکت میکر اتوماتیک یک ربات است که قیمت معامله بین دو دارایی را به شما اعلام می‌کند. معروف‌ترین دکسی که از AMM استفاده می‌کند، یونی سواپ است؛ در حالی که برخی دیگر از Dexها مثل کرو (Curve)، بالانسر و غیره از مدل‌های پیچیده‌تری از مارکت میکر خودکار استفاده می‌کنند.

با سیستم AMM شما نه تنها می‌توانید بدون نیاز به اعتماد معاملات خود را انجام دهید، بلکه می‌توانید با تامین نقدینگی در استخرهای این پلتفرم‌ها، درآمد کسب کنید؛ بدین صورت که هر کسی که جفت ارز دیجیتال تامین شده توسط شما را ترید کرد، کارمزدی که پرداخت می‌کند، به شما به عنوان پاداش تعلق می‌گیرد.

بازارسازهای اتوماتیک مناسب فضای دیفای هستند؛ زیرا ساده هستند و کار با آنها راحت است. غیرمتمرکز سازی بازارسازی، با ذات کریپتوکارنسی‌ها همسو است. 

دارندگان رمز ارزها می‌توانند کریپتوهای خود را در استخرهای نقدینگی قرار دهند تا نقدینگی صرافی‌های غیرمتمرکز را تامین کنند. به بیانی دیگر، آنها خود تبدیل به مارکت میکر می‌شوند. یک AMM از فرمول‌های ریاضی برای ارائه قیمت لحظه‌ای جفت ارزها استفاده می‌کنند. تفاوت اصلی بازارسازهای خودکار با اوردر بوک‌ها این است که به جای استفاده از دفتر ثبت سفارشات برای ارائه قیمت، از الگوریتم استفاده می‌کنند. شباهت هر دو مدل نیز این است که در صورت نداشتن نقدینگی کافی، کاربران نمی‌توانند به موقع خرید و فروش کنند و یا با فاصله قیمتی بسیار زیادی ترید می‌کنند.

نتیجه گیری

همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، نحوه کار دفتر سفارش همه اکسچنج ها یکسان است و تنها جزئیات کمی از آنها با یکدیگر متفاوت است، که عملا تغییری در عملکرد دفتر سفارش صرافی ها ندارد. در این مقاله به معرفی دفتر سفارشات و آموزش اوردر بوک و مقایسه آن با بازارساز خودکار (AMM) پرداختیم.

Order Book به تریدر فرصت تصمیم گیری آگاهانه‌تری در خصوص علاقه به خرید و فروش ارز دیجیتال مشخص می‌دهد. همچنین دید پشت صحنه‌ای به جریانات عرضه و تقاضا ارائه می‌دهد که ممکن است نامتوازنی سفارشات، دستکاری بازار و مناطق حمایت یا مقاومت را مشخص کند که تمام این موارد می‌تواند به نفع معامله کننده باشد. 

منبع
coindesk

نوشته های مشابه

3 دیدگاه
جدید ترین
قدیمی ترین محبوب ترین
Inline Feedbacks
View all comments
دکمه بازگشت به بالا