بیت کوین کش چیست؟‌ همه چیز درباره رمزارز BCH

تصور کنید در یک کلان‌شهر شلوغ زندگی می‌کنید که شاهراه اصلی آن تنها یک لاین برای عبور خودروها دارد. با گذشت زمان و افزایش جمعیت، ترافیک در این شاهراه به حدی سنگین می‌شود که ساعت‌ها در صف می‌مانید و برای عبور سریع‌تر، مجبور می‌شوید رشوه‌های کلانی (کارمزد) پرداخت کنید! این دقیقاً همان وضعیتی بود که شبکه بیت کوین در سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ با آن دست‌وپنجه نرم می‌کرد. افزایش محبوبیت پادشاه ارزهای دیجیتال باعث شد تا ترافیک تراکنش‌ها به شدت بالا برود و کارمزدهای انتقال به قدری گران شود که دیگر خرید یک فنجان قهوه با بیت کوین، به هیچ وجه منطقی و اقتصادی نبود. نتیجه چه بود؟ عده‌ای از برنامه‌نویسان و توسعه‌دهندگان تصمیم گرفتند تا با هارد فورک شبکه بیت کوین نسخه سریع‌تری برای آن بسازند. بیت کوین کش (Bitcoin Cash) یکی از همین هارد فورک‌های موفق است.

بیت کوین کش (Bitcoin Cash) یک فورک از بیت کوین است و قصد دارد که تراکنش‌های بین کاربران یک شبکه و کسب‌وکارها را تسهیل کند. این پروژه با افزایش اندازه بلاک‌ها ، امکان پردازش تراکنش‌های بیشتر و بهبود مقیاس‌پذیری در بیتکوین را فراهم کرده است. برای دانستن این که Bitcoin Cash چیست، ابتدا شما باید بدانید بیت کوین چیست و چگونه بیتکوین کش پس از آن شکل گرفت. پس در این مقاله با میهن بلاکچین همراه باشید تا سازوکار این پروژه را با هم مورد بررسی قرار دهیم.

بیت کوین کش چیست؟

Bitcoin Cash یک شبکه بلاکچینی کاملاً غیرمتمرکز و یک سیستم پول الکترونیکی همتا‌به‌همتا (Peer-to-Peer) است. هدف نهایی این شبکه، تبدیل شدن به یک واحد پولی جهانی است که بتوان از آن برای خریدهای روزمره، با بالاترین سرعت و کمترین کارمزد ممکن استفاده کرد. به بیان ساده، همان‌طور که شما یک اسکناس کاغذی را بدون نیاز به تایید هیچ بانکی مستقیماً به دست فروشنده می‌دهید، شبکه بیت کوین کش نیز اجازه می‌دهد تا ارزش مالی را در بستر اینترنت و بدون حضور هیچ واسطه‌ای به فرد دیگری در آن سوی کره زمین منتقل کنید.

مکانیسم پایه و اساس بیت کوین کش، تفاوت ساختاری عجیبی با بیت کوین ندارد. این شبکه نیز از الگوریتم اجماع اثبات کار (PoW) استفاده می‌کند، امنیتش توسط ماینرها تامین می‌شود و سقف عرضه آن نیز دقیقاً محدود به ۲۱ میلیون واحد است. همچنین هیچ دولت، نهاد یا شرکتی نمی‌تواند تراکنش‌های کاربران در این شبکه را سانسور یا دارایی‌های آن‌ها را مسدود کند.

تفاوت اصلی بیت کوین و بیت کوین کش در چشم‌انداز این پروژه‌هاست. در حالی که امروزه بیشتر سرمایه‌گذاران به بیت کوین به عنوان دارایی برای ذخیره ارزش پول در بلندمدت نگاه می‌کنند، توسعه‌دهندگان بیت کوین کش در تلاش‌اند تا این ارز را به زندگی روزمره افراد وارد کنند تا به عنوان «پول دیجیتال غیرمتمرکز» شناخته شود.

داستان پیدایش بیت کوین کش؛ جنگ داخلی بر سر اندازه بلاک

همانطور که می‌دانید، بیت کوین اولین ارز رمزنگاری شده است که در سال ۲۰۰۹ توسط ساتوشی ناکاموتو معرفی شد. بیت کوین برترین ارز دیجیتال از لحاظ ارزش بازار است؛ اما این عوامل دلیلی نیست که Bitcoin از لحاظ عملکرد نیز بهترین ارز دیجیتال باشد.

برای درک بهتر ماهیت بیت کوین کش باید به سال ۲۰۱۷ سفر کنیم؛ زمانی که جامعه متحد بیت کوین دچار یک شکاف ایدئولوژیک عمیق شد. مشکل از جایی شروع شد که ساتوشی ناکاموتو برای جلوگیری از حملات اسپم به شبکه، در کدهای اولیه بیت کوین، اندازه هر «بلاک» (که حاوی اطلاعات تراکنش‌هاست) را روی ۱ مگابایت تنظیم کرده بود. این محدودیت باعث می‌شد شبکه بیت کوین تنها بتواند حدود ۳ تا ۷ تراکنش را در ثانیه پردازش کند. اما چند سال بعد با انفجار محبوبیت بیت کوین اوضاع عوض شد:

• تعداد تراکنش‌ها به شدت بالا رفت
• بلاک‌ها سریع پر می‌شدند
• صف طولانی در ممپول (mempool) شکل می‌گرفت
• و مهم‌تر از همه کارمزدها سر به فلک کشیدند

نتیجه چه بود؟ دیگر خرید حتی یک فنجان قهوه هم با بیت کوین منطقی نبود چراکه هزینه کارمزد تراکنش از پول خودِ قهوه بیشتر می‌شد!

ظهور دو دیدگاه متفاوت

در این نقطه بحرانی، جامعه توسعه‌دهندگان و ماینرها به دو جناح کاملاً متضاد با دو دیدگاه متفاوت تقسیم شدند. گروه اول، که عمدتاً توسعه‌دهندگان هسته بیت کوین (Bitcoin Core) بودند، معتقد بودند بیت کوین باید به عنوان یک «ذخیره ارزش» (مثل طلای دیجیتال) عمل کند. راه‌حل آنها برای مشکل شلوغی، یک بروزرسانی نرم‌افزاری به نام «سگویت» (SegWit) بود. سگویت پیشنهاد می‌کرد که بخشی از داده‌های امضای تراکنش‌ها از داخل بلاک‌ها خارج شده و در فایل‌های جداگانه‌ای ذخیره شوند تا فضای بیشتری برای تراکنش‌های اصلی باز شود.

اما در سمت مقابل، جناح دوم قرار داشت؛ گروهی متشکل از ماینرهای بزرگ (مانند استخر استخراج ViaBTC)، سرمایه‌گذاران اولیه و کارآفرینانی که به شدت به دیدگاه اولیه ساتوشی ناکاموتو یعنی «پول نقد الکترونیکی همتا‌به‌همتا» پایبند بودند. آنها معتقد بودند سگویت تنها یک مسکن موقت و پیچیده است و درمان قطعی نیست. راه‌حل آنها بسیار ساده و رادیکال بود: «حجم بلاک‌ها را افزایش دهیم!». آنها پروتکلی به نام Bitcoin Unlimited را پیشنهاد دادند که محدودیت ۱ مگابایتی را از بین می‌برد. توسعه‌دهندگان هسته اما با این طرح به شدت مخالفت کردند، چراکه باور داشتند بلاک‌های غول‌پیکر باعث می‌شود استخراج‌کنندگان کوچک با کامپیوترهای معمولی نتوانند کل بلاکچین را دانلود کنند و در نتیجه، شبکه به انحصار شرکت‌های بزرگ ماینینگ درآمده و از حالت غیرمتمرکز خارج می‌شود.

پس از این مخالفت‌ها جامعه بیت کوین به ویژه شرکت‌های بزرگ (مثل صرافی‌ها و ماینرها) ایده بروزرسانی دیگری به نام Segwit2x را به عنوان یک راه‌حل میانه و جایگزین مطرح کرد. این طرح قرار بود اول SegWit را فعال کند و بعداً با یک هاردفورک، اندازه بلاک را به ۲ مگابایت برساند. با این حال، این بروزرسانی هم نتوانست همه را راضی کند چراکه از نگاه برخی صرفا یک راه‌حل نصفه‌نیمه بود و به هیچ‌عنوان با آرمان‌های ساتوشی همخوانی نداشت. بنابراین ایده Segwit2x در نوامبر ۲۰۱۷ متوقف شد.

در همین حال فشار جامعه و توسعه‌دهندگان برای فعال‌سازی بروزرسانی سگویت در شبکه بیت کوین بالا گرفت و در نهایت با فعال شدن پروپوزال BIP91 در شبکه بیت کوین، راه برای اجرای این بروزرسانی هموار شد. اما اجرای سگویت هم نتوانست اختلافات را تمام کند.

ظهور «مسیح بیت کوین» و جرقه نهایی هارد فورک

در میان این هیاهو و جنگ لفظی، یک چهره بیش از همه خودنمایی می‌کرد: راجر ور (Roger Ver‌). راجر که از اولین سرمایه‌گذاران روی استارتاپ‌های بیت‌کوین بود و به دلیل تبلیغ‌های پرشور و حرارتش در سال‌های ابتدایی به «مسیح بیت کوین» شهرت داشت، حالا به منتقد شماره یکِ تیم توسعه‌دهندگان بیت کوین کور تبدیل شده بود.

راجر ور معتقد بود بیت کوین با بلاک‌های کوچک، عملاً در حال خودکشی است. او به همراه چهره‌های قدرتمندی مثل جیهان وو (Jihan Wu)، مدیرعامل شرکت غول‌آسای بیت‌مین (Bitmain)، بر این باور بودند که سگویت و راهکارهای لایه دوم، بیت کوین را از یک پول مردمی به یک ابزار بانکی تبدیل می‌کنند. از نظر آنها، تنها راه زنده نگه داشتن رویای ساتوشی، جراحی بزرگ روی کدهای بیت کوین و افزایش مستقیم حجم بلاک بود.

۱ آگوست ۲۰۱۷؛ روزی که تاریخ دو نیم شد

وقتی مشخص شد که تیم توسعه‌دهندگان اصلی حاضر به عقب‌نشینی از موضع خود و افزایش حجم بلاک نیستند، جناح مخالف تصمیم گرفت راه خود را برای همیشه جدا کند. آنها کدهای بیت کوین را کپی کردند، محدودیت ۱ مگابایتی را دور انداختند و قانونی جدید وضع کردند: «بلاک‌های ۸ مگابایتی!»

در نهایت در تاریخ ۱ آگوست ۲۰۱۷ (۱۰ مرداد ۱۳۹۶)، هارد فورکی در شبکه بیت کوین در بلاک شماره ۴۷۸,۵۵۸ اجرا شد و ماحصل آن تولد بلاکچینی جدید به نام بیت کوین کش بود. به عنوان هدیه تولد نیز شبکه جدید به هر کسی که تا آن لحظه بیت کوین داشت، دقیقاً به همان اندازه کوینِ BCH اهدا کرد.

Bitcoin Cash چگونه کار می‌کند؟

برای درک بهتر چگونگی کار کرد بلاکچین بیت کوین کش باید بدانید که DNA این شبکه همان DNA بیت کوین است. این شبکه از همان الگوریتم رمزنگاری SHA-256 بهره می‌برد، امنیت آن توسط دستگاه‌های ماینر و مکانیسم اجماع اثبات کار (PoW) تامین می‌شود، عرضه کل آن به ۲۱ میلیون واحد محدود شده است و هاوینگ‌های ۴ ساله دارد.

بسیاری از ماینرهای اولیه بیت کوین کش نیز همان ماینرهای شبکه بیت کوین بودند که دستگاه‌های خود را به سمت این شبکه جدید هدایت کردند. اما توسعه‌دهندگان بیت کوین کش برای رسیدن به هدف «پرداخت‌های سریع و ارزان»، دو تغییر ساختاری بسیار مهم و انقلابی در این شبکه ایجاد کردند:

گسترش سایز بلاک

همان‌طور که در داستان پیدایش خواندیم، محدودیت ۱ مگابایتی بلاک‌ها پاشنه آشیل بیت کوین برای تبدیل شدن به پول روزمره بود. در شبکه بیت کوین، هر بلاک تنها گنجایش حدود ۱۲۰۰ تراکنش را دارد. بیت کوین کش در همان لحظه تولد، این ظرفیت را به ۸ مگابایت ارتقا داد و در بروزرسانی‌های بعدی، سایز بلاک‌ها را تا عدد خیره‌کننده ۳۲ مگابایت افزایش داد.

این تغییر ساده اما حیاتی، چه معنایی دارد؟ یک بلاک ۳۲ مگابایتی می‌تواند در هر ۱۰ دقیقه، تا ۲۵,۰۰۰ تراکنش را در خود جای دهد. این یعنی شبکه بیت کوین کش قادر است در هر ثانیه حدود ۱۰۰ تراکنش را پردازش کند که تقریباً ۱۴ برابر سریع‌تر از بیت کوین اصلی است. در نتیجه با بیت کوین کش می‌توان هزاران دلار را با کارمزدی ناچیز به آن سوی کره زمین منتقل کرد!

پشتیبانی از قراردادهای هوشمند و زنجیره‌های جانبی

شاید تا چند سال پیش، پشتیبانی از قراردادهای هوشمند تنها مختص شبکه‌هایی مانند اتریوم بود، اما بیت کوین کش نشان داد که در این زمینه نیز بسیار پیشرو است. در حالی که شبکه بیت کوین به تازگی با استفاده از توکن‌های Ordinals و استاندارد BRC-20 در حال تجربه قابلیت‌های مشابه قرارداد هوشمند است، بیت کوین کش از مدت‌ها قبل این زیرساخت را توسعه داده بود.

شبکه بیت کوین کش برای پیاده‌سازی قراردادهای هوشمند بومی خود، از یک زبان برنامه‌نویسی اختصاصی به نام کش‌اسکریپت (CashScript) استفاده می‌کند که به توسعه‌دهندگان اجازه می‌دهد اپلیکیشن‌های غیرمتمرکز را مستقیماً روی این شبکه بسازند. یکی دیگر از قابلیت‌های بیت کوین کش، توسعه یک زنجیره جانبی (Sidechain) به نام SmartBCH است.

پروژه SmartBCH در واقع یک پل ارتباطی میان دنیای بیت کوین کش و اکوسیستم وسیع اتریوم است. این زنجیره جانبی با ماشین مجازی اتریوم (EVM) کاملاً سازگار است؛ به این معنا که برنامه‌نویسان اتریوم می‌توانند تمام کدهای خود را بدون هیچ تغییری به شبکه بیت کوین کش منتقل کنند. نکته جالب اینجاست که شبکه SmartBCH برای دستیابی به سرعت بالاتر، از مکانیسم اجماع اثبات سهام (PoS) استفاده می‌کند، اما اعتبارسنج‌های آن توسط همان ماینرهای شبکه اصلی بیت کوین کش انتخاب می‌شوند. این معماری هوشمندانه باعث می‌شود تا حتی اگر میلیون‌ها کاربر به صورت همزمان از برنامه‌های دیفای روی بیت کوین کش استفاده کنند، کارمزدها همچنان در پایین‌ترین سطح ممکن باقی بمانند.

در جدول زیر اصلی‌ترین تفاوت‌های بیت کوین و بیت کوین کش را بررسی کرده‌ایم:

صعود تاریخی در پناه نهادهای قانونی؛ نگاهی به تاثیر EDX Markets و ETFها

بیت کوین کش در مسیر پر فراز و نشیب خود، همیشه در تلاش بوده تا مشروعیت خود را به اثبات برساند. یکی از رویدادهای بسیار مهمی که در اواسط سال ۲۰۲۳ رخ داد و باعث شد قیمت BCH در یک ماه بیش از ۲۰۰ درصد رشد کند، راه‌اندازی صرافی نهادی EDX Markets بود. این پلتفرم که توسط غول‌های مالی وال‌استریت مانند Fidelity و Citadel راه‌اندازی شد، هدفش ارائه یک محیط کاملاً قانونی و رگوله‌شده برای معامله ارزهای دیجیتال بود.

نکته قابل توجه این بود که صرافی EDX در روزهای ابتدایی فعالیت خود، در میان هزاران ارز دیجیتال موجود، تنها از چهار دارایی پشتیبانی کرد: بیت کوین، اتریوم، لایت کوین و بیت کوین کش! دلیل این انتخابِ محدود، صحبت‌های گری گنسلر (رئیس کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا – SEC) بود که به طور ضمنی تایید کرده بود این چهار دارایی، کالا (Commodity) هستند و جزو اوراق بهادار (Securities) طبقه‌بندی نمی‌شوند. لیست شدن BCH در این صرافی قدرتمند، نه تنها نگرانی سرمایه‌گذاران بابت مشکلات قانونی را برطرف کرد، بلکه نشان داد که نهادهای مالی سنتی، بیت کوین کش را به عنوان یکی از پایه‌های اصلی و معتبر بازار کریپتو به رسمیت می‌شناسند.

همچنین تا زمان نگارش این مطلب، شرکت‌های مدیریت دارایی زیادی برای راه‌اندازی صندوق قابل معامله (ETF) بیت کوین کش در بازار بورس آمریکا درخواست داده‌اند و همین به رشد قیمت این دارایی کمک شایانی کرده است.

تیم بیت کوین کش؛ پروژه‌ای بدون رهبر، با چندین تیم توسعه مستقل

برخلاف بسیاری از پروژه‌های بلاکچینی که یک تیم مرکزی یا بنیان‌گذار مشخص دارند، بیت کوین کش از همان ابتدا مسیر متفاوتی را انتخاب کرد. این شبکه پس از جدایی از بیت کوین، به‌جای تکیه بر یک نهاد واحد، به سمت مدل توسعه چندتیمی و غیرمتمرکز حرکت کرد؛ مدلی که در آن چند گروه مستقل به‌صورت همزمان روی بهبود پروتکل کار می‌کنند.

در واقع، بیت کوین کش «یک تیم» ندارد، بلکه مجموعه‌ای از تیم‌های توسعه‌دهنده است که هرکدام نسخه‌ای از نرم‌افزار نود (Node Implementation) را ارائه می‌دهند. این ساختار باعث شده که توسعه بیت کوین کش فاقد یک رهبر واحد یا کنترل مرکزی باشد؛ موضوعی که از یک سو به تمرکززدایی بیشتر کمک می‌کند، اما از سوی دیگر می‌تواند منجر به اختلافات داخلی و حتی فورک‌های جدیدی شود (مثل هارد فورک Bitcoin SV در سال ۲۰۱۸).

البته این پروژه در این سال‌ها همواره تحت حمایت افرادی مثل هایپو یانگ (Haipo Yang‌)‌، مدیرعامل ViaBTC و راجر ور بوده است.

نقشه راه بیت کوین کش

نقشه راه بیتکوین کش اواخر سال ۲۰۱۸ ارائه شد که در تصویر فوق می‌توانید تمامی مراحل آن را ببینید. از آن زمان تاکنون هیچ برنامه‌ریزی دیگری توسط تیم توسعه‌دهنده پروژه ابلاغ نشده است.

وضعیت فعلی بیت کوین کش

قیمت بیت کوین کش در زمان ویرایش این مقاله (۲۴ فروردین ۱۴۰۵) ۴۲۶ دلار و حجم معاملات ۲۴ ساعته آن در حدود ۱۷۶ میلیون دلار است. در حال حاضر این رمزارز در رتبه سیزدهم بازار کریپتو قرار دارد و ارزش بازار آن بیش از ۸.۵ میلیارد دلار است. بالاترین قیمت بیت کوین کش نیز ۴٬۳۵۵ دلار است که در تاریخ ۲۰ دسامبر ۲۰۱۷ (۲۹ آذر ۱۳۹۶) ثبت شده است.

صرافی و کیف پول مناسب BCH

امکان خرید بیت کوین کش در بسیاری از صرافی‌های متمرکز مثل بایننس، کوین‌بیس، کراکن و .. وجود دارد. شما همچنین می‌توانید نسخه‌های رپدشده این رمزارز را از صرافی‌های غیرمتمرکز مانند یونی‌سواپ، بالانسر و غیره نیز تهیه کنید. برای خرید بیت کوین کش از صرافی‌های ایرانی نیز می‌توانید استفاده کنید. برای مقایسه قیمت صرافی‌های ارز دیجیتال ایرانی به این صفحه مراجعه کنید.

برای ذخیره بیت کوین کش نیز شما گزینه‌های بسیار زیادی دارید و می‌توانید از کیف پول‌های Electron Cash، تراست ولت‌، Coinomi‌، بیت‌کوین دات کام (Bitcoin.com‌)، اگزودوس و Guarda و البته کیف پول‌های سخت افزاری لجر و ترزور (Trezor‌) نیز استفاده کنید.

سوالات متداول (FAQ)

سخن نهایی

بیت کوین کش را نمی‌توان صرفاً یک «فورک ساده» از بیت کوین دانست؛ این پروژه در واقع نماینده یک تفکر متفاوت در دنیای ارزهای دیجیتال است. تفکری که معتقد است رمزارزها باید پیش از هر چیز، به‌عنوان یک ابزار پرداخت سریع، ارزان و در دسترس برای عموم مردم عمل کنند، نه صرفاً یک دارایی برای ذخیره ارزش.

در مقابل، مسیر بیت کوین نشان می‌دهد که بازار همیشه به سمت «کاربرد روزمره» حرکت نمی‌کند و گاهی یک دارایی می‌تواند با تبدیل شدن به طلای دیجیتال، ارزش خود را تثبیت کند.

در نهایت، رقابت میان این دو دیدگاه همچنان ادامه دارد و شاید پاسخ این سوال که «کدام مسیر درست‌تر است؟» نه در تئوری، بلکه در پذیرش واقعی کاربران و آینده اقتصاد دیجیتال مشخص شود.