شبکه سلستیا (Celestia) چیست؟ آشنایی با اولین شبکه بلاکچینی ماژولار

شبکه سلستیا اولین شبکه ماژولار است که لایه اجماع و داده را از یکدیگر جدا می‌کند. هدف Celestia افزایش مقیاس‌ پذیری و تامین امنیت برنامه‌های وب.۳ است. سلستیا عملکردی مشابه بلاکچین‌های لایه یک رایج ندارد. تنها وظیفه آن سفارش تراکنش‌ها و تایید در دسترس بودن داده‌ها است. در این مقاله ابتدا به این می‌پردازیم که شبکه سلستیا (Celestia) چیست، چطور کار می‌کند و در ادامه وضعیت توکن Celestia، تیم توسعه‌دهنده، نقشه راه، همکاری‌ها و سرمایه‌گذاران پروژه را بررسی خواهیم کرد. با میهن بلاکچین همراه باشید.

شبکه سلستیا (Celestia) چیست؟

سلستیا (Celestia) یک شبکه بلاکچین مینیمال است که تنها تراکنش‌ها را سفارش داده و منتشر کرده، اما آن‌ها را اجرا نمی‌کند. سلستیا با جدا کردن لایه‌های اجماع و اجرای برنامه، پشته فناوری بلاکچین را ماژولار (قطعه قطعه) می‌کند و امکانات جدیدی را در اختیار سازندگان برنامه‌های غیرمتمرکز قرار می‌دهد. این امر همچنین به بلاکچین‌های مستقل اجازه می‌دهد تا از محدودیت‌های معماری یکپارچه رهایی یابند و متناسب با شرایط و انعطاف خود طراحی شوند. بنابراین استقرار بلاکچین‌های جدید تسهیل می‌شود.

در حال حاضر راهکارهای مقیاس‌پذیری مانند آپتیمیزم، ZKsync و شبکه استارک نت وجود دارند. با این حال، در دسترس بودن داده‌ها (Data Availability) در این راهکارهای مقیاس‌پذیری به شبکه لایه یک اتریوم متکی است. خبر بد این است که اتریوم همچنان گران است و هزینه‌ گس روی پروژه‌های لایه دوم اتریوم هم‌ همچنان گران است.از طرفی اکثر بلاکچین‌های امروزی یکپارچه هستند. کارکردهای اصلی یک بلاکچین یعنی اجرا و تایید تراکنش و اجماع به‌طور همزمان اتفاق می‌افتند و توسط همان مجموعه اعتباردهنده اجرا می‌شوند. افزایش مقیاس‌ یک معماری یکپارچه دشوار است. Celestia با تفکیک المان‌های اصلی شبکه این کار را امکان‌پذیر می‌کند.

از ویژگی‌های شبکه Celestia باید به موارد زیر اشاره کرد:

• جداسازی لایه‌های اجماع و اجرا

سلستیا یک لایه اجماع قابل‌اتصال برای توسعه‌دهندگان فراهم می‌کنند که با کمک آن می‌توانند لایه‌های اجرایی مدنظر خود را در بستر آن مستقر کنند. این امر قابلیت سفارشی‌سازی و حاکمیت بیشتر را برای برنامه‌های ساخته‌شده در بستر سلستیا فراهم می‌کند.

• اثبات در دسترس بودن داده

سلستیا از یک طرح رمزگذاری برای رمزگذاری داده‌های بلاک استفاده می‌کند. با این کار تنها نمونه کوچکی از داده‌ها برای تایید کافی است. اگر داده‌ها به درستی کدگذاری نشده باشند، شبکه از طریق مکانیسم اثبات تقلب از آن مطلع خواهد شد.

• رولاپ برای اجرای خارج از زنجیره

سلستیا برای راهکار مقیاس‌پذیری رولاپ (Rollup) کاملا مناسب است. این شبکه اجرای تراکنش‌ها را خارج از زنجیره انجام داده و برای اجماع و در دسترس بودن داده‌ها به یک زنجیره پایه‌ای متکی است.

شبکه سلستیا چطور کار می‌کند؟

شبکه سلستیا (Celestia) قادر است با افزایش تعداد کاربران (نودهای سبک) مقیاس‌پذیری شبکه را افزایش دهد. سلستیا تا زمانی که نودهای کافی در شبکه برای نمونه‌برداری از داده‌های کل بلاک وجود داشته باشند، امن باقی می‌ماند. این بدان معنی است که با پیوستن نودهای بیشتری به شبکه و نمونه‌برداری، افزایش اندازه بلاک بدون به خطر افتادن امنیت یا عدم تمرکز بیشتر می‌شود. انجام این کار روی یک بلاکچین سنتی، عدم تمرکز را قربانی می‌کند. زیرا هر چه سایز بلاک بزرگتر باشد، به سخت‌افزار قدرتمندتری برای دانلود و تایید داده‌ها نیاز است. رولاپ‌ها همچنین برای مقیاس‌پذیری به در دسترس بودن داده‌ها نیاز دارند. بنابراین پتانسیل مقیاس‌پذیری بهتر برای سلستیا را فراهم می‌کنند. اما در دسترس بودن داده یا Data availability در شبکه سلستیا (Celestia) چیست و چرا این شبکه این چنین روی آن مانور می‌دهد؟ در دسترس بودن داده و مشکل در دسترس بودن داده اصطلاحاتی هستند که برای اشاره به مشکل خاصی که در استراتژی‌های مختلف مقیاس‌پذیری بلاکچین با آن‌ها مواجه هستیم استفاده می‌شوند. در دسترس بودن داده به امکان دسترسی نودها به داده‌های تراکنش اشاره دارد.

مشکل در دسترس بودن داده به این اشاره دارد که گره‌ها چگونه می‌توانند مطمئن شوند که وقتی یک بلاک جدید تولید می‌شود، داده‌های آن بلاک واقعا در شبکه منتشر شده است؟ معضل این است که اگر یک تولیدکننده بلاک تمام‌ داده‌های یک بلاک را منتشر نکند، هیچکس نمی‌تواند تشخیص دهد که آیا تراکنش مخربی در آن بلاک پنهان شده است یا خیر.

رولاپ‌ها یک راه‌حل مقیاس‌پذیری لایه ۲ هستند که هدف آن‌ها ارائه یک پلتفرم ارزان‌تر برای برنامه‌ها بدون قربانی کردن امنیت یا عدم تمرکز است. رولاپ‌ها تراکنش‌های خود را انجام می‌دهند اما از سایر بلاکچین‌ها برای اجماع و در دسترس بودن داده‌ها استفاده می‌کنند. سلستیا مکملی عالی برای رولاپ‌ها است. این شبکه با فراهم‌سازی یک زنجیره مقیاس‌پذیر به انتشار کم‌هزینه داده‌ها برای کاربران کمک می‌کند. سلستیا از معماری ماژولار استفاده می‌کند که یک پشته بلاکچین را به اجزای تخصصی جدا می‌کند. یعنی توابع اصلی، اجرا و اجماع به لایه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند.

یک معماری یکپارچه محدودیت ایجاد می‌کند. توابع اجرا و اجماع در یک لایه دسته‌بندی می‌شوند و سپس یک قرارداد هوشمند روی این لایه ساخته می‌شود. بنابراین کاربران در یک محیط اجرایی محدود می‌شوند و پتانسیل بهینه‌سازی و تخصصی شدن برای موارد استفاده خاص هم محدود می‌شود. یک معماری ماژولار همچون Celestia اجماع و اجرا را به لایه‌های جداگانه تقسیم می‌کند. لایه اجرا روی بلاکچین خود پروژه وجود دارد و امکان بهینه‌سازی و تخصصی شدن برای موارد خاص را فراهم می‌کند. هر توسعه‌دهنده‌ای که برنامه‌های غیرمتمرکز مبتنی بر این معماری را بسازد، از انعطاف‌پذیری، امنیت و مقیاس‌پذیری سلستیا برخوردار خواهد بود.

در یک بلاکچین ماژولار همانند Celestia، نمونه‌گیری در دسترس‌ بودن داده‌ها با هزینه‌ای معقول قابل دستیبابی است و به یک گره امکان می‌دهد یک بلاک را با کمک یک نمونه کوچک‌تر تایید کند؛ مانند تایید یک بلاک ۱۰۰ مگابایتی با تنها ۱۰ کیلوبایت داده. در حقیقت یک ماشین با حداقل قدرت پردازش، مانند یک گوشی هوشمند می‌تواند به عنوان یک گره در سلستیا عمل کند.

Devnet سلستیا یا Development Network (شبکه توسعه) در دسامبر ۲۰۲۱ با سه جزء اصلی راه‌اندازی شد؛ Optimint، Celestia-app و Celestia-node که در ادامه وظایف هر کدام را توضیح می‌دهیم:

نود سلستیا (Celestia-Node) وظیفه اجماع در بلاکچین را برعهده دارد و نحوه ساخت بلاک‌های جدید توسط نودهای سبک و کامل، همگام‌سازی بلاک‌های جدید و هدر بلاک‌ها و نمونه‌برداری از داده‌های هر بلاک را برعهده دارد.

اپلیکیشن سلستیا (Celestia-App) پردازش تراکنش‌ها و استیکینگ را مدیریت می‌کند.

نرم‌افزار Optimint امکان استقرار ناحیه کازموس به شکل یک رول آپ را فراهم می‌کند. در معماری کازموس شبکه‌هایی مستقل و موازی وجود دارند که به هر یک از آن‌ها یک ناحیه گفته می‌شود. تعدادی نقاط اتصال یا Hub هم هستند که اتصال میان این شبکه را با پروتکل ارتباطی IBC امکان‌پذیر می‌کنند. کار نرم‌افزار Optimint این است که تراکنش‌ها را در بلاک‌ها جمع‌آوری کرده و آن‌ها را برای اجماع به سلستیا ارسال کند.

لازم به ذکر است که سلستیا در مراحل اولیه توسعه است. بنابراین از طریق فرمی که در صفحه اول سایت سلستیا وجود دارد، می‌توانید در صورت تمایل به عنوان توسعه‌دهنده بتا یا نود ولیدیتور در شبکه آزمایشی مشارکت کنید. وارد این صفحه شوید و روی Join waitlist for developer beta کلیک کنید. 

آیا سلستیا (Celestia) توکن خواهد داشت؟

طبق داده‌های سایت پروژه، سلیستیا در آینده توکن خواهد داشت. کاربرد اصلی توکن Celestia استیکینگ یا سپرده‌گذاری در شبکه به منظور تامین امنیت و پرداخت کارمزد شبکه خواهد بود. همچنین یک مکانیسم سوزاندن کارمزد (Fee-Burn) مشابه پروپوزال EIP-1559 در اتریوم در کار است. با این کار تعداد توکن‌های در گردش متعادل خواهند شد.

نقشه راه Celestia

سلستیا هنوز در مراحل اولیه توسعه است. در سال ۲۰۲۱، MVP (حداقل محصول قابل عرضه) و Devnet خصوصی راه‌اندازی شد و برنامه سال ۲۰۲۲ راه‌اندازی شبکه آزمایشی و انتقال تدریجی به شبکه اصلی است.

شش ماهه اول سال ۲۰۲۱

• جذب سرمایه اولیه
• عرضه MVP

شش ماهه دوم سال ۲۰۲۱

• عرضه Devnet

سال ۲۰۲۲

• راه‌اندازی شبکه آزمایشی
• سیستم انگیزه‌بخشی در شبکه آزمایشی

سال ۲۰۲۲

• راه‌اندازی شبکه اصلی

معرفی تیم توسعه‌دهنده Celestia

مصطفی البسام (Mustafa Al-Bassam) هم‌بنیان‌گذار و مدیر اجرایی سلستیا لبز (Celestia Labs) است. او دکترای خود در زمینه مقیاس‌پذیری بلاکچین را از دانشگاه UCL گرفته است و هم‌بنیان‌گذار چین‌اسپیس (Chainspace) است. شرکت چین‌اسپیس توسط فیسبوک خریداری شده است.

اسماعیل خوفی (Ismail Khoffi) هم‌بنیان‌گذار و مدیر ارشد فناوری سلستیا لبز است. او سابقا در بنیاد Tendermint و Interchain مهندس ارشد بوده است. او کارشناسی ارشد ریاضیات و علوم کامپیوتر از دانشگاه Bonn را دارد.

جان آدلر (John Adler) هم‌بنیان‌گذار، رییس امور مالی سلستیا لبز و محقق رولاپ‌های آپتیمیستیک است و قبلا محقق مقیاس‌پذیری در ConsenSys بوده است. او دکترای خود در رشته برق و مهندسی کامپیوتر را از دانشگاه تورنتو دریافت کرده است.

معرفی سرمایه‌گذاران Celestia

سلستیا (Celestia) در فاز اولیه جذب سرمایه در ۳ مارس ۲۰۲۱، در مجموع ۱.۵ میلیون دلار جمع‌آوری کرده است. سلستیا ۱۵ سرمایه‌گذار دارد که P2P Capital و Signature Ventures جدیدترین سرمایه‌گذاران این پروژه هستند. طبق اطلاعات سایت کرانچ‌بیس سرمایه‌گذاران Celestia به شرح زیر هستند:

• Maven 11 Capital
• Cryptium Labs
• Divergence Ventures
• Dokia Capital
• Simon Johnson
• yield ventures
• Binance Labs
• KR1

پرسش و پاسخ (FAQ)

• شبکه سلستیا (Celestia) چیست؟

سلستیا (Celestia) یک بلاکچین لایه یک است که لایه‌‌های اجماع و اجرای بلاکچین را از یکدیگر جدا می‌سازد. این شبکه توسعه‌دهندگان را قادر می‌سازد بلاکچین خود را به آسانی یک قرارداد هوشمند جدید مستقر کنند. سلستیا هنوز در مراحل اولیه است.

• توکن سلستیا چیست؟

سلستیا هنوز توکن ندارد اما در آینده رمزارزی به منظور تامین امنیت شبکه از طریق الگوریتم گواه اثبات سهام (PoS) و جهت پرداخت کارمزد شبکه خواهد داشت.

جمع‌بندی

سلستیا یک بلاکچین لایه یک منحصربه‌فرد است که تنها وظیفه آن سفارش تراکنش‌ها و تایید در دسترس‌بودن داده‌های منتشر شده است. این به بلاکچین‌‌های خاص و پیچیده اجازه می‌دهد تا در بستر این بلاکچین مستقر شوند. ایده اصلی سلستیا جداسازی اجرای تراکنش (و تایید آن) از لایه اجماع است. سفارش تراکنش و تایید در دسترس بودن داده، حداقل کاری است که لایه اجماع یک بلاکچین باید انجام دهد. این کار به عهده بلاکچین سلستیا است. توسعه‌دهندگان می‌توانند از زیرساخت‌های Celestia برای ساخت برنامه‌های غیرمتمرکز یا بلاکچین‌های مستقل استفاده کنند.

نظر شما درباره شبکه سلستیا (Celestia) چیست؟ آیا شبکه‌های بلاکچینی برای مقیاس‌پذیری باید به جداسازی لایه‌های مختلف رو بیاورند؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.